“MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG DẪN HỌC SINH VẼ HÌNH CHIẾU VÀ ĐỌC BẢN VẼ KĨ THUẬT TRONG DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 8” I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt Đảng và nhà nước đang trên đà phát triển, đẩy mạnh nền công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, bên cạnh việc bảo tồn và phát huy các ngành nghề thủ công truyền thống thì việc phát triển các ngành nghề mới cũng là một vấn đề cấp bách để đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp. Muốn làm được điều đó thì nước ta không những cần phát triển nhiều ngành nghề và tăng số lượng các trường dạy nghề ở tỉnh, thành phố mà cần phải được đưa vào giảng dạy và hướng nghiệp ở các trường phổ thông, nhằm góp phần đạt mục tiêu giáo dục. Với sự mở mang của các ngành công nghiệp, nhất là ngành xây dựng và cơ khí chế tạo thì đòi hỏi bản vẽ phải thể hiện một cách chính xác, rõ ràng về các sản phẩm và công trình. Chính vì vậy cần trang bị cho học sinh một số kiến thức cơ bản về vẽ kĩ thuật, gắn liền với thực tiễn sản xuất hằng ngày, nhằm hình thành kĩ năng lao động nghề nghiệp đơn giản. Để xây dựng các bản vẽ kĩ thuật thì phương pháp vẽ các hình chiếu vuông góc là phương pháp cơ bản thường dùng. Ngày nay tất cả các công trình, máy móc từ bé đến lớn, trước khi thi công hay chế tạo đều được người thiết kế vẽ và tính toán trước. Bản vẽ kĩ thuật được sử dụng rộng rãi trong tất cả các ngành nghề có liên quan đến kĩ thuật. Có thể nói bản vẽ kĩ thuật là ngôn ngữ dùng chung trong ngành kĩ thuật. Phân môn vẽ kĩ thuật của Công Nghệ lớp 8 đòi hỏi trí tưởng tượng không gian, là môn học góp phần giúp học sinh hình thành tính năng động, trí tưởng tượng, tư duy, sáng tạo tiếp cận với tri thức khoa học và định hướng tốt hơn cho ngành nghề của mình sau này. Vì vậy, phương pháp giảng dạy phân môn vẽ kĩ thuật phải chú trọng đến phương pháp giảng dạy trực quan, phải kết hợp chặt chẽ việc giảng dạy với các thiết bị dạy học. Đồng thời cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về kĩ thuật công nghiệp, học sinh nắm được phương pháp sử dụng phép chiếu, các hình biểu diễn để thể hiện và biểu diễn một chi tiết máy, một vật thể hay một sản phẩm hoàn chỉnh. Thông qua đó giúp các em đọc được các bản vẽ kĩ thuật đơn giản và là cơ sở cho quá trình học tập gia công định dạng (lớp 10), kĩ thuật cơ khí ( lớp 11) và giáo dục học sinh trong lao động, sản xuất. Phân môn vẽ kĩ thuật gắn liền với hoạt động thực tiễn, nên việc giảng dạy phải chú trọng làm các bài tập thực hành, buộc giáo viên phải sử dụng các mô hình, vật thật để giúp cho học sinh dễ hình dung trong quá trình đọc và vẽ. Chính vì thế, mục tiêu quan trọng của phân môn này là vẽ được một số hình chiếu của các vật thể đơn giản và đọc được các bản vẽ kĩ thuật. Khi dạy xong phần 1 “ Vẽ kĩ thuật”, tôi đã khảo sát môn công nghệ khối 8 để đánh giá. Rõ ràng học sinh đã thiếu đi những kĩ năng cơ bản về vẽ hình chiếu, do đó không đọc được nội dung của các bản vẽ kĩ thuật đơn giản ở sách giáo khoa. Là một Giáo viên dạy môn Công Nghệ 8, qua những năm học tập ở trường