Sáng kiến kinh nghiệm TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH KHI HỌC MÔN SINH HỌC 7

“TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH KHI HỌC MÔN SINH HỌC 7” I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong thực tế giảng dạy hiện nay cho thấy tình trạng học sinh tiếp thu kiến thức còn rất thụ động chỉ có một chiều truyền đạt từ giáo viên mà không có sự tìm tòi, khám phá của HS, thiếu sự nhiệt tình, tích cực trong hoạt động nhóm. Một số học sinh có biểu hiện ỷ lại vào các bạn trong nhóm, chưa mạnh dạn bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân… Tạo hứng thú cho người học luôn là một vấn đề quan trọng trong hoạt động dạy học. Bởi vì dạy học là hoạt động phức tạp, trong đó chất lượng, hiệu quả phụ thuộc vào chủ thể nhận thức là người học, phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như: năng lực nhận thức, động cơ học tập, sự quyết tâm và các yếu tố khách quan như: môi trường học tập, người tổ chức quá trình dạy học, sự hứng thú trong học tập. Sinh học 7 là bộ môn tính chất khoa học tự nhiên mang đến cho các em chìa khóa để mở cánh cửa bước vào thế giới động vật, đối tượng giảng dạy của chúng ta chính là học sinh THCS đây là lứa tuổi học sinh đang ở giai đoạn phát triển thể chất và tâm lí chưa có sự tập trung cao trong học tập nhưng lại có hứng thú với việc vui chơi, giải trí…Nhưng bên cạnh đó khả năng tri giác của các em rất tốt, hứng thú ngày càng bộc lộ và phát triển rõ rệt. Đặc biệt là hứng thú nhận thức, hứng thú tìm hiểu thế giới xung quanh, các em thể hiện tính tò mò, ham hiểu biết. Tuy nhiên sự phát triển hứng thú học tập của học sinh phụ thuộc trực tiếp vào việc tổ chức học tập cho học sinh của giáo viên. Chính vì vậy, để tổ chức hướng dẫn thực hiện các hoạt động một cách gây hứng thú cho học sinh, theo tôi người giáo viên cần phải đổi mới nhận thức của người thầy và học sinh, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường phương pháp tích cực, tổ chức nhiều hình thức dạy học, tăng cường hiệu quả của hoạt động trong nhóm, phát huy tối đa hiệu quả của đồ dùng dạy học, tạo ra môi trường học tập công bằng, thân thiện ,hứng thú….. Vậy làm sao để học sinh yêu thích bộ môn sinh học 7 ? Đó là điều làm tôi băn khoăn, trăn trở, có một câu nói rằng: “Dù đã dắt ngựa đến bờ sông cũng không thể bắt nó uống nước được”. Vấn đề học tập của trẻ cũng vậy, dù có bắt được chúng ngồi ngay ngắn học tập nhưng nếu không thích thú, trẻ không thể học tốt được. Chính vì vậy ngoài việc truyền đạt kiến thức cho học sinh của người thầy, tôi nghĩ rằng mình cần phải biết gây hứng thú học tập cho học sinh để tiết học thực sự nhẹ nhàng, sinh động. Học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, không gượng ép. Đó là điều làm tôi phải suy nghĩ để “Tạo hứng thú học tập cho học sinh khi học môn sinh học 7” và tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này để nghiên cứu. II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận Hứng thú làm tăng hiệu quả của quá trình nhận thức làm nảy sinh khát vọng hành động và hành động một cách say mê, sáng tạo, tăng năng suất làm việc ở mỗi người. Trong hoạt động học tập hứng thú là yếu tố quan trọng thôi thúc học sinh nắm bắt tri thức một cách nhanh hơn, sâu sắc hơn. Khi có hứng thú học một môn học nào đó, học sinh sẽ say mê trong nghiên cứu, học tập làm việc lĩnh hội tri thức trở nên dễ dàng hơn. Khi nắm bắt được vấn đề, tức hiểu được bài thì người học lại có thêm hứng thú học tập, nhờ đó kết quả học tập của họ ngày càng được nâng cao, phát triển một cách tích cực. Như đại văn hào Macxim Goocki khái quát: “Tài năng, nói cho cùng là tình yêu đối với công việc”. Chính vì vậy, việc tạo hứng thú học tập cho người học là một trong những yêu cầu nhất thiết đối với việc dạy học trong giai đoạn hiện nay. 2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài: Các biện pháp cụ thể nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh 2.1.Chuẩn bị của GV và học sinh trước khi lên lớp Sự chuẩn bị của giáo viên GV phải xác định và nhấn mạnh rõ được mục tiêu của nội dung bài học cho học sinh trước khi vào bài mới, khi học xong bài học sinh cần nắm được những kiến thức, kĩ năng gì? Thái độ của học sinh ra sao? + Đối với giáo viên: Mục tiêu bài học được xác định rõ ràng sẽ giúp giáo viên luôn bám sát những điều mà họ phải dạy, luôn nhắc nhở họ phải dạy chính xác những điều học sinh cần phải đạt chứ không dạy miên man tùy tiện. Đồng thời đó sẽ là chuẩn kiến thức để học sinh có thể tự đánh giá được sự tiếp thu của mình và giáo viên cũng đánh giá kết quả học tập của học sinh được dễ dàng và chính xác hơn. + Đối với học sinh: Mục tiêu được xác định rõ ràng sẽ giúp cho học sinh có khái niệm rõ ràng về những điều mà học sinh phải đạt được để cố gắng nỗ lực, phấn đấu đạt tới. Xác định các hoạt động dạy học: Dựa vào mục tiêu bài học giáo viên phải chia nội dung bài học thành mấy hoạt động? Mỗi hoạt động được thiết kế như thế nào ? Ước lượng thời gian là bao nhiêu? Nên cho học sinh hoạt động cá nhân hay hoạt động nhóm ?

