ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƯ PHẠM BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ PHÒNG CHỨC NĂNG CỦA SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƯ PHẠM
BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ PHÒNG CHỨC NĂNG CỦA SỞ GIÁO DỤC
VÀ ĐÀO TẠO HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÍ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 05
Học viên: Đặng Vũ Thắng Cao học quản lý giáo dục khóa 6 Cán bộ hướng dẫn : PGS - Tiến sĩ Đặng Xuân Hải
HÀ NỘI 2008
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Luận văn được thực hiện và hoàn thành với sự giúp đỡ và hướng dẫn của thầy giáo, cô giáo, bạn bè đồng nghiệp, gia đình; với sự cộng tác của lãnh đạo, chuyên viên các phòng ban chức năng Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng
Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Khoa Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội , lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng , cán bộ và chuyên viên các phòng ban chức năng của Sở đã quan tâm động viên , tạo điều kiện cho tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện Luận văn
Luận văn là sự thể hiện kết quả học tập nghiên cứu của tác giả và sự tận tâm giảng dạy, giúp đỡ, động viên của thầy, cô giáo Khoa Sư phạm - Đại học quốc gia Hà Nội
Tác giả xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến PGS TS Đặng Xuân Hải đã tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong quá trình hoàn thành luận văn
Với thời gian nghiên cứu còn hạn chế, thực tiễn công tác là vô cùng phong phú và sinh động và có nhiều vấn đề cần giải quyết, chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Tác giả rất mong sự đóng góp chân thành của các thầy giáo, cô giáo, các cấp lãnh đạo, bạn bè đồng nghiệp và bạn đọc để luận văn này có giá trị thực tiễn
Xin chân thành cảm ơn
Hà Nội, tháng 12 năm 2008
Tác giả
Trang 3Đặng Vũ Thắng
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CNH - HĐH : Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá
KHTV-CSVC : Kế hoạch tài vụ – Cơ sở vật chất GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo
Trang 4MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
1.2.3 Đội ngũ cán bộ quản lý – Loại hình cán bộ quản lý 15
1.3 Lý luận về phát triển nguồn nhân lực và quản lý nhân sự 19 1.3.1 Lý luận về phát triển nguồn nhân lực và quản lý nhân sự nói chung 19 1.3.2 Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý phòng chức năng của Sở
1.4 Định hướng về đổi mới quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo
35
1.4 Định hướng về đổi mới quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo 36 1.5 Định hướng về đổi mới và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý phòng
chức năng
Và phát triển đọi ngũ
1.5.1 Đặc trưng đội ngũ cán bộ quản lý phòng chức năng của Sở
1.5.2 Yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ quản lý phòng chức năng của Sở
Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
Trang 5QUẢN LÝ PHÒNG CHỨC NĂNG CỦA SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO HẢI PHÒNG
2.1 Khái quát về tình hình địa lý- kinh tế của thành phố Hải Phòng
2.2 Vài nét về phát triển Văn hoá - giáo dục đào tạo của địa phương
2.2.1 Một số nét chung
2.2.2 Vài nét về sở Giáo dục Đào tạo Hải Phòng
2.2.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng
2.3 Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý phòng chức năng của
Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng
2.3.1 Về số lượng
2.3.2 Về chất lượng
2.3.3 Về cơ cấu
2.4 Nhận xét về sự phát triển đội ngũ cán bộ quản lý phòng chức năng
của Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng
2.4.1 Quy hoạch và tuyển chọn
2.4.2 Sử dụng, đánh giá cán bộ
2.4.3 Đào tạo bồi dưỡng
2.4.4 Thực hiện chính sách đãi ngộ
2.5 Đánh giá chung về sự phát triển đội ngũ cán bộ quản lý phòng chức năng của Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng
Kết luận chương 2
Chương 3 : MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN
BỘ QUẢN LÝ PHÒNG CHỨC NĂNG CỦA SỞ GIÁO DỤC VÀ
ĐÀO TẠO HẢI PHÒNG
3.1 Nguyên tắc lựa chọn biện pháp
3.1.1 Nguyên tắc tính kế thừa
3.1.2 Nguyên tắc tính phù hợp
3.1.3 Nguyên tắc tính khả thi
3.1.4 Nguyên tắc tính hiệu quả
Trang 63.2 Những biện pháp chủ yếu
3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức đối với mọi đối tượng liên quan về tầm quan trọng của việc phát triển cán bộ quản lý phòng chức năng
Sở
3.2.2 Biện pháp 2: Nhóm biện pháp về quy hoạch và tuyển chọn cán bộ
quản lý
3.2.3 Biện pháp 3: Biện pháp sử dụng đánh giá, sàng lọc cán bộ
3.2.4 Biện pháp 4: Biện pháp đào tạo bồi dưỡng, nâng cao phẩm chất,
năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý phòng chức năng Sở
