Hiệu quả sản xuất kinh doanh của hợp tác xã nông nghiệp hương hồ, thị xã hương trà, tỉnh thừa thiên huế

KHOA KINH TẾ & PHÁT TRIỂN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ, THỊ XÃ HƯƠNG TRÀ, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ Sinh viên thực hiện: Giá

KHOA KINH TẾ & PHÁT TRIỂN



KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ, THỊ XÃ HƯƠNG TRÀ

TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

NGUYỄN THỊ DẠ THẢO

Khoá học 2009-2013

Trường Đại học Kinh tế Huế

KHOA KINH TẾ & PHÁT TRIỂN



KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ,

THỊ XÃ HƯƠNG TRÀ, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

Sinh viên thực hiện: Giáo viên hướng dẫn

Nguyễn Thị Dạ Thảo Ths.Trần Đoàn Thanh Thanh

Lời Cảm Ơn

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành tốt khoá luận này, trong thời gian qua tôi đã nhận được nhiều

sự quan tâm giúp đỡ của quý thầy cô, người thân và bạn bè.

Trước hết tôi xin gửi lời cám ơn tới quý thầy cô giáo trường Đại học Kinh tế Huế đã trang bị cho tôi những kiến thức trong suốt thời gian học tại trường làm nền tảng cho tôi trong công việc sau này.

Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới cô giáo Ths Trần Đoàn Thanh Thanh đã nhiệt tình giúp đỡ và hướng dẫn cho tôi hoàn thành khoá luận tốt nghiệp này.

Tôi xin gửi lời cảm ơn tới ban lãnh đạo, các cô chú ở HTX nông nghiệp Hương

Hồ và bà con nông dân tại xã Hương Hồ đã tạo điều kiện giúp đỡ, chỉ dẫn tôi trong suốt quá trình thực tập.

Trong quá trình hoàn thành khoá luận, do thời gian và kinh nghiệm bản thân còn hạn chế nên khoá luận không tránh khỏi sai sót Tôi mong được sự đóng góp quý báu của thầy cô và bạn bè để đề tài được hoàn thiện hơn.

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU vii

DANH MỤC SƠ ĐỒ viii

TÓM TẮT NGHIÊN CỨU ix

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2

3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 3

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ 3

1.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN 3

1.1.1 Khái niệm hợp tác xã và hợp tác xã nông nghiệp 3

1.1.2 Các đặc điểm cơ bản, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của hợp tác xã 3

1.1.2.1 Các đặc điểm cơ bản của hợp tác xã 3

1.1.2.2 Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của hợp tác xã 5

1.1.3 Các loại hình hợp tác xã 6

1.1.4 Tổ chức quản lý dịch vụ trong hợp tác xã nông nghiệp 7

1.1.4.1 Đặc điểm của dịch vụ nông nghiệp 7

1.1.4.2 Định hướng hoạt động dịch vụ trong hợp tác xã nông nghiệp 8

1.1.4.3 Các điều kiện cần thiết để làm dịch vụ nông nghiệp 9

1.1.5 Vai trò của hợp tác xã trong phát triển nông nghiệp nông thôn 10

1.1.6 Khái niệm kết quả, hiệu quả của hoạt động kinh doanh 11

1.1.6.1 Khái niệm kết quả hoạt động kinh doanh 11

1.1.6.2 Khái niệm hiệu quả hoạt động kinh doanh 11

1.1.6.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh dịch vụ của hợp tác xã nông nghiệp 12 Trường Đại học Kinh tế Huế

1.1.7 Các chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả hoạt động kinh doanh của HTX 13

1.1.7.1 Doanh thu 13

1.1.7.2 Chi phí 14

1.1.7.3 Lợi nhuận 15

1.1.7.4 Tỷ suất lợi nhuận / vốn 15

1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN 15

1.2.1 Tình hình hợp tác xã nông nghiệp ở Việt Nam 15

1.2.1.1 Trước năm 2003 15

1.2.1.2 Sau năm 2003 16

1.2.2 Tình hình hoạt động của HTX nông nghiệp ở Thừa Thiên Huế 17

CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH DỊCH VỤ CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ - THỊ XÃ HƯƠNG TRÀ 19

2.1 TÌNH HÌNH CƠ BẢN CỦA XÃ HƯƠNG HỒ VÀ HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ 19

2.1.1 Điều kiện tự nhiên của xã Hương Hồ 19

2.1.1.1 Vị trí địa lý 19

2.1.1.2 Địa hình 19

2.1.1.3 Thời tiết khí hậu 20

2.1.1.4 Thuỷ văn 20

2.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội của xã Hương Hồ và HTX nông nghiệp Hương Hồ 20

2.1.2.1 Tình hình đất đai 20

2.1.2.2 Tình hình dân số lao động của hợp tác xã nông nghiệp Hương Hồ 22

2.1.2.3 Cơ sơ hạ tầng 23

2.1.3 Tình hình bộ máy tổ chức quản lý của hợp tác xã nông nghiệp Hương Hồ 24

2.1.4 Tình hình vốn hoạt động kinh doanh của hợp tác xã nông nghiệp Hương Hồ 28

2.2 TÌNH HÌNH SỬ DỤNG CÁC LOẠI HÌNH DỊCH VỤ VÀ MỨC ĐỘ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU DỊCH VỤ CHO CÁC HỘ XÃ VIÊN CỦA HTX 30

2.2.1 Tỷ lệ hộ xã viên sử dụng các loại hình dịch vụ của HTX 30

2.2.2 Mức độ đáp ứng các dịch vụ của HTX cho nhu cầu của các hộ xã viên 32

2.3 KẾT QUẢ VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DỊCH VỤ CỦA HTX NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ 35 Trường Đại học Kinh tế Huế

2.3.1 Biến động chi phí cho từng hoạt động kinh doanh dịch vụ của HTX nông nghiệp

Hương Hồ qua 3 năm 2010 - 2012 35

2.3.2 Cơ cấu chi phí cho từng hoạt động kinh doanh dịch vụ của HTX năm 2012 37

2.3.3 Biến động doanh thu và lợi nhuận của các loại hình dịch vụ của HTX nông nghiệp Hương Hồ 39

2.3.4 Đánh giá chung về kết quả và hiệu quả hoạt động kinh doanh dịch vụ của HTX nông nghiệp Hương Hồ 43

2.4 ĐÁNH GIÁ CỦA XÃ VIÊN VỀ CÁC LOẠI HÌNH DỊCH VỤ CỦA HTX NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ 46

2.4.1 Đánh giá của xã viên về chất lượng dịch vụ của HTX 46

2.4.2 Đánh giá của xã viên về giá cả dịch vụ của HTX nông nghiệp Hương Hồ 49

2.4.3 Đánh giá của xã viên về vai trò HTX NN Hương Hồ đối với kinh tế nông hộ 50

CHƯƠNG III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ 52

3.1 ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ 52

3.2 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ 53

3.2.1 Giải pháp về nâng cao chất lượng các dịch vụ 54

3.2.2 Giải pháp về tổ chức hoạt động và mở rộng các loại hình dịch vụ 55

3.2.3 Giải pháp về tăng cường thông tin và tìm kiếm thị trường 56

3.2.4 Giải pháp cải thiện công tác quản lý 56

PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 57

3.1 KẾT LUẬN 57

3.2 KIẾN NGHỊ 58

3.2.1 Đối với Nhà nước 58

3.2.2 Đối với thị xã 58

3.2.3 Đối với hợp tác xã 59

3.2.4 Đối với xã viên 59

TÀI LIỆU THAM KHẢO 60 PHỤ LỤC

Trường Đại học Kinh tế Huế

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1: Tình hình đất đai của HTX nông nghiệp Hương Hồ qua 3 năm 2010-2012 21Bảng 2: Tình hình dân số và lao động của HTX nông nghiệp Hương Hồ năm 2012 23Bảng 3: Tình hình cơ sở hạ tầng của HTX NN Hương Hồ qua 3 năm 2010 - 2012 24Bảng 4: Tình hình lao động của HTX NN Hương Hồ qua 3 năm 2010 - 2012 25Bảng 5: Tình hình vốn kinh doanh của HTX NN Hương Hồ qua 3 năm 2010 - 2012 29Bảng 6: Tỷ lệ hộ xã viên sử dụng các dịch vụ của HTX nông nghiệp Hương Hồ

qua 3 năm 2010 - 2012 31Bảng 7: Tỷ lệ % cung ứng so với nhu cầu (%) năm 2012 32Bảng 8: Tình hình biến động chi phí cho từng hoạt động kinh doanh dịch vụ của HTXqua 3 năm (2010 - 2012) 36Bảng 9: Cơ cấu chi phí cho từng hoạt động kinh doanh dịch vụ của HTX năm 2012 38Bảng 10: Doanh thu của các loại hình dịch vụ của HTX nông nghiệp Hương Hồ

qua 3 năm (2010 - 2012) 40Bảng 11: Lợi nhuận của các loại hình dịch vụ của HTX nông nghiệp Hương Hồ

qua 3 năm (2010 - 2012) 41Bảng 12: Kết quả và hiệu quả hoạt động kinh doanh dịch vụ của HTX nông nghiệp

