Những biện pháp cải tiến quản lý xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở quận hai bà trưng, hà nội trong giai đoạn hiện nay

Các biện pháp cải tiến quản lý xã hội hóa giáo dục trung học cơ sở Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay 54 3.2.1.Tổ chức quán triệt chủ trương chính sách, pháp luật nhằm nâ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƢ PHẠM

NGUYỄN THỊ HOA

NHỮNG BIỆN PHÁP CẢI TIẾN QUẢN LÝ

XÃ HỘI HOÁ GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN HAI BÀ TRƢNG,

HÀ NỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

HÀ NỘI-2008

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ

XÃ HỘI HOÁ GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ

5

1.3 Công tác xã hội hoá giáo dục ở nhà trường trung học cơ sở 17

1.3.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về xã hội hoá giáo dục 17

1.3.2 Ý nghĩa, tầm quan trọng của xã hội hoá giáo dục 18

1.3.3 Mục tiêu công tác xã hội hoá giáo dục 20

1.3.4 Những nguyên tắc cơ bản của công tác xã hội hoá giáo dục 20 1.3.5 Nội dung cơ bản của xã hội hoá giáo dục 21 1.4 Quản lý xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở 24 1.4.1 Xây dựng kế hoạch phù hợp với hoạt động giáo dục và

điều kiện thực tế của địa phương, đơn vị

24

1.4.2 Tổ chức thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục 24

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÃ HỘI HOÁ

GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN

QUẬN HAI BÀ TRƯNG, HÀ NỘI

28

2.1 Khái quát về giáo dục của Quận Hai Bà Trưng 28

2.1.3 Tình hình giáo dục trung học cơ sở quận Hai Bà Trưng,

Hà Nội

32

2.2 Thực trạng công tác xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở

quận Hai Bà Trưng

34

2.2.1 Nhận thức của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương,

các đoàn thể, nhân dân và các cán bộ quản lý giáo dục đối với

công tác xã hội hoá giáo dục

34

2.2.2 Những chủ trương, chính sách của các cấp lãnh đạo địa

phương và ngành giáo dục đối với công tác xã hội hoá giáo dục

37

2.2.3 Thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục ở các trường trung

học cơ sở Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

38

2.3 Thực trạng quản lý xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở Quận

Hai BàTrưng, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

42

2.3.1 Về kế hoạch công tác xã hội hoá giáo dục 43 2.3.2 Về tổ chức thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục 44 2.3.3 Về chỉ đạo, giám sát công tác xã hội hoá giáo dục 44 2.3.4 Kiểm tra, đánh giá công tác xã hội hoá giáo dục 44 2.4 Đánh giá chung và những bài bài học kinh nghiệm rút ra từ

thực tiễn công tác quản lý xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở

Quận Hai Bà Trưng

44

2.4.3 Nguyên nhân 49

Chương 3: BIỆN PHÁP CẢI TIẾN QUẢN LÝ XÃ HỘI HOÁ

GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN HAI BÀ TRƯNG,

HÀ NỘI

52

3.1 Định hướng phát triển giáo dục trung học cơ sở và xã hội hoá

giáo dục trung học cơ sở Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trong giai

đoạn hiện nay

52

3.2 Các biện pháp cải tiến quản lý xã hội hóa giáo dục trung học

cơ sở Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

54

3.2.1.Tổ chức quán triệt chủ trương chính sách, pháp luật nhằm

nâng cao nhận thức về xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở

55

3.2.2.Tăng cường huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng

xã hội tham gia công tác xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở

60

3.2.3 Xây dựng cơ chế chính sách huy động các nguồn lực để

phát triển giáo dục trung học cơ sở

65

3.2.4 Xây dựng trường trung học cơ sở thành đơn vị cung ứng

dịch vụ công ích phục vụ đời sống cộng đồng

72

3.3 Thăm dò tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp cải

tiến quản lý xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở Quận Hai Bà

Trưng

79

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục là một hiện tượng vĩnh hằng trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, có vai trò và tác dụng to lớn đến toàn bộ cấu trúc xã hội Giáo dục là nền tảng, là động lực quan trọng đảm bảo cho sự phát triển của đất nước Nghị quyết hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần 2, khoá VIII khẳng định: “Muốn tiến

hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phải phát triển giáo dục và đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền

vững…Giáo dục là quốc sách hàng đầu” [9,tr.19-29]

