LỒNG GHÉP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG BỘ MÔN CÔNG NGHỆ BẬC THCS I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Trong xu hướng hội nhập với thế giới, thì Đảng và Nhà nước ta đã và đang tiến hành công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước. Việc làm này đã đem lại cho xã hội nước ta nhiều tiến bộ đáng kể. Đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao cả về vật chất lẫn tinh thần, chỉ số GDP ngày càng tăng. Song bên cạnh những mặt tích cực đó thì công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tình trạng biến đổi khí hậu. Như chúng ta đã biết biến đổi khí hậu là một vấn đề toàn cầu, nó không chỉ tác động lên các quốc gia mà còn tác động trực tiếp lên mỗi chúng ta. Nó đã trở thành một “tình huống khẩn cấp” cho toàn thể nhân loại. Vì vậy nếu lựa chọn hành động ngay hôm nay, chúng ta có thể tránh được nguy cơ thảm họa khí hậu của thế kỉ 21 cho các thế hệ tương lai. Vì vậy, việc giáo dục cho học sinh những hiểu biết cơ bản về biến đổi khí hậu là một việc làm hết sức cần thiết, có ý nghĩa to lớn về mặt giáo dục và xã hội. Trong đó thì việc tích hợp nội dung giáo dục biến đổi khí hậu thông qua các môn học liên quan sẽ đem lại những kết quả đáng kể. Qua kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy bộ môn công nghệ, tôi nhận thấy rằng nội dung của môn học này rất gần gũi với môi trường sống của chúng ta hiện nay. Môn Công nghệ ở cấp trung học cơ sở có nội dung liên quan nhiều đến các vấn đề về môi trường, năng lượng, biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai. Giữa môn môn học này và giáo dục biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai có sự giao thoa về mục tiêu, nội dung cũng như cách thực hiện. Bên cạnh đó nó là một môn khoa học ứng dụng các kiến thức của các môn khoa học cơ bản như Vật lý, Sinh học, Hóa học... và là môn học có tính thực tiễn, tính ứng dụng cao. Do đó nếu giáo viên có thể khai thác hết nội dung lồng ghép, tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu thông qua bộ môn công nghệ THCS sẽ mang lại những hiệu quả cao trong công tác ứng phó với biến đổi khí hậu. Thông qua môn học này, học sinh có thể áp dụng ngay được những kiến thức, kĩ năng về ứng phó biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai vào thực tiễn đời sống và sản xuất. Và đây cũng chính là lí do mà tôi chọn để viết đề tài “Lồng ghép giáo dục biến đổi khí hậu trong bộ môn công nghệ bậc THCS”. II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI: 1. Cơ sở lý luận: Theo công văn số 2088SGDĐTGDTrH, thì một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2015 – 2016 là: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học, đánh giá học sinh nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và rèn luyện phương pháp tự học của học sinh; tăng cường kĩ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kĩ năng vào giải quyết các vấn đề thực tiễn; đa dạng hình thức học tập, chú trọng các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học. Mặt khác chúng ta đều biết rằng công tác ứng phó với biến đổi khí hậu không phải là nhiệm vụ của một cá nhân, một tổ chức hay bất cứ một quốc gia nào, mà nó là nhiệm vụ chung của toàn nhân loại. Liên Hiệp Quốc đã có nhiều cố gắng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu. Những kết quả quan trọng là Công ước Khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu và Nghị định thư Kyoto. ( Trích dẫn Tài liệu giáo dục ứng phó với BĐKH và phòng, chống thiên tai ở cấp THCS – Môn Công nghệ) Nhận thức rõ tác động của biến đổi khí hậu, Việt Nam đã sớm tham gia các hoạt động ứng phó của khu vực và quốc tế về biến đổi khí hậu: Tham gia kí Công ước Khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) ngày 1161992 và phê chuẩn UNFCCC ngày 16111994; Tham gia kí Nghị định thư Kyoto (KP) ngày 03121998 và phê chuẩn Nghị định ngày 2592002; Phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu năm 2008; Thông qua Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào tháng 6 năm 2010; Phê duyệt Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu năm 2011.( Trích dẫn Tài liệu giáo dục ứng phó với BĐKH và phòng, chống thiên tai ở cấp THCS – Môn Công nghệ). Bên cạnh đó giáo viên cần hiểu rõ ứng phó với biến đổi khí hậu là một lĩnh vực giáo dục liên ngành, tích hợp vào các môn học và các hoạt động. Việc lồng ghép ứng phó với biến đổi khí hậu không phải là ghép thêm vào chương trình giáo dục như một môn học riêng biệt hay một chủ đề nghiên cứu mà nó là một hướng hội nhập vào chương trình. Giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu là cách tiếp cận xuyên bộ môn. Giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu nhằm trang bị cho học sinh hệ thống kiến thức về biến đổi khí hậu và kĩ năng ứng phó với biến đổi khí hậu, phù hợp với tâm lý lứa tuổi THCS, dựa trên thực tiễn cuộc sống và trải nghiệm của bản thân học sinh. Việc dạy học lồng ghép giáo dục ứng phó biến đổi khí hậu góp phần làm tăng giá trị, ý nghĩa thiết thực của môn Công nghệ đối với đời sống con người.