Hương Hồ qua 3 năm (2010 - 2012) 44Bảng 13: Đánh giá của xã viên về chất lượng dịch vụ của HTX nông nghiệp Hương Hồ 48Bảng 14: Đánh giá của xã viên về giá cả dịch vụ của HTX nông nghiệp Hương Hồ 50Bảng 15: Đánh giá của xã viên về vai trò của HTX 51

Trường Đại học Kinh tế Huế

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1: Bộ máy tổ chức quản lý của HTX nông nghiệp Hương Hồ 27

Trường Đại học Kinh tế Huế

TÓM TẮT NGHIÊN CỨU

 Tính cấp thiết của đề tài:

Từ khi có luật HTX năm 1997 và luật HTX sửa đổi 2003, ngày càng có nhiềuHTX sản xuất kinh doanh có hiệu quả hơn Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạtđược thì các HTX ở Việt Nam hiện nay vẫn còn một số tồn tại như: kết quả và hiệuquả hoạt động sản xuất kinh doanh chưa cao, nhận thức về HTX kiểu mới và luật HTXchưa được thấu đáo và quán triệt một cách đầy đủ Không nằm ngoài xu hướng pháttriển chung của cả nước, tình hình hoạt động của HTX nông nghiệp Hương Hồ, thị xãHương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế cũng gặp những khó khăn nhất định Vì vậy, việctìm hiểu thực trạng của HTX nông nghiệp và hiệu quả hoạt động kinh doanh của nónhằm rút ra những mặt được, tồn tại để từ đó có giải pháp nhằm nâng cao hiệu quảkinh doanh dịch vụ là rất cần thiết Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã chọn nghiên

cứu đề tài “Hiệu quả sản xuất kinh doanh của hợp tác xã nông nghiệp Hương Hồ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế”.

 Mục tiêu nghiên cứu:

Mục tiêu của quá trình nghiên cứu là phân tích, đánh giá hiệu quả sản xuất kinhdoanh dịch vụ của HTX NN Hương Hồ, từ đó đề xuất định hướng và một số giải pháp

cơ bản nhằm góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của HTX

 Dữ liệu nghiên cứu:

- Các báo cáo hàng năm của HTX NN Hương Hồ và các tài liệu liên quan khác

- Các kết quả điều tra thực tế về ý kiến của các hộ xã viên đối với chất lượngcác loại hình dịch vụ mà HTX cung cấp

 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp điều tra phỏng vấn

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp phân tích kinh tế

 Các kết quả nghiên cứu đạt được:

- Phân tích được hiệu quả sản xuất kinh doanh các loại hình dịch vụ của HTXcũng như ý kiến của các hộ xã viên về chất lượng dịch vụ của HTX, từ đó đã đề xuấtđược một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả SXKD của HTX Hương Hồ.Trường Đại học Kinh tế Huế

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Hợp tác xã là một loại hình tổ chức sản xuất, kinh doanh đã có mặt từ rất lâu ởnước ta Qua nhiều lần đổi mới, HTX ngày càng thể hiện rõ những thế mạnh của mìnhtrong phát triển kinh tế cũng như trong việc cải thiện đời sống của xã viên, góp phầnvào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Những năm qua, với chính sách đổi mới và hội nhập của Đảng và Nhà nước,khu vực kinh tế hợp tác, HTX đã có những bước phát triển, ngày càng xuất hiện nhiềuHTX, liên hiệp HTX mạnh về kinh tế - sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có hiệu quả.HTX đã thực hiện tốt vai trò "hợp tác" thúc đẩy kinh tế hộ phát triển bằng việc thựchiện tốt cung ứng các dịch vụ thiết yếu cho xã viên, như thủy lợi, quản lý và phân phốiđiện năng, cung ứng vật tư, khuyến nông, làm đất, bảo vệ thực vật, tiêu thụ nông sản…Một số HTX đã hướng đến các dịch vụ mới như: thu gom xử lý rác thải, sản xuất phân

vi sinh, cung ứng nước sạch, quản lý chợ, bảo hiểm chăn nuôi Vì vậy, trong nhữngnăm qua, HTX đã dần khẳng định vị trí thương hiệu của mình trên thị trường, phục vụđắc lực cho sản xuất, đời sống của xã viên và phát triển cộng đồng bền vững

Hương Hồ là một xã nông nghiệp có địa hình bán sơn, là lợi thế cho người dân

ở đây da dạng hóa hình thức sản xuất nông lâm kết hợp cũng giúp cho HTX phát triểnthêm mô hình sản xuất kinh doanh - dịch vụ Trong nhiều năm qua, được sự quan tâmlãnh đạo của các ban ngành liên quan của Tỉnh và Huyện, cán bộ và xã viên của HTXnông nghiệp Hương Hồ đã không ngừng phấn đấu đẩy mạnh và phát triển sản xuất,ứng dụng tiến bộ khoa học kĩ thuật trong nông nghiệp, ra sức chống hạn, chống mặn,

nỗ lực khắc phục bão lụt, từng bước sản xuất, củng cố sản xuất ổn định và phát triển.Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh thì vẫn cònrất nhiều vướng mắc làm hạn chế hoạt động phát triển của HTX Vì vậy, việc tìm hiểuthực trạng sản xuất kinh doanh của HTX Hương Hồ nhằm rút ra những mặt được, tồntại để từ đó có giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của HTX là rất cần thiết.Trường Đại học Kinh tế Huế

Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã chọn nghiên cứu đề tài “Hiệu quả sản xuất kinh doanh của hợp tác xã nông nghiệp Hương Hồ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế” để làm đề tài tốt nghiệp.

3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pháp thu thập thông tin dữ liệu

+ Thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập số liệu ở HTX nông nghiệp Hương Hồ, sốliệu công bố trên báo, mạng internet

+ Thu thập dữ liệu sơ cấp: Điều tra phỏng vấn ngẫu nhiên 50 hộ xã viên

- Phương pháp tổng hợp và phân tích

+ Phương pháp phân tích dữ liệu chuỗi theo thời gian

+ Phương pháp thống kê mô tả

+ Phương pháp so sánh

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

* Đối tượng: Hoạt động kinh doanh dịch vụ của HTX nông nghiệp Hương Hồ

* Phạm vi nghiên cứu:

- Phạm vi không gian:

Hợp tác xã nông nghiệp Hương Hồ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế

- Phạm vi thời gian:

+ Số liệu thứ cấp thu thập qua 3 năm 2010 - 2012

+ Số liệu sơ cấp thu thập từ điều tra hộ sử dụng dịch vụ của HTX năm 2012

Trường Đại học Kinh tế Huế

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ

SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA HỢP TÁC XÃ

1.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN

1.1.1 Khái niệm hợp tác xã và hợp tác xã nông nghiệp

- Theo nhà kinh tế học A.V Traianop: “Hợp tác nông nghiệp là sự phân bổ chokinh tế hộ nông dân, phục vụ cho nó và vì thế thiếu kinh tế hộ nông dân thì HTX không

có ý nghĩa gì cả” và “chỉ những HTX do chính những người nông dân điều hành theosáng kiến của họ và lợi ích của các HTX được kiểm nghiệm trên thực tế mới có giá trị”

- Luật HTX năm 1996 và sửa đổi bổ sung năm 2003 của Việt Nam định nghĩa:HTX là một tổ chức kinh tế tập thể do cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân (sau đâygọi chung là xã viên) có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện góp vốn, góp sức lập ra theoquy định của luật này để phát huy sức mạnh của tập thể của từng xã viên tham giaHTX, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất kinh doanh vànâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

HTX hoạt động như một loại hình doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân, tự chủ,

tự chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính trong phạm vi vốn điều lệ, vốn tích lũy,

và các vốn khác của HTX theo quy định của pháp luật

- HTX nông nghiệp là một trong các hình thức cụ thể của kinh tế hợp tác trongnông nghiệp, là tổ chức kinh tế của những người nông dân có cùng nhu cầu và nguyệnvọng, tự nguyện liên kết lại để phối hợp giúp đỡ nhau phát triển kinh tế hoặc đáp ứngtốt hơn nhu cầu về đời sống của các thành viên, tổ chức và hoạt động theo các nguyêntắc, luật pháp quy định, có tư cách pháp nhân

1.1.2 Các đặc điểm cơ bản, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của hợp tác xã

1.1.2.1 Các đặc điểm cơ bản của hợp tác xã

Theo Luật hợp tác xã 2003, HTX có một số đặc điểm sau:

- HTX trước hết là một tổ chức kinh tế

Trường Đại học Kinh tế Huế

Hợp tác xã, dưới góc độ pháp luật, trước hết là một tổ chức kinh tế được thànhlập để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh và dịch vụ Là một tổ chức kinh tế,vốn kinh doanh của HTX được hình thành từ vốn góp của các xã viên, vốn tích luỹthuộc sở hữu của HTX và các nguồn vốn khác có điều lệ tổ chức và hoạt động riêng,

có tên gọi và biểu tượng riêng (nếu có), phải tự chủ và tự chịu trách nhiệm về kết quảhoạt động sản xuất kinh doanh, về tài chính, về hoạch toán và hoạt động có hiệu quả

để tồn tại và phát triển bền vững, đáp ứng nhu cầu của xã viên, được bình đẳng nhưcác loại hình doanh nghiệp khác