“T O H NG THÚ H C T P CHO H C SINH KHI H C ẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH KHI HỌC ỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH KHI HỌC ỌC TẬP CHO HỌC SINH KHI HỌC ẬP CHO HỌC SINH KHI HỌC ỌC TẬP CHO HỌC SINH KHI HỌC ỌC TẬP CHO HỌC SINH KHI HỌC

MÔN SINH H C 7” ỌC TẬP CHO HỌC SINH KHI HỌC

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong thực tế giảng dạy hiện nay cho thấy tình trạng học sinh tiếp thu kiến thức còn rất thụ động chỉ có một chiều truyền đạt từ giáo viên mà không có sự tìm tòi, khám phá của

HS, thiếu sự nhiệt tình, tích cực trong hoạt động nhóm Một số học sinh có biểu hiện ỷ lại vào các bạn trong nhóm, chưa mạnh dạn bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân…

Tạo hứng thú cho người học luôn là một vấn đề quan trọng trong hoạt động dạy - học Bởi vì dạy - học là hoạt động phức tạp, trong đó chất lượng, hiệu quả phụ thuộc vào chủ thể nhận thức là người học, phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như: năng lực nhận thức, động cơ học tập, sự quyết tâm và các yếu tố khách quan như: môi trường học tập, người

tổ chức quá trình dạy học, sự hứng thú trong học tập

Sinh học 7 là bộ môn tính chất khoa học tự nhiên mang đến cho các em chìa khóa để mở cánh cửa bước vào thế giới động vật, đối tượng giảng dạy của chúng ta chính là học sinh THCS đây là lứa tuổi học sinh đang ở giai đoạn phát triển thể chất và tâm lí chưa có sự tập trung cao trong học tập nhưng lại có hứng thú với việc vui chơi, giải trí…Nhưng bên cạnh đó khả năng tri giác của các em rất tốt, hứng thú ngày càng bộc lộ và phát triển rõ rệt Đặc biệt là hứng thú nhận thức, hứng thú tìm hiểu thế giới xung quanh, các em thể hiện tính tò mò, ham hiểu biết Tuy nhiên sự phát triển hứng thú học tập của học sinh phụ thuộc trực tiếp vào việc tổ chức học tập cho học sinh của giáo viên Chính vì vậy, để tổ chức hướng dẫn thực hiện các hoạt động một cách gây hứng thú cho học sinh, theo tôi người giáo viên cần phải đổi mới nhận thức của người thầy và học sinh, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường phương pháp tích cực, tổ chức nhiều hình thức dạy học, tăng cường hiệu quả của hoạt động trong nhóm, phát huy tối đa hiệu quả của đồ dùng dạy học, tạo ra môi trường học tập công bằng, thân thiện ,hứng thú…

