Bé trai 1 tuổi tử vong ở lớp: Bác sĩ tư vấn cách cứu sống trẻ bị sặc cháo, sữaSơ cứu khi trẻ bị sặc cháo, sữa là cấp cứu tối khẩn cấp vì trẻ sẽ nhanh chóng tử vong sau vài phút, nếu qua
Trang 1Bé trai 1 tuổi tử vong ở lớp: Bác sĩ tư vấn cách cứu sống trẻ bị sặc cháo, sữa
Sơ cứu khi trẻ bị sặc cháo, sữa là cấp cứu tối khẩn cấp vì trẻ sẽ nhanh chóng tử vong sau vài phút, nếu qua khỏi cũng để lại nhiều di chứng nặng nề về thần kinh Giá như người trông trẻ biết đến những kiến thức đơn giản này thì bé trai trong vụ việc trên đã sống sót.
Ngày 23/11 vừa qua, bé Nguyễn Cao Hải Long (SN 1/11/2014, Cai Lậy, Tiền Giang) bị sặc sữa ở cơ sở trông giữ trẻ của chị Trần Thanh Hằng (34 tuổi, Cai Lậy, Tiền Giang) khiến trẻ bị khó thở, tím tái và tắt thở trước khi đến bệnh viện Biết thông tin, nhiều bậc phụ huynh tá hỏa, lo lắng khi hàng ngày vẫn cho con ăn và nhiều lần con bị sặc nôn và chưa nắm rõ cách xử lý thế nào Khi trẻ bị sặc, cháo sữa hay hóc nghẹn thực phẩm, thời gian cấp cứu là vàng Thiết nghĩ, các bậc phụ huynh và những người trông trẻ cần thiết phải trang bị những kiến thức sơ cứu ngay tại chỗ để cứu sống trẻ
Sặc cháo, sữa là tai nạn thường gặp ở trẻ nhưng nhiều phụ huynh vẫn chưa nắm rõ cách xử lý đúng
Theo TS.BS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, sặc ở trẻ là một cấp cứu tối khẩn cấp bởi vì nếu bị suy hô hấp nặng, trẻ sẽ nhanh chóng tử vong hoặc nếu qua khỏi cũng để lại rất nhiều di chứng nặng nề về thần kinh do não bộ bị tổn thương bởi một tình trạng thiếu ôxy quá lâu
Trang 2TS.BS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai (ảnh internet)
Bước 1: Một tay giữ bé, một tay dùng lòng bàn tay vỗ thật mạnh 5 – 7 cái vào lưng bé – chỗ giữa hai xương bả vai, hành động này sẽ khiến áp lực trong lồng ngực trẻ tăng lên để tống đẩy dị vật ra ngoài.
Kĩ thuật vỗ lưng khi trẻ bị sặc tư thế đứng
Trang 3Kĩ thuật vỗ lưng khi trẻ bị sặc tư thế ngồi
Bước 2: Nếu bé vẫn tím tái, các mẹ thực hiện ngay bước này Lật bé nằm ngửa bằng cách đỡ đầu trẻ và kẹp giữa 2 đầu gối, đầu thấp hơn thân Dùng 2 ngón tay trỏ và giữa của bàn tay phải ấn mạnh vùng dưới xương ức 5 lần Quan sát vùng họng và mũi bé, nếu có sữa, thì hút sạch Nếu sữa, cháo không chảy ra vẫn cần kiểm tra và hút sạch việc này cần làm sớm để tránh sữa, cháo không ứ đọng trong mũi, miệng trẻ.
Điểm cuối xương ức của trẻ dược đánh dấu bằng vòng tròn màu đỏ
Bước 3: Nếu dị vật vẫn chưa rơi ra ngoài, hãy lật người trẻ lại tiếp tục vỗ lưng Luân phiên vỗ lưng và ấn ngực cho tới khi dị vật rơi khỏi đường thở Và đừng quên nhờ người trợ giúp gọi 115 ngay khi có thể.
Bước 4: Nếu trẻ hồng hào, chuyển đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế để bác sĩ tiếp tục theo dõi.