Trang 1LỒNG GHÉP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG BỘ MÔN
CÔNG NGHỆ BẬC THCS
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
- Trong xu hướng hội nhập với thế giới, thì Đảng và Nhà nước ta đã và đang tiến hành công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Việc làm này đã đem lại cho xã hội nước ta nhiều tiến bộ đáng kể Đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao cả về vật chất lẫn tinh thần, chỉ số GDP ngày càng tăng Song bên cạnh những mặt tích cực đó thì công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tình trạng biến đổi khí hậu
- Như chúng ta đã biết biến đổi khí hậu là một vấn đề toàn cầu, nó không chỉ tác động lên các quốc gia mà còn tác động trực tiếp lên mỗi chúng ta Nó đã trở thành
một “tình huống khẩn cấp” cho toàn thể nhân loại Vì vậy nếu lựa chọn hành động
ngay hôm nay, chúng ta có thể tránh được nguy cơ thảm họa khí hậu của thế kỉ 21 cho các thế hệ tương lai
- Vì vậy, việc giáo dục cho học sinh những hiểu biết cơ bản về biến đổi khí hậu là một việc làm hết sức cần thiết, có ý nghĩa to lớn về mặt giáo dục và xã hội Trong
đó thì việc tích hợp nội dung giáo dục biến đổi khí hậu thông qua các môn học liên quan sẽ đem lại những kết quả đáng kể
- Qua kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy bộ môn công nghệ, tôi nhận thấy rằng nội dung của môn học này rất gần gũi với môi trường sống của chúng ta hiện nay Môn Công nghệ ở cấp trung học cơ sở có nội dung liên quan nhiều đến các vấn đề về môi trường, năng lượng, biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai Giữa môn môn học này và giáo dục biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai có sự giao thoa về mục tiêu, nội dung cũng như cách thực hiện Bên cạnh đó nó là một môn khoa học ứng dụng các kiến thức của các môn khoa học cơ bản như Vật lý, Sinh học, Hóa học và là môn học có tính thực tiễn, tính ứng dụng cao Do đó nếu giáo viên có thể khai thác hết nội dung lồng ghép, tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu thông qua bộ môn công nghệ THCS sẽ mang lại những hiệu quả cao trong công tác ứng phó với biến đổi khí hậu Thông qua môn học này, học sinh có thể áp dụng ngay được những kiến thức, kĩ năng về ứng phó biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai vào thực tiễn đời sống và sản xuất Và đây cũng chính là lí do mà tôi chọn để viết đề tài “Lồng
ghép giáo dục biến đổi khí hậu trong bộ môn công nghệ bậc THCS”.
II TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
1 Cơ sở lý luận:
- Theo công văn số 2088/SGDĐT-GDTrH, thì một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2015 – 2016 là: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học, đánh giá học sinh nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và rèn luyện phương pháp tự học của học sinh; tăng cường kĩ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kĩ năng vào giải quyết các vấn đề thực tiễn; đa dạng hình thức học tập, chú
Trang 2trọng các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học
- Mặt khác chúng ta đều biết rằng công tác ứng phó với biến đổi khí hậu không phải
là nhiệm vụ của một cá nhân, một tổ chức hay bất cứ một quốc gia nào, mà nó là nhiệm vụ chung của toàn nhân loại
- Liên Hiệp Quốc đã có nhiều cố gắng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu Những kết quả quan trọng là Công ước Khung của Liên Hiệp Quốc về biến
đổi khí hậu và Nghị định thư Kyoto ( Trích dẫn Tài liệu giáo dục ứng phó với BĐKH và phòng, chống thiên tai ở cấp THCS – Môn Công nghệ)
- Nhận thức rõ tác động của biến đổi khí hậu, Việt Nam đã sớm tham gia các hoạt động ứng phó của khu vực và quốc tế về biến đổi khí hậu: Tham gia kí Công ước Khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) ngày 11/6/1992 và phê chuẩn UNFCCC ngày 16/11/1994; Tham gia kí Nghị định thư Kyoto (KP) ngày 03/12/1998 và phê chuẩn Nghị định ngày 25/9/2002; Phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu năm 2008; Thông qua Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào tháng 6 năm 2010; Phê duyệt Chiến lược
quốc gia về biến đổi khí hậu năm 2011.( Trích dẫn Tài liệu giáo dục ứng phó với
BĐKH và phòng, chống thiên tai ở cấp THCS – Môn Công nghệ).
- Bên cạnh đó giáo viên cần hiểu rõ ứng phó với biến đổi khí hậu là một lĩnh vực giáo dục liên ngành, tích hợp vào các môn học và các hoạt động Việc lồng ghép ứng phó với biến đổi khí hậu không phải là ghép thêm vào chương trình giáo dục như một môn học riêng biệt hay một chủ đề nghiên cứu mà nó là một hướng hội nhập vào chương trình Giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu là cách tiếp cận xuyên bộ môn Giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu nhằm trang bị cho học sinh
hệ thống kiến thức về biến đổi khí hậu và kĩ năng ứng phó với biến đổi khí hậu, phù hợp với tâm lý lứa tuổi THCS, dựa trên thực tiễn cuộc sống và trải nghiệm của bản thân học sinh Việc dạy học lồng ghép giáo dục ứng phó biến đổi khí hậu góp phần làm tăng giá trị, ý nghĩa thiết thực của môn Công nghệ đối với đời sống con người
2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:
a Nội dung:
- Trước hết giáo viên cần phải nắm vững chuyên môn, nội dung chuẩn kiến thức, kĩ năng để xây dựng một tiến trình dạy học đạt hiệu quả cao nhất
- Nghiên cứu kĩ nội dung cũng như địa chỉ lồng ghép, tích hợp ở từng phần, từng chương và từng bài của môn học
- Lựa chọn các phương pháp phù hợp để đưa nội dung lồng ghép, tích hợp, giáo dục vào bài học nhằm kích thích được tư duy và hứng thú của học sinh
- Giáo viên phải làm sao để gây được sự chú ý và hứng thú với học sinh để các em chủ động tham gia tìm hiểu nội dung bài học, từ đó giúp các em chủ động nắm bắt kiến thức, không gây nhàm chán
- Giáo viên cần sưu tầm phim, ảnh, tư liệu liên quan đến nội dung lồng ghép, tích hợp
b Biện pháp thực hiện:
- Dạy học lồng ghép giáo dục ứng phó biến đổi khí hậu trong học tập môn Công nghệ phải được thực hiện thông qua các phương pháp học tập tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, gắn lí thuyết với thực hành, gắn với môi trường thực tế Có
Trang 3nhiều phương pháp và hình thức tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào bài học, tôi xin đưa ra một số phương pháp tích hợp sau:
Phương pháp vấn đáp:
- Đối với phương pháp này giáo viên cần xây dựng hệ thống câu hỏi liên quan đến nội dung lồng ghép biến đổi khí hậu trong bài học nhằm giúp học sinh có thể nhận thức được nguyên nhân, hậu quả của biến đổi khí hậu từ đó đề ra được biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu
Ví dụ: Tiết 17 – BÀI 17 – CÔNG NGHỆ 8
VAI TRÒ CỦA CƠ KHÍ TRONG SẢN XUẤT VÀ ĐỜI SỐNG
Khi dạy phần III Sản phẩm gia công cơ khí được hình thành như thế nào?
G: Yêu cầu HS đọc nội dung phần III và hoàn thành sơ đồ
H: Đọc nội dung và hoàn thành sơ đồ SGK
G: Tóm lại quá trình tạo ra sản phẩm cơ khí gồm mấy giai đoạn?