Vậy làm sao để học sinh yêu thích bộ môn sinh học 7 ? Đó là điều làm tôi băn khoăn, trăn trở, có một câu nói rằng: “Dù đã dắt ngựa đến bờ sông cũng không thể bắt nó uống nước được” Vấn đề học tập của trẻ cũng vậy, dù có bắt được chúng ngồi ngay ngắn học tập nhưng nếu không thích thú, trẻ không thể học tốt được Chính vì vậy ngoài việc truyền đạt kiến thức cho học sinh của người thầy, tôi nghĩ rằng mình cần phải biết gây hứng thú học tập cho học sinh để tiết học thực sự nhẹ nhàng, sinh động Học sinh tiếp thu kiến thức

một cách tự nhiên, không gượng ép Đó là điều làm tôi phải suy nghĩ để “Tạo hứng thú

học tập cho học sinh khi học môn sinh học 7” và tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này để

nghiên cứu

II TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lý luận

Hứng thú làm tăng hiệu quả của quá trình nhận thức làm nảy sinh khát vọng hành động và hành động một cách say mê, sáng tạo, tăng năng suất làm việc ở mỗi người

Trong hoạt động học tập hứng thú là yếu tố quan trọng thôi thúc học sinh nắm bắt tri thức một cách nhanh hơn, sâu sắc hơn Khi có hứng thú học một môn học nào đó, học sinh sẽ say mê trong nghiên cứu, học tập làm việc lĩnh hội tri thức trở nên dễ dàng hơn Khi nắm bắt được vấn đề, tức hiểu được bài thì người học lại có thêm hứng thú học tập, nhờ đó kết quả học tập của họ ngày càng được nâng cao, phát triển một cách tích cực Như đại văn hào Macxim Goocki khái quát: “Tài năng, nói cho cùng là tình yêu đối với công việc” Chính vì vậy, việc tạo hứng thú học tập cho người học là một trong những yêu cầu nhất thiết đối với việc dạy học trong giai đoạn hiện nay

2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài: Các biện pháp cụ thể nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh

2.1.Chuẩn bị của GV và học sinh trước khi lên lớp

* Sự chuẩn bị của giáo viên

- GV phải xác định và nhấn mạnh rõ được mục tiêu của nội dung bài học cho học sinh trước khi vào bài mới, khi học xong bài học sinh cần nắm được những kiến thức, kĩ năng

gì? Thái độ của học sinh ra sao?

+ Đối với giáo viên: Mục tiêu bài học được xác định rõ ràng sẽ giúp giáo viên luôn bám sát những điều mà họ phải dạy, luôn nhắc nhở họ phải dạy chính xác những điều học sinh cần phải đạt chứ không dạy miên man tùy tiện Đồng thời đó sẽ là chuẩn kiến thức để học sinh có thể tự đánh giá được sự tiếp thu của mình và giáo viên cũng đánh giá kết quả học tập của học sinh được dễ dàng và chính xác hơn

+ Đối với học sinh: Mục tiêu được xác định rõ ràng sẽ giúp cho học sinh có khái niệm rõ ràng về những điều mà học sinh phải đạt được để cố gắng nỗ lực, phấn đấu đạt tới

- Xác định các hoạt động dạy học: Dựa vào mục tiêu bài học giáo viên phải chia nội dung bài học thành mấy hoạt động? Mỗi hoạt động được thiết kế như thế nào ? Ước lượng thời gian là bao nhiêu? Nên cho học sinh hoạt động cá nhân hay hoạt động nhóm ?