- HTX là một tổ chức kinh tế mang tính xã hội cao

Hợp tác xã là một tổ chức kinh tế tự chủ, cũng tiến hành các hoạt động sản xuấtkinh doanh như các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế khác Tuy nhiên, khác vớicác loại hình doanh nghiệp lấy lợi nhuận làm mục tiêu hoạt động, HTX với tư cách là

tổ chức kinh tế và xã hội, phục vụ và hỗ trợ thành viên sản xuất, kinh doanh tăng thêmlợi ích cho thành viên Trong hoạt động coi trọng các lợi ích kinh tế, bao gồm lợi íchcủa thành viên và lợi ích của tập thể, các lợi ích xã hội của các thành viên Sở dĩ thànhviên gia nhập HTX là vì họ cần được HTX phục vụ, cần HTX trợ giúp những việc mà

họ không thể tự làm hoặc làm không có hiệu quả Nhờ tham gia HTX mà các thànhviên khắc phục được những nhược điểm và những hạn chế của mình Hoạt động sảnxuất kinh doanh của HTX chỉ là một công cụ nhằm thúc đẩy tăng thêm lợi ích của cácthành viên thông qua vai trò phục vụ của HTX Hoạt động sản xuất kinh doanh củaHTX có thể tạo ra lợi nhuận; lợi nhuận này được sử dụng để mở rộng tăng thêm việcphục vụ của HTX hoặc được hoàn trả trực tiếp cho các thành viên Tuy nhiên, HTXtuyệt nhiên không coi mục tiêu thu lợi nhuận theo ý nghĩa của các loại hình doanhnghiệp khác như công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, doanh nhgiệp tưnhân , qua đó các thành viên sẽ được chia lãi cổ phần cao hơn và hàm ý thành viênvào HTX là đầu tư vốn vào để HTX để được trả nhiều tiền hơn Mục tiêu của HTX làphục vụ không chỉ là lợi nhuận Như vậy, HTX là một tổ chức kinh tế mang tính cộngđồng và xã hội sâu sắc, trong đó các thành viên tham gia HTX được bình đẳng, dânchủ trong việc quản lý HTX - mỗi người một phiếu bầu, cùng có quyền lợi nghĩa vụTrường Đại học Kinh tế Huế

trong phát triển HTX Chính vì vậy mà luật HTX năm 2003 không xác định HTX làmột loại hình doanh nghiệp mà coi HTX hoạt động như một loại hình doanh nghiệp.

- Đối tượng tham gia hoạt động HTX bao gồm tất cả các cá nhân, hộ gia đình

- HTX là tổ chức kinh tế có chế độ trách nhiệm hữu hạn Nghĩa là khi HTXtuyên bố phá sản và toàn bộ tài sản của HTX được đưa ra để phát mại để thanh toáncác khoản nợ, thì HTX chỉ chịu trách nhiệm trả nợ trong giới hạn vốn điều lệ, vốn tíchlũy và các nguồn vốn khác của HTX tại thời điểm tuyên bố phá sản Xã viên cũng chỉchịu trách nhiệm về các khoản nợ trong phạm vi vốn góp của mình

1.1.2.2 Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của hợp tác xã

Theo Luật hợp tác xã 2003, hợp tác xã tổ chức và hoạt động theo các nguyêntắc sau đây:

- Tự nguyện: mọi cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân có đủ điều kiện theo quy địnhcủa Luật này, tán thành Điều lệ hợp tác xã đều có quyền gia nhập hợp tác xã; xã viên

có quyền ra hợp tác xã theo quy định của Điều lệ hợp tác xã

- Dân chủ, bình đẳng và công khai: xã viên có quyền tham gia quản lý, kiểm tra,giám sát hợp tác xã và có quyền ngang nhau trong biểu quyết; thực hiện công khaiphương hướng sản xuất, kinh doanh, tài chính, phân phối và những vấn đề khác quyđịnh trong Điều lệ hợp tác xã

- Tự chủ, tự chịu trách nhiệm và cùng có lợi: HTX tự chủ và tự chịu tráchnhiệm về kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh; tự quyết định về phân phối thu nhập.Sau khi thực hiện xong nghĩa vụ nộp thuế và trang trải các khoản lỗ của hợp tác xã, lãiTrường Đại học Kinh tế Huế

được trích một phần vào các quỹ của hợp tác xã, một phần chia theo vốn góp và côngsức đóng góp của xã viên, phần còn lại chia cho xã viên theo mức độ sử dụng dịch vụcủa hợp tác xã.

- Hợp tác và phát triển cộng đồng: xã viên phải có ý thức phát huy tinh thần xâydựng tập thể và hợp tác với nhau trong hợp tác xã, trong cộng đồng xã hội; hợp tácgiữa các hợp tác xã trong nước và ngoài nước theo quy định của pháp luật

1.1.3 Các loại hình hợp tác xã

Người ta thường căn cứ vào chức năng hoạt động, tính chất hoạt động và trình

độ xã hội, quy mô và đặc điểm hình thành HTX để phân chia các HTX Có thể phânchia ra các loại HTX như sau:

- HTX dịch vụ từng khâu, nội dung hoạt động tập trung vào từng lĩnh vực trongquá trình tái sản xuất hoặc từng khâu công việc trong quá trình phục vụ sản xuất

- HTX dịch vụ tổng hợp đa chức năng, nội dung đa dạng gồm khâu dịch vụ sảnxuất cung ứng vật tư đầu vào, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ giống, phòng trừ sâu bệnh

- HTX dịch vụ đơn mục đích hay chuyên ngành, hình thành từ nhu cầu của hộthành viên cùng sản xuất kinh doanh một loại hàng hoá tập trung, hoặc cùng làm nghềgiống nhau

- HTX sản xuất kết hợp với dịch vụ: Nội dung sản xuất chủ yếu là dịch vụ vàkết hợp Loại hình này chủ yếu là sản xuất tiểu thủ công nghiệp, xây dựng nghề cá,làm muối

- HTX sản xuất kinh doanh ở mức độ hợp tác toàn diện: Mô hình HTX này có

cơ cấu tổ chức hoạt động, bộ máy quản lý, chế độ hạch toán, kiểm kê, kiểm soát phânphối theo nguyên tắc của HTX kiểu mới và tương tự một doanh nghiệp tập thể

Sở hữu tập thể HTX gồm hai phần: sở hữu tập thể và sở hữu cổ phần xã viên

Xã viên tham gia lao động trong HTX được hưởng lương theo nguyên tắc phân phốilao động và lương, lãi cổ phần

Hoạt động sản xuất kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận phát triển kinh tế HTX vàđem lại lợi ích cho xã viên, loại hình này thích hợp với các lĩnh vực tiểu thủ côngnghiệp, xây dựng, khai thác, sản xuất vật liệu xây dựng, nuôi trồng thuỷ sản, đánh cá Trường Đại học Kinh tế Huế

1.1.4 Tổ chức quản lý dịch vụ trong hợp tác xã nông nghiệp

1.1.4.1 Đặc điểm của dịch vụ nông nghiệp

Dịch vụ nông nghiệp được hiểu là những hoạt động tạo điều kiện và cung cấpnhững yếu tố cần thiết hoặc cần có cho một quá trình sản xuất kinh doanh một loại sảnphẩm nào đó trong nông nghiệp như cung cấp giống cây trồng, làm đất tưới tiêu, bảo

vệ đồng ruộng mà tự người sản xuất một mình không thể làm được hoặc có thể tựlàm nhưng hiệu quả không cao, cho nên họ phải tiếp nhận các yếu tố đó từ bên ngoàibằng các hình thức khác nhau như mua bán trao đổi, thuê hoặc nhờ dịch vụ nôngnghiệp có một số đặc điểm sau:

- Dịch vụ nông nghiệp mang tính chất thời vụ: Do đặc điểm của sản xuất nôngnghiệp mang tính chất thời vụ, vì vậy hoạt động dịch vụ phục vụ nó cũng mang tínhthời vụ rõ nét Việc cung ứng dịch vụ chỉ xuất hiện vào những thời điểm hiện tại trongnăm, đặc biệt thể hiện rõ nhất ở ngành trồng trọt Do đó, muốn cung ứng dịch vụ mộtcách tốt nhất các đơn vị phải biết cách nắm bắt chắc chắn lịch thời vụ, để tổ chức dựtrữ hợp lý đáp ứng kịp thời nhu cầu người nông dân

- Tính có thể tự dịch vụ của dịch vụ nông nghiệp: Nhìn chung sản xuất nôngnghiệp là loại sản xuất đơn giản, ít đòi hỏi trình độ cao về chuyên môn Nhưng dịch vụ

có tính “lao vụ” như làm đất, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh người sản xuất đều cóthể tự làm lấy được Vì vậy, cần nắm vững nhu cầu về dịch vụ của “khách hàng” vàphải biết loại dịch vụ nào xã viên tự làm được và làm có hiệu quả thì để họ làm Đốivới những dịch vụ mà tự hộ xã viên không thể làm được hoặc làm được mà hiệu quảkhông cao thì HTX cần phải tổ chức hoạt động

- Dịch vụ nông nghiệp được cung cấp từ nhiều nguồn khác nhau và mang tínhcạnh tranh cao: Trong thị trường dịch vụ nông thôn, các thành phần kinh tế khác nhautham gia dịch vụ ngày càng nhiều Do vậy cạnh tranh là điều dễ hiểu Doanh nghiệphay HTX muốn mở rộng dịch vụ có hiệu quả cần phải nâng cao chất lượng, hạ giá dịch

vụ, cung cấp kịp thời, thuận tiện Nền kinh tế thị trường hiện nay, sản xuất hàng hóaphát triển, sức sản xuất phát triển, lượng cung ứng hàng hóa dịch vụ lớn hơn nhu cầutiêu dùng vì vậy người mua dễ dàng lựa chọn hàng hoá, dịch vụ, giá cả để quyết địnhTrường Đại học Kinh tế Huế

mua hay không Do đó, doanh nghiệp hay HTX làm dịch vụ phải nắm vững tâm lý xãviên để phục vụ tối đa, thông qua đó mà tăng khối lượng, doanh số và tăng lợi nhuận.