H: 5 giai đoạn chính
G: Trong các quá trình đó quá trình nào là không thể thiếu?
H: Trả lời
Giáo dục phòng chống thiên tai – biến đổi khí hậu:
G: Để tạo ra một sản phẩm cơ khí cần có vật liệu Vậy những vật liệu này từ đâu
mà có?
H: Khai thác từ thiên nhiên
G: Việc khai thác vật liệu từ thiên nhiên có gây ảnh hưởng gì đến môi trường không?
H: Nếu khai thác quá mức và không có kế hoạch thì sẽ làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên gây ô nhiễm môi trường
G: Nhận xét: các tài nguyên thiên nhiên là vô cùng to lớn nhưng không phải là vô tận Vì vậy việc khai thác vật liệu và chế tạo ra các sản phẩm cơ khí cần tuân theo những quy trình cụ thể, có biện pháp phù hợp Cần chọn các quy trình khai thác
và chế tạo tối ưu nhất để góp phần tiết kiệm tài nguyên góp phần giữ cân bằng sinh thái, bảo vệ môi trường trong sạch là những biện pháp chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm thiểu thiên tai.
Ví dụ: Tiết 58 – Bài 56 – CÔNG NGHỆ 7
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ NGUỒN LỢI THỦY SẢN
Khi tìm hiểu xong các nội dung chính trong bài, GV đưa ra một số câu hỏi để định hướng HS đi đến nội dung giáo dục bảo vệ môi trường
- GV: Những tác nhân nào có ảnh hưởng xấu đến môi trường nuôi thủy sản?
- HS: Nuôi theo lối tự nhiên, tự phát chưa được quản lý chặt chẻ
- GV: Sản xuất nông, công nghiệp có ảnh hưởng đến môi trường thủy sản không?
- HS: Có ảnh hưởng: nước thải nông, công nghiệp chứa nhiều thuốc trừ sâu, nhiều hóa chất độc hại gây ô nhiễm môi trường nước => ảnh hưởng xấu đến môi trường nuôi thủy sản
- GV: Ngoài các nguyên nhân trên còn nguyên nhân nào gây ảnh hưởng đến môi trường và nguồn lợi thủy sản nữa không?
- HS: Khai thác và đánh bắt thủy sản trái phép( dùng mìn, thuốc nổ, điện…) làm cho các sinh vật bị tiêu diệt hàng loạt, giảm hoặc mất khả năng tái sinh
Trang 4- GV: Có nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến môi trường nuôi thủy sản, trong đó có nguyên nhân phá hoại rừng đầu nguồn làm xói mòn đất, gây lũ lụt, hạn hán, phá vỡ
hệ sinh thái tự nhiên gây ô nhiễm môi trường nuôi thủy sản đồng thời cũng có ảnh hưởng không nhỏ đến tình trạng biến đổi khí hậu hiện nay
- GV: cho HS xem một số hình ảnh về tình hình nuôi trồng và đánh bắt thủy sản ở lòng hồ Trị An trong thời gian qua:
Khu La Ngà - nơi tự phát nuôi cá bè nhiều nhất ở hồ Trị An - Ảnh: Tiến Đạt
- Ước tính 100 nhà bè ở khu Suối Tượng nằm cách Nhà máy Thủy điện Trị An 20km này, một tháng xả ra lòng hồ vài tấn rác và chất bẩn khác, vậy vấn đề đặt ra
ở đây là trong suốt nhiều năm qua, cả ngàn nhà bè ở các cụm La Ngà, Suối Đưng, Phú Túc, Phú Cường, Cây Gáo đã làm nhiễm bẩn hồ nước đến mức nào!