- Thiết kế hệ thống câu hỏi và phiếu học tập phù hợp với các đối tượng học sinh GV cần chuẩn bị các câu hỏi cần ngắn gọn, rõ ràng, tạo hứng thú, thu hút chú ý, kích thích tìm tòi, gợi cách suy nghĩ cho HS… và hệ thống câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá sau tiết học Các câu trả lời cần cô đọng, súc tích không dài dòng, lang mang

- Chuẩn bị bài giảng bằng PowerPoint: Sưu tầm, thu thập những thông tin , số liệu qua nghiên cứu, qua thực nghiệm những hình ảnh, đoạn phim hay thông tin có tính thời sự phù hợp với nội dung bài học để thu hút sự chú ý của HS

- Cần chuẩn bị đầy đủ phương tiện dạy học trước khi lên lớp như: Máy vi tính, máy chiếu, bảng phụ, tranh, mô hình,

* Sự chuẩn bị của học sinh

- Học bài cũ: Nắm chắc kiến thức cũ làm cơ sở cho sự tiếp thu kiến thức mới

- Chuẩn bị bài mới theo sự hướng dẫn của GV ở tiết trước: Mẫu vật thật, bảng phụ, phiếu học tập, những thông tin liên quan đến bài học…

Ví dụ 1: Bài 41: CHIM BỒ CÂU

* Sự chuẩn bị của giáo viên: Giáo án với đầy đủ các bước lên lớp

- Mục tiêu bài học

+ Mức độ kiến thức: Đạt chuẩn, trên chuẩn

Đạt chuẩn Trình bày những đặc điểm cấu tạo ngoài (hình dạng thân, lông, chi) thích nghi

với đời sống bay lượn Đặc điểm di chuyển của chim bồ câu Tập tính: Kiếm ăn, xây tổ,

ấp trứng, chăm sóc con và di cư,

Trên chuẩn 1: Giải thích được các đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với

đời sống bay lượn

Trên chuẩn 2: So sánh với bò sát các đặc điểm tiến hóa hơn.

- Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, hoạt động nhóm, nghiên cứu thông tin sgk

- Thái độ: Có thái độ yêu thích môn học

- Phương tiện dạy học

+ Tranh phóng to H.41.1, H.41.2, H.41.3, H.41.4/135, 136 sgk

+ Đoạn phim so sánh kiểu bay lươn và bay vỗ cách

+ Bảng đáp án phiếu học tập.

Đặc điểm cấu tạo ngoài Y nghĩa thích nghi

Chi sau: 3 ngón trước, 1 ngón sau có

vuốt

Giúp chim bám chặt vào cành cây và khi hạ cánh

Lông ống: Có các sợi lông làm thành

phiến mỏng

Làm cho cánh chim khi giang ra tạo nên 1 diện tích rộng

Lông tơ: Có các sợi lông làm thành

Mỏ: Mỏ sừng bao lấy hàm không có

* Sự chuẩn bị của học sinh:

- Nghiêu cứu nội dung kiến thức bài mới

Đặc điểm cấu tạo ngoài Y nghĩa thích nghi

Thân: Hình thoi

Chi trước: Cánh chim

Chi sau: 3 ngón trước, 1 ngón sau có vuốt

Lông ống: Có các sợi lông làm thành phiến mỏng

Lông tơ: Có các sợi lông làm thành chùm lông xốp

Mỏ: Mỏ sừng bao lấy hàm không có răng

Cổ: Dài, khớp đầu với thân

Ví dụ 2 Bài 35: ẾCH ĐỒNG

Ngoài sự chuẩn bị các bước như ở ví dụ 1thì GV và HS cần chuẩn bị mẫu vật thật là con ếch đồng, đoạn phim về cách di chuyển của ếch

Với sự chuẩn bị đầy đủ cho tiết dạy của GV sẽ giúp HS tiếp thu kiến thức dễ dàng và nhanh chóng hơn, đặc biệt là luôn tạo ra được sự hứng thú theo dõi của HS