- Dịch vụ nông nghiệp chỉ có hiệu quả cao khi thực hiện trên phạm vi rộng lớn:dịch vụ tưới tiêu, cung cấp điện, BVTV - BVĐR, tiêu thụ sản phẩm Các loại hình dịch

vụ này đòi hỏi tính hợp tác trong việc cung cấp và sử dụng dịch vụ, để dễ dàng thựchiện cung ứng và giảm chi phí sản xuất của người sản xuất Muốn làm điều này, phảiphát triển các HTX nông nghiệp dịch vụ, để huy động sự tham gia của xã viên vào quátrình cung cấp dịch vụ

1.1.4.2 Định hướng hoạt động dịch vụ trong hợp tác xã nông nghiệp

Các loại hình dịch vụ hiện nay HTX nông nghiệp đang làm có một số điểmchung như sau:

- Các dịch vụ hầu hết tập trung vào phục vụ sản xuất, kinh doanh nông nghiệp

- Thực hiện các dịch vụ có sử dụng các cơ sở vật chất kỹ thuật công cộng như

hệ thống kênh mương, công trình thuỷ nông, điện dân dụng

- Phần lớn các dịch vụ có tính chất tài chính, thương mại làm được rất ít Chỉmới tập trung vào các dịch vụ trong giai đoạn trước và trong sản xuất, còn các dịch vụsau giai đoạn sản xuất làm được rất ít, nhất là các dịch vụ như chế biến, tiêu thụ sảnphẩm - loại hình dịch vụ quyết định hiệu quả kinh doanh của hộ xã viên và cũng là loạidịch vụ nông dân rất cần nhưng HTX rất khó làm

Để tổ chức các hoạt động kinh doanh dịch vụ tốt thì việc xây dựng phương ánsản xuất kinh doanh có ý nghĩa vô cùng quan trọng Một số HTX khi xây dựng kếhoạch chủ yếu dựa vào phương án có sẵn làm thủ tục đăng ký hoạt động kinh doanh,chưa xây dựng chi tiết cho từng vụ, từng năm, từng loại dịch vụ Kết quả là quy địnhđược chi phí (giá cả) cho từng loại dịch vụ, làm cho việc thu chi phí từng xã viên thiếucăn cứ gây mất công bằng cho vịêc sử dụng các dịch vụ Số HTX có xây dựng phương

án kinh doanh cũng gặp nhiều khó khăn về phương pháp xây dựng Để xây dựng đượcphương án kinh doanh có tính khả thi cần phải có một số điều kiện:

- Có hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật cho từng loại dịch vụ

- Xây dựng được định mức lao động và đơn giá trả công lao động

- Xây dựng được đơn giá từng loại dịch vụ

Trường Đại học Kinh tế Huế

1.1.4.3 Các điều kiện cần thiết để làm dịch vụ nông nghiệp

HTX không nhất thiết phải kinh doanh một dịch vụ mà nên tập trung vào một

số dịch vụ có hiệu quả và xã viên có nhu cầu, một số căn cứ để HTX lựa chọn:

- Tính phổ biến của các loại dịch vụ: Tức là loại dịch vụ gắn liền với tư liệu sảnxuất có tính chất xã hội hóa cao như thuỷ nông, điện Việc cung cấp và sử dụng loạidịch vụ như vậy đòi hỏi sự hợp tác mới có thể làm được, chưa nói đến hiệu quả caohay thấp, nghĩa là dịch vụ chỉ có tập thể mới làm có hiệu quả

- Nhu cầu dịch vụ của hộ nông dân và nhu cầu của thị trường dịch vụ địaphương Nhu cầu về dịch vụ bao gồm nhu cầu của các hộ gia đình xã viên và các hộgia đình ngoài HTX Những loại dịch vụ có nhu cầu lớn nếu HTX không làm thì từng

hộ nông dân cũng phải làm như dịch vụ đất, BVTV - BVĐR, tiêu thụ sản phẩm,giống nhu cầu dịch vụ của các hộ nông dân càng lớn thì HTX càng cần phải làm.HTX phải trước hết tập trung vào các dịch vụ cho hộ gia đình xã viên Tuy nhiên, đểnâng cao hiệu quả các hoạt động dịch vụ, phát triển kinh tế thị trường, HTX cần chú ýđến nhu cầu dịch vụ của dân cư trong vùng, nhất là các hộ nông dân lân cận để mộtmặt giúp đỡ họ, mặt khác để chứng minh tính ưu việt của HTX để từ đó lôi kéo họtham gia vào HTX

- Nông dân tự mình không làm được, làm không trọn vẹn hoặc làm không cóhiệu quả Một trong những lý do khiến người nông dân tham gia HTX đó là họ khôngthể tự dịch vụ được mọi khâu của quá trình sản xuất kinh doanh hoặc những khâu họ

tự dịch vụ được không đạt hiệu quả kinh tế cao như các dịch vụ cung cấp điện, BVTV

- BVĐR, tưới tiêu, tiêu thụ sản phẩm Vì vậy, HTX phải làm tốt những dịch vụ mà xãviên không thể làm được Nếu những dịch vụ này HTX làm tốt thì hộ nông dân sẽ cóđiều kiện tiết kiệm được chi phí sản xuất từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế của gia đình

- HTX có khả năng đáp ứng các loại dịch vụ đó Như khả năng về vốn đặc biệt

là những loại dịch vụ đòi hỏi vốn lớn (cung ứng vật tư, giống ) khả năng về cán bộnhất là những dịch vụ kinh doanh đòi hỏi kiến thức và kỹ năng về thị trường, khả năngcủa hệ thống tổ chức, tiếp nhận và phân phối dịch vụ khả năng về cơ sở vật chất kỹthuật như nhà kho, máy móc, phương tiện vận tải, phương tiện quản lý

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Vai trò và tính chất quan trọng của dịch vụ đối với lợi ích cộng đồng Tức làdịch vụ mà việc thực hiện nó có ảnh hưởng rất lớn đến lợi ích chung của cộng đồng dùrằng nó có thể thực hiện mà không cần đến vai trò của HTX, như dịch vụ BVTV-BVĐR, thú y có thể hiện ở quy mô gia đình nhưng bởi tầm quan trọng của nó đối vớicộng đồng mà HTX cần phải giành quyền thực hiện và coi đó là dịch vụ bắt buộc đốivới hộ xã viên Như vậy, loại dịch vụ mà HTX lựa chọn không cố định bất biến tùytừng nơi, từng giai đoạn có thể thay đổi phù hợp Tuy nhiên, xu hướng chung tronghoạt động dịch vụ của các HTX là nên đi theo mô hình kinh doanh dịch vụ tổng hợp.

1.1.5 Vai trò của hợp tác xã trong phát triển nông nghiệp nông thôn

Kinh tế hợp tác trong nông nghiệp nước ta đã hình thành, phát triển hơn nămmươi năm (kể từ sau tháng 8 năm 1945) Tuy nhiên, việc đưa nông dân vào HTX chỉthật sự trở thành phong trào rộng lớn từ năm 1958

Trong chỉ thị 68 - CP/W của Ban bí thư Trung ương Đảng khoá VII nêu rõ

“Kinh tế hợp tác là hình thức liên kết tự nguyện của những người lao động, nhữngngười sản xuất nhỏ dưới hình thức đa dạng, kết hợp sức mạnh tập thể và sức mạnhtừng thành viên để giải quyết có hiệu quả hơn những vấn đề sản xuất kinh doanh vàđời sống” Phát triển kinh tế hợp tác không chỉ giúp người sản xuất nhỏ có đủ sứcmạnh cạnh tranh chống lại sự chèn ép của các doanh nghiệp lớn Mà về lâu dài, kinh tếhợp tác cùng với kinh tế Nhà nước trở thành nền tảng của nền kinh tế chung ở nước ta,ngay sau khi cách mạng dân tộc dân chủ miền Bắc được giải phóng, Đảng và Nhànước đã coi trọng xây dựng và phát triển HTX Xác định kinh tế hợp tác cùng với kinh

tế Nhà nước dần trở thành nền tảng kinh tế xã hội chủ nghĩa Trong gần 50 năm qua,phong trào HTX nói chung và HTX nông nghiệp nói riêng ở nước ta đã đem lại nhữngthành tựu đáng kể Trước hết nó góp phần to lớn trong việc huy động sức người sứccủa vào cách mạnh giải phóng dân tộc thống nhất Tổ quốc Tiếp đó HTX cùng với cácthành phần kinh tế khác xây dựng nền cơ sở vật chất kỹ thuật ở nông thôn như: hệthống các công trình thuỷ lợi, cải tạo đồng ruộng, phát triển giao thông nông thôn, khaihoang phục hoá, trang bị cơ khí phục vụ cho sản xuất nông nghiệp từng bước cảithiện đời sống của nhân dân Bộ mặt của nông thôn Việt Nam ngày càng được đổi mớigóp phần thực hiện các chính sách xã hội, xoá đói giảm nghèo trong cộng đồng dân cư.Trường Đại học Kinh tế Huế

Đồng thời qua phong trào HTX trình độ dân trí được nâng lên, người lao động ở nôngthôn được bồi dưỡng nâng cao kiến thức, đoàn kết gắn bó xây dựng xóm làng, tăngthêm tinh thần yêu quê hương, đất nước và con người.