Nhiệm vụ đặt ra cho công tác quản lý là thực hiện chủ trương đường lối giáo dục của Đảng, là bằng con đường giác ngộ, huy động và tổ chức sự tham gia của người dân, của mọi lực lượng xã hội, tạo ra sự phối hợp liên ngành dưới sự chỉ đạo

và quản lý thống nhất của nhà nước để làm cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo thực

sự là của dân, do dân và vì dân

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng có ý nghĩa rất to lớn, mở ra một thời kỳ mới, thời kỳ phát triển đất nước trong những thập kỷ đầu của thế kỷ 21

Về giáo dục, Đại hội khẳng định: “Tiếp tục quán triệt quan điểm giáo dục là quốc sách hàng đầu và tạo sự chuyển biến cơ bản, toàn diện trong phát triển giáo dục và đào tạo…Hoàn thiện cơ chế, chính sách và luật pháp để bảo vệ sự nghiệp giáo dục phát triển ổn định…Đẩy mạnh xã hội hoá phát triển giáo dục và đào tạo Huy động

và sử dụng mọi nguồn lực cho giáo dục và đào tạo” [10,tr.292 - 294]

Xác định công tác XHHGD là vận động, tổ chức sự tham gia của toàn xã hội vào phát triển sự nghiệp giáo dục nhằm từng bước nâng cao mức hưởng thụ về giáo dục Xã hội hoá và đa dạng hoá các hình thức hoạt động giáo dục cho phép mở rộng các nguồn đầu tư, khai thác tiềm năng về nhân lực, vật lực, trí lực trong xã hội

để phát triển giáo dục; phát huy và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của nhân dân, tạo điều kiện cho các hoạt động giáo dục

Hiện nay, XHHGD THCS trên thực tế chưa phát huy được thế mạnh của nó, bởi vì còn nhiều thiếu sót trong nhận thức và thực hiện XHHGD Có quan điểm cho rằng XHHGD THCS chỉ đơn thuần là sự đa dạng hoá các hình thức đóng góp của nhân dân và xã hội mà ít chú trọng tới nâng mức hưởng thụ giáo dục của người dân

Lâu nay, công tác XHHGD luôn được Đảng, Nhà nước, các cấp lãnh đạo địa phương triển khai thực hiện UBND quận Hai Bà Trưng đã ban hành nhiều nghị quyết, nhiều văn bản quan trọng triển khai công tác XHHGD Thực tế cho thấy, trong những năm qua, công tác XHHGD ở quận Hai Bà Trưng nói chung, ở các trường THCS nói riêng đã đạt được kết quả nhất định Tuy vậy, vẫn tồn tại nhiều bất cập, hạn chế; trong đó có công tác quản lý

Từ những lý do trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài: “Những biện pháp cải tiến quản lý xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng XHHGD THCS, đề tài

đề xuất những biện pháp cải tiến quản lý XHHGD THCS quận Hai Bà Trưng, Hà

Nội trong giai đoạn hiện nay

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

Khách thể: Hoạt động XHHGD THCS trong giai đoạn hiện nay

Đối tượng nghiên cứu: Quản lý XHHGD THCS ở địa bàn quận Hai Bà Trưng

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về XHHGD và quản lý XHHGD nói chung và

XHHGD THCS

4.2 Đánh giá thực trạng quản lý XHHGD THCS và các biện pháp quản lý XHH sự

nghiệp giáo dục THCS Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

4.3 Đề xuất các biện pháp cải tiến quản lý XHH sự nghiệp giáo dục THCS trên địa

bàn Quận Hai Bà Trưng trong giai đoạn hiện nay

5 Giả thuyết nghiên cứu

Nếu đề xuất một cách căn cứ khoa học và áp dụng vào thực tiễn các biện pháp XHHGD THCS trên địa bàn quận Hai Bà Trưng thì kết quả XHHGD sẽ

được nâng cao và mục tiêu của giáo dục THCS trên địa bàn quận Hai Bà Trưng

sẽ được thực hiện tốt hơn

6 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu các trường THCS trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, Hà Nội Thời

gian áp dụng trong giai đoạn 5 - 7 năm trước mắt

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn bao gồm:

+ Phương pháp điều tra XHH

+ Phương pháp toạ đàm, phỏng vấn sâu

+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục thực tiễn

7.3 Các phương pháp hỗ trợ khác:

+ Xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê (SPSS)

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu

Chương 2: Thực trạng xã hội hoá và quản lý xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

Chương 3: Đề xuất những biện pháp cải tiến quản lý xã hội hoá giáo dục trung học

cơ sở trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục là một hiện tượng vĩnh hằng trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, có vai trò và tác dụng to lớn đến toàn bộ cấu trúc xã hội Giáo dục là nền tảng, là động lực quan trọng đảm bảo cho sự phát triển của đất nước Nghị quyết hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần 2, khoá VIII khẳng định: “Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phải phát triển giáo dục và đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền

vững…Giáo dục là quốc sách hàng đầu” [9,tr.19-29]

Trên tinh thần đó, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra nhiều giải pháp chiến lược, trong đó công tác XHHGD được coi là một giải pháp giữ vai trò chủ yếu trong quá trình phát triển sự nghiệp GD & ĐT

Trong những năm qua, quan điểm “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, chưa được nhận thức và thực hiện đầy đủ trong xã hội, cũng như trong ngành giáo dục Công tác quản lý, kể cả đầu tư cho giáo dục chưa tạo ra được sự đồng bộ giữa các ngành, các cấp, các lực lượng xã hội để phát triển sự nghiệp giáo dục

Nhiệm vụ đặt ra cho công tác quản lý là thực hiện chủ trương đường lối giáo dục của Đảng, là bằng con đường giác ngộ, huy động và tổ chức sự tham gia của

người dân, của mọi lực lượng xã hội, tạo ra sự phối hợp liên ngành dưới sự chỉ đạo

và quản lý thống nhất của nhà nước để làm cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo thực

sự là của dân, do dân và vì dân

Xu thế hội nhập và mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế đặt ra nhiều nhu cầu đối với giáo dục Giáo dục đang đứng trước những thời cơ phát triển cực kỳ thuận lợi, nhưng cũng đang đối mặt với nhiều thách thức to lớn, đòi hỏi phải có những giải pháp, những cách làm giáo dục thích hợp

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng có ý nghĩa rất to lớn, mở ra một thời kỳ mới, thời kỳ phát triển đất nước trong những thập kỷ đầu của thế kỷ 21 Về giáo dục, Đại hội khẳng định: “Tiếp tục quán triệt quan điểm giáo dục là quốc sách hàng đầu và tạo sự chuyển biến cơ bản, toàn diện trong phát triển giáo dục và đào tạo…Hoàn thiện cơ chế, chính sách và luật pháp để bảo vệ sự nghiệp giáo dục phát triển ổn định…Đẩy mạnh xã hội hoá phát triển giáo dục và đào tạo Huy động và sử dụng mọi nguồn lực cho giáo dục và đào tạo” [10,tr.292 – 294] Do đó, hơn lúc nào hết công tác XHHGD phải trở thành phong trào rộng lớn, mạnh mẽ tạo điều kiện cho

sự nghiệp giáo dục phát triển đáp ứng được mục tiêu chiến lược của đất nước trong thời kỳ CNH-HĐH

Xác định công tác XHHGD là vận động, tổ chức sự tham gia của toàn xã hội vào phát triển sự nghiệp giáo dục nhằm từng bước nâng cao mức hưởng thụ về giáo dục Xã hội hoá và đa dạng hoá các hình thức hoạt động giáo dục cho phép mở rộng các nguồn đầu tư, khai thác tiềm năng về nhân lực, vật lực, trí lực trong xã hội

để phát triển giáo dục; phát huy và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của nhân dân, tạo điều kiện cho các hoạt động giáo dục

XHHGD không có nghĩa là giảm nhẹ trách nhiệm và sự đầu tư của Nhà nước

mà trái lại, Nhà nước thường xuyên tìm thêm các nguồn thu để tăng tỷ lệ ngân sách chi cho các hoạt động giáo dục, đồng thời quản lý tốt để nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn kinh phí đó Chính phủ đã ban hành nghị quyết 90/CP, nghị quyết

05/2005/NQ-CP, nghị định 73/1999/NĐ-CP về chính sách khuyến khích XHH đối với các hoạt động trong giáo dục và các lĩnh vực xã hội khác

