Sự cần thiết: Tại Điều 97 Hiến pháp 1992 được sửa đổi năm 2013 tại Khoản 1, Điều 79 quy định: Đại biểu Quốc hội ĐBQH “là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân ở đơn vị bầu
Trang 1ĐOÀN ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
VÀ HĐND TỈNH CÀ MAU Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
VĂN PHÒNG
BÁO CÁO NỘI DUNG, HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN
- Họ và tên: Trương Minh Hoàng
- Đơn vị công tác: Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau
1 Tên sáng kiến: Tiếp xúc cử tri ngoài địa bàn ứng cử và việc chọn vấn đề tồn đọng, phức
tạp, kéo dài để giải quyết
2 Sự cần thiết:
Tại Điều 97 Hiến pháp 1992 được sửa đổi năm 2013 tại Khoản 1, Điều 79 quy định: Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) “là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân ở đơn vị bầu ra mình và của nhân dân cả nước” nhưng từ trước đến nay chưa ĐBQH nào trong cả nước tổ chức tiếp xúc cử tri (TXCT) ngoài đơn vị bầu ra mình vì vậy: việc triển khai tiếp xúc cử tri không chỉ nơi bầu ra đại biểu mà còn tiếp xúc cử tri ngoài đơn vị ĐBQH ứng cử để trở thành thường xuyên hơn theo luật định, góp phần tăng cường mối quan hệ giữa đại biểu dân cử và cử tri, nhằm vào việc thực hiện cho được hiến định “Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng nhiều hình thức dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, HĐND
và thông qua các cơ quan của nhà nước”
Trang 2Trong thực tế ở mỗi địa phương trên cả nước đều có những vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài ở tỉnh Cà Mau cũng không ngoại lệ, vì vậy rất cần sự cộng đồng trách nhiệm của mỗi lãnh đạo
có trọng trách trong tỉnh, từng cương vị tham gia tác động đến Bộ, ngành Trung ương để sớm giải quyết Điều đó không chỉ là sự mong đợi, kỳ vọng của tập thể lãnh đạo mà còn là sự kỳ vọng lớn của nhân dân; vừa chất vấn, vừa thuyết phục lãnh đạo Bộ, ngành Trung ương dành thơi gian để giải quyết cụ thể một số vụ việc phức tạp, tồn đọng, kéo dài của địa phương điều đó cũng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội, góp phần bảo đảm cho Hiến pháp, Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Pháp lệnh, Nghị quyết của UBTVQT được thi hành nghiêm chỉnh và thống nhất
Để làm tròn trọng trách của mình mỗi đại biểu Quốc hội sử dụng các hình thức, cách thức tiến hành cũng như phương tiện, công cụ của mình để tìm hiểu xem chính sách, pháp luật do Quốc hội ban hành được thực thi như thế nào và các cơ quan Nhà nước thực hiện các chức năng luật định ra sao qua nhiều kênh thông tin, mà đặc biệt là sự phản ánh chân tình, trách nhiệm, tâm huyết của cử tri Trên cơ sở đó mà bảo vệ lợi ích công và lợi ích của cử tri Việc tiến hành TXCT, cũng như chất vấn là một trong chuỗi công việc thực hiện chức trách nhiệm vụ cũng như chức năng của Quốc hội, HĐND và mỗi đại biểu dân
cử phải thể hiện bản lĩnh làm tròn trọng trách của mình
Trên thực tế tỉnh Cà Mau nói riêng, toàn quốc nói chung từ trước tới nay việc thực hiện TXCT chủ yếu được diễn ra trước và sau kỳ họp Quốc hội, Hội đồng nhân dân cũng như chất vấn được thực hiện khá tích cực; tuy nhiên, việc đa dạng hóa các hình thức TXCT, việc phối hợp cùng đại biểu Hội đồng nhân dân TXCT trên địa bàn tỉnh nói chung, đại biểu Quốc hội ứng cử ngoài đơn vị tỉnh nói riêng cũng như việc mà một đại biểu tại mỗi kỳ họp Quốc hội để chọn đúng vấn đề tồn đọng kéo dài của địa phương trực tiếp đăng