3.2.5 Biện pháp 5: Biện pháp tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, trình độ tiếng Anh cho đội ngũ cán bộ quản lý phòng chức
năng Sở
3.2.6 Biện pháp 6: Biện pháp tạo môi trường, điều kiện để đội ngũ cán
bộ quản lý phòng chức năng Sở phát triển đáp ứng yêu cầu mới
3.3 Thăm dò sự hợp lý và khả thi của các biện pháp
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1 Kết luận
2 Khuyến nghị
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đất nước ta đang chuyển sang thời kỳ phát triển mới, nhất là trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO với nhiều thời cơ, vận hội nhưng cũng phải đối mặt với không ít khó khăn và thách thức Đai hội X của Đảng tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước coi “con người là vốn quý nhất”, “Giáo dục và đào tạo với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương về việc “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005-2010” đã đưa ra mục tiêu tổng quát là: “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo, thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực; đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.”
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã quyết định đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá (CNH - HĐH) đất nước và phấn đấu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước Công nghiệp Tại Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII đã khẳng định: "Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phải phát triển mạnh giáo dục - đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững "
Để đạt được mục tiêu đó Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII đã nêu bốn giải pháp cơ bản đó là:
- Tăng cường các nguồn lực cho giáo dục và đào tạo
Trang 8- Xây dựng đội ngũ giáo viên, tạo động lực cho người dạy, người học
- Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục - đào tạo và tăng cường
cơ sở vật chất trường học
- Đổi mới công tác quản lý giáo dục
Trong đó, đổi mới công tác quản lý được xem là vấn đề cấp thiết Bởi vì mọi
sự thành bại của một nhà trường hay một cơ sở giáo dục đều bắt nguồn và có nguyên nhân từ các nhà quản lý
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX tiếp tục nhấn mạnh: "Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con ngơời - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững"
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X lại tiếp tục khẳng định: "Về giáo dục và đào tạo chúng ta phấn đấu để lĩnh vực này cùng với khoa học và công nghệ thực sự
là quốc sách hàng đầu, thông qua việc đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chấn hưng nền giáo dục Việt Nam Những biện pháp cụ thể là: đổi mới cơ cấu tổ chức, nội dung, phương pháp dạy và học theo định hướng "chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá" Phát huy trí sáng tạo, khả năng vận dụng, thực hành của người học, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, thực hiện phân cấp, tạo động lực và sự chủ động của các chủ thể tiến hành giáo dục"
Đồng thời, Luật giáo dục cũng nêu: "Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc"
Như vậy, để đạt được các yêu cầu mà các kỳ Đại hội cũng như mục tiêu mà Luật giáo dục đã đề ra thì công việc này không ai khác chính là các nhà giáo dục và quản lý giáo dục
Trang 9Đặc biệt, ngày 15/6/2004 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra Chỉ thị số 40 về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
có nêu rõ: "Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo về chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu Đặc biệt, chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo, thông qua việc quản lý phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước "
Chính vì những yêu cầu trên mà Đảng ta đã khẳng định: "Phải nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở các cấp học, bậc học phải coi vấn đề đổi mới công tác quản lý giáo dục là một nhiệm vụ trọng tâm bức xúc"
Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động giáo dục
Cán bộ quản lý giáo dục phải không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và trách nhiệm cá nhân
Nhà nước có kế hoạch xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản
lý giáo dục nhằm phát huy vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục, bảo đảm phát triển sự nghiệp giáo dục
Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng là cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân thành phố Hải Phòng; cơ quan tham mưu, giúp Uỷ ban nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo trên địa bàn thành phố Năm
2005, Luật giáo dục đã được điều chỉnh, bổ sung và sửa đổi và ban hành Một số Nghị định, Thông tư đã quy định rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ của sở giáo dục và đào tạo Tuy nhiên thực tế cho thấy chất lượng đội ngũ cán bộ quản lí còn những bất cập cần khắc phục phần nào có ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả giáo dục và đào tạo chung của thành phố Từ thực tế và yêu cầu đòi hỏi đội ngũ cán bộ quản lý các phòng chức năng cần phải đủ về số lượng, đảm bảo chất lượng và có
Trang 10phẩm chất tốt Để góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục đào tạo thành phố Hải
Phòng tôi chọn đề tài: “Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lí phòng chức năng của Sở giáo dục và Đào tạo Hải phòng đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài của luận văn
2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lí phòng chức năng của Sở
giáo dục và Đào tạo Hải phòng đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ cán bộ quản lí các phòng chức năng của Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng
Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lí các phòng chức năng của Sở Giáo dục
và Đào tạo Hải phòng đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
Xác định cơ sở lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý của các phòng ban ở Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng
Đề xuất biện pháp nhằm phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các phòng chức năng Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng
5 Phạm vi nghiên cứu
Trọng tâm khảo sát đội ngũ cán bộ quản lý các phòng chức năng của Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng trong giai đoạn 2004 -2008
6 Phương pháp nghiên cứu
Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Nghiên cứu các Văn kiện Đại hội Đảng, Luật giáo dục 2005 các văn bản của Nhà nước, các tài liệu về phát triển giáo dục, quản lý giáo dục, quản lý đội ngũ cán bộ quản lý dục
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
A Văn kiện
1 Báo cáo chính trị Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X , Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội 2006
2 Văn kiện Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ X Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội
2007
3 Văn kiện Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ IX Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội
2001
4 Văn kiện Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội
1997
5 Chỉ thị số 40- CT/TW (2004),"Về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục"
6 Kết luận của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX)
7 Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII)
8 Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII)
9 Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII)
10 Luật giáo dục (2005), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
11 Thông tư liên tịch số 35/2008/TTLT - BGD ĐT-BNV của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Nội ban hành Quy định chức năng , nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức sở Giáo dục và Đào tạo thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và phòng Giáo dục và Đào tạo thuộc
12 Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Quyết định số 2252/2006/QĐ-UBND về việc ban hành Quy định chức năng , nhiệm vụ , quyền hạn và cơ cấu tổ chức Sở Giáo dục và Đào tạo
B Tài liệu tham khảo
13 Đặng Quốc Bảo (2005) Quản lý Nhà nước về giáo dục đào tạo (giáo trình
cao học quản lý giáo dục ĐHQGHN)
Trang 1214 Đặng Quốc Bảo (2005) Vai trò của nhà nước trong quản lý giáo dục (giáo
trình cao học quản lý giáo dục ĐHQGHN)
15 Đặng Quốc Bảo (1999), Khoa học tổ chức và quản lý, Nxb thống kê, Hà Nội
16 Các - Mác, Ph Ăng ghen (1993), toàn tập, Bản tiếng việt, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội
17 Nguyễn Quốc Chí (2007) Cơ sở khoa học quản lý (giáo trình cao học quản
lý giáo dục ĐHQGHN)
18 Nguyễn Quốc Chí (2007) Lý luận quản lý giáo dục (giáo trình cao học quản
lý giáo dục ĐHQGHN)
19 Nguyễn Đức Chính (2002) – Quản lý chất lượng trong giáo dục, Nhà xuất
bản Đại học quốc gia Hà Nội
20 Vũ Cao Đàm (2005) Phương pháp luận nghiên cứu khoa học Nhà xuất bản
khoa học và kỹ thuật
21 Đặng Xuân Hải (2007) Cơ sở tổ chức và quản lý hệ thống giáo dục quốc dân
(giáo trình cao học quản lý giáo dục ĐHQGHN)
22 Đặng Xuân Hải (2007) Vai trò của xã hội trong quản lý giáo dục (giáo trình
cao học quản lý giáo dục ĐHQGHN)
23 Đặng Xuân Hải (2008) Quản lý sự thay đổi trong giáo dục (giáo trình cao
học quản lý giáo dục ĐHQGHN)
24 Hà Sỹ Hồ (1985), Những bài giảng về quản lý trường học,Tập 2, Nxb Giáo
dục, Hà Nội
25 Trần Kiểm (2004), Khoa học quản lý giáo dục một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Giáo dục, Hà Nội
26 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2007) Quản lý nhân sự trong giáo dục (giáo trình cao
học quản lý giáo dục ĐHQGHN)