Trang 4Trong trường hợp cha mẹ hoặc người trông trẻ phát hiện ra trễ, trẻ ngưng tim, ngưng thở ta cần nhanh chóng tiến hành hà hơi thổi ngạt và ép ngực (ấn tim).
Bước 1: Thổi ngạt bằng cách để trẻ nằm ngửa, ngửa đầu trẻ ra nhằm làm cho đường thở thông thoáng Sau khi hít một hơi thật sâu, người cấp cứu áp miệng luôn qua mũi + miệng trẻ thổi mạnh vào Trong lúc thổi, quan sát lồng ngực trẻ có lên xuống hay không, nếu có thì chứng tỏ đã làm đúng kỹ thuật, đường thở thông thoáng Thổi liên tiếp hai cái.
Trang 5Kỹ thuật hà hơi thổi ngạt
Nếu không có một cử động ngực nào của trẻ khi thổi hơi, người cứu phải đặt lại vị trí đường khí trước khi cho một hơi thở vào mới Nếu đường khí đã được đặt lại vị trí, mà hơi thổi vào không kèm theo sự nâng lên của lồng ngực thì người cấp cứu phải tiến hành ép ngực
Bước 2: Sau khi thổi hơi 5 lần, người cấp cứu cho trẻ phải đánh giá nhanh những dấu hiệu sự sống của trẻ (tối đa là trong 10 giây) Việc đánh giá này được thực hiện qua việc xác định sự hiện diện hay vắng mặt của mạch trung tâm là động mạch ở cánh tay hay ở đùi (ở trẻ nhũ nhi) hay quan sát dấu hiệu cử động, ho hoặc một hô hấp bình thường (không phải là thở ngáp cá) Nếu trẻ không có dấu hiệu của sự sống hay tiến hành ngay việc ép ngực.
Kiểm tra dấu hiệu sống ở trẻ qua động mạch ở cánh tay (đường mầu đỏ)
Bước 3: Ấn tim (ép ngực)
Trang 6Ép ngực là những đè ép từng loạt, nhịp nhàng của thành ngực trước, cho phép một lưu lượng máu đến các cơ quan sinh tử nhằm duy trì khả năng sống của chúng cho đến khi trở lại một tuần hoàn tự nhiên Để những ép ngực được thực hiện một cách có hiệu quả, đứa trẻ phải được đặt trên một mặt phẳng cứng đồng thời giữ đầu trong một tư thế giữ mở đường khí.
Vị trí ép ngực cho trẻ
Kỹ thuật ép ngực như sau:
– Kỹ thuật 2 ngón tay (Technique à 2 doigts): Đó là phương pháp ép ngực được khuyến nghị đối với trẻ con nếu người cứu chỉ một mình Người cứu đặt hai ngón tay của một bàn tay lên nửa dưới của xương ức Xương ức được ấn xuống 1/3 đường kính của ngực lúc nghỉ ngơi Trong giai đoạn giãn và sau mỗi đè ép, người cứu thả đè ép đồng thời vẫn để ngón tay nằm trên ngực Cuối mỗi loạt 15 đè ép, các ngón tay rời xương ức và đẩy cằm lên để mở đường khí và cho phép thực hiện hai cú thổi vào Tỷ lệ ép ngực – thông khí là: 15:2
Kỹ thuật ép ngực cho bé dưới 1 tuổi
– Kỹ thuật cho trẻ em: Đặt gót của bàn tay trực tiếp lên trục dọc của một nửa dưới của xương ức Các ngón không được dựa trên ngực để cho chỉ có gót của bàn tay thực hiện một đè ép lên xương ức Định tư thế hai vai trực tiếp trên ngực của đứa bé và giữ cánh tay duỗi thẳng với cùi tay chẹn lại, đồng thời sử dụng cả trọng lượng cơ thể để đè xương ức xuống 1/3 đường kính của lồng ngực lúc nghỉ ngơi
Trong giai đoạn gian theo sau mỗi đè ép, hãy ngừng đè ép đồng thời giữ gót của bàn tay tại vị trí trên ngực Cuối 15 ép ngực, hãy cho 2 thổi vào Tỷ lệ ép ngực – thông khí là: 15:2
Trang 7Ở những trẻ lớn hay khi người cứu nhỏ, sử dụng hai tay để ép ngực có thể dễ dàng hơn.
Cách ép ngực trẻ em
Phòng tránh nguy c s c s a, cháo cho tr em: ơ ặ ữ ẻ
- Để tránh cho tr b hóc d v t, s c s a hay cháo c n chú ý tránh cho bé bú, n khi bé ang khóc ho c c ẻ ị ị ậ ặ ữ ầ ă đ ặ ườ i Không nên đợ đế i n khi bé ói m i cho bú vì lúc ó bé hay bú m t cách v i vàng, v v p nên r t d b ngh n Khi bé ã bú no b n c ng không nên ép bé bú ti p, s gây ra s c phát sinh ngoài ý mu n đ ớ đ ộ ộ ồ ậ ấ ễ ị ẹ đ ạ ũ ế ẽ ự ố ố
- Khi cho bú, b n nên ạ để bé n m g n trong lòng mình, h i nghiêng ng ằ ọ ơ ườ i bé góc kho ng 30 – 45 ở ả độ so v i thân trên c a m Không nên v a n m v a cho con bú ớ ủ ẹ ừ ằ ừ
- N u cho bé bú bình, b n không nên ế ạ đặ t bé n m th ng mà nên ằ ẳ để bé n m h i d c ng ằ ơ ố ườ i xu ng phía d ố ướ i m t chút (v trí c a ộ ị ủ đầ u cao h n chân) Bình s a c ng c n d c xuôi v phía núm vú ơ ữ ũ ầ ố ề để tránh tr ườ ng h p bé hít không khí tr ợ ướ c khi hút đượ ữ c s a.
- Sau khi bú xong, b n nên b d ng và ạ ế ự để đầ u bé t a vào ng c mình, r i nhè nh v vào l ng bé Làm nh v y s giúp bé ự ự ồ ẹ ỗ ư ư ậ ẽ đẩ ế y h t ph n khí ang chi m ch trong d dày Ho c b n có th ầ đ ế ỗ ạ ặ ạ ể đặ t bé n m, ằ đầ u kê cao 15 độ so v i m t gi ớ ặ ườ ng, đầ u tiên n m nghiêng ph i trong 30 phút, sau ó n m th ng T t nh t không nên cho bé ng ngay sau khi bú ằ ả đ ằ ẳ ố ấ ủ để tránh t vong ử độ t ng t ộ
- Khi bé n d m, n cháo: Không nên ép bé n nhi u, không cho bé n khi ang ch i ùa, nói chuy n, ch y nh y ă ặ ă ă ề ă đ ơ đ ệ ạ ả
- Không út khi tr ang qu y khóc ho c ng ngu y không yên vì ây là nh ng lúc d b s c nh t đ ẻ đ ấ ặ ọ ậ đ ữ ễ ị ặ ấ
- Không ép tr n liên t c, nên cho tr th i gian nhai k , nu t h n th c n trong mi ng và ch thêm m t chút tr ẻ ă ụ ẻ ờ ỹ ố ẳ ứ ă ệ ờ ộ ướ c khi út mu ng k ti p Tuy t đ ỗ ế ế ệ đố i không bóp m i, ép con ph i há mi ng ũ ả ệ để đ út th c n i u này r t d khi n tr b s c ứ ă Đề ấ ễ ế ẻ ị ặ
- Không nên quát m ng d a n t ho c bày cho tr h ng trò ch i quá sôi n i trong khi n, ùa gi n quá tr n d khi n cho tr m t t p trung và v i vàng rong khi nu t, d n ắ ọ ạ ặ ẻ ữ ơ ổ ă đ ỡ ớ ễ ế ẻ ấ ậ ộ ố ẫ đế n ngh n, s c ẹ ặ
- Cho dù tr n ẻ ă đượ c ít hay nhi u, c ng nên d ng b a n sau 30 phút N u kéo dài s khi n hai m con m t m i, th c n ề ũ ừ ữ ă ế ẽ ế ẹ ệ ỏ ứ ă để lâu d b v a, không m b o dinh d ễ ị ữ đả ả ưỡ ng.