2.2 Tích cực sử dụng kênh hình và các câu hỏi vận dụng trong khâu kiểm tra bài cũ

Thường thì trong phần kiểm tra bài cũ, giáo viên đưa ra câu hỏi kiểm tra kiến thức bài trước đã học Ở khâu này GV cần nhẹ nhàng không gây áp lực ngay từ đầu tiết học, nên

sử dụng những câu hỏi vận dụng nhiều hơn là tái hiện kiến thức Để tạo hứng thú cho học sinh giáo viên nên khen ngợi đối với học sinh trả lời tốt, còn đối với học sinh không trả lời được câu hỏi Giáo viên nên động viên, khuyến khích các em cần phải học bài tốt hơn, tránh chì chiết, mắng nhiếc, quát nạt các em

Ví dụ 1 : Giáo viên cho HS quan sát các hình ảnh sau và hỏi : Vai trò của bò sát ?

HS: Dựa vào hình ảnh mà Gv cung cấp để trả lời

Hệ thống câu hỏi kiểm tra bài cũ cần rõ ràng không quá rộng hay quá vụn vặt ( câu hỏi đặt ra phải phù hợp với từng đối tượng học sinh giỏi, khá , trung bình…) Cũng có thể giáo viên đưa ra câu hỏi kiểm tra kiến thức liên hệ với thực tế hoặc câu hỏi có nội dung liên quan đến bài mới, từ đó dẫn dắt học sinh đi vào vấn đề của bài mới

Ví dụ: 2 Hãy kể tên một số giun dẹp mà em biết ? Chúng thường kí sinh ở những bộ phận nào trong cơ thể người và động vật ? vì sao chúng lại kí sinh ở những bộ phận đó và gây

ra tác hại gì ? Biện pháp phòng chống giun dẹp?

HS: + Giun dẹp thường kí sinh ở ruột non, gan, máu

của cơ thể người và động vật vì nơi đó giàu chất dinh

dưỡng

+ Sán kí sinh lấy hết chất dinh dưỡng của vật chủ,

làm cho vật chủ còi cọc, gầy yếu và không phát triển

+ Để phòng chống giun kí sinh, phải ăn uống vệ sinh:

thức ăn nấu chín, uống nước sôi để nguội Ngay cả

tắm rửa cũng cần chọn chỗ nước sạch

GV: Cho HS quan sát hình giun đũa và vào bài

Các em đã biết giun dẹp sống kí sinh ở đâu, gây ra tác hại gì Vậy giun đũa sống kí sinh

ở đâu, cấu tạo, di chuyển như thế nào, gây ra tác hại gì Chúng ta đi tìm hiểu bài mới:

2.3 Mở đầu bài học mới bằng cách đặt vấn đề thật hấp dẫn để kích thích sự tò mò, chú ý theo dõi của HS để giải đáp được vấn đề đặt ra

Trong một bài giảng, điều gây ấn tượng nhất là mở đầu bài giảng Trong vài phút ngắn ngủi, nếu ta mở bài tốt sẽ thực sự gây chú ý, hứng thú cho HS Muốn thực hiện có hiệu

quả là tạo hứng thú ở khâu “Đặt vấn đề" phần này giáo viên nên đưa ra các tình huống có

vấn đề đòi hỏi học sinh phải dự đoán nêu giả thiết, tranh luận trên kênh hình – kênh chữ, giữa những ý kiến trái ngược nhau đó chính là nội dung mà học sinh sẽ biết được qua bài học mới

Mặt khác Giáo viên phải xác định được mục tiêu bài học để xác định vấn đề đặt ra là trọng tâm là nút thắt cần đi tìm hiểu để tháo gỡ và nên mở bài một cách ngắn gọn nhưng trong đó phải thiết lập được mối quan hệ giữa những điều các em đã biết (qua bài học cũ,

qua thực tế) với bài mới nhằm kích thích trí tò mò, khao khát tìm hiểu những điều mới lạ đang sắp mở ra trước mắt

Ví dụ 1: Bài 40: ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP BÒ SÁT

Để vào bài gây được sự chú ý, tăng cao hứng thú của học sinh, Gv cho HS xem đoạn phim về thế giới khủng long trong thời gian khoảng 2 phút rồi đặt vấn đề:

? Khủng long có còn tồn tại cho đến ngày nay không

HS: Không

? Vì sao khủng long không còn tồn tại cho đến ngày nay

HS: Bị diệt vong

? Các loài khủng long đã bị diệt vong không tồn tại cho đến ngày nay, nhưng tại sao thằn lằn, rắn, cá sấu, rùa…đều là động vật thuộc lớp bò sát có cấu tạo cơ thể giống với khủng long nhưng hiện nay vẫn còn tồn tại và phát triển rất đa dạng, phong phú

Ví dụ 2: Bài 41: CHIM BỒ CÂU

GV yêu cầu HS nhắc lại những đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn thích nghi với đời sống hoàn toàn trên cạn

+ Da khô, có vảy sừng bao bọc

+ Có cổ dài

+ Mắt có mí cử động, có tuyến lệ

+ Màng nhĩ nằm trong hốc tai

+ Thân dài, đuôi rất dài

+ Bàn chân có 5 ngón có vuốt sắc

GV nhận xét và dẫn dắt vào bài mới: Thằn lằn

có cấu tạo như vậy để thích nghi với đời sống

hoàn toàn trên cạn

? Lớp chim thích nghi với đời sống gì → HS: Bay lượn

? Vậy lớp chim có cấu tạo ngoài như thế nào để thích nghi với

đời sống bay lượn → HS: có cánh, lông…

GV: Vậy muốn biết lớp chim có cấu tạo ngoài như thế nào để

thích nghi với đời sống bay lượn và câu trả lời của các em có

chính xác không, ta đi vào tìm hiểu bài mới Bài 41: Chim bồ

câu

2.4 Áp dụng công nghệ thông tin thường xuyên vào giảng dạy

Môn Sinh học 7 tìm hiểu về thế giới động vật xung quanh nên phương pháp đặc thù để học tập là phương pháp quan sát và thực hành thí nghiệm Việc sử dụng công nghệ thông tin có tác dụng hỗ trợ hai phương pháp này mang lại hiệu quả tiếp thu kiến thức rất cao rất cao trong việc tạo ra chú ý học tập gây hứng thú cho

học sinh tự lực tìm tòi, phát hiện kiến thức

Công nghệ thông tin có thể làm động hóa các sơ đồ,

tranh vẽ vì vậy giúp học sinh dễ dàng quan sát và tìm

kiến thức một cách nhanh chóng Đặc biệt là có thể sử

dụng những đoạn phim về hoạt động của các cơ quan, đời sống và tập tính của động vật…

Ví dụ 1: Ở phần dinh dưỡng của trùng biến hình, để giúp HS diễn đạt được hoạt động bắt mồi của trùng biến hình GV cho HS xem đoạn phim vừa gây hứng thú cho HS vừa giúp

HS dễ dàng nắm bắt kiến thức, khắc sâu hơn và phát huy được tính tích cực

Ví dụ 2: Ở phần vòng đời sán lá gan dựa vào tranh quan sát GV cho HS lên bảng tương tác cụ thể hóa vòng đời dưới dạng sơ đồ → GV tạo điều kiện cho HS sử dụng công nghệ thông tin ngay trong tiết học góp một phần không nhỏ trong việc tạo hứng thú học tập đến các em

2.5 Thảo luận nhóm

Trong quá trình tiếp thu kiến thức, mỗi cá nhân học sinh chưa đủ để giải quyết được vấn đề đặt ra mà cần có sự tham gia của một nhóm học sinh, do đó cần phải tổ chức cho học sinh hoạt động hợp tác theo nhóm nhỏ

Kí sinh trong ốc

Sán lá gan

(gan trâu bò)

Trứng ( Phân)

Gặp nước

ấu trùng có lông

ấu trùng có đuôi

Cây thủy sinh Kết kén

Trâu bò ăn Vòng đời sán lá gan

+ Giáo viên nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức.