Nhờ hoạt động của HTX đã cung cấp kịp thời đầy đủ các yếu tố cần thiết chonhân dân đảm bảo chất lượng Thông qua hoạt động dịch vụ vai trò điều tiết của HTXnông nghiệp được cải thiện theo hướng tập trung chuyên môn hoá Hoạt động HTXđóng vai trò quan trọng trong việc làm cầu nối giữa Nhà nước và nông hộ HTX là cơ

sở để huy động vốn, thực hiện khuyến nông, khuyến lâm, khuyến nuôi ứng dụng cáctiến bộ khoa học kỹ thuật chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi

Kinh tế HTX làm tăng nguồn thu ngân sách, thúc đẩy cạnh tranh với các thànhphần kinh tế khác cùng phát triển, đặc biệt là giúp cho kinh tế hộ phát triển đa dạng,phong phú Mặt khác, nhờ HTX mà các làng nghề phát triển, các ngành nghề truyềnthống được khôi phục bảo tồn được giá trị văn hoá góp phần làm chuyển dịch cơ cấukinh tế nông nghiệp nông thôn theo hướng CNH - HĐH

1.1.6 Khái niệm kết quả, hiệu quả của hoạt động kinh doanh

1.1.6.1 Khái niệm kết quả hoạt động kinh doanh

Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là những thành quả hoạt độngcủa doanh nghiệp được biểu hiện là sản phẩm vật chất hoặc dịch vụ, mang lại lợi íchtiêu dùng xã hội, phù hợp với lợi ích kinh tế trình độ văn minh của tiêu dùng xã hội vàđược xã hội chấp nhận

1.1.6.2 Khái niệm hiệu quả hoạt động kinh doanh

Trong sản xuất kinh doanh, vấn đề hiệu quả và nâng cao hiệu quả là mối quantâm hàng đầu của mỗi nhà sản xuất, mỗi doanh nghiệp, mỗi HTX và xã hội Trong nềnkinh tế thị trường, doanh nghiệp, HTX muốn đứng vững và phát triển thì phải tìm cách

mở rộng quy mô, áp dụng các tiến bộ khoa học công nghệ, tìm kiếm thông tin thịtrường Có làm như vậy thì mới kinh doanh có hiệu quả, không những đạt hiêu quả

về kinh tế, xã hội mà còn đạt hiêu quả về môi trường

Hiệu quả kinh doanh là thước đo chất lượng hoạt động kinh doanh, phản ánhtrình độ tổ chức, quản lý sản xuất và là vấn đề sống còn đối với tất cả các doanhnghiệp Chính vì thế nhiệm vụ và mục tiêu đặt ra cho các doanh nghiệp đó là phải hoạtTrường Đại học Kinh tế Huế

động đạt hiêu quả Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tếphản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực (lao động, máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu

và vốn ) nhằm đạt được các mục tiêu mà doanh nghiệp đã xác định

Hiệu quả kinh doanh là sự so sánh giữa đầu ra và đầu vào, so sánh giữa chi phíkinh doanh và kết quả thu được Trên góc độ xã hội, chi phí xem xét phải là chi phí laođộng xã hội Từ đó, ta thấy bản chất của hiệu quả chính là hiệu quả của lao động xãhội Do đó, thước đo của xã hội là sự tiết kiệm lao động xã hội và tiêu chuẩn của hiệuquả là tối đa hóa kết quả đạt được hoặc tối thiểu hóa chi phí dựa trên nguồn tài lựchiện có Những quan điểm chung về đánh giá hiệu quả là:

- Về mặt thời gian, hiệu quả của doanh nghiệp phải là hiệu quả đạt được trongtừng giai đoạn, từng thời kỳ và trong cả quá trình không được giảm sút

- Về mặt không gian, hiệu quả kinh doanh chỉ có thể coi là đạt được tốt khi toàn

bộ hoạt động của các bộ phận, các đơn vị đều mang lại hiệu quả

- Về mặt định lượng, hiệu quả kinh tế được thể hiện ở mối tương quan giữa thu

và chi theo hướng tăng thu giảm chi (giảm chi ở đây có nghĩa là tiết kiệm hết mức tối

đa chi phí, tức là tiết kiệm hao phí lao động sống và lao động vật hóa) Do vậy, biểuhiện tập trung nhất của hiệu quả là lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận

1.1.6.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh dịch vụ của hợp tác xã nông nghiệp

- Vốn kinh doanh: Vốn kinh doanh của doanh nghiệp, HTX là biểu hiện bằngtiền của toàn bộ tài sản được sử dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp, HTX Nó ảnh hưởng đến quy mô sản xuất, việc đưa ra các hoạt động sản xuất,cải tiến công nghệ, đổi mới cơ sở hạ tầng, trang thiết bị Đặc biệt trong lĩnh vực dịch

vụ của các HTX đòi hỏi một lượng vốn khá lớn, để triển khai thực hiện các dịch vụphục vụ sản xuất nông nghiệp, trong khi đó vòng quay của vốn chậm, hiệu quả kinhdoanh không cao nên không thu hồi được sự đầu tư, khó khăn lại càng khó khăn hơn

Do đó, cần phải có các chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh có hiệu quả để có thểhuy động vốn đáp ứng cho quá trình kinh doanh của mình

- Trình độ khoa học kỹ thuật: Trong sản xuất nông nghiệp, nông dân là ngườitrực tiếp tham gia sản xuất, nhưng họ là những người có trình độ thấp, khả năng tiếpTrường Đại học Kinh tế Huế

cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật kém Trong khi đó đối tượng sản xuất nông nghiệp

là những cơ thể sống, có quy luật sinh trưởng và phát triển riêng vì thế đòi hỏi phải cónhững hiểu biết, những kiến thức khoa học để tác động một cách đúng đắn nhằm manglại năng suất cao Đối với các hoạt động dịch vụ sản xuất nông nghiệp, đòi hỏi cán bộthực hiện phải có trình độ về khoa học kỹ thuật khi đó mới có thể điều hành được cácthiết bị máy móc đáp ứng được nhu cầu các hộ nông dân

- Kinh nghiệm quản lý: Kinh nghiệm quản lý của các cấp lãnh đạo có vai tròquyết định đến thành công của HTX Nó được thể hiện trên tất cả mọi mặt: cơ cấu tổchức phù hợp với quy mô; hoạch định kế hoạch sản xuất kinh doanh phù hợp với điềukiện của địa phương; phân công lao động hợp lý; quan tâm đến lợi ích của người nôngdân và của tập thể; đào tạo, tuyển chọn những người có chuyên môn cao

Kinh nghiệm và trình độ quản lý của cán bộ lãnh đạo có ảnh hưởng quan trọngđến việc xây dựng phương án sản xuất kinh doanh của HTX, tính toán hiệu quả kinh

tế, xây dựng điều lệ HTX, xác định các quỹ vốn

- Hệ thống thông tin: Trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực kinhdoanh dịch vụ của HTX thì việc nắm bắt các vấn đề về thông tin thị trường, khoa họccông nghệ, các đối thủ cạnh tranh là cần thiết, góp phần đưa ra các kế hoạch kinhdoanh đáp ứng nhu cầu thị trường mang lại hiệu quả cao

Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh dịch vụ của HTX còn chịu ảnh hưởng củamột số nhân tố như: khí hậu thời tiết, địa hình, sự thay đổi của thị trường

1.1.7 Các chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả hoạt động kinh doanh của HTX

Kết quả và hiệu quả kinh tế của các hoạt động dịch vụ trong HTX nông nghiệp

có thể được đánh giá qua một số chỉ tiêu chủ yếu sau:

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Thu từ hoạt động khác: Lãi cho vay vốn, lãi từ vốn góp liên doanh liên kết vớicác đơn vị khác, thu từ hoạt động cho thanh lý, nhượng bán tài sản cố định

1.1.7.2 Chi phí

Chi phí của HTX là toàn bộ giá trị hao phí về vật chất, lao động và tiền màHTX đã bỏ ra trong quy trình hoạt động kinh doanh Chi phí của HTX bao gồm:

- Chi phí trực tiếp cho từng dịch vụ sản xuất kinh doanh

+ Chi phí vật tư: bao gồm chi phí về nguyên liệu, nhiên liệu, dụng cụ đã chidùng trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm dịch vụ

+ Chi phí tiền công: bao gồm tiền công cho xã viên trực tiếp tham gia vào hoạtđộng sản xuất kinh doanh của HTX, của tổ chức dịch vụ và tiền công thuê ngoài

+ Chi phí khấu hao tài sản cố định: Là tiền phải trích khấu hao trong năm củanhững tài sản cố định sử dụng trực tiếp trong sản xuất kinh doanh dịch vụ

+ Chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm các khoản tiền chi phí cho thuê ngoài,sữa chữa tài sản cố định, tiền điện trả cho chi nhánh điện, tiền nước, điện thoại, chi phívận chuyển bốc vác hàng hóa, tiền trả hoa hồng đại lý tiền thuê tư vấn các dịch vụ thuêngoài khác phục vụ trực tiếp cho sản xuất kinh doanh

+ Ngoài ra còn có một số chi phí trực tiếp khác

- Chi phí quản lý HTX: Chi phí quản lý HTX là những chi phí chỉ dùng chocông tác quản lý kinh doanh dịch vụ, quản lý hành chính và các chi phí khác có liênquan đến hoạt động của HTX, bao gồm:

+ Chi phí tiền công của cán bộ quản lý HTX: gồm tiền công và phụ cấp cho banquản lý, ban kiểm soát và nhân viên giúp việc bộ máy quản lý HTX

+ Chi phí vật liệu dụng cụ văn phòng

+ Khấu hao tài sản cố định: là số tiền khấu hao phải trích dùng cho công tácquản lý HTX

+ Chi phí sữa chữa tài sản văn phòng hợp lý

+ Chi phí dịch vụ mua ngoài: tiền điện, điện thoại phục vụ quản lý

+ Chi phí bằng tiền khác: các khoản thuế gián thu, lệ phí phải nộp trong kinhdoanh, chi phí tiếp khách, chi phí giao dịch đối ngoại, hội nghị

- Chi phí hoạt động tài chính của HTX bao gồm:

Trường Đại học Kinh tế Huế

+ Chi phí về lãi phải trả cho số vốn huy động trong kỳ

+ Chi phí liên quan đến các hoạt động đầu tư bên ngoài HTX nhằm mục đích sửdụng hợp lý các nguồn vốn, tăng thêm thu nhập

- Chi phí bất thường bao gồm:

+ Chi phí cho thuê tài sản

+ Một số các khoản chi phí xảy ra không thường xuyên như chi phí nhượng bánthanh lý tài sản cố định, chi phí tiền phạt do vi phạm hợp đồng kinh tế,

1.1.7.3 Lợi nhuận

Lợi nhuận của HTX là kết quả cuối cùng của hoạt động kinh doanh dịch vụ, đây

là chỉ tiêu phản ánh hiệu quả hoạt động kinh doanh của HTX Lợi nhuận là phần thu vềđược sau khi đã trừ đi chi phí, bao gồm: lợi nhuận từ hoạt động tài chính, lợi nhuận từhoạt động khác

Lợi nhuận từ hoạt động

kinh doanh dịch vụ =

Doanh thu hoạtđộng kinh doanh -

Chi phí hoạt độngkinh doanh

1.1.7.4 Tỷ suất lợi nhuận / vốn

Tỷ suất lợi nhuận/vốn (%) = Tổng lợi nhuận thu được /Tổng vốn sản xuất *100%

1.1.7.5 Lợi nhuận / chi phí

Lợi nhuận/Chi phí (%)= Tổng lợi nhuận thu được / Tổng chi phí sản xuất *100%

nền kinh tế của đất nước Thực tế đòi hỏi phải có cơ chế quản lý mới và tất yếu đưađến sự ra đời Nghị quyết 10 Bộ chính trị (5/4/1988) để đổi mới quản lý kinh tế nôngnghiệp Nghị quyết 10 của Bộ chính trị và Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 của Ban chấphành TW khoá VI (29/03/1989), đã đề cập đến những quan điểm phương hướng tiếptục đổi mới HTX và tập đoàn sản xuất Đây được coi là sự đổi mới có tính chất bướcngoặc trong nhận thức về cơ chế kinh tế trong nông nghiệp, về vai trò và vị trí kháchquan của kinh tế hộ, quan điểm mới về chế độ kinh tế hợp tác trong nông nghiệp.

Nhà nước đã ban hành luật đất đai năm 1993 cùng với Nghị định số 64/CP củahính phủ về việc giao đất cho hộ nông dân sử dụng lâu dài Theo đó, hộ xã viên đượcquyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh, được quyền lựa chọn các yếu tố đầu vào và tựquyết định bán sản phẩm Tuy nhiên, trong một giai đoạn dài của thời kỳ đổi mớikhông ít các HTX đã rơi vào tình trạng “giậm chân tại chỗ”, thậm chí có nhiều HTXbuộc phải giải thể vì hoạt động không hiệu quả Đánh giá về thực trạng của các HTXtrong thời kỳ đổi mới, thứ trưởng Hồ Xuân Hùng cho biết, các HTX trong thời kỳ nàyđều rơi vào tình trạng “ách tắc”, tại nhiều địa phương HTX NN còn bị lãng quên.Điểm báo động đỏ cho sự tan rã đó khiến Nhà nước phải có những chính sách, biệnpháp khôi phục, phát huy tiềm năng vốn có của các HTX NN trước kia - nền kinh tếtập thể tại các địa phương Sau khi luật HTX năm 1996 được ban hành và có hiệu lực

từ ngày 1/1/1997, thì tình hình chuyển đổi HTX NN nước ta chuyển đổi rộng khắp ởcác địa phương Sau 5 năm khi luật HTX ban hành, tính đến giữa năm 2002 cả nước

có 2.569 HTX thành lập mới và có 6.384 HTX đã chuyển đổi theo luật trong tổng số10.331 HTX Sau khi áp dụng luật HTX 1996 thì trong thực tiễn bộc lộ những điểmkhông phù hợp, vì thế luật HTX năm 2003 được phát hành nhằm sửa đổi bổ sung luậtHTX năm 1997 cho phù hợp với sự thay đổi của thực tiễn

Tại hội thảo tổng kết 4 năm thực hiện dự án tăng cường chức năng HTX NN ởViệt Nam do tổ chức cơ quan hợp tác quốc tế Nhật bản (JICA) tài trợ, thứ trưởng bộNN&PTNT Hồ Xuân Hùng một lần nữa khẳng định vai trò của các HTX NN trongquá trình phát triển nền kinh tế nông nghiệp nói riêng và nền kinh tế cả nước nóichung Phát triển HTX NN, cải thiện nó sao cho phù hợp, hiệu quả là đòn bẫy đảm bảocân bằng mức sống giữa khu vực nông thôn và thành thị.

Sau 4 năm (2006 - 2010) thực hiện dự án không ít các HTX NN của ta đã được

“lột xác”, phát huy hiệu quả kinh tế Theo ông Nguyễn Văn Nghiêm, trưởng phòngkinh tế hợp tác - trang trại (Cục KTHT và PTNN Bộ NN&PTNT), sau khi triển khai

dự án, các HTX NN tiếp thu được rất nhiều kinh nghiệm từ các mô hình tiên tiến củaNhật Bản Số HTX tổ chức tiêu thụ sản phẩm tăng, hoạt động tín dụng nội bộ cũngphát triển Nhiều HTX khá đang có xu hướng mở rộng các ngành nghề dịch vụ mớitheo mô hình HTX NN đa chức năng Trong năm 2008, có 6.688 HTX hoạt động cólãi chiếm 74% tổng số HTX; lãi bình quân là 50 triệu đồng/1 HTX, nhiều HTX có lãi

từ 200 - 300 triệu đồng Ông Nguyễn Chí Quý, phó chi cục trưởng chi cục phát triểnnông thôn Hà Nội cho biết, Hà Nôi có gần 1.000 HTX NN trong đó 50% số HTX đạtkết quả kinh doanh dịch vụ khá, 30% đạt trung bình và vẫn còn 20% HTX thuộc loạiyếu kém, không hiệu quả Theo số liệu báo cáo của các địa phương, số lượng HTXnông nghiệp ngày càng tăng và đến cuối năm 2011, cả nước đã có 9.619 HTX nôngnghiệp với 6,2 triệu xã viên Với việc tham gia HTX người nông dân vừa huy độngđược nguồn lực như lao động, vốn, kỹ thuật, vừa giảm được chi phí đầu vào, vừa cóđiều kiện tiêu thụ nông sản hàng hóa một cách có lợi nhất, điều mà từng hộ nông dânđơn lẻ không làm được

1.2.2 Tình hình hoạt động của HTX nông nghiệp ở Thừa Thiên Huế

Trong thời gian qua, tình hình HTX đã có xu hướng phát triển về mặt số lượng,điển hình là HTX nông nghiệp Đến nay, toàn tỉnh có 343 tổ hợp tác, 293 HTX, trong