chuyên nghiệp và quá trình giảng dạy ở trường THCS, tôi luôn suy nghĩ để tìm ra một phương án dạy vẽ hình chiếu đạt kết quả cao, giúp các em nắm được kiến thức cơ bản ở sách giáo khoa nên tôi chọn đề tài: “ Một số phương pháp hướng dẫn học sinh vẽ hình chiếu và đọc bản vẽ kĩ thuật trong dạy học môn Công Nghệ 8”. II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận Bản vẽ kĩ thuật là phương tiện thông tin kĩ thuật, là công cụ chủ yếu diễn đạt ý đồ thiết kế, là tài liệu kĩ thuật cơ bản, dùng để chỉ đạo sản xuất. Vì vậy bản vẽ kĩ thuật phải được thực hiện theo quy tắc nhất định theo tiêu chuẩn nhà nước và qua các quy ước thống nhất quốc tế, bản vẽ kĩ thuật trở thành một ngôn ngữ chung mà các nhà kĩ thuật cần thông thạo. 2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài 2.1. Nội dung Phân môn vẽ kĩ thuật đòi hỏi trí tưởng tượng không gian, nhưng học sinh lớp 8 chưa học môn hình học không gian. Vì vậy, phương pháp giảng dạy phân môn vẽ kĩ thuật phải chú trọng tới phương pháp giảng dạy trực quan, phải kết hợp chặt chẽ việc giảng dạy với các thiết bị dạy học. Vẽ kĩ thuật gắn với hoạt động thực tiễn, nên việc giảng dạy phải chú trọng làm các bài tập thực hành. Ngoài ra, giáo viên phải hướng dẫn học sinh biết cách đọc bản vẽ kĩ thuật, do vậy giáo viên cần sử dụng các mô hình, vật thật để giúp học sinh hình dung được vật thể trong quá trình đọc bản vẽ, từ đó vẽ nên các hình chiếu. Trong phạm vi đề tài của mình, tôi chỉ đi sâu vào giải quyết 6 vấn đề: Nắm vững khái niệm hình chiếu Xác định các hình chiếu vuông góc Quy ước một số nét vẽ và cách ghi kích thước Vẽ hình chiếu của vật thể đơn giản Vẽ hình chiếu của các khối hình phức tạp Đọc một số bản vẽ kĩ thuật đơn giản 2.2. Biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài 2.2.1. Nắm vững khái niệm hình chiếu
Trang 1“MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG DẪN HỌC SINH VẼ HÌNH CHIẾU VÀ ĐỌC BẢN VẼ KĨ THUẬT TRONG DẠY HỌC MÔN
CÔNG NGHỆ 8”
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt Đảng và nhà nước đang trên đà phát triển, đẩymạnh nền công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, bên cạnh việc bảo tồn và pháthuy các ngành nghề thủ công truyền thống thì việc phát triển các ngành nghề mớicũng là một vấn đề cấp bách để đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp.Muốn làm được điều đó thì nước ta không những cần phát triển nhiều ngành nghề
và tăng số lượng các trường dạy nghề ở tỉnh, thành phố mà cần phải được đưa vàogiảng dạy và hướng nghiệp ở các trường phổ thông, nhằm góp phần đạt mục tiêugiáo dục Với sự mở mang của các ngành công nghiệp, nhất là ngành xây dựng và
cơ khí chế tạo thì đòi hỏi bản vẽ phải thể hiện một cách chính xác, rõ ràng về cácsản phẩm và công trình Chính vì vậy cần trang bị cho học sinh một số kiến thức
cơ bản về vẽ kĩ thuật, gắn liền với thực tiễn sản xuất hằng ngày, nhằm hình thành
kĩ năng lao động nghề nghiệp đơn giản
Để xây dựng các bản vẽ kĩ thuật thì phương pháp vẽ các hình chiếu vuông góc
là phương pháp cơ bản thường dùng Ngày nay tất cả các công trình, máy móc từ