- Bên cạnh đó thì việc đánh bắt thủy sản còn đáng báo động hơn vì Cái quan niệm
"chim trời cá nước" đã ăn vào tiềm thức bao người! Nạn hủy diệt thủy sản trên lòng hồ đã diễn ra liên tục Nhẹ nhàng, êm thấm thì thả đùm (bằng bó chà) nhử cá,
kể cả cá con, để hốt gọn Nguy hiểm nhất là dùng chất nổ để đánh bắt
Khai thác, đánh bắt thủy sản trái phép ở lồng hồ Trị An
- Bảo vệ lòng hồ không thống kê được đã có mấy ngàn tấn TNT nổ đêm, nổ ngày suốt chiều dài 40km mặt nước suốt 25 năm qua, chỉ biết rằng, bắt được băng Hai Tèo thì băng Đồng Đen mọc lên, suốt bao năm trời, trừ được băng Hai Kiểu thì băng Tùng Cao tái xuất, băng nào cũng vài chục tên
- GV: Vậy để ngành thủy sản nói riêng và nền kinh tế nói chung có thể phát triển một cách bền vững, lâu dài cũng như góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu thì chúng ta cần phải làm gì?
Trang 5- HS: Cần có biện pháp tích cực để bảo vệ môi trường nước ( xây dựng hệ thống xử
lý nước thải ở các nhà máy, khu công nghiệp, đảm bảo các tiêu chuẩn trong trồng trọt, tăng cường trồng và bảo vệ rừng đầu nguồn….), để bảo vệ và phát triển được nguồn lợi thủy sản
- Bên cạnh đó, việc chọn giống thủy sản có tốc độ lớn nhanh, hệ số thức ăn thấp kết hợp với thực hiện các biện pháp cho ăn, quản lý đúng kĩ thuật để bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản, ứng phó với biến đổi khí hậu
Trồng rừng phòng hộ đầu nguồn, rừng ngập mặn
Phương pháp trực quan:
- Giáo viên chuẩn bị một số hình ảnh, phim tư liệu liên quan đến nội dung lồng ghép biến đổi khí hậu cho học sinh quan sát Sau đó, giáo viên yêu cầu học sinh nhận xét
về những vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu thông qua những gì vừa được xem
Ví dụ: Tiết 30 – Bài 33 – CÔNG NGHỆ 8
AN TOÀN ĐIỆN
- GV: Cho HS quan sát một số hình ảnh về nguyên nhân gây ra tai nạn điện liên quan đến sử dụng không hợp lý điện năng, vi phạm qui định về an toàn điện dẫn đến mất an toàn điện
- GV: Việc sử dụng điện năng không an toàn như vậy có ảnh hưởng như thế nào đến tài nguyên, chi phí sản xuất cũng như bảo dưỡng, sửa chữa hay không?
Trang 6- HS: Gây tiêu tốn tài nguyên, tăng chi phí sản xuất cũng như bảo dưỡng, sửa chữa.
- GV: Chính những việc làm vô ý của con người khi sử dụng điện như trên đã góp phần đẩy nhanh quá trình biến đổi khí hậu Vậy chúng ta phải làm gì để góp phần hạn chế quá trình biến đổi khí hậu?
- HS: Nghiêm chỉnh thực hiện các biện pháp bảo vệ an toàn điện trong sử dụng và sửa chữa điện
- GV: Giáo dục biến đổi khí hậu “Sử dụng không hợp lý điện năng, vi phạm qui định
về an toàn điện dẫn đến mất an toàn điện và làm tiêu tốn thêm tài nguyên, chi phí sản xuất và bảo dưỡng cũng tăng cao là những nguyên nhân góp phần đẩy nhanh quá trình biến đổi khí hậu Vì vậy nghiêm chỉnh thực hiện các biện pháp bảo vệ an toàn điện trong sử dụng và sửa chữa điện không chỉ an toàn cho người mà còn góp phần tăng hiệu suất sử dụng điện, hạn chế quá trình biến đổi khí hậu”
Phương pháp thảo luận nhóm:
Ví dụ : Tiết 4 – Bài 3 – CÔNG NGHỆ 9
SẮP XẾP VÀ TRANG TRÍ NHÀ BẾP
Khi dạy phần: Cách sắp xếp nhà bếp hợp lí.
- GV: Phân lớp thành 2 nhóm và giao cho mỗi nhóm thảo luận một nội dung
+ Nhóm 1: Thảo luận tìm hiểu “Thế nào là sắp xếp hợp lí?”