đó HTX nông nghiệp chiếm 162 HTX còn lại là: 15 HTX công nghiệp - tiểu thủ côngnghiệp, 17 HTX giao thông, 47 HTX tiêu thụ điện nông thôn, 5 HTX xây dựng, 38HTX thủy sản, 7 quỹ tín dụng nhân dân, 2 HTX thương mại - dịch vụ Nhìn chung, cácHTX trên địa bàn tỉnh hoạt động ngày càng có hiệu quả, các dịch vụ phục vụ xã viênđược mở rộng hơn; vai trò của cán bộ quản lý, điều hành HTX ngày càng tăng TrongTrường Đại học Kinh tế Huế

nông nghiệp, vai trò HTX thể hiện rõ, nhất là việc dịch vụ thúc đẩy kinh tế hộ pháttriển, việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, việc tiếp nhận nguồn vốn ngân sách

và huy động đóng góp của nhân dân để hoàn thành các chương trình kiên cố kênhmương, bê tông hóa đường giao thông nông thôn…

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, Liên minh HTX tỉnh Thừa Thiên Huế đã tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo thực hiện Nghị quyết, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể Trực tiếp tham mưu cho Tỉnh ủyxây dựng chương trình hành động nhằm thực hiện Nghị quyết 13 về “Tiếp tục đổi mới,phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể của mình” của Tỉnh nhà Liên minhHTX đã chú trọng tuyên truyền, vận động phát triển kinh tế tập thể thông qua các hộinghị, hội thảo, phát thanh truyền hình, xuất bản 3 kỳ đặc san kinh tế hợp tác, HTX.Xây dựng, kiện toàn tổ chức bộ máy Văn phòng Liên minh HTX tỉnh, nâng cao nănglực điều hành quản lý, gắn hoạt động với cơ sở, chú trọng vận động kết nạp thành viên

-Tổ chức được 60 lớp đào tạo cho gần 1.350 lượt người tham gia, trong đó 3 lớp trungcấp kế toán, 10 lớp kế toán tin học, các lớp bồi dưỡng chủ nhiệm, trưởng ban kiểmsoát, kế toán trưởng HTX, cán bộ quản lý HTX và trên 1000 lao động được đào tạonghề, trong đó có 6 lớp công nhân điện bậc 3/7 với 200 học viên Liên minh HTX tỉnhcòn thực hiện các hoạt động hỗ trợ khác như hướng dẫn các HTX xây dựng dự án vayvốn từ các chương trình kinh tế xã hội đã được cấp thẩm quyền xét duyệt cho 20 dự ánvay vốn với tổng số tiền 1,8 tỷ đồng

Về công tác đối ngoại: Xây dựng các dự án kêu gọi đầu tư từ các tổ chức nướcngoài, đến nay đã có 3 dự án được hỗ trợ không hoàn lại với số tiền trên 500 triệuđồng Ký kết chương trình phối hợp hoạt động với Sở Thương mại, Sở Nông nghiệp

và Phát triển nông thôn, chuẩn bị ký kết chương trình phối hợp hoạt động với Sở Côngnghiệp, thông qua việc ký kết các chương trình phối hợp hoạt động Liên minh HTXtỉnh đã ký kết hợp tác với Liên hiệp HTX tiêu dùng Thụy Điển về phát triển thươngmại dịch vụ trong những năm 2001 - 2005 đã kết thúc và tiếp tục phát triển thương mạidịch vụ trong các HTX nông nghiệp trong những năm 2006 - 2010; ký kết với tổ chức

hỗ trợ phát triển Đức (DED) từ năm 2004 - 2006; tổ chức SNV của Hà Lan về chuyểngiao công nghệ; tổ chức Norpadele về thị trường, xin cấp chứng chỉ chất lượng gạonhằm xúc tiến xuất khẩu, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi

Trường Đại học Kinh tế Huế

CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH

DỊCH VỤ CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP HƯƠNG HỒ

- Phía Đông: giáp sông Hương, đối diện là phường Thuỷ Biều, thành phố Huế

- Phía Tây: giáp với xã Hương Bình

- Phía Nam: giáp với xã Hương Thọ

- Phía Bắc: giáp với xã Hương An

Với vị trí địa lý đó đã tạo điều kiện cho địa phương phát triển giao thông đường

bộ, đường thuỷ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế xã hội, giao lưu vănhoá với nhiều vùng Đồng thời cũng giúp cho các hộ gia đình trên địa bàn phát triểnsản xuất nông nghiệp, đa dạng hoá cây trồng vật nuôi và phát triển ngành nghề khác

2.1.1.2 Địa hình

Xã Hương Hồ có địa hình nghiêng dần từ Tây Nam đến Đông Bắc Phía Tây Tây Nam của xã là vùng đồi có độ dốc bình quân từ 150 - 250 Ở giữa vùng đồi chạytheo hướng Tây Bắc là dải đất thuộc khu vực Lim, Mẻ Tré Boòng Boong địa hìnhtương đối bằng phẳng, độ dốc bình quân từ 50- 70, nghiêng dần và đổ nước ra Hồ KheNgang Phía Đông là dải đồng bằng nhỏ hẹp chạy dọc theo sông Hương, địa hìnhtương đối bằng phẳng, độ dốc nhỏ hơn 70là khu dân cư và đồng ruộng tập trung, thuậntiện cho việc đầu tư và bố trí cơ sở hạ tầng

-Tuy nhiên, phần lớn diện tích có độ dốc cao làm cho địa phương gặp nhiều khókhăn đặc biệt là hiện tượng xói mòn đất cũng như khó khăn trong quá trình canh tác.Trường Đại học Kinh tế Huế

2.1.1.3 Thời tiết khí hậu

Thời tiết khí hậu là một trong những yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến quá trìnhsản xuất nông nghiệp, chúng gắn liền với quá trình sinh trưởng phát triển tới cây trồng,vật nuôi, ảnh hưởng đến phẩm chất, năng suất cây công nghiệp Xã Hương Hồ chịuảnh hưởng chung trong vùng thời tiết khí hậu của tỉnh Thừa Thiên Huế: Nằm trongvùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, có chế độ nhiệt phong phú, bức xạ dồi dào, mưa nhiềutạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt Tuy nhiên, hạn hán lũ lụtthường xuyên xảy ra gây những ảnh hưởng không tốt đến sản xuất nông nghiệp, đặcbiệt là ngành trồng trọt

Hằng năm ở đây có 2 mùa mưa nắng rõ rệt Mùa mưa bắt đầu từ tháng 9 đếntháng 1 năm sau, mùa nắng bắt đầu từ tháng 2 đến tháng 8, đồng thời với hai mùamưa, nắng là hai mùa gió: gió Phơn Tây Nam khô nóng từ tháng 3 đến tháng 8 và giómùa Đông Bắc từ tháng 11 năm nay đến tháng 2 năm sau

Hiện nay, HTX Hương Hồ có tổng diện tích tự nhiên là 631,2 ha Trong đó:

- Đất nông nghiệp: Năm 2010 có 174,2 ha, năm 2011 có 172,2 ha, năm 2012 có166,1 ha Như vậy, năm 2011 so với năm 2010 giảm 2 ha tương ứng giảm 1,15%, năm

2012 so với năm 2011 giảm 6,1 ha tương ứng giảm 3,54%

Trường Đại học Kinh tế Huế

Bảng 1: Tình hình đất đai của HTX nông nghiệp Hương Hồ qua 3 năm 2010-2012

Đơn vị tính: Ha

Chỉ tiêu

Năm 2010

Năm 2011

Năm 2012

174,00

111,403,5059,10

631,20

172,20365,0094,00

171,20

109,503,5058,20

631,20

166,10365,00100,10

166,10

97,8010,9057,40

0

-2,000+2,00

-2,80

-1,900-0,90

0

-1,1502,17

-1,61

-1,710-1,52

0

-6,100+6,10

-5,10

-11,70+7,40-0,80

0

-3,540+6,49

-2,98

-10,68+211,43-1,37

(Nguồn: HTX NN Hương Hồ 3 năm 2010, 2011, 2012).