+ Phân chia nhóm, nêu nhiệm vụ nhận thức

+ Hướng dẫn làm việc, quy định thời gian

+ Nhóm trưởng phân công, điều khiển hoạt động, cử thư ký ghi chép, trình bày ý kiến của nhóm

+ Thảo luận tổng kết trước lớp

+ Đại diện từng nhóm báo cáo kết quả

+ Giáo viên tổng kết, giúp học sinh hoàn thiện và đặt vấn đề tiếp theo

Dạy học theo nhóm được áp dụng thường xuyên ở mỗi tiết học sẽ có tác dụng phát huy tính tích cực của người học, tạo điều kiện cho nhiều học sinh tham gia, mỗi cá nhân

có cơ hội học hỏi được kiến thức từ các bạn Hình thành cho học sinh các kỹ năng cá nhân

và kỹ năng xã hội (như nghe, nói, tranh luận, lãnh đạo…) hiểu thêm về bản thân (tự đánh giá), về bạn bè, thông qua việc trao đổi, chia sẻ, học hỏi lẫn nhau Biết lắng nghe, làm theo quy định và sự phân công của nhóm Tạo điều kiện cho mỗi học sinh có thể thích ứng dần với sự phân công lao động hợp tác của xã hội hiện tại khi các em trưởng thành và

đi làm

Ví dụ 1: Bài 5: TRÙNG BIẾN HÌNH VÀ TRÙNG GIÀY

GV: Sau khi tìm hiểu xong về trùng giày và trùng biến hình Gv yêu cầu HS dựa vào kiến thức mới nghiên cứu thảo luận nhóm phân biệt trùng biến hình và trùng giày về: cách di chuyển, lấy thức ăn, tiêu hóa và thải bã

Các nhóm thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập

Giáo viên đưa ra bảng kiến thức chuẩn và thang điểm

HS trao đổi phiếu học tập và chấm cheo giữa các nhóm

GV nhận xét, đánh giá câu trả lời của các nhóm

Học sinh tự rút ra kết luận theo bảng chuẩn

Ví dụ 2 : Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo và tập tính

của nhện trong Bài 25: Nhện và sự đa dạng của

lớp hình nhện

Giáo viên cho học sinh quan sát tranh ảnh phóng

to hình cấu tạo ngoài của nhện và yêu cầu HS đọc

mục ▼SGK/T82,83quan sát tranh phóng to

Học sinh sẽ thảo luận nhĩm tìm hiểu cấu tạo ngồi của nhện, quan sát và tìm ra các bộ phận, nêu chức năng của các bộ phận đĩ (hoạt động thảo luận trong thời gian 4 phút để hồn thành bảng )

Các

phần

cơ thể

Số chú thích

Tên bộ phận

Phần

đầu-ngực

Phần

Giáo viên đưa ra bảng kiến thức chuẩn và thang điểm

HS trao đổi phiếu học tập và chấm cheo giữa các nhĩm

GV nhận xét, đánh giá câu trả lời của các nhĩm

Học sinh tự rút ra kết luận theo bảng chuẩn

→ Thơng qua hoạt động thảo luận nhĩm, nhận xét và chấm điểm của nhĩm khác…tạo hứng thú học tập cho các em

2.6 Gây hứng thú học tập cho học sinh từ việc xử lí các tình huống sư phạm

Người giáo viên phải tạo được niềm tin và tình cảm từ học sinh qua cách ăn mặc, đi đứng , nĩi năng đúng chuẩn mực đạo đức Khi vào lớp giáo viên phải tạo được bầu khơng khí tươi vui, thoải mái bằng những câu nĩi tiếng cười, nét mặt vui vẻ Giáo viên khơng nên gây căng thẳng nặng nề trong giờ học, nhất là vào lớp gắt gỏng hoặc vào lớp với khuơn mặt nặng nề