bé đến lớn, trước khi thi công hay chế tạo đều được người thiết kế vẽ và tính toántrước Bản vẽ kĩ thuật được sử dụng rộng rãi trong tất cả các ngành nghề có liênquan đến kĩ thuật Có thể nói bản vẽ kĩ thuật là ngôn ngữ dùng chung trong ngành
kĩ thuật
Phân môn vẽ kĩ thuật của Công Nghệ lớp 8 đòi hỏi trí tưởng tượng không gian,
là môn học góp phần giúp học sinh hình thành tính năng động, trí tưởng tượng, tưduy, sáng tạo tiếp cận với tri thức khoa học và định hướng tốt hơn cho ngành nghềcủa mình sau này Vì vậy, phương pháp giảng dạy phân môn vẽ kĩ thuật phải chútrọng đến phương pháp giảng dạy trực quan, phải kết hợp chặt chẽ việc giảng dạyvới các thiết bị dạy học Đồng thời cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản
về kĩ thuật công nghiệp, học sinh nắm được phương pháp sử dụng phép chiếu, cáchình biểu diễn để thể hiện và biểu diễn một chi tiết máy, một vật thể hay một sảnphẩm hoàn chỉnh Thông qua đó giúp các em đọc được các bản vẽ kĩ thuật đơngiản và là cơ sở cho quá trình học tập gia công định dạng (lớp 10), kĩ thuật cơ khí (lớp 11) và giáo dục học sinh trong lao động, sản xuất
Phân môn vẽ kĩ thuật gắn liền với hoạt động thực tiễn, nên việc giảng dạy phảichú trọng làm các bài tập thực hành, buộc giáo viên phải sử dụng các mô hình, vậtthật để giúp cho học sinh dễ hình dung trong quá trình đọc và vẽ Chính vì thế,
Trang 2mục tiêu quan trọng của phân môn này là vẽ được một số hình chiếu của các vậtthể đơn giản và đọc được các bản vẽ kĩ thuật.
Khi dạy xong phần 1 “ Vẽ kĩ thuật”, tôi đã khảo sát môn công nghệ khối 8 đểđánh giá Rõ ràng học sinh đã thiếu đi những kĩ năng cơ bản về vẽ hình chiếu, do
đó không đọc được nội dung của các bản vẽ kĩ thuật đơn giản ở sách giáo khoa Làmột Giáo viên dạy môn Công Nghệ 8, qua những năm học tập ở trường chuyênnghiệp và quá trình giảng dạy ở trường THCS, tôi luôn suy nghĩ để tìm ra mộtphương án dạy vẽ hình chiếu đạt kết quả cao, giúp các em nắm được kiến thức cơ
bản ở sách giáo khoa nên tôi chọn đề tài: “ Một số phương pháp hướng dẫn học sinh vẽ hình chiếu và đọc bản vẽ kĩ thuật trong dạy học môn Công Nghệ 8”.
II TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1 Cơ sở lý luận
Bản vẽ kĩ thuật là phương tiện thông tin kĩ thuật, là công cụ chủ yếu diễn đạt ý
đồ thiết kế, là tài liệu kĩ thuật cơ bản, dùng để chỉ đạo sản xuất
Vì vậy bản vẽ kĩ thuật phải được thực hiện theo quy tắc nhất định theo tiêuchuẩn nhà nước và qua các quy ước thống nhất quốc tế, bản vẽ kĩ thuật trở thànhmột ngôn ngữ chung mà các nhà kĩ thuật cần thông thạo
2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
Trong phạm vi đề tài của mình, tôi chỉ đi sâu vào giải quyết 6 vấn đề:
- Nắm vững khái niệm hình chiếu
- Xác định các hình chiếu vuông góc
- Quy ước một số nét vẽ và cách ghi kích thước
- Vẽ hình chiếu của vật thể đơn giản
- Vẽ hình chiếu của các khối hình phức tạp
- Đọc một số bản vẽ kĩ thuật đơn giản
2.2 Biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
Trang 32.2.1 Nắm vững khái niệm hình chiếu
Đối với phần này cần hình thành cho học sinh hiểu được khái niệm về “hìnhchiếu”; hay nói một cách khác, hình chiếu sẽ xuất hiện khi nào?