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Đất lâm nghiệp: Diện tích đất lâm nghiệp qua 3 năm đều không thay đổi vớidiện tích 365 ha, đất lâm nghiệp có vai trò rất quan trọng trong sản xuất nông nghiệp,công nghiệp và đời sống con người vì đất trồng cây lâm nghiệp có tác dụng như chắngió, bão, lũ lụt

- Đất khác: Năm 2010 có 92 ha, năm 2011 có 94 ha, năm 2012 có 100,1 ha.Như vậy, năm 2011 so với năm 2010 tăng 2 ha, tương ứng tăng 2,17%, năm 2012 sovới năm 2011 tăng 6,1 ha tương ứng tăng 6,49% Nhìn chung, qua 3 năm diện tích đấtđều tăng lên

- Đất canh tác: Đất canh tác qua 3 năm có xu hướng giảm, năm 2011 so vớinăm 2010 giảm 2,8 ha tương ứng giảm 1,61%, năm 2012 so với năm 2011 giảm 5,1

ha, tương ứng giảm 2,98 %

- Đất trồng 2 vụ lúa: chiếm một con số khá lớn trong tổng diện tích đất canh tác

Vì sản xuất nông nghiệp trồng lúa chiếm phần lớn và đối với bà con nông dân cũng làngành nghề chính của họ Năm 2011 so với năm 2010 giảm 1,9 ha tương ứng giảm1,71%, năm 2012 so với năm 2011 giảm 11,7 ha tương ứng giảm 10,68%

- Đất trồng 1 vụ lúa: Diện tích đất trồng 1 vụ lúa năm 2011 không biến động sovới năm 2010 Năm 2012 so với năm 2011 tăng 7,4 ha, tương ứng tăng 211,43%

- Đất màu: Năm 2011 so với năm 2010 giảm 0,9 ha, tương ứng giảm 1,52%.Năm 2012 so với năm 2011 giảm 0,8 ha, tương ứng giảm 1,37%

Như vậy, diện tích đất của HTX có hạn, và hiện nay đang dần thu hẹp do quátrình đô thị hoá nên diện tích đất nông nghiệp dần giảm đi dẫn đến tình trạng bà con xãviên thiếu đất để sản xuất, làm ăn… Vì vậy, cần phải sử dụng đất tiết kiệm hợp lý.Trong sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp cần phải đầu tư trong việc cải tạo, bồi dưỡngđất đai, tránh để đất bạc màu, vôi hoá

2.1.2.2 Tình hình dân số lao động của hợp tác xã nông nghiệp Hương Hồ

Để thấy rõ tình hình dân số và lao động của HTX nông nghiệp Hương Hồchúng ta hãy quan sát bảng số liệu 2

Nhìn vào bảng số liệu ta thấy HTX nông nghiệp Hương Hồ năm 2012 có 849

hộ xã viên Tổng số khẩu là 2.977 người

Trường Đại học Kinh tế Huế

Bảng 2: Tình hình dân số và lao động của HTX nông nghiệp Hương Hồ năm 2012

Khẩu/hộLao động/hộ

8492.9772.768

3,513,07

(Nguồn: HTX NN Hương Hồ năm 2012).

Về tình hình lao động, số lao động năm 2012 là 2.768 lao động Đây là lựclượng làm ra của cải cho xã hội, tuy nhiên cũng là một áp lực cho việc tìm kiếm việclàm nếu như chính quyền không có các biện pháp kịp thời sẽ gây ảnh hưởng xấu đếncác vấn đề xã hội

Về chỉ tiêu bình quân, năm 2012 chỉ tiêu bình quân nhân khẩu/hộ là 3,51, chỉtiêu lao động/ hộ là 3,07

- Về giao thông: Giao thông là điều kiện cần thiết nhất cho quá trình hội nhập

và phát triển kinh tế Các tuyến đường liên xã, thôn, xóm, làng đã ngày càng đượcnâng cấp và hoàn thiện hơn Bên cạnh đó, xã đã tiến hành mở thêm đường mới, nhựahoá, bê tông hóa, tạo nên mạng lưới giao thông hoàn chỉnh góp phần phục vụ chongành nghề nông thôn phát triển trong việc lưu thông vận chuyển cung ứng vật tư,hàng hóa phục vụ sản xuất và tiêu thụ được thuận tiện Tuy nhiên, hệ thống giao thôngTrường Đại học Kinh tế Huế

hiện tại cần phải được tu bổ và nâng cấp đồng bộ hơn để phục vụ cho nông nghiệpnông thôn còn phát triển mạnh trong tương lai.

- Về hệ thống điện: Hiện nay, hệ thống mạng lưới điện được xây dựng trên toàn

bộ địa bàn xã, khắp các thôn, xóm Việc quản lý sử dụng lưới điện tương đối tốt, luônđảm bảo cung cấp điện cho người dân HTX đã không ngừng phát triển lưới điện nôngthôn trong địa bàn, đưa lại những tác động tích cực về kinh tế, văn hoá, xã hội

Tình hình cơ sở hạ tầng của HTX ngày càng hoàn thiện hơn, đáp ứng nhu cầucủa nông dân, nâng cao bộ mặt HTX được thể hiện qua bảng sau:

Bảng 3: Tình hình cơ sở hạ tầng của HTX NN Hương Hồ qua 3 năm 2010 - 2012

2010

Năm 2011

Năm 2012

420422015011221570

420422015011221570

00+1-1-10000

000000000

(Nguồn: HTX NN Hương Hồ qua 3 năm 2010, 2011, 2012).

2.1.3 Tình hình bộ máy tổ chức quản lý của hợp tác xã nông nghiệp Hương Hồ

Trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh quyết liệt như hiện nay thì nhân sự làmột trong những vấn đề có tính chất quyết định đến thành công cũng như sự tồn tạicủa bất cứ tổ chức nào, trong đó bộ máy quản lý đóng vai trò nòng cốt Do vậy, việcđào tạo nâng cao năng lực quản lý cho đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ quan trọng cầnđược quan tâm hàng đầu Một đội ngũ cán bộ năng động sẽ nhanh chóng nắm bắt đượccác chủ trương của cấp trên, phát huy được nội lực, có thể đưa ra các quyết định nhanhchóng đảm bảo thành công trong việc thực hiện các công việc của HTX

Trường Đại học Kinh tế Huế

Nhìn vào bảng 4 số liệu ta thấy: Tổng số cán bộ của HTX năm 2010 và năm

2011 là 13 người, năm 2012 là 14 người Như vậy, số cán bộ năm 2011 không thay đổi

so với năm 2010, trong đó ban quản trị có 3 người, ban kiểm soát có 1 người, ban kếtoán 2 người, cán bộ chuyên môn 1 người, đội cụm sản xuất 6 người; số cán bộ năm

2012 tăng 1 người tương ứng tăng 7,69% so với năm 2011, tăng 1 người này thuộc ban

kế toán Có thể thấy rằng cơ cấu số lượng cán bộ được phân theo chức năng, nhiệm vụcủa HTX là khá hợp lý, đảm bảo cho bộ máy được thực hiện và phối hợp nhịp nhàng

Bảng 4: Tình hình lao động của HTX NN Hương Hồ qua 3 năm 2010 - 2012

2010

Năm 2011

Năm 2012

2011/2010 2012/2011

2 Phân theo chức năng

3 Phân theo giới tính

(Nguồn: HTX nông nghiệp Hương Hồ 3 năm 2010, 2011, 2012).

Đa phần cán bộ có trình độ sơ cấp và chưa qua đào tạo, còn cán bộ có trình độđại học và trung cấp quá ít so với yêu cầu Chỉ có 1 người có trình độ đại học, còn 4người có trình độ sơ cấp và 7 người chưa qua đào tạo

Trường Đại học Kinh tế Huế

Vì vậy, để nâng cao hiệu quả tổ chức cũng như nâng cao hiệu quả hoạt độngkinh doanh của HTX thì HTX cần phải tạo nhiều điều kiện hơn nữa để cho cán bộ cóthể nâng cao trình độ của mình Bên cạnh đó, HTX cần khuyến khích nhiều hơn nữanhững sinh viên mới ra trường có cơ hội làm việc ở HTX, dần dần bổ sung vào bộ máyquản lý của HTX để cho bộ máy quản lý hoạt động có hiệu quả hơn

* Bộ máy quản lý của HTX gồm:

- Ban quản trị: Ban quản trị HTX là bộ máy quản lý HTX do Đại hội xã viênbầu trực tiếp Nhiệm kỳ của ban quản trị hợp tác xã do Điều lệ hợp tác xã quy địnhnhưng tối thiểu là hai năm và tối đa không quá năm năm Ban quản trị do đại hội xãviên bầu ra, gồm 1 chủ nhiệm và 2 phó chủ nhiệm

Chủ nhiệm được đại hội đại biểu xã viên bầu trực tiếp là người đại diện choHTX trước pháp luật, tổ chức thực hiện kế hoạch và điều hành mọi hoạt động củaHTX, tổ chức thực hiện Nghị quyết đại hội đại biểu xã viên và các quyết định của banquản trị, chịu trách nhiệm toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ của HTX,thanh toán theo mức vốn cho HTX

Phó chủ nhiệm được ban quản trị bầu ra, thực hiện nhiệm vụ do ban quản trịphân công và giúp chủ nhiệm thực hiện nghị quyết đại hội đại biểu xã viên

- Ban kiểm soát: là bộ máy giám sát và kiểm tra mọi hoạt động của HTX theođúng pháp luật và Điều lệ HTX Ban kiểm soát do đại hội xã viên bầu trực tiếp Sốlượng thành viên ban kiểm soát do điều lệ HTX quy định; HTX có ít xã viên có thể chỉbầu một kiểm soát viên

- Ban kế toán tài vụ: ban kế toán tài vụ do ban quản trị trực tiếp bầu ra, cónhiệm vụ giúp ban quản trị trong việc quản lý các hoạt động kinh tế tài chính củaHTX Ban kế toán tài vụ gồm:

Kế toán trưởng: phụ trách chung, chịu trách nhiệm trước ban quản trị, chủnhiệm HTX về hoạt động của ban, chịu trách nhiệm trước Nhà nước về nguyên tắc chế

độ hành chính Kế toán trưởng được ban quản trị chọn cử và được cơ quan có thẩmquyền chuẩn y

Các thành viên kế toán còn lại trong ban kế toán tài vụ được bố trí theo chuyênmôn nghiệp vụ

Trường Đại học Kinh tế Huế