+ Nhóm 2: Thảo luận “Mục đích của việc chia khu vực hoạt động trong nhà bếp”
- HS: Hoạt động theo nhóm, thảo luận các nội dung cần tìm hiểu của nhóm mình theo phân công và báo cáo
- GV: Gọi các nhóm báo cáo kết quả của nhóm mình và nhận xét kết quả của nhóm khác
- HS: báo cáo kết quả của nhóm mình, đồng thời nhận xét kết quả của nhóm bạn
- Sau khi nhận xét phần thảo luận nội dung của các nhóm GV bổ sung hoàn thiện nội dung bài học: khi sắp xếp như vậy chúng ta sẽ tiết kiệm được thời gian, đồng thời sẽ làm cho không gian bếp trở nên thoáng mát, sạch sẽ góp phần bảo vệ môi trường, hạn chế tác nhân gây biến đổi khí hậu
Qua phần thảo luận và xem những hình ảnh minh họa sẽ giúp HS có ý thức bảo giữ gìn vệ sinh khi tham gia nấu ăn cùng gia đình, góp phần bảo vệ môi trường, hạn chế tác nhân gây biến đổi khí hậu
Phương pháp thuyết trình:
GIỮ GÌN NHÀ Ở SẠCH SẼ, NGĂN NẮP
Trang 7- Sau khi học xong bài 9, GV có thể phân công cho mỗi tổ chuẩn bị một bài thuyết trình với nội dung:
+ Tìm hiểu như thế nào là nhà ở sạch sẽ ngăn nắp?
+ Nhà ở sạch sẽ, ngăn nắp sẽ mang lại lợi ích gì cho con người?
+ Làm thế nào để giữ nhà ở sạch sẽ, ngăn nắp?
- Mỗi tổ sẽ chuẩn bị một bài thuyết trình thông qua các tài liệu trong SGK, sách báo, tài liệu, phương tiện thông tin… Để báo cáo trước lớp vào tiết học tới
- Trong tiết học ở lớp, GV lần lượt cho các nhóm thuyết trình phần chuẩn bị của nhóm mình Từ đó rút ra những nội dung chính cho bài học
- Thông qua nội dung các bài thuyết trình, GV đưa ra một số câu hỏi để hướng HS đến với nội dung giáo dục bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu:
+ Qua phần nghiên cứu và tìm hiểu của nhóm mình, các em hãy cho cô biết nếu chúng ta không giữ gìn nhà ở sạch sẽ, ngăn nắp thì sẽ có ảnh hưởng gì đến môi trường sinh thái?
- HS: Làm ô nhiễm môi trường gây mất cân bằng sinh thái
- GV: có thể cho HS xem một số hình ảnh về nhà ở không sạch sẽ, ngăn nắp:
- GV: Không những thế, đó cũng chính là nguyên nhân không nhỏ làm gia tăng tác nhân gây biến đổi khí hậu Vậy, là HS chúng ta có thể làm gì để giữ cho nhà ở sạch
sẽ, ngăn nắp; trường học xanh – sạch – đẹp?
Dựa vào nội dung đã tìm hiểu và kinh nghiệm của bản thân, HS sẽ nêu được một
số biện pháp thiết yếu trong sinh hoạt hằng ngày nhằm bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu như: thường xuyên dọn dẹp nhà ở, làm vệ sinh môi trường sống của gia đình và cộng đồng, giữ gìn vệ sinh chung ở trường, lớp Qua đó giúp các em nhận thức sâu sắc hơn tác dụng của việc giữ gìn nhà ở sạch sẽ, ngăn nắp cũng như bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu
Phương pháp sử dụng ví dụ thực tiễn để xây dựng tình huống học tập:
Ví dụ : Tiết 25 – Bài 48 – CÔNG NGHỆ 8
SỬ DỤNG HỢP LÝ ĐIỆN NĂNG
Trang 8- Trước khi vào bài mới GV cho HS xem một hóa đơn thu tiền điện của một gia đình nào đó và đặt các câu hỏi:
- GV: Các em đã nhìn thấy tờ hóa đơn này bao giờ chưa?
- HS: Trả lời
- GV: Vậy tờ giấy đó cho các em biết điều gì?
- HS: Lượng điện gia đình đã tiêu thụ trong tháng và số tiền phải trả trong tháng đó
- GV: Vậy nếu chúng ta sử dụng điện một cách lãng phí thì có ảnh hưởng gì đến môi trường hay không?
- HS: Làm cạn kiệt tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường
- GV: Vậy những việc làm đó có ảnh hưởng đến khí hậu hay không?