Để rõ về phần này, giáo viên sẽ gợi ý cho học sinh về các sự vật hiện tượng xungquanh mình, để cho học sinh hình thành tư duy và khả năng tưởng tượng ban đầu.Sau đó, giáo viên lấy một ví dụ sát với thực tế của học sinh, để học sinh dễ nắmbắt
Giáo viên nêu hiện tượng tự nhiên ánh sáng chiếu vào đồ vật lên mặt đất, lêntường tạo thành bóng của các đồ vật, bóng các đồ vật gọi là hình chiếu của vật thể
Ví dụ : Bài 2: Hình chiếu
Lấy một vật thể A, chiếu dưới ánh sáng của một ngọn đèn, được hình sau:
Giáo viên nêu rõ:
- Hình A’ nhìn thấy trên mặt phẳng chính là hình chiếu của vật thể A
- Mặt phẳng chứa hình chiếu gọi là mặt phẳng chiếu
- Đường thẳng AA’ gọi là tia chiếu
Giáo viên dựa vào tranh "hình chiếu của vật thể" hoặc thực nghiệm bằng cáchdùng đèn pin chiếu vật mẫu đã chuẩn bị lên mặt tường, sau đó di chuyển vị trí củađèn pin để học sinh thấy được sự liên hệ giữa các tia sáng và bóng của vật thể
Từ đó, dẫn dắt học sinh đi đến một kết luận: Con người đã mô phỏng hiện tượng
tự nhiên này để diễn tả hình dạng của vật thể bằng phép chiếu
Từ đây, yêu cầu học sinh rút ra kết luận khái niệm của hình chiếu
Sau khi nắm được khái hiệm hình chiếu Dẫn dắt học sinh nắm các phép chiếu
cơ bản để có thể vẽ được hình chiếu từ các vật thể đơn giản, cụ thể có các phépchiếu sau:
Trang 4Đặc điểm của các tia chiếu khác nhau, cho ta các phép chiếu khác nhau:
- Phép chiếu xuyên tâm (h.a): Có các tia chiếu đồng quy tai một điểm ( tâm chiếu)
- Phép chiếu song song (h.b): Có các tia chiếu song song với nhau
- Phép chiếu vuông góc (h.c): Có các tia chiếu song song với nhau và đồng thờivuông góc với mặt phẳng chiếu
Giáo viên nói rõ:
- Đối với phép chiếu vuông góc dùng để vẽ các hình chiếu vuông góc
- Phép chiếu song song và phép chiếu xuyên tâm dùng để vẽ các hình chiếu bachiều bổ sung cho các hình chiếu vuông góc trên bản vẽ kĩ thuật
2.2.2 Xác định các hình chiếu vuông góc
Đầu tiên, cần cho học sinh hiểu được, phương pháp vẽ hình chiếu vuông góc là gì?Đây là phương pháp dùng phép chiếu vuông góc chiếu vật thể lên các mặt phẳngchiếu vuông góc với nhau để diễn tả hình dạng của vật thể
Để xác định hình chiếu vuông góc, giáo viên nên đưa ra những vật mẫu thật đơngiản Từ đó, HS sẽ diễn tả được chính xác hình dạng của vật thể, đồng thời giúp
HS hiểu được khi nào chiếu thì phải chiếu vuông góc với vật thể theo ba hướngkhác nhau lên ba mặt phẳng chiếu Điều này giúp cho học sinh hình dung được vịtrí của các mặt phẳng chiếu, vị trí của hình chiếu
Ví dụ 1: Các mặt phẳng chiếu
Trang 5Xác định cho học sinh rõ:
- Mặt phẳng chiếu đứng gọi là mặt chính diện
- Mặt phẳng chiếu bằng gọi là mặt nằm ngang
- Mặt phẳng chiếu cạnh gọi là mặt cạnh bên phải
Ví dụ 2: Các hình chiếu và hướng chiếu
Giáoviên nêu tiếp, tên gọi các hình chiếu sẽ tương ứng với các hướng chiếu, đứng
ở vị trí từ mắt người nhìn
Từ đó, yêu cầu học sinh phải xác định được các hình chiếu này sẽ thuộc các
mặt phẳng chiếu nào, đồng thời đứng vị trí mắt người nhìn, học sinh sẽ xác địnhđược:
- Hình chiếu đứng có hướng chiếu từ trước tới và thuộc mặt phẳng chiếu đứng
- Hình chiếu cạnh có hướng chiếu từ trái sang và thuộc mặt phẳng chiếu cạnh
- Hình chiếu bằng có hướng chiếu từ trên xuống và thuộc mặt phẳng chiếu bằng
Ví dụ 3: Mô phỏng các mặt phẳng chiếu và cách lấy hình chiếu từ một vật thể
Tiếp theo, giáo viên cho học sinh quan sát mô hình ba mặt phẳng chiếu và cách mởcác mặt phẳng chiếu để có vị trí các hình chiếu
A B
C
A
B
C
Trang 6Ví dụ 4: Cách mở các mặt phẳng chiếu.
