Khóa luận lập bản đồ địa hình sở giáo dục và đào tạo đồng tháp trên cơ sở dữ liệu đo của máy toàn đạc điện tử

Ngoài ra, từ đề tài này khảo địa hình và thành lập bản đồ địa hình “SỞ GIÁO DUC ĐÀO TẠO ĐÔNG THÁP trên cơ sở đữ liệu đo của máy toàn đạc điện tử” chúng ta biết được phương pháp và cách

1 Lý do chọn đề tài

Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia, là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người, đất đai còn là

tư liệu sản xuất đặc biệt không gi thay thế được, nó có vai trò quan trọng trong sự tồn

tại và phát triển của đất nước Ở Việt nam những vấn đề về đất đai và quán lý đất đai

đã được đưa vào Hiến pháp và hệ thống pháp luật Ngành Địa chính có chức năng chủ yếu là quản lý Nhà nước về đất đai và đo đạc bản đồ, trong đo đạc để thành lập bản đồ thì có hai loại là đo đạc địa chính và đo đạc địa hình

Trong thời đại ngày nay việc áp dụng các tiến bộ của khoa học công nghệ vào sản xuất là một yêu cầu cấp thiết, nhằm nâng cao năng suất lao động, giảm sức lao động của con người và góp phần tự động hoá quá trình sản xuất Ngày nay, công nghệ điện

tử đã và đang được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung và trong lĩnh vực nghành trắc địa nói riêng Trong Trắc Địa các ứng dụng của công nghệ điện tử cũng đang được sử dụng rộng rãi trong cả công tác ngoại nghiệp lẫn

nội nghiệp băng cách thay thế dần các công cụ đo vẽ cũ bằng các thiết bị mới với

công nghệ tiên tiến như: các máy toàn đạc điện tử độ chính xác cao, máy vi tính và các

phần mềm tiện ích, công nghệ GPS v.v Các máy móc và phần mềm tiện ích đó đã và

dang dần dân thay thế các loại máy quang học cũ và các phương pháp đo đạc cô truyền với độ chính xác không cao mà năng suất lao động thấp Đặc biệt là sử dụng

mới toàn đạc điện tử thay thế cho các máy đo đạc cũ đã giúp ích rất nhiều trong đo

đạc Việc sử dụng máy toàn đạc điện tử sẽ giúp cho việc đo đạc nhanh hơn và chính xác hơn, ngoài ra máy toàn đặc có nhiều chức năng khác với máy đo đạc thông thường nên giúp ích nhiều cho đo đạc Bây giờ việc sử dụng máy toàn đạc điện tử được sự dụng rất nhiều và ứng dụng rộng rãi tại các cơ quan nhà nước hoặc công ty đo đạc

Thực chất của việc đo vẽ bản đồ địa hình là xác định vị trí tương quan của các đối tượng đo vẽ ( các đặc điểm đặc trưng của địa hình, địa vật) trên thực địa và dùng các

kí hiệu bản đồ để biểu diễn chúng lên mặt phẳng tờ giấy theo một tờ giấy nào đó Như vậy khi đo vẽ bản đồ địa hình cần phải dựa vào các điểm khống chế mặt bằng và

khống chế độ cao nhà nước đề tăng dày mật độ khống chế bằng cách xây dựng lưới đo

~

ve.

thiết đầu tư công trình, lựa chọn hình thức đầu tư, xác định vị trí cụ thể, quy mô công trình, đề xuất các giải pháp thiết kế, xác định tổng mức đầu tư và đánh giá hiệu quả

đầu tư về tài chính, kinh tế và xã hội của dự án Khảo sát để lập Thiết kế kỹ thuật phục

vụ cho việc nghiên cứu thực hiện các phương án kỹ thuật và được tiến hành trên cơ sở

các phương án trong dự án đầu tư xây dựng công trình đã được duyệt

Từ những lý do trên em quyết định chọn đề chọn đề tài: khảo sát địa hình và thành

lập bán đồ địa hình “SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG THÁP trên cơ sở đữ liệu

đo của máy toàn đạc điện tử”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Xác định được vị trí địa lý sở giáo dục và đào tạo đồng tháp để sau đó khảo sát địa

hình sở giáo dục và đào tạo đồng tháp

So sánh sự khác nhau giữa việc sử dụng máy toàn đạc điện tử với các máy đo đạc khác Và biết cách sử dụng máy toàn đạc điện tử trong đo đạc, trút số liệu từ may sang

AutoCAD để thành lập bản đồ

Ngoài ra, từ đề tài này (khảo địa hình và thành lập bản đồ địa hình “SỞ GIÁO

DUC ĐÀO TẠO ĐÔNG THÁP trên cơ sở đữ liệu đo của máy toàn đạc điện tử”) chúng ta biết được phương pháp và cách thức trong đo đạc ra sao

Cuối cùng là thành lập bản đồ địa hình tỉ lệ 1/500

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Khảo sát thực tế hiện trạng địa hình sở giáo dục và đào tạo đồng tháp Sau đó, thành lập các cột mốc đo vẽ và các cột mốc quốc gia (còn gọi là lưới khống chế đo vẽ

và lưới khống chế quốc gia)

Sưu tầm, tông hợp và phân tích các tài liệu có liên quan đến cách sử dụng máy toàn toàn đạc điện tir (may toan dac dién tr Topcon GTS — 230N)

+ Tìm kiếm tài liệu có liên quan trên hệ thống mạng Internet, đọc, tong hop va

phân loại tài liệu

+ Tham khảo thêm một số sách báo, tạp chí

Tìm hiểu hai phần mềm: Transit và T_Com để ứng dụng vào trút số liệu từ máy

toan dac sang AutoCAD

Sau khi đo chỉ tiết xong thì tiến hành trút số liệu số liệu và sử dụng AutoCAD dé thành lập bản đồ địa hình SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG THÁP