Giáo viên phải cần tơn trọng ý kiến trả lời của học sinh, khơng nên gị ép học sinh vào khuơn phép cứng nhắc, tránh thái độ yêu cầu học sinh trả lời sắp xếp ngay theo thứ tự của mình Khuyến khích cho điểm động viên học sinh,

cần tế nhị hợp lí khi học sinh trả lời đúng câu hỏi

hoặc học sinh khơng trả lời được câu hỏi Từ đĩ sẽ

tạo cho học sinh cĩ được niềm tin vào khả năng

của bản thân

Ví dụ 1: Trong giờ học Gv phát hiện một HS

khơng sách, vở và khơng chép bài Gv khơng nên

vội trách mắng em mà xuống hỏi nguyên nhân cụ

thể, hãy lắng nghe em trình bày (soạn nhầm thời

khĩa biểu) nhẹ nhàng nhắc nhở em sau này nên

chú ý cẩn thận khơng nên lập lại nữa, bảo em lấy

giấy nháp chép bài để về nhà chép lại vào vở và

xem sách chung với bạn để theo dõi bài học

Ví dụ 2: Một HS rất nhanh nhẹn, linh hoạt giờ học hay phát biểu xây dựng bài rất tốt, nhưng em có một nhược điểm là hay nói: sau khi nghe Gv giảng giải về một vấn đề nào

đó là em quay ngang, quay dọc bàn tán với các bạn về vấn đề mà cô giáo vừa đưa ra GV không nên nhẹ nhàng phê bình, nhắc nhở em nếu có thắc mắc gì hỏi cô sẽ giải đáp, không nên bàn tán gây mất trật tự ảnh hưởng đến lớp

2.7 Kiểm tra đánh giá cần sử dụng các câu hỏi trắc nghiệm hoặc kênh hình

Trong phần “ kiểm tra, đánh giá” để tạo hứng thú cho các em, giáo viên cần đưa ra một

số câu hỏi trắc nghiệm nhẹ nhàng, dễ nhớ Yêu cầu học sinh làm trên phiếu học tập hoặc trình chiếu, giáo viên nhận xét và nêu đáp án, biểu điểm, học sinh có thể chấm bài chéo nhau Khi chấm bài của bạn giúp các em lần nữa khắc sâu kiến thức cho bản thân mình, nếu cá nhân hoặc nhóm hoạt động tốt, nhanh có kết quả đúng thì giáo viên ghi nhận cho điểm hoặc động viên bằng những câu khen ngợi hoặc tràng pháo tay…

Đánh giá là một khâu quan trọng trong giảng dạy vì nó giúp cho giáo viên có thông tin phản hồi về mức độ mà học sinh đã đạt được so với mục tiêu đề ra, mặt khác qua đánh giá giáo viên có thể có được thông tin về phương pháp dạy học của mình có hợp lý hay không

để kịp thời điều chỉnh

Có nhiều phương pháp để đánh giá học sinh nhưng phương pháp trắc nghiệm ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong dạy học vì nó tiện lợi, ít tốn thời gian và đảm bảo tính khách quan, công bằng trong đánh giá

Ví dụ 1: Nối cột A với các đặc điểm ở cột B sao cho phù hợp

1 Kiểu bay vỗ cánh

2 Kiểu bay lượn

a Cánh đập liên tục

b Cánh đập chậm rãi, không liên tục

c Bay chủ yếu dựa vào động tác vỗ cánh

d Bay chủ yếu dựa vào sự nâng đỡ của không khí và hướng thay đổi của các luồng gió

Ví dụ 2: Hãy chọn từ thích hợp để điền vào chổ trống………

Thỏ là động vật (1)……… , ăn cỏ, lá cây bằng cách (2)

………, hoạt động về đêm Đẻ con ( thai sinh ), nuôi con bằng (3) … Cơ thể phủ (4)………

Cấu tạo ngoài, các giác quan, chi và cách thức di chuyển của thỏ thích nghi với đời sống và tập tính (5)………

2.8 Khâu dặn dò - hướng dẫn về nhà

- Để tạo hứng thú học tập cho học sinh, giáo viên nên giao các công việc cụ thể cho các

em Cũng có thể cho học sinh làm lại thí nghiệm và yêu cầu học sinh tìm hiểu một số vấn

đề có liên quan đến bài học sau, tên mẫu vật và mẫu ngâm… từ các công việc đó giúp các

em khám phá, thích tìm hiểu khoa học