Giáo viên nói rõ: Phải mở các mặt phẳng chiếu vì các hình chiếu được vẽ trên cùngmột bản vẽ
Từ đó, dễ dàng xác định được các hình chiếu của vật thể như sau:
Vậy, vị trí các hình chiếu trên bản vẽ được xác định như sau:
- Hình chiếu đứng ở góc trên bên trái bản vẽ
- Hình chiếu bằng ở dưới hình chiếu đứng
- Hình chiếu cạnh ở bên phải hình chiếu đứng
Cụ thể, sau khi mở mặt phẳng ta có vị trí các hình chiếu như sau:
Hình chiếu đứng
Hình chiếu bằngHình chiếu cạnh
Trang 7Ví dụ 5 : Bài 4 Bản vẽ các khối đa diện
Tương tự, đối với khối đa diện và khối tròn xoay cũng vậy Lần lượt mở từng mặtphẳng và xác định vị trí hình chiếu trên bản vẽ
Lần lượt ta mở các mặt phẳng chiếu như sau:
Hình lăng trụ đều
Vị trí các hình chiếu
Trang 8Từ đó, ta được các hình chiếu của hình lăng trụ đều như sau:
2.2.3 Quy ước một số nét vẽ và cách ghi kích thước
Trong phần này giáo viên cần hướng dẫn kĩ cho học sinh, để trong quá trìnhthực hiện vẽ hình chiếu của vật thể có sự chính xác
Trên bản vẽ kĩ thuật có quy định:
- Không vẽ các đường bao của mặt phẳng chiếu
- Cạnh thấy của vật thể được vẽ bằng nét liền đậm
- Cạnh khuất của vật thể được vẽ bằng nét đứt
Giáo viên có thể liệt kê một số nét vẽ cơ bản, để cho học sinh có thể nhận biếtđược Từ đó, học sinh sẽ vận dụng trong quá trình vẽ hình chiếu
- Nét liền đậm: được áp dụng vẽ các cạnh thấy, đường bao thấy,…
Vị trí các hình chiếu
Trang 9- Nét đứt: được áp dụng vẽ các cạnh khuất, đường bao khuất,…
- Nét liền mảnh: áp dụng vẽ các đường dóng, đường kích thước, đường gạch gạch,
…
- Nét gạch chấm mảnh: áp dụng vẽ các đường tâm, đường trục đối xứng,…
Sau khi nắm được cách vẽ các nét vẽ, học sinh sẽ dễ dàng hình dung được trên vậtthể hoặc trên hình chiếu cạnh nào bị khuất và cạnh nào nhìn thấy, xác định đượcđâu là đường dóng, đâu là trục đối xứng,
Trang 10Bên cạnh đó, kích thước trên bản vẽ kĩ thuật thể hiện độ lớn của vật thể, cần
được ghi đầy đủ, rõ ràng Muốn ghi kích thước cần vẽ các đường dóng, đường ghikích thước và viết chữ số kích thước
Chữ số kích thước chỉ trị số kích thước thật của vật thể, nó không phụ thuộc vào
tỷ lệ bản vẽ Một số quy định cơ bản về nguyên tắc ghi kích thước:
- Trên bản vẽ kĩ thuật, trị số đo độ dài (mm)
- Chữ số kích thước viết ở phía trên đường kích thước
- Các đường dóng không được cắt qua các đường kích thước
- Kích thước của đường tròn được ghi như sau Trước con số kích thước thìđường kính có ghi kí hiệu
- Những cung bé hơn nửa đường tròn được ghi kích thước bán kính kèm thêm kíhiệu R ở phía trước
Ví dụ 3:
Để tránh làm bản vẽ phức tạp mỗi chiều của vật thể chỉ được ghi một lần Con
số ghi chỉ hướng về một phía
2.2.4 Vẽ hình chiếu của vật thể đơn giản
Khi nắm được nội dung kiến thức vẽ hình chiếu, hướng dẫn học sinh vẽ hìnhchiếu bằng những mẫu vật thật, đơn giản
Khi vẽ hình chiếu cần lựa chọn mặt nào của vật thể mà trên đó thể hiện đầy đủ nộidung, hình dạng của vật thể mẫu làm mặt chính diện Sau đó ta đánh số lên các mặtphẳng cần chiếu của vật thể như sau:
Ví dụ 1: Bài 3 Thực hành: Hình chiếu của vật thể.