Vị trí, địa lý, đặc điểm tự nhiên của khu vực khảo sát (SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG THÁP)

Khảo sát đặc điểm, quy môn, tính chất của công trình (SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO

TAO DONG THAP)

Máy toàn đạc điện tử Topcon GGS — 230N

Phần mềm trút số liệu Transit và T_Com

Phần mềm vẽ AutoCAD

5 Phạm quy nghiên cứu

Phạm quy: SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐÔNG THÁP ( 06 Võ Trường Toản, phường 1, Thành Phố Cao Lãnh, Tỉnh Đồng Tháp)

Khía cạnh nghiên cứu: khảo sát và thành lập bản đồ địa hình SỞ GIÁO DỤC ĐÀO

TẠO ĐÔNG THÁP từ số liệu đo được của máy toàn đạc điện tử

6 Phương pháp nghiên cứu

a Cac loại phương pháp nghiên cứu

a.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Tham khảo các tài liệu như các bài giảng, luận văn tốt nghiệp về thành lập bản

đồ địa hình từ số liệu đo đạc của máy toàn đạc điện tử và phương pháp thành lập

a.2 Phương pháp logic

Được sử dụng thường xuyên trong quá trình nghiên cứu, chi phối đến việc lựa chọn nội dung, kết cấu tổng thể cũng như xử lý từng vấn đề cụ thể của đối tượng

nghiên cứu, nhằm tạo cơ sở khách quan thê hiện bản chất, hiện tượng và các quy luật

của một hoạt động tất yếu phải có trong quá trình phát triển của một đất nước

a.3 Phương pháp khảo sát thực địa

Dùng để thu thập thông tin ban đầu về đối tượng nghiên cứu bằng tiếp xúc trực

tiếp và ghi lại trực tiếp toàn bộ các thông tin đặc trưng của đối tượng có giá trị về

phương diện thực hiện mục tiêu nghiên cứu Tiến hành khảo sát thực địa nhằm đảm

bảo tính khách quan, khoa học, chính xác của đề tài đồng thời giúp đề tài có tính cơ sở

thực tiễn cao

Ngoài ra, còn thu nhập tài liệu trên Internet, tivi, báo chí

b Công tác ngoai nghiệp

đã có ở khu vực khảo sát

Lập các điểm lưới khống mặt bằng (khống chế đo vẽ)

Dẫn cao độ lên các điểm khống chế, khống chế xung quanh công trình

Đo vẽ chỉ tiết thực dia bang phương pháp đo vẽ toàn đạc

Đi thực địa tu chỉnh bản vẽ

c Công tác nội nghiệp

Trúc số liệu đo bình đồ từ máy Toàn Đạc điện tử vào máy tính dưới dạng file

Access

Xuất dữ liệu tính toán và bình sai lưới tọa độ, độ cao bằng Excel

Chạy chương trình vẽ bình đồ bằng phần mềm “TRANSIT”

Đo vẽ thành lập bản đồ số địa hình bằng phương pháp toàn đạc của Lê Thanh

Hòa trường đại học cần thơ ( bài báo cáo tốt nghiệp) Đề tài này chủ yếu giới thiệu

máy toàn đạc điện tử, cách thức đo đạc, xử ly số liệu như đề tài chưa nói gì đến

bản đồ địa hình, tại sao thành lập bán đồ địa hình, khu vực thành lập bản đồ quá

ứng dụng công nghệ tin học thành lập bản đồ trên cơ sở dữ liệu đo của máy toàn đạc điện tử của Nguyễn văn Trường trường đại học Mỏ -Địa chất Mục đích của đề tài

là nghiên cứu tìm hiểu khuôn dạng dữ liệu đo của một sỐ máy toàn đạc điện tử đang

được sử dụng rộng rãi trong thực tế tại Việt Nam của các hãng sản xuất như: Lei ca, Nikon, Sokki và một số phần mềm đồ họa như Autocad, Microstation để từ đó thành

lập modul xử lý file số liệu ứng dụng cho công tác thành lập bản đồ địa hình

Từ những mặt đã làm được và chưa làm được của các đề tài trên rút ra các bài học quý báo để hoàn thành bài báo cáo của mình hoàn thiệt và tốt nhất

8 Giả thuyết khoa học

Các quy trình đo đạc được nêu ra rất cụ thể, cùng với cách sử dụng máy toàn đạc

điện tử Sau đó là cách sử lý số liệu đo để thành lập bản đồ địa hình.

Chuong 1: GIOI THIEU SO LUQC VE CONG TY CO PHAN XAY

DUNG VINACONEX

1.1 Thông tin sơ lược về công ty cỗ phần xây dựng vinaconex 27

- Địa chỉ: số 10, đường Nguyễn Văn Tre, phường 1, thành phố Cao Lãnh

- Công ty cô phần Vinaconex 27 ( tiền than là công ty xây dựng thủy lợi Đồng Tháp) được thành lập năm 1978, trực thuộc sở (Ty) Thủy lợi Đồng tháp với chức năng xây lắp công trình thủy lợi

- Theo nghị quyết số: 139/QĐ.TL ngày 22/12/1992 của UBND tỉnh Đồng Tháp,

công ty được thành lập với chức năng hoạt động trên 2 lĩnh vực xây lắp công trình dân dụng — công nghiệp và xây lắp công trình thủy lợi

- Giám Đốc là ông Ngô Văn Giới Ngoài ra, còn có 2 phó giám đốc và nhiều nhân viên khác

- Nguồn vốn đồi dào, công trình tương đối nhiều, quy mô hoạt động trong tỉnh Đồng Tháp và một số tỉnh lân cận