ký bàn phương pháp với Bộ, ngành Trung ương tìm ra hướng giải pháp tốt nhất, cũng như việc đeo bám chất vấn, truy vấn đến cùng vừa thuyết phục lãnh đạo Bộ, ngành Trung ương
Trang 3vừa dành thời gian để giải quyết cụ thể một số công việc tồn đọng, kéo dài ở địa phương Đây là một cố gắng lớn không phải ĐBQH nào cũng làm được
Thực tế trong nhiều nội dung thực thi nhiệm vụ của một số cơ quan, cá nhân được phân công chưa đi sâu, đầy đủ bản chất của chất vấn để làm được, chưa làm được; những yếu tố, nguyên nhân khách quan, chủ quan… Những vấn đề đó qua mỗi cuộc TXCT không dưới 10 lượt ý kiến ẩn chứa bức xúc, trăn trở về nguyện vọng chính đáng của cử tri… mà cần chất vấn kiến nghị làm rõ; có giải pháp làm sáng tỏa vấn đề để thực hiện hướng đi hiệu quả, cùng xây dựng quê hương đất nước tốt hơn, đảm bảo pháp luật, các chính sách, nghị quyết được đi vào cuộc sống
3 Nội dung mô tả sáng kiến
3.1 Về việc tiếp xúc cử tri:
- Bố trí TXCT ngoài địa bàn ứng cử, TXCT theo nhóm chuyên đề, theo giới, ngành
ở thời điểm trước và sau kỳ họp cũng như giữa hai kỳ họp Quốc hội ở đơn vị trong tỉnh ĐBQH ứng cử nói chung; ngoài đơn vị tỉnh ĐBQH nói riêng cụ thể:
+ Trong năm 2013 bố trí 03 cuộc TXCT ngoài đơn vị tỉnh ĐBQH ứng cử và duy trì mỗi năm gần 10 cuộc TXCT theo nhóm chuyên đề, theo giới Để làm được điều đó bản thân đã chủ dộng lập kế hoạch nêu trọng tâm yêu cầu đối tượng cần tiếp xúc; sau đó làm việc trực tiếp với Mặt trân Tổ quốc huyện, xã (nếu cử tri địa bàn dân cư); làm việc trực tiếp với cấp ủy, thủ trưởng đơn vị, chủ tịch công đoàn của cơ quan, đơn vị (nếu đối tượng
đó là công chức, viên chức, văn nghệ sĩ, sinh viên…)
+ Phối hợp giữa ĐBQH ứng cử trong tỉnh, ngoài tỉnh tổ chức TXCT hoặc trực tiếp
đi ra ngoài tỉnh để TXCT để lắng nghe ý kiến tâm tư nguyện vọng của một số đối tượng cử tri tại địa phương ĐBQH không có, hoặc có mà ít, còn đơn lẽ cụ thể một số ĐBQH sống
Trang 4vùng núi đến vùng sông nước TXCT; ĐBQH sống trong vùng không đông đồng bào dân tộc thiểu số, không có khoán sản, thủy điện… không có trường đại học, cần đi đến những vùng có đông đối tượng trên để tiếp xúc, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị cử tri,
có như vậy người ĐBQH mới thật sự làm tròn hết trọng trách của mình không chỉ ở đơn vị bầu ra mình mà còn đối với cử tri cả nước
- Các bước tiến hành tạo sự thuận lợi cho đông đảo cử tri tham gia, tránh hạn chế đã qua tiếp xúc cử tri “đại diện”; cử tri “truyền thống” Cụ thể là phối hợp với cơ sở, cơ quan, đơn vị, đại biểu đến trực tiếp nơi bố trí cho cử tri đến dự thuận lợi
- Tiếp xúc cử tri cụm dân cư, đi trực tiếp xuống địa bàn vùng sâu, vùng khó khăn ven biển “theo cuộc hẹn”, đối tượng và con cử tri có cùng hoàn cảnh khó khăn, bà con tiểu thương, nghề biển, giới nữ, văn nghệ sĩ, y bác sĩ, sinh viên, thủ lĩnh thành niên, bệnh nhân phong…