Vật thể A
Trang 11- Đánh số 1 vào mặt phẳng vuông góc với hình chiếu thứ nhất, tương ứng vớihướng chiếu A: Thu được hình chiếu đứng.
- Đánh số 2 vào mặt phẳng vuông góc với hình chiếu thứ hai, tương ứng với hướngchiếu B: Thu được hình chiếu bằng
- Đánh số 3 vào mặt phẳng vuông góc với hình chiếu thứ ba, tương ứng với hướngchiếu C: Thu được hình chiếu cạnh
Lưu ý với học sinh, trên bản vẽ kĩ thuật, các hình chiếu của một vật thể được vẽtrên cùng một mặt phẳng của bản vẽ Vì vậy, sau khi chiếu vật thể, mặt phẳngchiếu bằng được mở xuống dưới cho trùng với mặt phẳng chiếu đứng và mặtphẳng chiếu cạnh được mở sang bên phải cho trùng với mặt phẳng chiếu đứng.Giáo viên hướng dẫn học sinh sắp xếp các hình chiếu theo đúng vị trí trên bản vẽ
Ví dụ 2: Vẽ hình chiếu của vật thể M sau:
2
B
A C
1
2 3 2
Trang 12Tương tự, với các bước vẽ như trên, sẽ giúp cho học sinh vẽ được các hình chiếucủa vật thể tương ứng như sau:
- Nhìn theo hướng chiếu A, sẽ thu được hình chiếu đứng Giáo viên sẽ giải thíchcho học sinh, khi nhìn theo hướng chiếu này chỉ nhìn thấy mặt số 3, còn mặt số 1,2,4 không nhìn thấy
- Nhìn theo hướng chiếu B, sẽ thu được hình chiếu bằng Giáo viên sẽ giải thíchcho học sinh, khi nhìn theo hướng chiếu này sẽ nhìn thấy mặt số 2,4, còn mặt số 1,
3 không nhìn thấy
- Nhìn theo hướng chiếu C, sẽ thu được hình chiếu cạnh Giáo viên sẽ giải thíchcho học sinh, khi nhìn theo hướng chiếu này sẽ nhìn thấy mặt số 1,2, còn mặt số3,4 không nhìn thấy
Sau khi đã lần lượt vẽ các hình chiếu vuông góc Căn cứ vào vị trí của các hìnhchiếu trên bản vẽ, hướng dẫn học sinh sắp xếp các hình chiếu này theo đúng vị trí
Ví dụ 3: Vật thể Q sẽ có các hình chiếu thể hiện trên bản vẽ như sau:
3
1 2
3
1 2
1
2 3
A
B
4 C
Trang 13Tương tự, với các bước vẽ như trên, sẽ giúp cho học sinh vẽ được các hình chiếucủa vật thể tương ứng như sau:
- Nhìn theo hướng chiếu A, sẽ thu được hình chiếu đứng Giáo viên sẽ giải thíchcho học sinh, khi nhìn theo hướng chiếu này chỉ nhìn thấy mặt số 1, còn mặt số 2,
3
4
Trang 14Sau khi đã lần lượt vẽ các hình chiếu vuông góc Căn cứ vào vị trí của các hìnhchiếu trên bản vẽ, hướng dẫn học sinh sắp xếp các hình chiếu này theo đúng vị trí.