1.2 Tóm tắt quá trình hoạt động

Quá trình trên 30 năm xây dựng và phát triên,Công ty Cô phần Vinaconex 27 (Công ty Xây dựng Thuỷ lợi Đồng Tháp) luôn là đơn vị thi công chủ lực trong ngành Xây dựng - Nông nghiệp của tỉnh Đồng Tháp:

Đã thực hiện nạo vét hàng ngàn km kênh mương tạo nguồn, đắp hàng ngàn km đường giao thông nông thôn, xây dựng hạ tầng các vùng kinh tế mới, các công trình chống hạn, khắc phục lũ lụt, các công trình nuôi trồng thủy sản trong và ngoài Tỉnh.Trong đó nỗi bật là chiến lược khai thác Đồng Tháp Mười, góp phần đắc lực cho phát triển nông nghiệp, xây dựng vùng kinh tế mới, tạo bước đột phá về tăng trưởng

kinh tế của tỉnh nhà

Cùng với sự phát triển về kinh tế xã hội, nhu cầu về cơ sở vật chất, dịch vụ của người dân ngày càng cao,Công ty Cô phần Vinaconex 27 đã không ngừng mở rộng quy mô và ngành nghé, tham gia thi công nhiều công trình Xây dựng dân dụng - Công

nghiệp - Thương mại - Giao thông - Giáo dục - Y tế - Thể duc thé thao - Kỹ thuật hạ

tầng quy mô lớn Địa bàn hoạt động vươn ra các tỉnh miền đông và tây Nam bộ

Các công trình do Công ty thi công đã được đánh giá đạt chất lượng và mỹ thuật theo yêu cầu, được nhiều cơ quan, don vi, chu dau tu tin nhiém va hop tac lau dai

Từ năm 1989-1994, sau khi sáp nhập Công ty Khảo sát Thiết kế và Khai thác

nước ngầm, Công ty Xây dựng Thuỷ lợi bố sung chức năng khảo sát thiết kế Năm

đã thực hiện nhiều hợp đồng lập dự án, khảo sát thiết kế với ngành Giáo dục, Lao

động, Nông nghiệp và các đơn vị địa phương Sản phẩm tu van đầu tư xây dựngđảm

bảo chất lượng, tiễn độ giao hàng và công tác giám sát tác giả tốt

Dịch vụ Thủy nông cũng là điểm mạnh của đơn vị.Trong thời gian qua, Công ty

đã đầu tư trên 50 trạm bơm điện trải rộng trên địa bàn các huyện Tân Hồng, Tam

Nông, Thanh Bình, Cao Lãnh, Tháp Mười phục vụ tưới tiêu cho trên 25.000 ha sản

xuất nông nghiệphàng năm

Từ các thành quả đạt được nêu trên -Công ty Cổ phần Vinaconex 27 đã được:

- Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam trao tặng Huân chương Lao động hạng III

- Chính phủ, Bộ ngành, UBND tỉnh Đồng Tháp trao tặng Cờ thi đua, nhiều bằng

khen cho cá nhân va tap thê “Hoàn thành xuât sắc nhiệm vụ”

Địa Hình Và Công Tác Thành Lập Bản Đồ Địa Hình

2.1 Cơ sớ lập báo cáo kết qua khảo sát địa hình

Căn cứ Nghị định số 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính phủ về Quản

lý đầu tư xây dựng công trình

Căn cứ nghị định số 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 của Chính phủ về Quản

lý chất lượng công trình xây dựng

Căn cứ vào tiêu chuẩn ngành số : 96 TCN 43-90 Quy phạm đo vẽ Bản Đồ Địa

hình, tỉ lệ 1:500; 1:1000; 1:2000; 1:5000 ( phần ngoài trời ) của cục Trưởng cục đo đạc

và bản đồ nhà Nước

Căn cứ quyết định số 04/2005/QĐ-BXD ngày 10 tháng 01 năm 2005 V/v ban hành TCXDVN 3009 : 2004 “Công tác trắc địa trong xây dựng công trình-yêu cầu chung “

Căn cứ đơn giá khảo sát xây dựng tỉnh Đồng Tháp, ban hành theo Quyết định

số : 54 / 2007 / QĐ-UBND ngày 31 / 11 /2007 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp

Căn cứ Thông Báo số 11 (11/TB-SXD-KTKT), ngày 17 tháng 7 năm 2008 của

sở xây dựng Thông báo về việc áp dụng Thông tư số 12/2008/TT-BXD ngày

07/05/2008 của Bộ Xây dựng hướng dẫn lập và quản lý chỉ phí khảo sát; thuế suất thuế giá trị gia tăng cho công tác lập dự án đầu tư

Căn cứ công văn số 146/HD-SXD-KTKT ngày 11/3/2010 V/v điều chỉnh giá

nhân công, máy thi công trong đơn giá xây dựng công trình tỉnh Đồng Tháp

Căn cứ vào đề cương nhiệm vụ khảo sát đã được chu dầu tư phê duyệt

2.2 Bản đồ địa hình

Bản đồ địa hình là loại bản đồ thể hiện một khu vực trên bề mặt của trái đất,

trên đó bản đồ thể hiện những thành phần của thiên nhiên và kết quả hoạt động thực

tiễn của con người mà mắt ta có thê cảm nhận được

Trên bản đồ địa hình, không đưa lên tất cả mọi hình ảnh có trên mặt đất mà chỉ thê hiện các đối tượng chứa đựng lượng thông tin phụ thuộc vào không gian, thời gian

và mục đích sử dụng

Tính không gian giới hạn (xác định) khu vực được tiến hành đo vẽ và thành lập bản đồ

Tính thời gian quy định ghi nhận trên bản đồ địa hình hiện trạng của bề mặt trái

đất tại thời điểm tiến hành đo vẽ

Mục đích sử dụng chỉ phối nội dung và độ chính xác của bản đồ Yếu tố không

gian và mục đích sử dụng có liên quan đên việc lựa chọn tỉ lệ bản đô

bản đồ

Về bản chất bản đồ địa hình nói chung còn được định nghĩa: “ Là một mô hình

đồ họa về mặt đất, cho ta khả năng nhận biết bề mặt đó bằng cái nhìn bao quát, tổng quát đọc chi tiết hoặc đo đếm chính xác” Dựa vào bản đồ địa hình có thể nhanh chãng xác đỉnh tọa độ, độ cao của điểm bất kỳ nào trên mặt đất, khoảng cách và phương hướng của hai điểm, chu vi, diện tích, khối lượng của vật, vùng, cùng hàng loạt các thông số khác

2.3 Nội dung của tờ bản đồ địa hình

Nội dung bản đồ địa hình bao gồm các yếu tố của là điểm khống chế trắc địa, địa vật (địa vật định hướng, các điểm dân cư, thuỷ hệ, giao thông, lớp phủ vật, ranh giới.v.v ) và đáng đất (địa hình) Tất cả các đối tuợng nói trên được thể hiện trên bản

đồ địa hình cần phải đầy đủ, chính xác Mức độ tỷ mỉ của nội dung bản đồ phải phù

hợp với mục đích sử dụng bản đồ và đặc điểm của khu vực

2.3.1 Điểm khống chế trắc địa

Các điểm toạ độ và độ cao các cấp phải được biểu thị đầy đủ và chính xác lên

bản đồ Đây là yếu tô dạng điểm cân thể hiện chính xác đến 0.1mm trên bản đồ

Dùng các ký hiệu tương ứng để thê hiện các điểm toạ độ nhà nước và điểm toạ

độ cơ sở Đối với bản đồ địa hình tỷ lệ lớn, có thê hiển thị các điểm khống chế đo vẽ

Thông thường các điểm khống chế được ghi chú số hiệu và độ cao của chúng

2.3.2 Địa vật

2.3.2.I Địa vật định hướng

Khi sử dụng bán đồ địa hình thi việc định hướng có ý nghĩa quan trọng Do vậy, các địa

vật định hướng cũng là yếu tố tất yếu của nội dung bản đồ địa hình

Đó là những đối tượng của khu vực, nó cho phép ta xác định vị trí nhanh chóng

và chính xác trên bản đồ như các cây độc lập, toà nhà cao, nhà thờ, đình chùa, cột cây

số Các địa vật định hướng còn bao gồm một số địa vật không nhô cao so với mặt đất

nhưng dễ dàng nhận biết như ngã ba đuờng, ngã ba sông

2.3.2.2 Các điểm dân cư

Các điểm dân cư là một trong những yếu tô quan trọng nhất của bản đỗ địa hình Các

điểm dân cư được đặc trưng bởi kiểu cư trú, số người và ý nghĩa hành chính - chính trị

hoạch, cẫu trúc

Trên các bản đồ tỷ lệ lớn thì sự biểu thị các điểm dân cư càng tỉ mỉ, phạm vi dân cư phải biểu thị khép kín bằng các ký hiệu tương ứng, nhà trong vùng dân cư phải biểu thị tính chất (chịu lửa, kém chịu lửa), quy mô (lớn, nhỏ, số tầng)

Các công trình công cộng phải biểu thị tính chất kinh tế, xã hội, văn hoá của chúng

như nhà máy, trụ sở uỷ ban, bưu điện

2.3.2.3 Thúy hệ và công trình phụ thuộc

Các yếu tố thuỷ hệ được biểu thị tỉ mi, trên bản đồ địa hình biểu thị các đường bờ biến,

bờ hồ, sông, ngòI, mương, kênh, rạch, Các đường bờ nước được thê hiện trên bản đồ

theo đúng đặc điểm của từng kiểu đường bờ Đồng thời còn phải thể hiện các thiết bị

phụ thuộc thuý hệ như các bến cảng, trạm thuý điện, đập

Sự biểu thị các yếu tố thuỷ hệ còn được bố sung bằng các đặc trưng chất lượng như

độ mặn của nước, độ sâu và rộng của sông, tốc độ dòng chảy

2.3.2.4 Mạng lưới giao thông

Trên các bản đồ địa hình mạng lưới đường được thê hiện tỉ mi về khả năng giao thông

và trạng thái của đường Mạng lưới đường được thể hiện chỉ tiết hoặc khái lược va tuỳ

thuộc vào tỷ lệ của bán đồ, cần phải phản ánh đúng mật độ của lưới đường, hướng và vị

trí của các con đường, chất lượng của chúng

Khi lựa chọn phải xét đến ý nghĩa của đường Phải biểu thị những con đường đảm bảo

mối liên hệ giữa các điểm dân cư với nhau, với các ga xe lửa, các bến tàu, sân bay

Trên các bản đồ tỷ lệ lớn phải biểu thị tất cả các con đường như : đường sắt, đường ô

tô, đường rải nhựa, đường đất lớn-nhỏ, đường mòn, chú ý biểu thị vị trí hạ hoặc nâng cấp đường, biển chỉ đường, cầu công, cột cây SỐ

2.3.2.5 Lớp phú thực vat

Trên các bản đồ địa hình biểu thị các loại rừng, vườn cây, đồn điền, ruộng, đồng cỏ, tài nguyên, cát, đất mặn, đầm lầy Ranh giới các khu thực phủ và của các loại đất được biểu thị bằng các đường nét đứt hoặc dãy các dau chấm, ở diện tích bên trong đường viền thì vẽ các ký hiệu quy ước đặc trưng cho từng loại thực vật hoặc đất Ranh giới của các loại thực vật và đất cần được thể hiện chính xác về phương diện dé hoa, thé

hiện rõ ràng những chỗ ngoặt có ý nghĩa định hướng

2.3.2 6 Ranh giới phân chía hành chính — chính trị

Ngoài đường biên giới quốc gia, còn phải thể hiện ranh giới của các cấp hành chính Các đường ranh giới phân chia hành chính - chính trị đòi hỏi phải thể hiện rõ ràng, chính xác và theo đúng quy định trong quy phạm

2.3.3 Dáng đất

Dáng đất trên bản đồ địa hình được biểu thị bằng các đường bình độ Những

yếu tô dáng đất mà đường bình độ không thể hiện được thì biểu thị bằng các ký hiệu

riêng, ngoài ra trên bản đồ địa hình còn ghi chú độ cao

2.4 Bản đồ số địa hình

2.4.1 Khái niệm chung

- Bản đồ số là loại bản đồ trong đó các thông tin về mặt đất như toạ độ, độ cao

của các điểm chỉ tiết, của địa vật, địa hình được biểu diễn bằng số và bằng thuật toán,

có thể xử lý chúng để giải quyết nhiệm vụ kỹ thuật

- Bản đồ số là sản phẩm bản đồ được biên tập, thiết kế, lưu trữ và hiển thị trong

hệ thống máy vi tính và các thiết bị điện tử

- Bản đồ số là một tập hợp có tổ chức các dữ liệu bản đồ trên những thiết bị có

khả năng đọc bằng máy tính và được thê hiện dưới dạng hình ảnh bán đồ

2.4.2 Những đặc điểm cơ bản của bản đồ số địa hình

- Bán đồ số chứa đựng thông tin không gian, được quy chiếu về mặt phẳng và

được thiết kế theo các tiêu chuẩn của bản đồ học như độ chính xác toán học, mức độ

đầy đủ về nội dung theo tỷ lệ, sử dụng các phương pháp ký hiệu truyền thống

- Dữ liệu bản đồ được thê hiện theo nguyên lý số

- Ban đồ số có thể hiển thị đưới dạng bản đồ truyền thống, thể hiện trên man

hình, hoặc In ra giấy hoặc các vật liệu phẳng

- Tính linh hoạt của bản đồ số rất cao: thông tin thường xuyên được cập nhật và

hiện chỉnh, có thê in ra ở các tỷ lệ khác nhau, có thê sửa đổi ký hiệu hoặc điều chỉnh kích thước mảnh bản đồ so với kích thước ban đầu, có thể tách lớp hoặc chồng xếp

thông tin bản đồ

- Cho phép tự động hoá quy trình công nghệ thành lập bản đồ từ khi nhập số liệu đến khi in ra bản đồ

- Khâu nhập số liệu và biên vẽ ban đầu có nhiều khó khăn, phức tạp, nhưng

khâu sử dụng về sau có nhiều thuận lợi và mang lại hiệu quả cao cả về thời gian, kinh

phí

2.4.3 Các đối tượng của bản đồ số

- Dưới dạng bản đồ số, các đối tượng của bản đồ được phân biệt ra làm ba kiểu:

kiêu điểm, kiểu đường, kiểu vùng, ngoài ra còn có thành phần ký tự để thể hiện nhãn

hoặc ghi chú thuyết minh, lưu trong các fle đồ hoạ như DXF, DGN

- Mỗi yếu tô riêng biệt bao hàm hai loại dữ liệu: dữ liệu định vị và dữ liệu thuộc

tính

- Dữ liệu định vị cho biết vị trí của các yếu tố trên mặt đất hoặc trên bản đồ và

đôi khi bao gồm cả hình dạng

- Dữ liệu thuộc tính bao gồm thông tin về các đặc điểm cần có của yếu tô (ví

dụ thuộc tính của yếu tố điểm có thể là địa danh, tên đường ) Có hai loại thuộc tính

là thuộc tính định lượng bao gồm kích thước, diện tích, độ nghiêng; thuộc tính định

tính gồm phân lớp, kiểu, tên,

* Thể hiện đối tượng bản đô số trong File DXF

- Về phân lớp đối tượng: trong File DXF phân lớp đối tượng được thê hiện đưới

dạng tên lớp (Layer)

- Về mô tả kiểu đối tượng:

+ Đối tượng kiểu điểm thê hiện dưới dạng POINT

+ Đối tượng kiểu đường thê hiện dưới dang Line, Polyline

+ Đối tượng kiểu vùng thê hiện dưới dạng Shape

+ Nhãn và ký tự thê hiện dưới dạng Text

* Thể hiện đối tượng bản đồ số trong file DGN

- Về phân lớp đối tượng: trong file DGN phân lớp đối tượng được thê hiện dưới dạng đối Level, một Level bao gồm chỉ số và tên

- Về mô tá kiểu đối tượng:

+ Đối tượng kiểu điểm thê hiện dưới dạng Cell

+ Đối tượng kiểu đường thể hiện dưới dang Line, Line string

+ Đối tượng kiểu vùng thê hiện đưới dạng Complexchain, Shape

+ Nhãn và ký tự thê hiện dưới dạng Text

Theo đặc điểm, cấu trúc file đồ hoạ, các đối tượng bản đồ cũng được phân biệt

ra thành kiểu ký hiệu đối tượng:

- Các ký hiệu kiểu điểm

- Các ký hiệu kiểu đường.

- Các ký hiệu kiểu vùng

- Các ký hiệu kiểu TEXT

Trong mỗi phần mềm đồ hoạ đều có thư viện ký hiệu chuẩn và các công cụ hỗ

trợ thiết kế ký hiệu

2.5 Các phương pháp thành lập bản đồ địa hình

Đề thành lập bán đồ địa hình các loại tý lệ, có thê áp dụng nhiều phương pháp

khác nhau Hiện nay thường sử dụng một trong 3 phương phấp sau:

- Thành lập bản đồ địa hình bằng phương pháp đo vẽ trực tiếp ở thực địa

- Thành lập bản đồ địa hình băng phương pháp chụp ảnh

- Thành lập bản đồ địa hình bằng phương pháp biên tập trên cơ sở các bản đô có tỷ lệ

aa Phuong phap | | Phuong phap bién tap tir

PHƯƠNG BAN Do Vô NHợU thực dia chụp ảnh các bản đủ có tỷ lệ lớn li

¥ „ Phương pháp Phương pháp ổa 3

Phương áp || hương — ii dế | | PT GPS déng inh pingp || Prong (đo Anh don} TT ÔN php

Phương pháp đo Phương Phương

vẽ ảnh lập (hè pháp o vẽ pháp rên các lạm | |ảnh rên máy | | do anh ảnh sò loân nắng vỉ phân

Hình 1: Các phương pháp thành lập bản đồ địa hình

2.5.1 Thanh lập bản đô địa hình bằng phương pháp đo vẽ trực tiếp

2.5.1.1 Phương pháp toàn đạc kinh vĩ

Đây là phương pháp truyền thống Máy đo là các dạng máy kinh vĩ thông thường như : Theo - 020, 010A, Delta - 020 Số liệu thu được thông qua việc đọc sỐ trên bàn độ của máy và vạch khắc trên mia

Ưu điểm của phương pháp này được phát huy khi diện tích khu đo nhỏ, địa hình bằng phẳng đơn giản và ít bị địa vật che khuất

Nhược điểm lớn nhất là khâu xử lý số liệu, vì phải trải qua nhiều bước thủ công

do đó không tránh khỏi những sai lầm Ngoài ra, khi áp dụng phương pháp này hiệu

quả kinh tế thấp, thời gian kéo dài, độ chính xác không cao và phụ thuộc khá nhiều

vào điều kiện tự nhiên

2.5.1.2 Phương pháp toàn đạc điện tử

Phương pháp này đang được áp dụng rộng rãi hiện nay dưới sự trợ giúp của

máy toàn đạc điện tử và công nghệ máy tính (công nghệ bản đồ số) và là phương pháp

cơ bản trong việc đo vẽ thành lập các loại bản đồ địa hình tỷ lệ lớn

Ưu điểm điển hình là các khâu xử lý số liệu hoàn toàn tự động, khả năng cập nhật các thông tin cao, đạt hiệu suất kinh tế, tiết kiệm thời gian, độ chính xác cao và khả năng

lưu trữ quản lý bản đồ thuận tiện

Nhược điểm năm trong khâu tổ chức quản lý dữ liệu Tránh các sự cỗ công nghệ làm mất hoàn toàn dữ liệu, thời gian thực hiện kéo dài công việc lặp đi lặp lại dễ

nhàm chán và chịu ảnh hưởng rât lớn của điêu kiện tự nhiên

Xây dựng lưới khống chế mặt phẳng, độ cao

In, đối soát, kiểm tra bổ

sung ngoại nghiệp

Hoàn thiện hồ sơ

và lao nộp san phim

Hình 2: Sơ đồ quy trình công nghệ thành lập bản đồ số địa hình bằng phương pháp

toàn đạc điện tử

2.5.2 Thành lập bản đồ địa hình bằng phương pháp chụp ảnh

Đối với những khu vực rộng lớn thì việc lập bản đồ địa hình tỷ lệ trung bình

bằng phương pháp chụp ảnh là ưu việt nhất Tuỳ thuộc vào thiết bị kỹ thuật sử dụng

khi chụp và công nghệ xử lý phim ảnh, người ta chia ra làm 3 phương pháp chính sau:

- Đo vẽ địa hình bằng phương pháp chụp ảnh mặt đất

- Đo vẽ địa hình bằng phương pháp chụp ảnh máy bay

- Đo vẽ địa hình bằng ảnh viễn thám

Ngoài các phương pháp đo chụp nói trên, còn tuỳ thuộc vào phương pháp đo vẽ địa hình được lựa chọn khác như: phương pháp phối hợp, đo vẽ lập thể, mô hình số (trạm photomod )

Nhược điểm khi áp dụng phương pháp chụp ảnh thường thấy trong khâu đoán đọc điều vẽ ảnh là các đối tượng bị che khuất và độ chính xác bản đồ không cao 2.5.3 Thành lập bản đồ địa hình bằng phương pháp biên tập trên cơ sở các bản

đồ có tỷ lệ lớn hơn

Thực chất của phương pháp biên tập từ bản đồ có tý lệ lớn hơn là số hoá bản đồ giấy có sẵn được quét bằng máy quét ảnh Bản đồ sau khi quét có dữ liệu dạng raster với file ảnh có đuôi *.rle (hoặc đuôi *.ti, sau đó sử dụng chương trình IrasB (hoặc IrasC) trong bộ phần mềm Microstation thực hiện nắn ảnh theo các mẫu khung đã chọn trước tỷ lệ Sau đó tiến hành vector hoá các đối tương ảnh đưới các dạng Line,

Polyline, Circle, Text,

Ưu điểm của phương pháp này là dùng để thành lập các loại bản đồ chuyên đề

như: bản đồ quy hoạch, điều tra dân số và các lĩnh vực kinh tế - xã hội khác

Nhược điểm của phương pháp này là độ chính xác bản đồ thấp, có nhiều nguồn sai số và giá trị sử dụng phần lớn mang tính chất biểu thị

2.5.4Quy trình thành lập bản đồ số địa hình

Việc thành lập bản đồ số có sự trợ giúp của máy tính được dựa trên cơ sở các

phương pháp thành lập bản đồ truyền thống Các công đoạn được cụ thê hóa theo quy

trình sau:

Đo vẽ chỉ tiết

† Thu thập đữ liệu và thông tin có sẵn

(may tinh)

¥

Xu ly da liéu do (vẽ nội dung bản đồ)

’

In, kiểm tra đối soát, bổ sung thực địa

: Kiểm tra nghiệm thu phần ngoại nghiệp

' Kiểm tra, biên tập và hoàn thiện bản đồ

† Nghiệm thu và giao nộp sản phẩm

- Xác định khối lượng sản phẩm, ranh giới khu đo, mục đích sử dụng của bản đồ

- Nghiên cứu quy trình, quy phạm và luận chứng kinh tế kỹ thuật để đưa ra

phương án phù hợp

- Thu thập bản đồ, tài liệu và tư liệu trắc địa khu đo như:

+ Các điểm toạ độ, độ cao cơ sở, các điểm khống chế ảnh ngoại nghiệp

+ Bản đồ địa hình có sẵn

- Đánh giá phân tích các tài liệu làm cơ sở để thực hiện các công đoạn tiếp theo 2.5.4.2 Xây dựng lưới không chế mặt phẳng và độ cao

Mạng lưới khống chế trắc địa là hệ thống các điểm được đánh dấu mốc trên mặt

đất và phủ trùm toàn bộ khu đo băng các cấp khống chế có độ chính xác từ cao xuống thấp

2.5.4.3 Do vé chi tiét

Sử dụng các máy toàn đạc điện tử để đo vẽ chỉ tiết bằng phương pháp toàn đạc Các điểm địa hình, địa vật được mô tả bằng toạ độ cực (góc bằng, cạnh nghiêng và góc đứng) hoặc bằng toạ độ vuông góc (XYH)

2.5.4.4 Thu thập số liệu

Dữ liệu được tự động ghi trong bộ nhớ của máy toàn đạc điện tử hoặc dưới dạng số đo

điện tử từ đó tạo ra các file dữ liệu mang các thông tin cần thiết cho việc thành lập bản

đồ trong đó chứa đựng các chỉ thị, vị trí không gian, mã nhận dạng và phân loại từng đối tượng

Số liệu từ văn bản đưa vào máy tính thông qua bàn phím, hoặc các menu màn hình là

các thông tin thuộc tính thu thập trực tiếp theo thực tế : loại đất, thực vật, địa danh,

đáng địa hình, thống kê, chủ sở hữu

2.5.4.5 Xứ lý số liệu

Sử dụng các phần mềm trắc địa để thực hiện các thao tác thành lập bản đồ, sửa chữa các lỗi, thay đôi cấu trúc, tạo ra các câu trúc mới để đưa và hiện lên màn hình đồ

họa

Các dữ liệu đó được biểu diễn dưới dạng các ký hiệu, đường nét và mã hoá thành dạng vector

lên màn hình thông qua các phần mềm đồ họa Từ đó thực hiện công tác biên tập, sửa chữa, để in bản đồ giấy

Nội dung biểu diễn bao gồm các dữ liệu không gian, dữ liệu thuộc tính, dáng địa hình và các ký hiệu mang thông tin thuộc tính được liên kết với nhau để biểu thị theo quy định của hệ thống ký hiệu bản đồ địa hình do Bộ Tài nguyên và Môi trường

ban hành

2.5.4.6 In, kiểm tra, đối soát và bố sung thực địa

Công đoạn này được thực hiện sau khi đã có bản đồ giấy với dữ liệu thô (chưa biên tập) Bản đồ giấy được mang ra thực địa để đối soát và bố xung những đối tượng còn thiếu, dáng địa hình chưa đúng và hoàn chỉnh các thông tin cần thiết

2.5.4.7 Biên tập và hoàn thiện bản đô

Ban đồ đã được bổ sung các yếu tố cần thiết cần được cập nhật vào máy tính và tiến

hành biên tập hoàn chỉnh bản đồ theo đúng quy trình quy phạm, sau đó tiến hành in để

kiểm tra nội nghiệp Sau khi đã kiêm tra nội nghiệp tiến hành chỉnh sửa những lỗi biên

tập và in chính thức bản đồ

2.5.4.8 Giao nộp sản phẩm

San phẩm giao nộp là bản đồ địa hình, lưới khống chế trắc địa các cấp đã được bình

sai đạt yêu cầu kỹ thuật, các tài liệu liên quan như sơ họa mốc, số đo, báo cáo tong két

ky thuat

Chương 3: KHẢO SÁT ĐỊA HÌNH “SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO DONG

THÁP”

3.1 Đặc điểm và tính chất công trình

3.1.1 Đặc điểm công trình

Khu vực công trình SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG THÁP dự kiến

xây dựng nằm trên khu vực phường 1, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp Xung

quanh là khu dân cư, đường xá và ruộng lúa Địa hình tương đối cao, hiện tại đã có

đường giao thông tương đối hoàn chỉnh

3.1.2 Tính chất công trình

Công trình SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG THÁP được xây dung dé

phục vụ nhu cầu học tập cho học sinh trong khu vực Tạo môi trường học tập thuận

tiện, khang trang hơn và hướng đến đạt trường chuẩn quốc gia

3.2 Vị trí và điều kiện tự nhiên của khu vực khảo sát

3.2.1 Vị trí địa lý

Công trình SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG THÁP năm ở xã Tân

Khánh Trung, cách trung tâm huyện Lắp Vò theo hướng Tây Bắc khoảng 16km (theo đường chim bay)

3.2.2 Điều kiện tự nhiên

Công trình SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG THÁP có điều kiện tự

3.3 Tiêu chuẩn khảo sát áp dụng

- Quyết định số 248/KT ngày 9/8/1990 của Cục đo đạc và Bản đồ nhà nước ban

hành quy phạm đo vẽ bản đồ địa hình (tiêu chuẩn ngành : 96 TCN 43 90)

- Quyết định số 04/2005/QĐ-BXD ngày 10/1/2005 của Bộ trưởng Bộ xây dựng

ban hành TCXDVN309:2004 về “Công tác trắc địa trong xây dựng công trình —Yêu

cầu chung”

- TCXDVN 4419 -1987 Khảo sát XD yêu cầu chung

3.4 Khối lượng khảo sát

- Đo cao hạng IV về đầu tuyến :0 km

- Đo bình đô tỷ lệ 1/500 : 0,959 ha

- Diém khéng ché mat bang 5 diém, dugc bé tri khap vị trí công trình, đảm bao cho công tác đo đạc và định vị vị trí mặt bằng Sau này

- Điểm gởi độ cao : 1 điểm có sơn đỏ và sơ họa chỉ tiết trên bình đồ tuyến

3.5 Quy trình, phương pháp và thiết bị khảo sát

3.5.1 Quy trình

3.5.1.1 Mốc chuẩn

Cao độ giả định, lay cao độ mặt nhựa là +2.000m

3.5.1.2 Khong chế mặt bằng

Máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS -— 102N trước khi đo có kiểm tra kiểm

nghiệm hiệu chỉnh theo quy phạm đo khống chế mặt bằng

- Do góc :

+ Số chênh trị giá góc giữa các lần đo < 8”

+ Số chênh trị giá góc giữa các nửa lần đo < 8”

+ Sai số khép về hướng mở dau < 8”

+ Chênh giá trị hướng các lần đo đã qui “O” < 8”

+ Sai số giới hạng khép góc đường chuyền : 20”+/n (n: số góc)

- Đo cạnh :

Số chênh giữa hai kết quả đo không vượt quá 6x10”xD mm hoặc 2x /# mm

(Trong đó D : khoảng cách, n : số lần đo)

3.5.1.3 Đo dẫn độ cao

- Chiều dài tia ngắm phụ thuộc vào thời tiết, trung bình 100 — 150m

- Số chênh khoảng cách từ máy đến 2 mia không quá 5m

- Chiều cao tia ngăm so với mặt đất hoặc địa vật mà tỉa ngắm đi qua phải lớn

hơn 0.2m

- Sai số khép không được vượt quá 20xxLmm (L : độ dài đường đo cao tính bằng Km)

3.5.1.4 Do chi tiét

Trên cơ sở lưới khống chế mặt băng và khống chế độ cao tiến hành đo chỉ tiết

* Các chỉ tiết địa vật được đo vẽ :

-Nhà : Được thể hiện trên bản vẽ có ghi rõ loại kiến trúc

- Các công trình công cộng : Trụ điện, đường, hố ga

- Cây, được đo vẽ và ghi chú bằng ký hiệu

* Các chỉ tiết địa hình : Được đo vẽ với mật độ điểm độ cao từ 10 đến 15m/1

điểm cho dáng đất thiên nhiên, những nơi có độ cao thay đôi đột ngột (đào, đắp), đều

được thể hiện lên trên bản vẽ

Cao độ được lấy theo mốc độ cao hạng IV, được dẫn về vị trí công trình:

Máy đo : Máy thủy chuẩn Ni032

Đọc 3 chỉ (trên, dưới và giữa) cho mỗi lần đọc mia

Mỗi trạm máy được đo 2 lần bằng cách thay đổi chiều cao máy

3.5.2.3 Đo chỉ tiết

Các chỉ tiết địa vật được đo :

- Các công trình công cộng : Trụ điện, hồ ga, đường, nhà

- Cay, cd,

3.5.3 Thiết bị khảo sát

- Máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS - 102N:

- Độ chính xác đo góc : 3”

- Độ chính xác đo cạnh : (+3 mm+ 3 ppm).D (km) : chiều dài cạnh

- Máy thủy chuẩn NI032, độ chính xác 2mm/km

Số liệu đo được xử lý bằng phần mềm T_Com, Translt và vẽ bằng phần mềm AutoCad

3.6 Kết quả khảo sát

3.6.1 Về không chế độ cao

Cấp hạng đo cao: đo cao hạng IV và đo cao kỹ thuật theo dọc tuyến

Hình thức bồ trí tuyến đo: Tuyến dẫn khép kín đo đi và về

Sai số đo fhđo = 5Ahđo = -12mm, sai số khép cho phép: h(cp) < + 20mm+J1.0 =

20mm, đạt yêu cầu so với quy phạm

Tổng chiều dài đo cao hạng IV là 0 km; địa hình cap II

3.6.2 Về không chế mặt bằng

Các điểm khống chế năm trong khu đo đảm bảo đủ số điểm và độ chính xác

phuc vu do vé chi tiét, dinh vi sau nay

3.6.3 Đo vẽ chỉ tiết

Bản vẽ bình đồ khu vực tỷ lệ: 1/500 được biểu thị đầy đủ các yếu tô sau:

- Các điểm khống chế mặt bằng, khống chế độ cao

- Địa vật thể hiện đầy đủ nhà cửa, cây cối, công trình giao thông, đường điện,

hệ thống kênh, cầu, công La

- Địa hình thê hện dáng đất, cao độ mặt đất tự nhiên, cao độ đáy kênh, các nền

nhà

- Về địa danh, các ghi chú và ký hiệu theo mẫu ký hiệu đo vẽ bản đồ địa hình theo quy định trong tiêu chuẩn 96TCN 31-91 Tổng diện tích khu đo: 0,959 ha; địa hình cấp II