- HS: Có: làm cho Trái Đất nóng lên, gây nên hiện tượng hiệu ứng nhà kính, lũ lụt, hạn hán
- GV: Việc sử dụng điện lãng phí, cũng như quá trình xây dựng các nhà máy điện đã
và đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, gây nên các hiện tượng biến đổi khí hậu
Hiệu ứng nhà kính Băng tan
Trang 9
Đường Đồng Khởi ngập nước Hạn hán
- GV: Vậy chúng ta phải sử dụng điện như thế nào để góp phần cải thiện những vấn
đề trên?
- HS: phải sử dụng điện tiết kiệm và hợp lý
* Tìm hiểu cách sử dụng hợp lý và tiết kiệm điện năng.
- GV: Thế nào là sử dụng hợp lý ?
- HS: Sử dụng đúng lúc, phát huy được công suất, hiệu quả của đồ dùng điện
- GV: Tại sao phải giảm bớt tiêu thụ điện năng trong giờ cao điểm?
- HS: Thảo luận nhóm trả lời: Tránh tình trạng sử dụng quá tải dễ gây chập chạm điện ảnh hưởng tới môi trường
- GV: Theo em trong gia đình có những thiết bị nào tiêu thụ công suất lớn?
- HS: Bàn là, bếp điện, tủ lạnh
- GV: Tại sao cần hạn chế sử dụng các đồ điện có hiệu suất kém?
- HS: Thảo luận, yêu cầu trả lời được:
Vì sử dụng đồ dùng điện hiệu suất kém thì:
+ Hao tốn điện năng
+ Tỏa nhiệt ra môi trường làm môi trường nóng lên
- GV: Vì sao nói sử dụng đồ dùng điện có hiệu suất cao là tiết kiệm điện năng ?
- HS: Vì ít tiêu tốn điện năng nhưng hiệu quả cao
- GV: Để chiếu sáng trong nhà, công sở nên dùng đèn huỳnh quang hay đèn sợi đốt
để tiết kiệm điện năng ? Tại sao?
- HS: Dùng đèn huỳnh quang vì đèn huỳnh quang có hiệu suất phát quang cao gấp 5 lần đèn sợi đốt
- GV: Như thế nào là sử dụng lãng phí điện năng ?
- HS: +Không cần cũng dùng
+Dùng các loại đồ dùng công suất lớn quá yêu cầu sử dụng
- GV: Nếu sử dụng lãng phí điện sẽ ảnh hưởng như thế nào?
- HS: Thảo luận nhóm:
+ Tăng chi phí cho việc sử dụng điện
+ Giảm tuổi thọ các thiết bị điện
+ Phải xây thêm nhiều nhà máy sản xuất điện làm ảnh hưởng tới môi trường.
Trang 10
Đắp đập ngăn sông xây dựng nhà máy thủy điện Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 2
- GV: Việc sử dụng hợp lý điện năng sẽ góp phần tiết kiệm chi phí sinh hoạt cho gia đình đồng thời sẽ góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu nguy cơ biến đổi khí hậu Hiện nay cả thế giới đã và đang thực hiện một chiến dịch để góp phần tiết kiệm điện, vậy bạn nào biết đó là gì?
- HS: Đó là “Chiến dịch Giờ Trài Đất”
- GV: Tối 28/3/2015, cùng với gần 200 quốc gia, vùng lãnh thổ với khoảng 7.000 thành phố trên toàn thế giới, đồng loạt 63 tỉnh, TP của Việt Nam đã hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất bằng hành động biểu trưng tắt đèn trong 1 giờ từ 20h30 đến 21h30.
Theo thống kê từ Trung tâm điều độ Hệ thống điện Quốc gia, tổng số điện năng tiết kiệm được tại lễ tắt đèn ngày 22/3 tại Hà Nội và ngày 28/3 tại các tỉnh, thành phố trên cả nước là 520.000 kWh tương đương tiết kiệm được khoảng 850 triệu
đồng.
Giờ Trái đất là sự kiện thường niên được chủ trì bởi Bộ Công Thương với sự phối hợp của Đại Sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam; Quỹ Quốc tế về bảo vệ thiên nhiên, UBND các tỉnh, thành phố Tập đoàn Điện lực Việt Nam là đơn vị 7 năm liên tiếp đồng hành cùng Chiến dịch Năm 2015 còn có thêm sự tham gia của Daikin Vietnam