2.2.5 Vẽ hình chiếu của các khối hình phức tạp
Để vẽ được hình chiếu của các hình phức tạp, đòi hỏi học sinh phải biết cáchnhìn hình và phân tích được hình trong không gian
Sau khi học sinh vẽ được hình chiếu từ các vật thể đơn giản, hướng dẫn vẽhình chiếu của một số khối hình phức tạp hơn
Ví dụ 1 : Muốn vẽ hình chiếu của vật thể sau, tiến hành theo các bước:
Khi học sinh đã nắm được các bước vẽ vật thể đơn giản, từ đó hướng dẫn họcsinh vẽ hình chiếu từ khối hình phức tạp này Giáo viên lưu ý cho học sinh đối vớicác vật thể khác cũng tương tự như vậy, cái cơ bản học sinh phải rèn được kĩ năngnhìn vật thể trong không gian, bởi cùng một vật thể nhưng hướng chiếu khác nhauthì sẽ có hình chiếu khác nhau
Các hình chiếu của vật thể được tiến hành vẽ như sau:
- Hình chiếu đứng có hướng chiếu từ trước tới
- Hình chiếu bằng có hướng chiếu từ trên xuống dưới:
1
2 3
3
4
Trang 15- Hình chiếu cạnh có hướng chiếu từ trái qua:
Sau khi vẽ được các hình chiếu của vật thể, hướng dẫn học sinh sắp xếp các hìnhchiếu này theo đúng vị trí trên bản vẽ:
Từ ví dụ trên, giáo viên cho học sinh làm thêm ví dụ khác để rèn luyện kĩ năngnhìn vật thể và vẽ hình chiếu
Lưu ý cho học sinh, tất cả các bản vẽ phải được vẽ theo đúng vị trí, nếu vẽ sai vị tríthì bản vẽ đấy không có ý nghĩa
Ví dụ 2 : Vẽ hình chiếu của vật thể sau:
Hướng dẫn học sinh cách nhìn vật thể: để vẽ được hình chiếu của vật thể này,cần phải nhìn được vật thể, vật thể có dạng hình hộp, nhưng bị khoét ở hai vị trí:
- Tính từ dưới đáy lên trên ½ hình, từ trước ra hết phía sau, vật thể được khoét đimột phần, phần khoét có dạng hình chữ nhật
- Nhìn từ trên xuống dưới, vật thể bị khoét đi một phần có dạng hình tròn
Căn cứ vào đó, hướng dẫn học sinh vẽ từng hình chiếu, sau đó sắp xếp các hìnhchiếu theo đúng vị trí
Từ đó, ta có các hình chiếu của vật thể trên như sau:
Trang 162.2.6 Đọc một số bản vẽ kĩ thuật đơn giản
Bản vẽ kĩ thuật là tài liệu kĩ thuật chủ yếu của sản phẩm Nó được lập ra tronggiai đoạn thiết kế và được dùng trong tất cả quá trình sản xuất từ chế tạo, lắp ráp,thi công đến vận hành, sữa chữa Bản vẽ kĩ thuật trình bày các thông tin kĩ thuậtcủa sản phẩm dưới dạng các hình vẽ và kí hiệu theo quy tắc thống nhất và thường
ý tướng, chọn mẫu sản phẩm, thiết kế bản vẽ Và mỗi bản vẽ sẽ có một cách đọckhác nhau, công đoạn thực hiện khác nhau, ví dụ như bản vẽ chi tiết, bản vẽ lắp,
* Đối với bản vẽ chi tiết sẽ có trình tự đọc như thế nào? Giáo viên hướng dẫn
từng bước cho học sinh rõ Và nhấn mạnh, đối với bản vẽ này thì sẽ được đọc theotrình tự như sau:
Bảng 1:
1 Khung tên - Tên gọi chi tiết
- Vật liệu
- Tỉ lệ
2 Hình biểu diễn - Tên gọi hình chiếu
- Vị trí hình cắt
3 Kích thước - Kích thước chung của chi tiết
- Kích thước các phần của chi tiết