Hiện nay, XHHGD THCS trên thực tế chưa phát huy được thế mạnh của nó, bởi vì còn nhiều thiếu sót trong nhận thức và thực hiện XHHGD Có quan điểm cho rằng XHHGD THCS chỉ đơn thuần là sự đa dạng hoá các hình thức đóng góp của nhân dân và xã hội mà ít chú trọng tới nâng mức hưởng thụ giáo dục của người dân Vì vậy, có nơi công tác XHHGD THCS chỉ đơn thuần là huy động cơ sở vật chất, Nhà nước khoán giáo dục cho dân, ít quan tâm đến sức dân Trái lại có nơi lại thụ động trông chờ vào sự bao cấp chủ yếu của nhà nước Vấn đề đặt ra là phải làm sâu sắc hơn về lý luận và thực tiễn ở từng địa bàn dân cư để quản lý tốt hơn công tác XHHGD THCS

Lâu nay, công tác XHHGD luôn được Đảng, Nhà nước, các cấp lãnh đạo địa phương triển khai thực hiện UBND quận Hai Bà Trưng đã ban hành nhiều nghị quyết, nhiều văn bản quan trọng triển khai công tác XHHGD Thực tế cho thấy, trong những năm qua, công tác XHHGD ở quận Hai Bà Trưng nói chung, ở các trường THCS nói riêng đã đạt được kết quả nhất định Tuy vậy, vẫn tồn tại nhiều bất cập, hạn chế; trong đó có công tác quản lý

XHHGD là một công tác quan trọng và cần thiết được nhiều nhà nghiên cứu, tìm hiểu, đề cập đến nhiều phương diện: Từ hình thức đến mô hình, biện pháp, hiệu quả hoạt động…nhưng việc tìm hiểu các biện pháp quản lý XHHGD THCS trên địa bàn quận Hai Bà Trưng Hà Nội vẫn chưa được nghiên cứu và giải quyết

Quán triệt quan điểm của Đảng, Nhà nước về vấn đề XHHGD và vận dụng vào địa bàn quận Hai Bà Trưng có thể giúp phát triển đồng bộ sự nghiệp giáo dục đào tạo, đặc biệt hệ THCS nhằm hạn chế, tháo gỡ những vướng mắc tồn tại, phát huy tiềm năng của xã hội trong sự nghiệp giáo dục của địa phương

Từ những lý do trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài: “Những biện pháp cải tiến quản lý xã hội hoá giáo dục Trung học cơ sở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng XHHGD THCS, đề tài

đề xuất những biện pháp cải tiến quản lý XHHGD THCS quận Hai Bà Trưng, Hà

Nội trong giai đoạn hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Khách thể: Hoạt động XHHGD THCS trong giai đoạn hiện nay

Đối tượng nghiên cứu: Quản lý XHHGD THCS ở địa bàn quận Hai Bà Trưng

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về XHHGD và quản lý XHHGD nói chung và

XHHGD THCS

4.2 Đánh giá thực trạng quản lý XHHGD THCS và các biện pháp quản lý XHH sự

nghiệp giáo dục THCS ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

4.3 Đề xuất các biện pháp cải tiến quản lý XHH sự nghiệp giáo dục THCS trên địa

bàn quận Hai Bà Trưng trong giai đoạn hiện nay

5 Giả thuyết nghiên cứu

Nếu đề xuất một cách căn cứ khoa học và áp dụng vào thực tiễn các biện pháp XHHGD THCS trên địa bàn quận Hai Bà Trưng thì kết quả XHHGD sẽ được nâng cao và mục tiêu của giáo dục THCS trên địa bàn quận Hai Bà Trưng

sẽ được thực hiện tốt hơn

6 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu các trường THCS trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, Hà

Nội Thời gian áp dụng trong giai đoạn 5 - 7 năm trước mắt

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn bao gồm:

+ Phương pháp điều tra XHH

+ Phương pháp toạ đàm, phỏng vấn sâu

+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục thực tiễn

7.3 Các phương pháp hỗ trợ khác:

+ Xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê (SPSS)

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu

Chương 2: Thực trạng xã hội hoá và quản lý xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

Chương 3: Đề xuất những biện pháp cải tiến quản lý xã hội hoá giáo dục trung học cơ

sở trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay