Đổi mới chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng

Việc thiết kế, xây dựng chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng đề cao yêu cầu phù hợp với thực tiễn và đặc thù giáo dục nghề nghiệp của từng trường ..... Chương trình d

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

LÊ THỊ HẰNG NGA

§æI MíI CH¦¥NG TR×NH d¹y M¤N PH¸P LUËT

TRONG C¸C TR¦êNG CAO §¼NG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

LÊ THỊ HẰNG NGA

§æI MíI CH¦¥NG TR×NH d¹y M¤N PH¸P LUËT

TRONG C¸C TR¦êNG CAO §¼NG

Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và pháp luật

Mã số: 60 38 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM THỊ DUYÊN THẢO

HÀ NỘI - 2015

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các bảng

MỞ ĐẦU 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHƯƠNG TRÌNH DẠY MÔN

PHÁP LUẬT TRONG CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNGError! Bookmark not defined

1.1 Chương trình dạy học và chương trình dạy học trong các trường

cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.1.1 Chương trình dạy học Error! Bookmark not defined

1.1.2 Chương trình dạy học trong các trường cao đẳngError! Bookmark not defined

1.2 Chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳngError! Bookmark not defined 1.2.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined

1.2.2 Cấu trúc của chương trình dạy môn pháp luật trong các trường

cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.3 Đặc điểm của chương trình dạy môn pháp luật trong các

trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.3.1 Việc thiết kế, xây dựng chương trình dạy môn pháp luật trong các

trường cao đẳng đề cao yêu cầu phù hợp với thực tiễn và đặc thù

giáo dục nghề nghiệp của từng trường Error! Bookmark not defined

1.3.2 Chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng có thời

lượng và nội dung giảng dạy theo hướng tăng cường các kiến thức

pháp luật chuyên ngành, phục vụ quá trình làm nghề sau này của

sinh viên ra trường Error! Bookmark not defined

1.3.3 Chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng có

cách thức và phương pháp giảng dạy được thiết kế trên cơ sở phù

hợp với đặc thù của đối tượng giảng dạy là các sinh viên thuộc cấp

bậc giáo dục nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

1.3.4 Chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng có

cách thức kiểm tra, đánh giá đa dạng, linh hoạt, xuất phát từ yêu

cầu phù hợp với sự đa dạng của các đối tượng sinh viên được đào

tạo nghề trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.3.5 Chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng có quy

định về chuẩn kiến thức, chuẩn kỹ năng (chuẩn đầu ra) liên quan

đến pháp luật của sinh viên phải phù hợp với đặc thù nghề nghiệp

và có thể phục vụ đắc lực cho quá trình hành nghề của từng đối

tượng sinh viên được đào tạo trong các trường cao đẳngError! Bookmark not defined 1.4 Mục đích, vai trò của chương trình dạy môn pháp luật trong

các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.4.1 Mục đích của chương trình dạy môn pháp luật trong các trường

cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.4.2 Vai trò của chương trình dạy môn pháp luật trong các trường

cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.5 Tiêu chí đánh giá chất lượng của chương trình dạy môn pháp

luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.6 Một số vấn đề lý luận về đổi mới chương trình dạy môn pháp

luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.6.1 Tính tất yếu khách quan của việc đổi mới chương trình dạy môn

pháp luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.6.2 Nguyên tắc, yêu cầu của việc đổi mới chương trình dạy môn pháp

luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.6.3 Mục đích của việc đổi mới chương trình dạy môn pháp luật trong

các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

1.7 Kinh nghiệm một số nước trên thế giới về xây dựng, thực hiện

chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳngError! Bookmark not defined 1.7.1 Kinh nghiệm của Singapore Error! Bookmark not defined

1.7.2 Kinh nghiệm của Mỹ Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined

Chương 2: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN CHƯƠNG

TRÌNH DẠY MÔN PHÁP LUẬT TRONG CÁC TRƯỜNG

CAO ĐẲNG Error! Bookmark not defined

2.1 Thực trạng quy định pháp luật về chương trình dạy môn pháp

luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

2.1.1 Nội dung các quy định pháp luật hiện hành về chương trình dạy

môn pháp luật trong các trường cao đẳngError! Bookmark not defined

2.1.2 Đánh giá quy định pháp luật về chương trình dạy môn pháp luật

trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng tổ chức, thực hiện chương trình dạy môn pháp

luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

2.2.1 Thực trạng tổ chức xây dựng chương trình dạy môn pháp luật

trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

2.2.2 Thực trạng thực hiện về nội dung, thời gian phân bổ trong chương

trình dạy môn pháp luật của các trường cao đẳngError! Bookmark not defined

2.2.3 Thực trạng về phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn pháp

luật của các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

2.2.4 Thực trạng về cách thức kiểm tra đánh giá môn học pháp luật

trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

2.2.5 Thực trạng kết quả về mặt kiến thức, kỹ năng, thái độ pháp luật

của sinh viên sau khi tổ chức, thực hiện chương trình dạy môn

pháp luật trong các trường cao đẳng hiện nayError! Bookmark not defined

2.3 Đánh giá thực trạng tổ chức, thực hiện chương trình dạy môn

pháp luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

2.3.1 Những thành tựu Error! Bookmark not defined

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

Chương 3: GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH DẠY MÔN

PHÁP LUẬT TRONG CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNGError! Bookmark not defined 3.1 Quan điểm của Đảng về đổi mới chương trình dạy môn pháp

luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

3.2 Các giải pháp cụ thể nhằm đổi mới chương trình dạy môn

pháp luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

3.2.1 Phát triển và đa dạng hóa phương pháp, hình thức tổ chức dạy học,

cách thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập trong chương trình dạy

môn pháp luật Error! Bookmark not defined

3.2.2 Xây dựng chương trình dạy môn pháp luật có nội dung mang tính

thực tiễn, thực hành, góp phần phát triển kỹ năng nghề của sinh

viên sau khi tốt nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.3 Xây dựng chương trình dạy môn pháp luật có nội dung gắn với

giáo dục đạo đức góp phần phát triển phẩm chất cho sinh viênError! Bookmark not defined

3.2.4 Nâng cao trình độ, kỹ năng của đội ngũ giảng viên giảng dạy môn

pháp luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

3.2.5 Hoàn thiện hệ thống học liệu của môn học pháp luật, tạo sự thống

nhất về nội dung kiến thức trong giảng dạy và học tập môn học

pháp luật trong các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined

3.2.6 Tăng cường sự quản lý, kiểm tra, đánh giá hiệu quả công tác giáo

dục pháp luật cho sinh viên của các trường cao đẳng, tăng cường

xử lý vi phạm nhằm nâng cao trách nhiệm của các trường cao đẳng

trong quá trình các trường xây dựng, tổ chức, thực hiện chương

trình dạy môn pháp luật Error! Bookmark not defined

3.2.7 Các trường cao đẳng cần xây dựng đa dạng, đồng bộ chương trình

dạy các môn học pháp luật chuyên ngành nhằm nâng cao tri thức,

ý thức pháp luật về nghề nghiệp cho sinh viênError! Bookmark not defined

3.2.8 Đề xuất xây dựng dự thảo đề cương một số môn pháp luật trong

các trường cao đẳng Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHUNG Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11 PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Xuất phát từ mục tiêu giáo dục và đào tạo toàn diện của nhà trường cũng như yêu cầu tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, Đảng và Nhà nước

ta đã chủ trương đưa giáo dục pháp luật vào nhà trường Nghị quyết số 14/TU ngày 11/01/1979 về cải cách giáo dục, các nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V,VI,VII đều đã thể hiện nhất quán chủ trương đó và nhấn mạnh vai trò của phổ biến giáo dục pháp luật trong quá trình xây dựng con người mới

xã hội chủ nghĩa Việt Nam Vai trò của giáo dục pháp luật không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với các tầng lớp nhân dân nói chung mà còn đặc biệt quan trọng đối với một chủ thể đóng vai trò là nguồn lực xây dựng tương lai của nước nhà, kiến thiết nên tương lai của đất nước – đó chính là đối tượng học sinh, sinh viên trong nhà trường Nhận thức rõ vai trò của giáo dục pháp luật với đối tượng này thì Chỉ thị số 32 – CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban bí thư trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân và Quyết định số 13/2003/ QĐ-TTg ngày 17/01/2013 của Thủ tướng

Chính phủ: “…Chú trọng việc chuẩn hóa nội dung chương trình, tài liệu,

sách giáo khoa giảng dạy pháp luật chính khóa cũng như việc tổ chức các hoạt động giáo dục pháp luật ngoại khóa bằng nhiều hình thức phong phú…”

đã góp phần nâng cao chất lượng của hoạt động giáo dục pháp luật trong nhà trường hiện nay Cho đến nay việc chuẩn hóa nội dung chương trình dạy môn pháp luật cũng như tài liệu giảng dạy pháp luật đã đạt được những thành tựu đáng kể cả về tư duy và hành động tuy nhiên trên thực tế vẫn bộc lộ nhiều hạn chế và bất cập về nội dung chương trình, pháp luật về chương trình dạy môn

pháp luật còn chồng chéo, chưa thống nhất, triệt để Tình trạng các trường cao đẳng còn lúng túng, thực hiện chưa tốt việc xây dựng, thi hành pháp luật về chương trình dạy môn pháp luật

Hiện nay Luật giáo dục nghề nghiệp 2014 đã có hiệu lực thi hành từ 1/7/2015 làm thay đổi diện mạo của hệ thống giáo dục quốc dân trong đó có giáo dục bậc học cao đẳng Đồng thời các văn bản hướng dẫn thi hành Luật giáo dục nghề nghiệp 2014 còn hạn chế về số lượng cũng như chất lượng do vậy chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng chưa được quy định một cách rõ ràng, hoàn chỉnh và thống nhất Luật giáo dục nghề nghiệp

2014 xác định rõ chương trình dạy môn pháp luật sẽ được giao cho các trường

tự xây dựng trên tiêu chuẩn kỹ năng nghề mà không căn cứ vào chương trình khung của Bộ giáo dục đào tạo để xây dựng chương trình Việc quy định có một hạn chế đó là các trường cao đẳng dễ lâm vào tình trạng nếu không xây dựng tốt sẽ gây nên sự không thống nhất về chuẩn kiến thức, kỹ năng, nội dung chương trình dạy môn pháp luật cũng như chất lượng của chương trình dạy môn pháp luật và quan trọng nhất là chất lượng sinh viên ra trường

Luật giáo dục nghề nghiệp 2014 quy định các trường cao đẳng trong đó

có hình thức đào tạo cao đẳng chính quy sẽ được chuyển sang hình thức đào tạo cao đẳng nghề, như vậy việc xây dựng chương trình dạy môn pháp luật cho phù hợp với các tiêu chuẩn kỹ năng nghề nghiệp, với đối tượng sinh viên học nghề hiện đang là vấn đề rất đáng quan tâm Hiện nay, Việt Nam đã và đang trong quá trình hội nhập mạnh mẽ và sâu sắc cả về văn hóa, giáo dục, kinh tế… do vậy nhiệm vụ xây dựng chương trình dạy học của nhà trường nói chung và chương trình dạy môn pháp luật nói riêng phải phù hợp với xu hướng phát triển chương trình giáo dục với các nước trong khu vực, phù hợp với mục tiêu và nhu cầu xã hội đang là một thử thách lớn đối với các trường cao đẳng Nhận thức rõ tầm quan trọng cũng như tính cấp bách của vấn đề cần

phải hoàn thiện cũng như đổi mới chương trình dạy môn pháp luật trong các

trường cao đẳng trong bối cảnh hiện nay nên tôi chọn đề tài “Đổi mới chương

trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng”

2 Tình hình nghiên cứu

Giáo dục pháp luật là vấn đề được đề cập trong rất nhiều các công trình

nghiên cứu khoa học như “Giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp

luật” của Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội, “Giáo trình Lý luận chung

về nhà nước và pháp luật” của trường Đại học Luật Hà Nội, “Những vấn đề

cơ bản về pháp luật” của Viện Nghiên cứu Nhà nước và pháp luật Các công

trình nghiên cứu như Luận án tiến sỹ Luật học của Đinh Xuân Thảo “Giáo

dục pháp luật trong các trường đại học, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề không chuyên luật ở nước ta hiện nay”, luận văn thạc sỹ luật học của Trương

Thị Hải Thanh “Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh

viên các trường cao đẳng ở Thái Nguyên hiện nay”, “Bàn về Giáo dục pháp luật” của Trần Ngọc Đường và Dương Thanh Mai, “Xác định mục tiêu, yêu cầu và nội dung chương trình dạy môn pháp luật trong các trường không chuyên luật” của Lê Minh Tâm (1995), “Về vấn đề giáo dục pháp luật trong các trường Trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề” của Lê Ngọc Lan (1994),

“Giáo dục pháp luật trong các trường đại học không chuyên với việc cấu trúc lại kiến thức đào tạo ở bậc đại học” của Lê Viết Khuyến (1995), “Tiếp tục giáo dục pháp luật trong nhà trường – một nhiệm vụ cần thiết và cấp bách”

của Nguyễn Duy Lãm (1995)

Nhìn chung các công trình nghiên cứu này đã đề cập, khai thác những khía cạnh khoa học của vấn đề giáo dục pháp luật trong nhà trường tuy nhiên chưa có những công trình nghiên cứu trực tiếp về chương trình giáo dục môn pháp luật Hiện nay bậc học cao đẳng đã thay đổi cả về diện mạo và bản chất dẫn đến chương trình dạy môn pháp luật cũng cần phải có sự đổi mới Tuy

nhiên các công trình nghiên cứu về giải pháp nhằm hoàn thiện, đổi mới chương trình dạy môn giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng không chuyên luật hiện nay vẫn chưa được thực hiện một cách có hệ thống và triệt để

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

Mục đích của luận văn là góp phần nghiên cứu sâu sắc hơn các vấn đề

lý luận cũng như thực trạng của chương trình dạy môn pháp luật và đặc biệt là giải pháp đổi mới chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng không chuyên luật, góp phần hoàn thiện chương trình cũng như nâng cao hiệu quả của việc thực hiện chương trình dạy của môn học pháp luật trong các trường cao đẳng không chuyên luật hiện nay

Để thực hiện được mục đích trên luận văn có các nhiệm vụ cụ thể như sau:

- Xây dựng khái niệm, quan niệm về chương trình dạy học nói chung

và chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng nói riêng Đồng thời làm rõ đặc điểm, nội dung của chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng

- Làm rõ tính đặc thù của chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng

- Đánh giá thực trạng về chương trình dạy môn pháp luật hiện nay, nguyên nhân dẫn đến thực trạng xảy ra trên thực tế

- Đề xuất những giải pháp nhằm đổi mới chương trình dạy môn pháp luật góp phần ngày càng hoàn thiện chương trình và nâng cao hiệu quả trên thực tế

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

* Đối tượng nghiên cứu

Luận văn đi vào tập trung nghiên cứu, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về chương trình dạy môn pháp luật trong các trường cao đẳng bao gồm:

- Quan niệm, đặc điểm, nội dung của chương trình dạy môn pháp luật