- Tiếp xúc cử tri kết hợp giữa đại biểu Quốc hội với đại HĐND cùng một thời điểm: thông thường kết thúc sau kỳ họp Quốc hội, kỳ họp HĐND tỉnh trùng vào một thời điểm Nếu bố trí sau kỳ họp Quốc hội một thời gian nhất định (còn thời gian Luật cho phép); sau
kỳ họp HĐND cấp tỉnh khẩn trương tổ chức TXCT ngay; đã tiến hành được 5 đợt phối hợp, thực tế đã giảm bớt được số lượng cán bộ, lãnh đạo Sở, ngành, huyện, cơ sở phải phân công tham gia TXCT nếu bố trí nhiều thì thường phân công không đúng thành phần gặp khó khăn trong giải thích những kiến nghị, đề xuất của cử tri tại buổi TXCT
- Phối hợp giữa đại biểu Quốc hội cùng đại biểu HĐND tỉnh (tổ đại biểu HĐND tỉnh) tiếp xúc gặp gỡ cử tri ngành trước và sau kỳ họp cũng như chuyên đề, cụm dân cư, giảm bớt cuộc TXCT ở cùng một đơn vị Được nhiều lãnh đạo sở, ngành, nhiều cấp cùng
Trang 5tham gia, nhiều kiến nghị của cử tri cũng được giải đáp thỏa đáng tại buổi tiếp xúc, giảm được kinh phí
3.2 Chọn vấn đề tồn động, phức tạp, kéo dài ở địa phương để chất vấn-Truy vấn, kiến nghị thuyết phục giải quyết:
- Tại các kỳ họp Quốc hội khóa XIII tôi chọn một số vụ việc phức tạp, khó khăn kéo dài tại địa phương, tôi gửi văn bản đăng ký làm việc hoặc chất vấn Đã được chấp thuận của Bộ, ngành Trung ương bố trí giải quyết; chuyển biến tích cực; cụ thể tại kỳ họp thứ Năm, trước khi khai mạc kỳ họp, tôi đã làm việc một số ngành tỉnh chọn gần một chục vụ việc phức tạp, tồn đọng, kéo dài của tỉnh, trực tiếp đạt vấn đề với Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao, Bộ Trưởng Bộ Tư pháp và một số Bộ, ngành Trung ương Qua đó, ngay trong
kỳ họp đã được Tòa án nhân dân Tối cao, Bộ Trưởng Bộ Tư pháp và một số Bộ, ngành Trung ương mời giải quyết; sau đó cử Đoàn trực tiếp xuống Cà Mau khảo sát thu thập thông tin, bàn biện pháp giải quyết Đến nay nhiều vụ việc đã có kết luận; đặc biệt có việc được trực tiếp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chủ trì giải quyết, kết luận và nhiều việc được Tòa án nhân dân Tố cao giải quyết cuối cùng
- Thực tế tại mỗi kỳ họp của Quốc hội có trung bình 03 câu chất vấn bằng văn bản
và 02 câu chất vấn trực tiếp tại hội trường Riêng kỳ họp thứ Sáu đã chất vấn 10 câu đến các thành viên của Chính phủ
- Tham dự chương trình họp trực tuyến, truyền hình phát thanh trực tiếp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ở 03 phiên tôi có 03 câu chất vấn bằng văn bản và 05 câu chất vấn trực tiếp đối với Bộ trưởng Bộ Công thương, Bộ trưởng Bộ Y tế, Thống đốc Ngân hàng, Tổng Thanh tra Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ
Trang 6Tham dự một số phiên giải trình của Ủy ban của Quốc hội: Ủy ban Quốc phòng
-an ninh, Ủy b-an Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Tôi đã chất vấn Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về biển, đảo, biên giới biển, ngư dân trên biển và 02 câu chất vấn bằng văn bản Tất cả những câu chất vấn – truy chất vấn của tôi đều bám sát trọng tâm, yêu cầu nội dung chương trình đặt ra, đặc biệt là những vấn đề bức xúc, nỗi cộm trong xã hội nói chung, của địa bàn nói riêng
4 Phạm vi áp dụng:
- Đã được Ban Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội mời báo cáo tham luận trong hội nghị toàn quốc về “Tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân nguyện” được tổ chức tại 02 khu vực tỉnh Nghệ An và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, về “kinh nghiệm tổ chức TXCT ngoài địa bàn đại biểu ứng cử” Được báo cáo về kinh nghiệm “kỹ năng TXCT của đại biểu dân cử” tại Thành phố Hồ Chí Minh
- Về nội dung chọn vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài để giải quyết sẽ được áp dụng, tham khảo rộng rãi cho đại biểu Quốc hội cũng như đại biểu Hội đồng nhân dân sẽ vận dụng phát huy toàn khóa
- Trong thực hiện hoạt động tiếp xúc cử tri và thực hiện chức năng giám sát theo Luật định Riêng việc bố trí TXCT ngoài địa bàn đại biểu Quốc hội ứng cử, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau tổ chức đầu tiên nay có rất nhiều Đoàn ủng hộ và đã triển khai thực hiện
5 Hiệu quả đạt được:
5.1 Tiếp xúc cử tri:
- Được báo cáo kinh nghiệm tại hội thảo “về kỹ năng TXCT của đại biểu dân cử” của Ban Công tác đại biểu đầu tháng 01 năm 2012 tại thành phố Hồ Chí Minh
Trang 7- Được báo cáo kinh nghiệm chuyên đề tại Hội tỉnh Nghệ An ngày 20/12/2013, tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, ngày 26/12/2013
- Được Đài VOV xây dựng phóng sự hơn 16 phút 15 giây về “Trương Minh Hoàng
- người đại biểu gần dân” được phát sóng trong tháng 9 và tháng 11 năm 2013… trên đài nhiều kỳ
- Thực tế được lắng nghe, tiếp thu, giải thích trực tiếp, nhiều người, nhiều ý kiến bức xúc chân tình, thẳng thắn, trung thực của bà con cử tri; ở nhiều đối tượng, lĩnh vực, địa phương, vùng miền khác nhau để đại biểu Quốc hội có thêm cách nhìn tổng quát để trong tham gia đóng góp, phát biểu sẽ sát đáng, phù hợp hơn ở mọi vấn đề, giảm được sự
đi lại tốn kém của cử tri và bà con nhân dân Nhiều vấn đề được giải thích làm rỏ tại buổi tiếp xúc cử tri, đã giải tỏa được nghiều bức xúc trong bà con cử tri, cũng đã sở rở phần nào vướng mắc ở cơ sở, bên cạnh đó cũng giải thích, tuyên truyền về Hiến pháp, pháp luật, chủ trương, chính sách, Nghị quyết đến với nhân dân Tạo dựng cũng cố thêm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước
- Giảm được cuộc tổ chức cho ĐBQH và đại biểu HĐND tỉnh và việc bố trí cán bộ lãnh đạo sở, ngành tỉnh, lãnh đạo huyện phải tham dự nhiều cuộc; vì vậy đôi khi phân công cán bộ sở, ban, ngành tỉnh, huyện không đảm bảo thẩm quyền tham dự, để giải thích, trả lời tại cuộc TXCT
- Đặc biệt là địa bàn xa xôi, hẻo lánh, vùng sâu vùng xa cũng có dịp gặp gỡ, tiếp xúc trực tiếp những vị ĐBQH hiện đang giữ vị trí quan trọng, đầu ngành của Trung ương, trực tiếp đề bạc kiến nghị nguyện vọng của mình
- Các vấn đề đặt ra chất vấn đều được các thành viên của Chính phủ, ngành Trung ương tiếp thu, giải trình có những vấn đề người được chất vấn trả lời chưa rõ tôi tiếp tục
Trang 8truy chất vấn, đã được trả lời thỏa đáng để mọi người cùng nghe và báo cáo kết quả về cho
cử tri
- Thực hiện phối hợp tiếp xúc cử tri giữa đại biểu Quốc hội với Hội đồng nhân dân tỉnh cùng một thời điểm, nguồn kinh phí chi giảm xấp xỉ 50% cho việc chi mỗi điểm bố trí
về số lượt (thực tế mỗi điểm tiếp xúc phải chi 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng/điểm) Mặt khác có cán bộ lãnh đạo sở, ban, ngành, đại phương tham gia đủ, đúng đối tượng, nhiều nội dung bà con cử tri đặt ra có liên quan được giải quyết thỏa đáng tại buổi tiếp xúc
cử tri Đây là cách làm thỏa đáng mà trước nay trên địa bàn tỉnh Cà Mau, cũng như nhiều nơi ít tổ chức thực hiện
5.2 Chọn vấn đề tồn đọng, phức tạp, kéo dài giải quyết:
- Về việc nắm, tổng hợp vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài ở địa phương để làm việc trực tiếp một số bộ, ngành Trung ương trong năm 2013 nhiều vụ việc tại tỉnh Cà Mau
đã được trả lời, kết luận rõ, làm giảm áp lực, tính bức xúc trong xã hội và bà con cử tri, những kỳ họp tiếp sau sẽ đưa vào chương trình làm việc của Đoàn ĐBQH
- Có việc trực tiếp được Thủ tương Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng chủ trì giải quyết
và kết luận, một số vụ việc được Thủ trưởng bộ, ngành Trung ương chủ trì giải quyết kết luận thông báo về địa phương
6 Kiến nghị, đề xuất:
- Việc TXCT ngoài đơn vị (tỉnh, thành phố) ĐBQH ứng cử cần nghiên cứu đưa vào điều khoản trong sửa đổi Luật Tổ chức Quốc hội để trở thành luật định thực hiện thường xuyên
Trang 9- Cần sớm tạo thêm kênh thông tin, để kịp thời thông tin kết quả giải quyết ý kiến kiến nghị của cử tri đến cử tri một cách nhanh chóng, không dừng lại ở mức giải đáp, trả lời trong buổi TXCT
- Cần tăng cường đa dạng phương pháp, hình thức gặp gỡ tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân để thật sự lắng nghe, nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng thiết thực, chính đáng, phù hợp pháp luật của cư tri từ đó đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân làm tròn trọng trách thật sự là người đại biểu của nhân dân
- Mỗi đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân bắt buộc dành thời gian và số lần tiếp xúc cử tri theo nhóm chuyên đề, đối tượng, giới ngoài những cuộc tiếp xúc cử tri trước và sau mỗi kỳ họp
- Thực tế một số vị được chọn để trả lời chất vấn còn giải trình chưa thật sự thẳng vấn đề để tìm giải pháp khắc phục, phần nhiều đổ lổi cho khách quan, cần sớm khắc phục tình trạng trên
- Cần dành thời gian thỏa đáng cho người được chọn để trả lời chất rõ thêm vấn đề, giúp tìm thêm nhiều giải pháp thích hợp để giải quyết vấn đề tồn tại, bất cập
- Quốc hội, UBTVQH, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội cần tăng cường thêm việc truyền hình và phát thanh trực tiếp, cũng như dành thời gian chất vấn, trả lời chất vấn, các phiên giải trình và điều trần để đông đảo bà con cử tri theo dõi
- Tại mỗi kỳ họp Quốc hội, thường thời gian một tháng có mặt tại Hà Nội, thường xuyên làm việc gặp gỡ trao đổi với Thủ trưởng các bộ, ngành Trung ương, vì vậy mỗi kỳ họp Quốc hội từng Đoàn ĐBQH nên nghiên cứu một vài vụ việc tồ đọng phức tạp, kéo dài của địa phương, để cùng trao đổi biện pháp giải quyết, có làm được việc như vậy tính chất
Trang 10nhiều vụ việc được giải quyết, sẽ giảm bớt được mằm móng phát sinh những mâu thuẩn, những điểm nóng
Trên đây là một số nội dung hiệu quả sáng kiến trong những sáng kiến của tôi trong thời gian qua, kính trình kèm theo bảng thành tích đề nghị tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua toàn quốc mong Hội đồng thi đua các cấp xem xét
Cà Mau, ngày 31 tháng 12 năm 2013
Người báo cáo
Trương Minh Hoàng