Ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp tới đời sống người dân xã kỳ phương, huyện kỳ anh, tỉnh hà tĩnh

+ Số liệu sơ cấp: để làm rõ ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp đến đờisống người dân tôi tiến hành điều tra 60 hộ dân bị thu hồi đất tại các thôn ở xã KỳPhương, huyện Kỳ Anh, tỉn

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

- 

 -KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP

TỚI ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN XÃ KỲ PHƯƠNG,

HUYỆN KỲ ANH, TỈNH HÀ TĨNH

Đoàn Thị Thu Hoa Th.S Nguyễn Văn Lạc

Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô trường Đạihọc Kinh tếHuếđã tận tình truyền đạt những kinh nghiệm, kiến thức quý báu cho tôi trong suốt thời gian học tập tại trường Đặc biệt là thầy giáo Th.s Nguyễn Văn Lạc, người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡtôi trong suốt thời gian thực tập đểtôi có thểhoàn thành khóa luận tốt nghiệp này.

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các cô chú, anh chịcán bộUBND huyện Kỳ Anh và xã Kỳ Phương c ùng các hộnông dân ởxã Kỳ Phương đ ã tạo điều kiện đểtôi tiếp xúc phỏng vấn thu thập sốliệu.

Tôi xin chân thành cảm ơn Thầy cô, gia đình và bạn bè đã góp ý, giúp đỡ đểtôi có thểhoàn thành tốt khóa luận này.

Một lần nữa cho tôi được gửi lời cảm ơn và chúc tất cảmọi người sức khỏe, thành công và hạnh phúc trong cuộc sống.

Do kiến thức và thời gian nghiên cứu còn hạn chếnên khóa luận không tránh khỏi những sai sót Tôi mong sẽnhận được sựnhận xét, đánh giá, góp ý của quý thầy cô và tất cảnhững ai quan tâm đến khóa luận này!

Xin chân thành cảm ơn!

Huế, ngày 18 tháng 05 năm 2014

Sinh viên thực hiện

Đoàn ThịThu Hoa

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa i

DANH MỤC VIẾT TẮT

ĐTH : Đô thị hóa

CNH : Công nghiệp hóa

HĐH : Hiện đại hóa

KCN : Khu công nghiệp

KKT : Khu kinh tế

HTX : Hợp tác xã

TĐC : Tái định cư

GPMB : Giải phóng mặt bằng

BNN&PTNT : Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn

UBND : Ủy ban nhân dân

QĐ : Quyến định

CNQSD : Chuyển nhượng quyền sử dụng

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa ii

MỤC LỤC

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ vi

1 SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI vi

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU vii

3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU vii

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU viii

4.1 Đối tượng nghiên cứu viii

4.2 Phạm vi nghiên cứu viii

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ix

CHƯƠNG I CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ix

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN ix

1.1.1 Các khái niện liên quan ix

1.1.2 Chính sách bồi thường, TĐC cho người bị thu hồi xi

1.1.2.1 Chính sách bồi thường, tái định cư cho người thu hồi đất ở nước ta hiện nay xi

1.1.2.2 Chính sách thu hồi đất, tái định cư cho người thu hồi đất ở huyện Kỳ Anh xii

1 1.3 ẢNH HƯỞNG CỦA THU HỒI ĐẤT xxiii

1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN xxiv

1.2.1 Tình hình thu hồi đất phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam xxiv

1.2.2 Tình hình thu hồi đất ở huyện Kỳ Anh xxv

CHƯƠNG II ẢNH HƯỞNG VIỆC THU HỒI ĐẤT ĐẾN ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN XÃ KỲ PHƯƠNG xxvi

2.1 ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU xxvi

2.1.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN xxvi

2.1.1.1 Vị trí địa lý xxvi

2.1.1.2 Khí hậu thời tiết xxvi

2.1.1.3 Địa hình và đất đai xxvii

2.1.2 ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI xxviii

2.1.2.1 Tình hình dân số và lao động xxviii

2.1.2.2 Tăng trưởng kinh tế - chuyển dịch cơ cấu kinh tế xxix

2.1.2.3 Cơ sở hạ tầng xxxii

2.2 TÌNH HÌNH THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI XÃ KỲ PHƯƠNG xxxiii

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa iii

2.3 ẢNH HƯỞNG VIỆC THU HỒI ĐẤT ĐẾN ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN XÃ KỲ

PHƯƠNG xxxv

2.3.1 TÌNH HÌNH CƠ BẢN CỦA CÁC HỘ ĐIỀU TRA xxxv

2.3.1.1 Nhân khẩu và lao động xxxv

2.3.1.2 Tình hình đất đai xxxvii

2.3.2 NGUỒN THU TỪ ĐỀN BÙ xxxviii 2.3.3 VẤN ĐỀ SỬ DỤNG NGUỒN THU NHẬP TỪ ĐỀN BÙ xli 2.3.4 ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC THU HỒI ĐẤT TỚI NHỮNG NGƯỜI BỊ THU

HỒI ĐẤT xliii 2.3.4.1 Lao động việc làm của những hộ điều tra xliii 2.3.4.2 Ảnh hưởng của việc thu hồi đất đến thu nhập hiện tại của các hộ điều tra xlvii 2.3.4.3 Ảnh hưởng của việc thu hồi đất đến chi tiêu của hộ điều tra liii 2.3.4.4 Ảnh hưởng của việc thu hồi đất tới điều kiện sống và sinh hoạt của hộ điều tra lvi 2.3.5 Ý KIẾN CỦA CÁC HỘ BỊ THU HỒI ĐẤT lxi 2.3.6 MONG MUỐN CỦA CÁC HỘ BỊ THU HỒI ĐẤT lxiii CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP lxiv 3.1 MỘT SỐ GIẢI PHÁP TRONG CÔNG TÁC THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP lxiv 3.2 GIẢI PHÁP VỀ CÔNG TÁC THU HỒI, ĐỀN BÙ, GPMB VÀ TĐC lxvi 3.2.1 Giải pháp về công tác thu hồi, đền bù và GPMB lxvi 3.2.2 Trong công tác hỗ trợ và TĐC lxvii 3.3 HƯỚNG DẪN CÁCH CHI TIÊU TIỀN ĐỀN BÙ lxviii PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ lxix

I KẾT LUẬN lxix

II MỘT SỐ KIẾN NGHỊ lxx 2.1 Kiến nghị đối với nhà nước lxx 2.2 Đối với chính quyền địa phương lxxi 2.3 Đối với các hộ nông dân lxxi TÀI LIỆU THAM KHẢO lxxii PHỤ LỤC

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa iv

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Tình hình sử dụng đất đai của xã Kỳ Phương năm 2008 xxviiBảng 2.2 Tình hình dân số và lao động của xã năm 2013 xxviiiBảng 2.3 Tình hình thu hồi đất của xã theo dự án xxxiiiBảng 2.4 Tình hình nhân khẩu và lao động của các hộ điều tra trước và sau khi thu hồiđất (tính bình quân trên hộ) xxxvBảng 2.5 Tình hình đất đai của hộ điều tra ( tình bình quân trên hộ) xxxviiBảng 2.6 Tình hình thu nhập từ đền bù đất nông nghiệp của hộ điều tra xxxviiiBảng 2.7 Tổng thu nhập từ đền bù đất của hộ điều tra xlBảng 2.8 Mục đích sử dụng thu nhập từ nguồn thu đền bù đất xlicủa các hộ điều tra xliBảng 2.9: Tình hình việc làm của các hộ điều tra trước và sau khi thu hồi đất (nhân

khẩu) xliiiBảng 2.10 Thu nhập của các hộ điều tra trước khi thu hồi đất xlvii(bình quân trên hộ) xlviiBảng 2.12: Kết quả kiểm định T-test về sự thay đổi thu nhập của người dân trong 2

năm 2008 và 2013 (không có tác động của lạm phát) liBảng 2.13: Kết quả kiểm định T-test về sự thay đổi thu nhập của người dân trong 2

năm 2008 và 2013 ( có tác động của lạm phát) liiBảng 2.14 Mức độ ưu tiên của các hộ điều tra trong chi tiêu liiitrước khi thu hồi đất liiiBảng 2.15 Mức độ ưu tiên của các hộ điều tra trong chi tiêu livsau khi thu hồi đất livBảng 2.16: Điều tra về tình hình nhà ở các hộ trước và sau khi bị thu hồi đất (hộ) lviiBảng 2.17: Đồ dùng sinh hoạt và phương tiện của người dân trước và sau khi thu hồiđất lixBảng 2.18 Mức độ đánh giá của người dân về công tác đền bù, lxiTĐC và điều kiện sống lxiBảng 2.19 Mong muốn của các hộ bị thu hồi đất lxiii

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 1.1 Diện tích gieo trồng của xã năm 2009 so với năm 2013 xxx

Biểu đồ 1.2 Sự thay đổi trong chăn nuôi của xã năm 2009 so với năm 2013 xxxii

Biểu đồ 2.1 Biểu đồ thể hiện thu nhập từ đền bù đấtnông nghiệp xxxix

của các hộ điều tra xxxix Biểu đồ 2.2 Biểu đồ thể hiện cơ cấu lao động của các hộ điều tra trước khi thu hồi đất .xlv Biểu đồ 2.3 Biểu đồ thể hiện cơ cấu lao động của các hộ điều tra sau khi thu hồi đất .xlv Biểu đồ 2.4: Biểu đồ so sánh thu nhập trung bình lao động của 2 nhóm hộ dân năm

2008 xlix Biểu đồ 2.5 Biểu đồ thể hiện mức độ ưu tiên của các hộ điều tra trong chi tiêu trước khi thu hồi đất liv Biểu đồ 2.6 Biểu đồ thể hiện mức độ ưu tiên của các hộ điều tra trong chi tiêu sau khi thu hồi đất (hộ) lvi Biểu đồ 2.7: Thể hiện sự thay đổi về việc sử dụng đồ dùng sinh hoạt và phương tiện đi lại của các hộ điều tra lx

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa vi

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Với tốc độ phát triển của đất nước và của nhân loại thì vấn đề đất đai hiển nhiêntrở thành một vấn đề được quan tâm nhiều trong xã hội Đất nước càng phát triển kéotheo sự phát triển của ĐTH, HĐH Đó sẽ là xu thế tất yếu đối với một nước nôngnghiệp như Việt Nam

Quá trình ĐTH, HĐH diễn ra như một qui luật tất yếu khách quan, đặc biệt dướitác động của xu thế toàn cầu hóa đang diễn ra hiện nay Nước ta đang trong quá trìnhphấn đấu đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa Với mụctiêu đó quá trình ĐTH, HĐH đã và đang diễn ra hầu hết các địa phương, nhất là cácđịa phương ở khu vực nông thôn và đặc biệt phát triển mạnh mẽ ở những địa phương

có lợi thế hơn về mặt vị trí địa lý, giao thông, cảng biển Quá trình ĐTH, HĐH càngphát triển thì công tác thu hồi đất ngày càng nhiều Vấn đề thu hồi đất là một vấn đềkhá nhạy cảm, “nó” không những ảnh hưởng tới đời sống của người dân mà ảnhhưởng tới nhiều mặt

Việc thu hồi đất ảnh hưởng cả tích cực lẫn tiêu cực tới người dân nằm trong diện

bị thu hồi “Nó” đã có tác động tích cực như thúc đẩy sự chuyển dịch lao động từ nôngnghiệp sang công nghiệp và dịch vụ Lực lượng lao động nông thôn sẽ giảm dần cảtương đối lẫn tuyệt đối trong quá trình đó CNH, HĐH đã tạo ra nhiều cơ hội việc làmcho người dân và kéo theo sự phát triển của khoa học công nghệ, trình độ của ngườilao động khai thác được tiềm năng của vùng, miền nâng cao đời sống của người dân.Bên cạnh đó việc thu hồi đất nông nghiệp cũng ảnh hưởng không tốt tới ngườidân Có một số người dân rất lúng túng trong việc chuyển đổi ngành nghề, không cóviệc làm, thu nhập bấp bênh việc xây dựng ồ ạt trong quá trình CNH, HĐH cũng ảnhhưởng không nhỏ tới môi trường sinh thái ở địa phương

Trong tình hình đó cần phải có cái nhìn tổng quát, nắm rõ được những ảnh hưởng

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa vii

tiêu cực để từ đó có được những giải pháp thích hợp cho sự phát triển ở hiện tại cũngnhư ở trong tương lai

Với đề tài: “Ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp tới đời sống người dân xã Kỳ Phương, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh” là vấn đề tôi lựa chọn để làm khóa

luận tốt nghiệp của mình

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Mục tiêu chung

Nghiên cứu tình tình thu hồi đất nông nghiệp tại xã Kỳ Phương để từ đó làm rõnhững ảnh hưởng đến đời sống người dân bị thu hồi đất và đề xuất một số giải phápphát huy mặt tích cực, hạn chế tác động tiêu cực

Mục tiêu cụ thể

Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến thu hồi đất nóichung và ở xã Kỳ Phương, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh nói riêng

Đánh giá thực trạng công tác thu hồi đất, đền bù, TĐC ở địa phương

Làm rõ ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của việc thu hồi đất nông nghiệp đến đờisống của người dân bị thu hồi đất, từ đó đề xuất một số giải pháp phát huy mặt tíchcực, hạn chế tác động tiêu cực

3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Khóa luận nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Lênin là phương pháp duy vật biện chứng và phương pháp duy vật lịch sử để phân tíchnhững vấn đề đặt ra trong khóa luận

Mác-Phương pháp điều tra thu thập số liệu:

+ Số liệu thứ cấp: từ số liệu báo cáo của xã, tỉnh

+ Số liệu sơ cấp: để làm rõ ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp đến đờisống người dân tôi tiến hành điều tra 60 hộ dân bị thu hồi đất tại các thôn ở xã KỳPhương, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh bằng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên khônglặp với khoảng cách cho trước

Phương pháp phân tích tổng hợp số liệu

Phương pháp thống kê so sánh

Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa viii

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Nội dung nghiên cứu: Tác động thu hồi đất nông nghiệp đến đời sống người dân

xã Kỳ Phương, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh

Đối tượng điều tra: Các hộ dân nằm trong diện thu hồi, đền bù và giải phóng mặt

bằng ở xã Kỳ Phương, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh

Đối với số liệu sơ cấp: Số liệu được điều tra năm 2014

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa ix

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG I

CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1.1 Các khái niện liên quan

Đô thị hóa là sự mở rộng của đô thị, tính theo tỉ lệ phần trãm giữa dân số hay

diện tích đô thị trên trên tổng số dân hay diện tích của một vùng hay một khu vực Nócũng có thể tính theo tỉ lệ gia tãng của hai yếu tố đó theo thời gian Nếu tính theo cáchđầu thì nó còn đýợc gọi là đô thị hóa; còn theo cách thứ hai thì nó có tên là tốc độ đôthị hóa

Đô thị hóa là quá trình phát triển rộng rãi lối sống thành thị thể hiện qua các mặtdân số, mật độ dân số, chất lýợng cuộc sống,

Tại điều 4 - Luật đất đai 2003 nêu rõ :

Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử

dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, UBND xã, phường, thị trấn quản lý theoquy định của Luật này

Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử

dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất

Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất

thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới

Người bị thu hồi đất

Theo Nghị định 197/CP của Chính phủ ban hành ngày 03/12/2004 :

Người bị thu hồi đất là tổ chức, cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, hộ gia đình, cánhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức cá nhân nước ngoàiđang sử dụng đất bị Nhà nước thu hồi Người bị thu hồi đất, bị thiệt hại tài sản gắn liềnvới đất bị thu hồi, được bồi thường đất, tài sản, được hỗ trợ và bố trí tái định cư theoquy định tại Nghị định này

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa x

Thu nhập: Khi xác định tình trạng kinh tế của một người hay của một quốc gia,

hai thước đo thường được sử dụng nhiều nhất là thu nhập và tài sản Thu nhập là sốtiền thu được hay tiền mặt mà một người hay một hộ gia đình kiếm được trong mộtkhoảng thời gian nhất định (thường là một năm) Tổng tất cả các khoản thu nhập là thunhập quốc dân Phần lớn thu nhập quốc dân là thuộc về lao động, như tiền công vàlương tháng, hay dưới dạng phúc lợi - phần còn lại là các dạng khác nhau của thu nhập

từ tài sản: Tiền thuê, lãi ròng, lợi nhuận công ty và thu nhập của người sở hữu cá thể khoản cuối cùng này chủ yếu bao gồm lợi tức của những người chủ sở hữu và nhữngdoanh nghiệp nhỏ

-Thu nhập từ một nền kinh tế thị trường được phân phối cho những người sở hữucác yếu tố sản xuất của nền kinh tế dưới dạng tiền công, lợi nhuận, tiền thuê và tiền lãi.Tất cả mọi người đều cho rằng, khoảng ba phần tư thu nhập quốc dân là từ lao động,trong khi phần còn lại được phân phối như một dạng lợi tức vốn nào đó (Nguyễn ChíThành-2007)

Tái định cư là một khái niệm mang nội hàm khá rộng, dùng để chỉ những ảnh

hưởng tác động đến đời sống người dân do bị mất tài sản và nguồn thu nhập trong quátrình phát triển dự án, bất kể có phải di chuyển hay không và các chương trình nhằmkhôi phục cuộc sống của họ Tái định cư bao gồm cả việc thực hiện chính sách bồithường thiệt hại khi thu hồi đất Tái định cư theo nghĩa hẹp là quá trình di chuyểnngười dân đến nơi ở mới

Phân loại tái định cư:

1 Về hình thức

Việc tái định cư có dạng di dân vào vùng đô thị hóa Chuyển dịch nội ngoạithành, bao gồm từ việc thực hiện chương trình cải tạo đô thị cho tới việc chuyển dịchtheo sở nghuyện của người dân

Tái định cư tại chỗ khi thực hiện các dự án chỉnh trang khu dân cư

2 Xét về sở nguyện của người dân cũng có nhiều mức độ:

Tái định cư tự phát: là việc mua bán đất và xây dựng trái phép không quy hoạch

Do việc xây dựng trái phép ở khu vực không có hạ tầng, giá đất rẻ nên nhiều người có

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xi

thu nhập thấp, trong đó có nhiều người thuộc diện giải tỏa từ các dự án nhận tiền bồithường tự lo chỗ ở

Tái định cư tự giác là việc tái định cư để thực hiện các dự án và người dân tự giácchấp hành kế hoạch và phương thức tái định cư, kể cả việc tạo chỗ ở mới ở các dự ánphát triển nhà

Cưỡng bức tái định cư: thường là cưỡng bức giải tỏa và bố trí chỗ ở cho nhữngngười bị giải tỏa chưa được sự đồng thuận của họ Nhiều trường hợp không kiên quyết

đã gây ra ách tắc cho đấu tư phát triển

Xét về tính chất, tái định cư có hai dạng:

Tái định cư bắt buộc: để thực hiện các dự án phục vụ lợi ích chung Nhìn chungcác quốc gia trên thế giới đều xác lập quyền ưu tiên của nhà nước trong việc thu hồiđất để thực hiện dự án này vì lợi ích quốc gia

Tái định cư nguyện vọng: thông thường trong các dự án cải tạo đô thị ở quy mônhỏ vì lợi ích trực tiếp của những người tham gia thực hiện dự án

1.1.2 Chính sách bồi thường, TĐC cho người bị thu hồi

1.1.2.1 Chính sách bồi thường, tái định cư cho người thu hồi đất ở nước ta hiện nay

Tại điều 42 - Luật đất đai 2003 quy định :

1 Nhà nước thu hồi của người sử dụng đất mà người bị thu hồi đất có giấy chứngnhận quyền sử dụng đất hoặc đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất theo quy định thì được bồi thường

2 Người bị thu hồi loại đất nào thì được bồi thường bằng việc giao đất mới cócùng mục đích sử dụng, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng giátrị quyền sử dụng đất tại thời điểm có quyết định thu hồi

3 Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương lập và thực hiện các dự ántái định cư trước khi thu hồi đất để bồi thường bằng nhà ở, đất cho người bị thu hồi đất ở màphải di chuyển chỗ ở Khu tái định cư phải được quy hoạch chung cho nhiều dự án trêncùng một địa bàn và phải có điều kiện phát triển bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ

Trường hợp không có khu tái định cư thì người bị thu hồi đất được bồi thườngbằng tiền và được ưu tiên mua hoặc thuê nhà thuộc sở hữu Nhà nước đối với khu vực

đô thị; bồi thường bằng đất đối với khu vực nông thôn, trường hợp giá trị quyền sử

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xii

dụng đất bị thu hồi lớn hơn giá trị đất được bồi thường thì người thu hồi đất được bồithường bằng tiền đối với phần chênh lệch đó

Bên cạnh đó nhằm đảm bảo quyền lợi cho người thuộc diện bị thu hồi đất theoluật đất đai 2013 có một số điểm mới về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhànước thu hồi đất như sau:

Thứ nhất: Về các nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất

Các chế định bồi thường về đất, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đấttrong Luật Đất đai năm 2003 được quy định tại 3 điều (Điều 41, 42 và 43) và trên thực

tế không thể thể chế, truyền tải hết các quy định mang tính nguyên tắc để thực hiệnthống nhất khi xử lý những vấn đề phức tạp phát sinh trong thực tiễn thu hồi đất, bồithường về đất, hỗ trợ và tái định cư tại các địa phương, các bộ, ngành Khắc phục hạnchế này, Luật Đất đai năm 2013 đã tách nguyên tắc bồi thường về đất và nguyên tắcbồi thường thiệt hại về tài sản, ngừng sản xuất, kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đấtthành 02 điều riêng biệt (Điều 74 và Điều 88) Trong đó quy định cụ thể các nguyêntắc bồi thường vế đất và các nguyên tắc bồi thường thiệt hại về tài sản gắn liền với đấtkhi Nhà nước thu hồi đất để các bộ, ngành, địa phương và người thu hồi đất căn cứ vào

đó thống nhất thực hiện Cụ thể:

Điều 74 Nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất

1 Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồithường quy định tại Điều 75 của Luật này thì được bồi thường

2 Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụngvới loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theogiá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểmquyết định thu hồi đất

1.1.2.2 Chính sách thu hồi đất, tái định cư cho người thu hồi đất ở huyện Kỳ Anh

Điều 1 Sửa đổi, bổ sung một số điều Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định

cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Hà Tĩnh ban hành tại Quyết định số07/2010/QĐ-UBND ngày 16/3/2010 của UBND tỉnh như sau:

1 Bổ sung khoản 2, Điều 2 về đối tượng áp dụng như sau:

Người bị thu hồi đất, bị thiệt hại tài sản gắn liền với đất bị thu hồi, được bồi

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xiii

thường đất, tài sản, được hỗ trợ và bố trí tái định cư theo quy định tại Văn bản này

Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (hoặc Tổ chức làm công tác bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư) các cấp (sau đây gọi là Hội đồng bồi thường); Hội đồng thẩm địnhphương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (hoặc Tổ thẩm định phương án bồi thường, hỗtrợ, tái định cư) cấp tỉnh và cấp huyện (sau đây gọi là Hội đồng thẩm định)

2 Sửa đổi khoản 1, Điều 5 về giá đất, diện tích để tính bồi thường và chi phí đầu

tư vào đất còn lại như sau:

Giá đất để tính bồi thường và việc tính chi phí đầu tư vào đất còn lại được thựchiện theo quy định tại Điều 5, Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của

Bộ Tài nguyên và Môi trường

a) Trường hợp diện tích đất bị thu hồi có được do đấu giá quyền sử dụng đất, thìgiá đất để tính bồi thường là giá đất do UBND tỉnh quy định tại thời điểm thu hồi đấtnhân với hệ số chênh lệch giữa giá đất trúng đấu giá chia cho giá đất được UBND tỉnhquy định tại thời điểm đấu giá Hệ số chênh lệch tối đa được tính là 1,5; trường hợp hệ

số chênh lệch lớn hơn mức 1,5 thì áp dụng mức 1,5

b) Trường hợp thu hồi đất mà không được bồi thường về đất, người sử dụng đấtkhông có hồ sơ, chứng từ về chi phí đã đầu tư vào đất thì cơ quan làm nhiệm vụ bồithường căn cứ vào hiện trạng thực tế về san lấp mặt bằng, tôn tạo đất được giao, đượcthuê, thời gian còn lại chưa được sử dụng đất và giá đất để tính chi phí đầu tư còn lạitrình cấp có thẩm quyền phê duyệt, trong đó:

- Về chi phí san lấp mặt bằng, chi phí tôn tạo đất được tính tối đa không quá 70%khối lượng thực tế san lấp, tôn tạo

- Đối với đất nông nghiệp chi phí đầu tư còn lại vào đất được tính tối đa khôngquá 30% giá trị đất nông nghiệp cùng loại, cùng vị trí được bồi thường trên địa bàn

3 Sửa đổi, bổ sung khoản 4, Điều 14 về bồi thường nhà, công trình xây dựngtrên đất như sau:

Đối với công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội:

Được bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuậttương đương do các Bộ chuyên ngành ban hành; giá trị công trình xây dựng mới chủđầu tư phải lập và trình cơ quan có thẩm quyền chuyên ngành thẩm định trước khi

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xiv

trình duyệt kinh phí bồi thường; phần vật tư, thiết bị của công trình bị tháo dỡ mà còn

sử dụng được thì thu hồi giao cho chủ đầu tư công trình quản lý sử dụng; Hội đồng bồithường, hỗ trợ, tái định cư có trách nhiệm đề xuất cơ quan có thẩm quyền thành lậpHội đồng xác định giá trị còn lại của phần vật tư, thiết bị của công trình bị tháo dỡ vàtrừ vào kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của chủ đầu tư công trình

Trong trường hợp công trình hạ tầng thuộc dự án phải di chuyển mà chưa đượcxếp loại vào cấp tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc sẽ nâng cấp tiêu chuẩn kỹ thuật thì cơ quan

có thẩm quyền quyết định đầu tư hoặc chủ đầu tư công trình đề xuất UBND tỉnh xácđịnh cấp tiêu chuẩn kỹ thuật

Các công trình có thiết bị, vật tư, phụ tùng phụ trợ trong dây chuyền hệ thốngcông nghệ khi tháo dỡ, lắp đặt địa điểm mới thì chi phí bồi thường áp dụng bao gồm:chi phí tháo lắp, vận chuyển, hao hụt, bảo quản, bảo dưỡng và chi phí lắp đặt mới tạithời điểm, mọi trách nhiệm quản lý sử dụng thuộc chủ sở hữu tài sản Đơn giá áp dụngtheo đơn giá xây dựng và lắp đặt hiện hành do UBND tỉnh quy định

4 Sửa đổi Điều 23 về Hỗ trợ di chuyển (chỉ áp dụng cho những hộ chấp hành didời đúng tiến độ được duyệt) như sau:

Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất, phải di chuyển chỗ ở đinơi khác mà chấp hành việc di dời đúng tiến độ được duyệt thì được hỗ trợ kinh phí để

di chuyển

a) Mức hỗ trợ di chuyển cho hộ gia đình, cá nhân được quy định cụ thể như sau:

- Di chuyển trong phạm vi không quá 1 Km: 2.600.000 đồng/hộ

- Di chuyển trong phạm vi từ trên 1 Km - 5 Km: 4.000.000 đồng/hộ

- Di chuyển trong phạm vi trên 5 Km - 10 Km: 6.000.000 đồng/hộ

- Di chuyển trong phạm vi trên 10 Km - 15 Km: 8.500.000 đồng/hộ

- Di chuyển trên 15 Km: 12.000.000 đồng/hộ

b) Tổ chức đang sử dụng đất hợp pháp, cơ sở tôn giáo, đền chùa miếu mạo, nhàthờ tự được hỗ trợ kinh phí để tháo dỡ, di chuyển và lắp đặt, mức hỗ trợ căn cứ vàokhối lượng, cung độ, giá cước vận chuyển và tính chất của từng loại thiết bị, Hội đồngbồi thường xây dựng và trình phê duyệt trong phương án bồi thường

2 Hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở mà không còn chỗ ở khác thì trong

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xv

thời gian chờ tạo lập chỗ ở mới (bố trí vào khu tái định cư) được hỗ trợ tiền thuê nhà ởtạm hoặc làm lán trại tạm:

a) Mức hỗ trợ: Khu vực nông thôn 800.000 đồng/hộ/tháng; khu vực đô thị1.200.000 đồng/hộ/tháng

b) Thời gian được hỗ trợ tính theo thực tế (tùy yêu cầu tiến độ dự án và yêu cầu

về công tác bàn giao mặt bằng), nhưng tối đa không quá 06 tháng Trường hợp do yêucầu phải bàn giao mặt bằng trước kế hoạch di dời thì thời gian được hỗ trợ tối đakhông quá 12 tháng

3 Hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở, việc di chuyển được hộ gia đình, cánhân tự nguyện thực hiện trước ngày được Hội đồng bồi thường thông báo di dời 15ngày thì ngoài mức hỗ trợ theo quy định còn được thưởng tiến độ, mức thưởng5.000.000 đồng/hộ

5 Sửa đổi, bổ sung điểm c, điểm d, khoản 1 và khoản 4, Điều 25 về hỗ trợ ổnđịnh đời sống và ổn định sản xuất như sau:

Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất nôngnghiệp (kể cả đất vườn, ao) thì được hỗ trợ ổn định đời sống theo quy định sau đây:

c) Đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp nhiều lần mà diện tíchmỗi lần thu hồi chưa đủ điều kiện được hỗ trợ theo quy định tại điểm a, điểm b, khoản

1 Điều 25 Quyết định số 07/2010/QĐ-UBND thì được cộng dồn diện tích thu hồi củacác lần lại để dự án tại thời điểm xem xét hỗ trợ và chỉ được hỗ trợ một lần; Trườnghợp thu hồi đất để thực hiện nhiều dự án đầu tư, nếu cùng một thời điểm thì diện tíchđược tính hỗ trợ là tổng diện tích thu hồi của các dự án và dự án có diện tích thu hồilớn nhất phải lập phương án hỗ trợ Thời gian cộng dồn các dự án được tính bắt đầu kể

từ ngày 01/7/2004

d) Mức hỗ trợ cho một nhân khẩu đang sinh sống tại địa phương tại thời điểm thuhồi đất quy định tại các điểm a và b khoản 1 Điều 25 Quyết định số 07/2010/QĐ-UBND được tính bằng tiền tương đương 30kg gạo trong 01 tháng theo thời giá trungbình ở địa phương tại thời điểm hỗ trợ

Đối tượng, diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng để xác định hỗ trợ theo quy địnhtại khoản 1 và khoản 2, Điều 14, Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xvi

Bộ Tài nguyên và Môi trường

4 Hộ gia đình, cá nhân được bồi thường bằng đất nông nghiệp thì được hỗ trợ ổnđịnh sản xuất, bao gồm: hỗ trợ giống cây trồng, giống vật nuôi cho sản xuất nông nghiệp,các dịch vụ khuyến nông, khuyến lâm, dịch vụ bảo vệ thực vật, thú y, kỹ thuật trồng trọt,chăn nuôi và kỹ thuật nghiệp vụ đối với sản xuất, kinh doanh dịch vụ công, thươngnghiệp Mức hỗ trợ tính theo diện tích đất nông nghiệp được bồi thường 4.000 đ/m2

6 Sửa đổi khoản 2, bổ sung khoản 3, Điều 26 về hỗ trợ đối với đất nông nghiệptrong khu dân cư và đất vườn, ao không được công nhận là đất ở như sau:

Hộ gia đình, cá nhân khi bị thu hồi đất nông nghiệp trong địa giới hành chínhphường, trong khu dân cư thuộc thị trấn, khu dân cư nông thôn; thửa đất nông nghiệptiếp giáp với ranh giới phường, ranh giới khu dân cư thì ngoài việc được bồi thườngtheo giá đất nông nghiệp còn được hỗ trợ bằng 20% giá đất ở trung bình của khu vực

có đất thu hồi theo quy định trong bảng giá đất của UBND tỉnh; diện tích được hỗ trợkhông quá 05 (năm) lần hạn mức giao đất ở tại địa phương theo quy định hiện hànhcủa UBND tỉnh và không vượt quá tổng diện tích thửa đất được bồi thường

Giá đất ở trung bình của khu vực có đất bị thu hồi để tính hỗ trợ theo khoản nàyđược tính theo nguyên tắc trung bình cộng các mức giá đất ở trong từng xã, phường,thị trấn Hàng năm UBND huyện, thành phố, thị xã căn cứ vào giá đất của địa phương

đề xuất giá đất ở trung bình để trình UBND tỉnh phê duyệt ngay sau khi có quyết địnhban hành giá đất mới

3 Trường hợp hộ gia đình, cá nhân khi thu hồi đất mà phần diện tích đất thu hồi

đã được tính hỗ trợ tại khoản 1 thì diện tích còn lại không được tính hỗ trợ theo quyđịnh tại khoản 2 của Điều này

7 Sửa đổi khoản 1, Điều 27 về hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làmnhư sau:

Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đấtnông nghiệp (không thuộc trường hợp quy định tại Điều 26 của Bản quy định kèmtheo Quyết định số 07/2010/QĐ-UBND) đủ điều kiện được bồi thường mà không cóđất để bồi thường thì ngoài việc được bồi thường bằng tiền theo quy định còn được hỗtrợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bằng tiền như sau:

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xvii

a) Đối với đất trồng lúa, đất trồng cỏ dùng vào chăn nuôi, đất trồng cây hàng năm khác,đất trồng cây lâu năm, đất trồng cây lâu năm khác, đất nuôi trồng thủy sản, đồng muối:

- Đối với các xã thuộc thành phố Hà Tĩnh: Mức hỗ trợ bằng 3,5 lần giá trị đấtnông nghiệp bị thu hồi và không quá hạn mức giao đất tại địa phương

- Đối với các xã thuộc thị xã Hồng Lĩnh: Mức hỗ trợ bằng 2,7 lần giá trị đất nôngnghiệp bị thu hồi và không quá hạn mức giao đất tại địa phương

- Đối với các xã thuộc huyện Thạch Hà và huyện Cẩm Xuyên tiếp giáp với ranhgiới các phường thuộc thành phố Hà Tĩnh: Mức hỗ trợ bằng 2,7 lần giá trị đất nôngnghiệp bị thu hồi và không quá hạn mức giao đất tại địa phương

- Các khu vực còn lại: Mức hỗ trợ bằng 1,8 lần giá trị đất nông nghiệp bị thu hồi

và không quá hạn mức giao đất tại địa phương

Trường hợp các hộ bị thu hồi hết (100%) đất nông nghiệp mà phải di chuyển chỗ

ở, mức hỗ trợ chuyển đổi nghề được tính tối đa đến 05 lần giá đất nông nghiệp, nhưngtối đa không vượt quá 130.000.000 đ/hộ

b) Đối với đất lâm nghiệp:

Mức hỗ trợ bằng 1,5 lần giá trị đất lâm nghiệp bị thu hồi và không quá hạn mứcgiao đất tại địa phương

Diện tích đất bị thu hồi được hỗ trợ là diện tích đất đã được nhà nước giao chocác hộ gia đình cá nhân bao gồm: đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc cácloại giấy tờ khác theo quy định của pháp luật hoặc có trong phương án giao đất,chuyển đổi ruộng đất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt

Trường hợp các hộ có nhu cầu hỗ trợ bằng đất ở hoặc nhà ở hoặc đất sản xuất,kinh doanh phi nông nghiệp mà có mức hỗ trợ theo quy định trên lớn hơn hoặc bằnggiá trị đất ở, nhà ở hoặc đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp thì tùy điều kiện cụthể Hội đồng bồi thường xây dựng phương án trình cơ quan nhà nước có thẩm quyềnthẩm định, phê duyệt theo quy định

8 Sửa đổi khoản 1, khoản 4, khoản 5, bổ sung khoản 7, Điều 28 về hỗ trợ khácnhư sau:

Ngoài việc hỗ trợ theo quy định, tùy thuộc vào tình hình thực tiễn và điều kiện cụthể của từng dự án, Hội đồng bồi thường xem xét đề xuất Chủ tịch UBND tỉnh quyết

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xviii

định biện pháp hỗ trợ khác để đảm bảo có chỗ ở, ổn định đời sống và sản xuất chongười bị thu hồi đất; trường hợp đặc biệt trình Thủ tướng Chính phủ quyết định

“4 Hộ gia đình đang hưởng chế độ thương binh, gia đình liệt sỹ, gia đình cócông với cách mạng phải di chuyển chỗ ở hoặc thu hồi trên 30% diện tích đất nôngnghiệp được giao; ngoài các khoản hỗ trợ quy định, được hỗ trợ thêm như sau:

a) Hộ có 02 thân nhân liệt sỹ, hộ nuôi dưỡng mẹ Việt Nam anh hùng (còn sống), hộ

có ít nhất một thương binh hạng 1/4, bệnh binh hạng 1/4 thì được hỗ trợ 3.000.000 đ/hộ;

b) Hộ có một thân nhân liệt sỹ, có ít nhất một thương binh hạng 2/4, bệnh binhhạng 2/4, hộ hưởng chế độ chất độc da cam thì được hỗ trợ 2.500.000 đ/hộ;

c) Hộ có thương binh hạng 3/4 hoặc 4/4, bệnh binh hạng 3/4 hoặc 4/4, hộ giađình có công với cách mạng, hộ gia đình neo đơn, già cả, đau ốm lâu dài, hộ gia đìnhnghèo được chính quyền địa phương xác nhận, được hỗ trợ 2.000.000 đ/hộ

5 Hộ gia đình sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt nuôi trồng thủy, hải sản có mặtnước bị thu hồi nhưng không được bồi thường; hộ ngư nghiệp, hộ trực tiếp sản xuấtkinh doanh phi nông nghiệp mà phải chuyển đổi nghề nghiệp do di chuyển chỗ ở thìđược hỗ trợ như sau: Hỗ trợ thiệt hại đối với những máy móc, thiết bị, công cụ, dụng

cụ có thể di chuyển nhưng không sử dụng được ở nơi tái định cư như: tàu, thuyền,lưới, ngư cụ đánh bắt, lồng, bè nuôi trồng thủy hải sản, đáy, đăng, nò… đặt cố định tạicửa sông cửa lạch, phương tiện vận tải đường sông, máy cày, máy xay xát, che ép mía,dụng cụ chế biến hải sản… mức hỗ trợ tối đa bằng 70% giá trị mới bình quân cùngloại trên địa bàn Số lượng máy móc, thiết bị, dụng cụ… được hỗ trợ theo số lượngthực tế hộ đang sử dụng

9 Sửa đổi Điều 33 về lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư như sau:9.1 Phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là một nội dung của dự

án đầu tư do Nhà đầu tư lập và được phê duyệt cùng với phê duyệt dự án đầu tư;trường hợp dự án đầu tư không phải trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệthoặc không phải cấp Giấy chứng nhận đầu tư thì UBND cấp huyện nơi có đất có tráchnhiệm xem xét, chấp thuận về phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, GPMB giúp Nhà đầu tư lập phương án tổng thể vềbồi thường, hỗ trợ và tái định cư ngay sau khi có phương án thu hồi đất Cụ thể, Chủ

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xix

dự án tiến hành khảo sát khu vực dự án, tổ chức cắm mốc giải phóng mặt bằng, lậpphương án tổng thể về bồi thường theo các nội dung chính sau:

- Diện tích các loại đất dự kiến thu hồi được xác định trên cơ sở bản đồ địa chính,

hồ sơ địa chính đã được xây dựng, nơi chưa có bản đồ địa chính hoặc bản đồ địa chính

đã biến động trên 40% thì Chủ đầu tư tiến hành đo đạc (hoặc trích đo) bản đồ địachính khu vực dự án

- Tổng số người sử dụng đất trong khu vực dự kiến thu hồi đất

- Dự kiến số tiền bồi thường, hỗ trợ

- Việc bố trí tái định cư (dự kiến về nhu cầu, địa điểm, hình thức tái định cư);

- Dự kiến thời gian và kế hoạch di chuyển, bàn giao mặt bằng

Phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sau khi được phê duyệtcùng dự án đầu tư, Chủ đầu tư phải gửi một bộ (bản sao có chứng thực) về UBND cấphuyện nơi có đất bị thu hồi để tiến hành thủ tục thông báo thu hồi đất theo quy định

9.2 Lập phương án chi tiết về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được tiến hànhngay sau khi dự án đầu tư được xét duyệt hoặc chấp thuận Nội dung các công việcnhư sau:

a) Trong thời gian không quá 45 ngày kể từ ngày dự án đầu tư được xét duyệthoặc được chấp thuận, Hội đồng bồi thường phải hoàn thành việc kê khai, kiểm kê vàxác định nguồn gốc đất đai

b) Trong thời gian không quá 35 ngày kể từ ngày hoàn thành việc kê khai, kiểm

kê và xác định nguồn gốc đất đai, phải hoàn thành việc lập phương án bồi thường, hỗtrợ và tái định cư Nội dung phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gồm:

- Tên, địa chỉ của người bị thu hồi đất

- Diện tích loại đất, vị trí, nguồn gốc của đất bị thu hồi; số lượng, khối lượng, tỷ

lệ phần trăm chất lượng còn lại của loại tài sản bị thiệt hại

- Các căn cứ có tính toán số tiền bồi thường, hỗ trợ như: giá đất tính bồi thường,giá tài sản, cây cối… tính bồi thường; số nhân khẩu, số lao động trong độ tuổi, sốngười được hưởng trợ cấp xã hội

- Số tiền bồi thường, hỗ trợ

- Việc bố trí tái định cư

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xx

- Việc di dời các công trình của Nhà nước, tổ chức, cơ sở tôn giáo, cộng đồngdân cư…

- Việc di dời mồ mả

c) Sau khi hoàn thành việc lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Hộiđồng bồi thường tiến hành lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cưđược thực hiện như sau:

- Niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại trụ sởUBND cấp xã và tại các điểm sinh hoạt khu dân cư nơi có đất thu hồi để người bị thuhồi đất và những người khác có liên quan tham gia ý kiến

- Việc niêm yết phải được lập thành biên bản có xác nhận của UBND cấp xã, đạidiện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã, đại diện những người có đất bị thu hồi

- Thời gian niêm yết và tiếp nhận ý kiến đóng góp ít nhất là 20 ngày, kể từ ngàyđưa ra niêm yết

d) Trong thời gian không quá 05 ngày kể từ ngày hoàn thành việc lấy ý kiến vềphương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thì hoàn chỉnh phương án bồi thường, hỗtrợ, tái định cư và nộp cho cơ quan thẩm định

10 Sửa đổi, bổ sung Điều 41 về cưỡng chế thi hành quyết định thu hồi đất, giảiphóng mặt bằng như sau:

Trường hợp người bị thu hồi đất không thực hiện Quyết định thu hồi đất đã đượccấp có thẩm quyền phê duyệt, không bàn giao đất đã có Quyết định thu hồi thì thựchiện việc cưỡng chế thu hồi đất theo quy định tại khoản 3 Điều 39 của Luật Đất đai khi

có đủ các điều kiện sau đây:

a) Thực hiện đúng trình tự, thủ tục về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cưquy định tại các Điều 29, 30 và 31 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 củaChính phủ

b) Quá ba mươi (30) ngày, kể từ thời điểm phải bàn giao đất quy định tại khoản

4, Điều 31, Nghị định số 69/2009/NĐ-CP mà người có đất bị thu hồi không bàn giaođất cho Hội đồng bồi thường

c) Sau khi đại diện của Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng,UBND và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã nơi có đất thu hồi đã vận động thuyết phục

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxi

nhưng người có đất bị thu hồi không chấp hành việc bàn giao đất đã thu hồi cho Nhànước

d) Có quyết định cưỡng chế của UBND cấp có thẩm quyền theo quy định củapháp luật đã có hiệu lực thi hành

đ) Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế; trường hợp người bịcưỡng chế từ chối nhận quyết định cưỡng chế thì Hội đồng bồi thường phối hợp vớiUBND cấp xã niêm yết công khai quyết định cưỡng chế tại trụ sở UBND cấp xã nơi

có đất thu hồi

Sau mười lăm (15) ngày, kể từ ngày giao trực tiếp quyết định cưỡng chế hoặcngày niêm yết công khai quyết định cưỡng chế mà người bị cưỡng chế không bàn giaođất thì UBND cấp huyện chỉ đạo, tổ chức lực lượng cưỡng chế thu hồi đất theo quyđịnh của pháp luật

Điều 2 Bổ sung thêm một số nội dung chưa quy định tại Quyết định số07/2010/QĐ-UBND ngày 16/3/2010 của UBND tỉnh, như sau:

1 Xử lý đối với một số trường hợp bồi thường, hỗ trợ về đất, tài sản như sau:

1.1 Diện tích đất nằm trong chỉ giới hành lang giao thông:

a) Trường hợp đất nằm trong chỉ giới hành lang giao thông đủ điều kiện cấp giấyCNQSD đất đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp giấy CNQSD đất thì đượcbồi thường theo quy định hiện hành

b) Trường hợp đất nằm trong chỉ giới hành lang giao thông đủ điều kiện cấp giấyCNQSD đất nhưng chưa được cấp giấy CNQSD đất thì chính quyền địa phương xã,phường, thị trấn căn cứ hồ sơ địa chính và thực trạng quản lý, sử dụng để xem xét từngtrường hợp cụ thể và lập hồ sơ bồi thường, hỗ trợ theo quy định

c) Trường hợp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng phần đất nằmtrong chỉ giới hành lang giao thông chưa được cấp giấy CNQSD đất thì chính quyềnđịa phương xã, phường, thị trấn căn cứ hồ sơ chuyển nhượng và thực trạng thửa đất đểxác định đối tượng và đề xuất lập phương án bồi thường, hỗ trợ theo quy định

1.2 Các tổ chức, hộ gia đình có đất đai, tài sản, công trình xây dựng không nằmtrong phạm vi giải phóng mặt bằng của dự án nhưng do việc triển khai dự án mà bị ảnhhưởng đến khả năng sử dụng thì được hỗ trợ như sau:

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxii

a) Đối với đất vườn, đất sản xuất nông nghiệp, đồng muối, nuôi trồng thủy sản

mà bị ảnh hưởng trong quá trình thi công công trình, nhưng sau khi thi công vẫn sảnxuất được thì được hỗ trợ bằng giá trị sản lượng của một vụ thu hoạch đối với diện tíchđất bị ảnh hưởng (giá trị sản lượng của một vụ thu hoạch được tính theo năng suấttrung bình trong 03 năm trước liền kề của loại cây trồng, vật nuôi chính tại địa phươngtheo giá trung bình của nông sản cùng loại tại thời điểm thu hồi đất)

Trường hợp nếu diện tích bị ảnh hưởng không tiếp tục sản xuất được thì Hộiđồng bồi thường đề nghị xem xét thu hồi đất và được bồi thường theo quy định

b) Đối với các công trình của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân gần kề công trình thicông tùy vào mức độ hạn chế sử dụng của công trình (tỷ lệ %) bị hư hỏng, xuống cấpcủa công trình, Hội đồng bồi thường đề xuất từng trường hợp cụ thể để cơ quan Nhànước có thẩm quyền xem xét mức hỗ trợ theo quy định

1.3 Hộ gia đình, cá nhân là cán bộ, công nhân, người lao động thuộc các nông,lâm trường trước đây (nay đã giải thể) và đã được các nông, lâm trường giao đất làmnhà ở và giao khoán diện tích đất để sử dụng vào mục đích sản xuất nông, lâm nghiệp,làm muối, nuôi trồng thủy sản…, khi bị Nhà nước thu hồi đất thì UBND huyện, thànhphố, thị xã căn cứ các chính sách đất đai qua các thời kỳ để lập phương án xử lý vềquyền sử dụng đất trình UBND tỉnh phê duyệt trước khi lập phương án bồi thường, hỗtrợ, tái định cư

1.4 Bồi thường, hỗ trợ đối với đất đai, tài sản trong hành lang công trình lướiđiện cao áp:

a) Đối với đất ở, các loại đất khác trong cùng thửa với đất ở của một chủ sử dụngtrong hành lang an toàn lưới điện thuộc diện nhà nước không thu hồi đất mà bị hạn chếkhả năng sử dụng đất thì được bồi thường, hỗ trợ một lần Mức bồi thường, hỗ trợbằng 80% mức bồi thường thu hồi đất đó tính trên diện tích đất nằm trong hành lang.Trường hợp đất không đủ điều kiện bồi thường theo quy định của pháp luật vềđất đai thì được hỗ trợ bằng 50% của giá trị được hỗ trợ theo quy định hiện hành

b) Đối với nhà ở, công trình phụ phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân cómột phần hoặc toàn bộ diện tích nằm trong hành lang an toàn lưới điện được xây dựngtrên đất đủ điều kiện bồi thường về đất theo quy định của pháp luật, trước ngày thông

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxiii

báo thực hiện dự án công trình lưới điện cao áp được cấp có thẩm quyền phê duyệt thìđược bồi thường, hỗ trợ bằng 70% giá trị phần nhà ở, công trình phụ phục vụ sinh hoạttính trên diện tích nằm trong hành lang an toàn lưới điện, theo đơn giá UBND tỉnh banhành tại thời điểm tính bồi thường, hỗ trợ

c) Đối với cây lâu năm, cây rừng có trước khi thông báo thực hiện dự án công trìnhđiện cao áp và trong hành lang an toàn lưới điện hoặc ngoài hành lang có nguy cơ viphạm khoảng cách an toàn theo quy định mà phải chặt bỏ không được trồng mới hoặcchặt tỉa cây thì được bồi thường một lần; mức bồi thường tính theo số cây phải chặt bỏ,chặt tỉa nhân với đơn giá bồi thường do UBND tỉnh ban hành tại thời điểm bồi thường

1 1.3 ẢNH HƯỞNG CỦA THU HỒI ĐẤT

Đối với người nông dân thì việc chuyển đổi ngành nghề là một việc làm tươngđối khó Khi đất nông nghiệp bị thu hồi thì đời sống người dân có nhiều thay đổi lớn.Đối với người nông dân, đất nông nghiệp là nguồn sống chủ yếu, là nơi tạp nên thunhập “xương sống” của từng hộ gia đình Nhưng khi bị thu hồi họ sẽ bị mất nguồn thu

từ cây con trong nông nghiệp từ đó kéo theo sự thay đổi về nguồn thu nhập, họ có thếphải chuyển đổi ngành nghề kéo theo sự thay đổi về việc làm, thu nhập và cơ cấu thunhập Đây cũng là yếu tố bị ảnh hưởng nhiều nhất khi đất nông nghiệp của người dân

bị thu hồi Bên cạnh đó việc thu hồi đất sẽ kéo theo sự đảo lộn trong cuộc sống, sinhhoạt của người dân Tất nhiên khi có chính sách thu hồi đất nông nghiệp của người dân

sẽ có cả tác động tích cực lẫn tác động tiêu cực

Về ảnh hưởng tích cực:

Trước hết việc thu hồi đất nông nghiệp tạo điều kiện cho khu công nghiệp, khu

đô thị được hình thành từ đó tạo điều kiện cho việc phát triển cơ sở hạ tầng, giao thông

và các dịch vụ thương mại tạo điều kiện thu hút vốn đầu tư nước ngoài cho địaphương, làm cải thiện điều kiện sống và điều kiện sinh hoạt của người dân Đồng thời,việc thu hồi đất sẽ làm cho cơ cấu ngành cũng thay đổi theo hướng tích cực (tỷ trọngngành nông nghiệp giảm dần) phù hợp với định hướng phát triển của đất nước trongcông cuộc CNH-HĐH

Việc thu hồi đất nông nghiệp song song với nó sẽ có chính sách hỗ trợ và bồithường về thiệt hại tài sản cho người dân Khi có khoản tiền từ đền bù người dân sẽ có

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxiv

vốn để đầu tư vào các ngành nghề tăng thu nhập của từng hộ gia đình Với số tiền từđền bù sẽ tạo điều kiện cho đời sống sinh hoạt của người dân được cải thiện hơn

Về ảnh hưởng tiêu cực:

Đối với người nông dân thì hoạt động nông nghiệp là nghề chủ yếu của họ Từcác cây trồng, vật nuôi tạo nguồn thu nhập chủ yếu để trang trải cho cuộc sống hằngngày Nhưng khi bị thu hồi đất nông nghiệp có thể họ phải chuyển sang ngành nghềkhác từ đó kéo theo sự thay đổi về thu nhập Bên cạnh đó việc phát triển các khu đô thịnơi tái định cư sẽ là cơ sở để họ tìm kiếm việc làm, nhưng đa phần những người nôngdân không thể đáp ứng được những trình độ mà thị trường nơi đó mong muôn từ đó sẽlàm tăng nguy cơ thất nghiệp

Khi nhận được số tiền khá lớn từ việc hỗ trợ và bồi thường thiệt hại về tài sản, dongười dân chưa có trình độ học vấn không cao nên chưa có kế hoạch sử dụng tiền đền

bù hợp lý, cũng vì trình độ dân trí thấp và quen với tập quán sinh hoạt từ sản xuất nôngnghiệp nên khi bị mất đất thì người dân khó tìm được việc làm thích hợp hơn Từ đóviệc làm và thu nhập sẽ là một bài toán khó cho xã hội Chưa kể đến một số hộ giađình đã sử dụng số tiền từ đền bù cho các tệ nạn xã hội

Việc giải tỏa mặt bằng sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới giao thông, môi trường và cảtới giáo dục Trong khi giải tỏa sẽ làm cho môi trường nơi đó ô nhiễm trầm trọng, môitrường không khí và môi trường nước sẽ bị nhiễm các bụi bẩn ảnh hưởng tới sức khỏecủa người dân, bên cạnh đó tại các công trình thi công người dân còn phải chịu đựngcác tiếng ồn từ xe cộ và các phương tiện thi công

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxv

đóng góp rất lớn vào sự phát triển chung

Tuy nhiên, để phục vụ các khu công nghiệp, theo số liệu của Bộ Nông nghiệp

và Phát triển nông thôn, bình quân mỗi năm có 73 nghìn ha đất nông nghiệp được thuhồi, trong 5 năm từ năm 2001 - 2005, tổng diện tích đất nông nghiệp đã lấy là gần 370nghìn ha Hai vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và phía Bắc là nơi được thu hồi đấtnhiều nhất Điều đó tác động tới đời sống khoảng 2,5 triệu người với gần 630 nghìn hộnông dân Số liệu cho thấy, trung bình cứ mỗi ha đất thu hồi, sẽ làm hơn 10 lao độngnông dân mất việc Do thiếu trình độ, sau khi thu hồi đất có tới 67% số nông dân vẫngiữ nguyên nghề sản xuất nông nghiệp, 13% chuyển sang nghề mới, 20% không cóviệc làm hoặc có việc nhưng không ổn định, 53% số hộ nông dân bị thu hồi đất có thu

nhập sụt giảm so với trước đây nên đời sống gặp nhiều khó khăn (Theo trung tâm

thông tin và dự báo quốc gia)

Theo số liệu điều tra của BNN&PTNT năm 2010 tại 16 tỉnh trọng điểm về thu hồi đất,diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi chiếm khoảng 89% và diện tích đất thổ cư chiếm 11%.Đồng bằng sông Hồng là vùng có diện tích đất bị thu hồi lớn nhất, chiếm 4,4% tổngdiện tích đất nông nghiệp của cả nước, tỷ lệ này ở Đông Nam Bộ là 2,1%, ở nhiều vùngkhác là dưới 0,5% Những địa phương có diện tích đất thu hồi lớn nhất là Tiền Giang(20,308 ha), Đồng Nai (19,752 ha), Bình Dương (16,627 ha), Quảng Nam (11,812 ha), CàMau (13,242 ha), Hà Nội (7,776 ha), Hà Tĩnh (6,391 ha), Vĩnh Phúc (5,573 ha)

1.2.2 Tình hình thu hồi đất ở huyện Kỳ Anh

Công tác thu hồi đất có tác động toàn diện tới đời sống người dân Nhà nước thuhồi đất của người dân với nhiều lý do và mục đích khác nhau Công tác thu hồi đất ởhuyện Kỳ Anh cũng có nhiều lý do và mục đích khác nhau Huyện Kỳ Anh hiện có tới

148 dự án với tổng số vốn dầu tư hơn 10 tỉ USD, trong đó dẫn đầu là dự án khu liênhợp luyện thép và cảng nước sâu Sơn Dương của Tập đoàn Pormosa (Đài Loan), với

số vốn đầu tư giai đoạn I là 7,8 tỉ USD Để phục vụ cho các dự án này, tỉnh Hà Tĩnh đãphải thu hồi hơn 3.000 hécta đất, riêng dự án formosa đã lấy đi 2.500 ha

Có tới 4.250 hộ dân thuộc 5 xã của huyện Kỳ Anh bị thu hồi đất sản xuất, 2.700

hộ với 20.152 nhân khẩu phải di dời Có 7.526 lao động trong độ tuổi cần bố trí việclàm, đã có 700 lao động được đào tạo nghề nhưng vẫn chưa bố trí được việc làm

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxvi

CHƯƠNG II ẢNH HƯỞNG VIỆC THU HỒI ĐẤT ĐẾN ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN XÃ KỲ PHƯƠNG

2.1 ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU.

2.1.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

2.1.1.1 Vị trí địa lý

Kỳ Phương là xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển nằm ở phía nam huyện

Kỳ Anh Phía Đông giáp biển Đông; Phía Tây giáp xã Kỳ Liên; Phía Nam giáp xã QuãngKim – huyện Quãng Trạch -tỉnh Quãng Bình; Phía Bắc giáp xã Kỳ Lợi Kỳ Phương là xãchịu nhiều ảnh hưởng của gió Nam Lào và mưa bão lũ lụt Nhân dân sau khi thu hồi100% diện tích đất nông nghiệp và di dời gần 1000 hộ lên TĐC, để phục vụ các dự án.Nên đời sống, việc làm còn nhiều khó khăn Nhân dân chủ yếu sống bằng nghề buôn bán,kinh doanh, dịch vụ nhỏ lẻ và làm công ăn lương phục vụ đời sống hàng ngày

2.1.1.2 Khí hậu thời tiết

Kỳ phương là xã nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa Mùa khô nắng nóng(gió lào) mùa mưa thường có gió bão kéo theo mưa lớn Theo số liệu của trạm khí tượngthủy văn Kỳ Anh thì nhiệt độ trung bình hàng năm ở xã khoảng 250C, tháng cao nhất31,70C, tháng thấp nhất là 80C, độ ẩm không khí hàng năm thường 70% trở lên cụ thể:

- Mùa mưa: Bắt đầu từ tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau, lượng mưabình quân trên 2000 mm, vào mùa này thường có bão kèm theo mưa lớn, đây cũng

là mùa ngập lụt

- Mùa khô: Bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 9, đây là mùa nắng gay gắt có gióTây Nam nóng và khô, lượng nước bốc hơi lớn, đặc biệt từ tháng 6 đến tháng 8

lượng mưa chỉ đạt 8 - 12% tổng lượng mưa cả năm (Phòng Tài nguyên- môi

trường huyện Kỳ Anh)

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxvii

2.1.1.3 Địa hình và đất đai

Bảng 2.1 Tình hình sử dụng đất đai của xã Kỳ Phương năm 2008

2.3 Đất tôn giáo tín ngưỡng 0,47 0,02

2.4 Đất nghĩa trang, nghĩa địa 31,65 1,04

2.5 Đất sông suối mặt nước 117,04 3,85

3.1 Đất bằng chưa sử dụng 146,68 4,82

3.2 Đất đồi núi chưa sử dụng 67,57 2,22

4 Các chỉ tiêu bình quân

4.1 Diện tích bình quân trên nhân khẩu 0,58

4.2 Diện tích bình quân trên hộ 1,90

Nguồn: Phòng tài nguyên và môi trường

Tổng diện tích tự nhiên của xã Kỳ phương là khá lớn, lớn nhất trong các xãnằm trong khu vực bị thu hồi đất nông nghiệp Cụ thể xã Kỳ Phương có 3.041,84

ha diện tích đất tự nhiên Trong đó đất nông nghiệp có 2.474,13 ha, chiếm 81,34%tổng diện tích đất tự nhiên của xã Nhưng trong đất nông nghiệp chỉ có 956,54 ha làđất sản xuất nông nghiệp, chiếm 31,45% trong tổng diện tích đất tự nhiên của xã,

có đến 1.514,28 ha là đất lâm nghiệp, chiếm 49,78% trong tổng đất tự nhiên của xã

và đất nuôi trồng thủy sản chỉ có 3,31 ha, chiếm 0,11% trong tổng diện tích tựnhiên của xã Như vậy đất nông nghiệp của xã Kỳ Phương là khá lớn song cơ cấu

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxviii

đất chưa được đồng đều, cụ thể là đất lâm nghiệp chiếm cơ cấu khá lớn trong khiđất nuôi trồng thủy sản lại quá ít so với tổng diện tích

Bên cạnh đất nông nghiệp thì xã Kỳ Phương có 353,46 ha đất phi nôngnghiệp, chiếm 11,63% trong tổng diện tích đất tự nhiên toàn xã Trong đó có 33,42

ha là đất ở, chiếm 1,10%, đất chuyên dùng 170,88 ha, chiếm 5,62%, đất tôn giáo tínngưỡng 0,47 ha, chiếm 0,02%, đất nghĩa trang, nghĩa địa 31,65 ha, chiếm 1,04% vàđất sông suối mặt nước 117,04 ha, chiếm 3,85% trong tổng diện tích đất tự nhiêncủa xã Và đất chưa sử dụng 214,25 ha, chiếm 7,04% trong tổng diện tích đất tựnhiên của xã Trong đó đất bằng chưa sử dụng là 146,68 ha, chiếm 4,82% và đấtđồi núi chưa sử dụng 67,57ha, chiếm 2,22% trong tổng diện tích đất tự nhiên của

xã Với tổng diện tích đất tự nhiên là 3.041,84 ha Tổng số nhân khẩu của xã là5.251 nhân khẩu và có 1.600 hộ Như vậy mỗi nhân khẩu bình quân có 0,58 ha vàmỗi hộ có 1,90 ha Trong giai đoạn tới, xã nên có các biện pháp khai thác để đưađất này vào sử dụng tránh lãng phí nguồn lực đất đai

Từ đó cho ta thấy tình hình sử dụng đất đai ở xã Kỳ Phương chủ yếu là đấtnông nghiệp, còn đất phi nông nghiệp và đất chưa sử dụng chiếm tỷ lệ không cao.Như vậy có thể thấy người dân ở nơi chủ yếu là thuần nông

2.1.2 ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI

2.1.2.1 Tình hình dân số và lao động

Bảng 2.2 Tình hình dân số và lao động của xã năm 2013

Nguồn: Báo cáo xã Kỳ Phương

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxix

Theo kết quả tổng kết của xã Kỳ Phương tính đến ngày 31/12/2013 dân số củatoàn xã là5.391 nhân khẩu trong đó có 5.251 là nhân khẩu thường trú, chiếm 97,40% và có 140nhân khẩu tạm trú, chiếm 2,60% trong tổng nhân khẩu toàn xã

Lao động trong độ tuổi của xã năm 2013 là 2.313 người trong đó chỉ 236 ngườihoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, chiếm 10,2% và có đến 2.077 người hoạt độngtrong lĩnh vực phi nông nghiệp, chiếm 89,80% Trong lĩnh vực phi nông nghiệp có đến1.336 người hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công, chiếm 57,76% Chỉ

có 24 người hoạt động trong lĩnh vực khai thác đánh bắt thủy hải sản, chiếm 1,04%.Lao động trong dịch vụ thương mại là 585 người, chiếm 25,29% Và lao động hànhchính sự nghiệp là 132 người, chiếm 5,71% Như vậy sau khi thu hồi đất cơ cấu sửdụng lao động ở xã Kỳ Phương đã có nhiều thay đổi lớn Từ một xã chủ yếu là laođộng trong lĩnh vực nông nghiệp chỉ có 252 người hoạt động trong lĩnh vực phi nôngnghiệp nhưng sau khi thu hồi đất nông nghiệp, lao động trong nông nghiệp đã giảm chỉcòn 236 người, lao động trong lĩnh vực phi nông nghiệp tăng lên tới 2.077 người Điều

đó cho thấy sau khi thu hồi đất người dân đã chuyển từ hoạt động sản xuất nôngnghiệp sang các hoạt động khác Lý do ở đây là người dân bị mất đất sau khi thu hồinên họ không có đất để canh tác bên cạnh đó do có KCN mới mở nên có nhiều cơ hộiviệc làm hơn cho người dân lựa chọn

2.1.2.2 Tăng trưởng kinh tế - chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Kỳ Phương là một xã có thành phần kinh tế chủ yếu là trồng trọt, chăn nuôi vàmột số hộ buôn bán dịch vụ và làm kinh doanh nhỏ Trong những năm qua hòa nhậpchung với không khí phát triển của đất nước, xã Kỳ Phương cũng đã có các chuyểnbiến tích cực Cùng với sự phát triển của đất nước và cùng với sự phát triển của khukinh tế vũng áng xã Kỳ Phương đã lần lượt thay da đổi thịt từng ngày

Cơ cấu kinh tế nó quyết định tới sự phát triển của tổng thể, nó chi phối tới từngphần, từng bộ phận và từng người dân Chính vì thế nên Đảng bộ huyện Kỳ Anh nóichung và xã Kỳ Phương nói riêng luôn chú trọng phát triển các ngành nghề để tạo điềukiện tăng thu nhập cho người dân địa phương

a Về sự chuyển biến của nông nghiệp

Đất nước ta từ bao đời nay đã có truyền thống phát triển nông nghiệp, song dođặc tính nông nghiệp ở nước ta còn nhỏ lẻ và phân bố rải rác nên việc phát triển gặp

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxx

nhiều khó khăn Huyện Kỳ Anh cũng như xã Kỳ Phương cũng có chung đắc tính đó.Mặc dù có tổng diện tích đất nông nghiệp khá lớn so với các xã khác trong huyện, xã

Kỳ Phương có tổng diện tích nông nghiệp là 2.474,13 ha trong khi đó xã Kỳ Lợi cótổng diện tích đất nông nghiệp là 1.295,79 ha, xã Kỳ Long có 1.353,92 ha và xã KỳLiên có 936,98 ha nhưng do đất nông nghiệp phân bố nhỏ lẻ và rải rác song song bêncạnh đó đất nông nghiệp ở xã Kỳ phương lại cằn cỗi, do tiếp giáp với biển nên đấtphèn chua làm cho mùa màng không mấy thuận lợi Nên cần có các chính sách pháttriển để chuyển đổi ngành nghề phù hợp để nâng cao đời sống người dân Đó cũng mộttrong nhiều lý do để mọc lên khu kinh tế Vũng Áng Xã Kỳ Phương là một trong các

xã thuộc diện ảnh hưởng của việc thu hồi đất nhiều nhất để phục vụ cho việc phát triểnkhu kinh tế Vũng Áng, từ đó cũng tạo bước đệm để thay đổi cơ cấu kinh tế tại xã

Dưới đây là biểu đồ hình cột thể hiện sự thay đổi diện tích gieo trồng của năm

2009 so với năm 2013 Theo biểu đồ ta thấy được sự chuyển biến theo xu hướng giảmrất rõ rệt của các loại cây nông nghiệp chủ đạo của xã

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxxi

b Về sự chuyển biến của lâm nghiệp

Cũng do ảnh hưởng của việc thu hồi đất để phục vụ cho các công trình ở KKTVũng Áng nên đất lâm nghiệp ở xã có xu hướng giảm mạnh Trong 5 xã bị ảnh hưởngcủa dự án formosa chỉ có 2 xã có đất lâm nghiệp bị ảnh hưởng, nhưng xã Kỳ Liêncũng chỉ có 25,53 ha, còn xã Kỳ Phương có tới 179,36 ha trong tổng diện tích đất lâmnghiệp bị ảnh hưởng là 204,89 ha chiếm tới 87,5% Nên hiển nhiên đất lâm nghiệpcũng như cây lâm nghiệp sẽ có xu hướng giảm Nhưng năm 2012 xã có hoạt độngphong trào trồng cây xă trồng được 15.856 cây nhưng tới năm 2013 chỉ trồng được có1.000 cây Trong năm 2012 tổng diện tích rừng thu hoạch được 48 ha với năng suất 30tấn/ha tổng thu hoạch là 1.440 tấn bạch đàn, tràm các loại nhưng năm 2013 tổng diệntích rừng thu hoạch được 28 ha với năng suất 18 tấn/ha tổng thu hoạch là 504 tấn bạchđàn, tràm các loại điều đó cho thấy công tác quan tâm tới sự phát triển về lâm nghiệptrong năm 2013 còn hạn chế

c Về sự chuyển biến của chăn nuôi thú y

Do đất bị thu hồi của xã khá lớn nên chăn nuôi cũng có chiều hướng giảm Nguyênnhân là do giảm các đồng cỏ chăn nuôi, nhân dân bị thu hồi gần như 100% đất nôngnghiệp nên giảm trâu bò cày kéo để chuyển sang một số ngành nghề kinh doanh khác.Bên cạnh đó thì gia cầm có xu hướng tăng khá mạnh là do thực hiện nghị quyết

26 nhân dân được hỗ trợ lãi suất vốn sản xuất UBND xã giao cho hội nông dân phốihợp với ngân hàng cho các hộ có trang trại vay vốn phát triển chăn nuôi

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxxii

ĐVT: Con

Biểu đồ 1.2 Sự thay đổi trong chăn nuôi của xã năm 2009 so với năm 2013

Nguồn: Xã Kỳ Phương

d Về sự chuyển biến của ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ, vận tải

Nhưng bên chiều hướng đó thì lại có sự phát triển của các ngành nghề khác.Tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ ngày càng phát triển và mở rộng đáp ứng nhu cầu tiêudùng của người dân, xây dựng cơ bản cho nhân dân và tạo việc làm cho người laođộng góp phần làm tăng thu nhập Toàn xã năm 2009 có 51 xe ô tô các loại, 5 máyxúc và có 525 hộ kinh doanh tiểu thủ công và vật liệu xây dựng buôn bán nhỏ Trongkhi đó năm 2013 toàn xã có 7 doanh nghiệp, 4 HTX, có 152 xe ô tô các loại, có 485

hộ kinh doanh tiểu thủ công nghiệp và vật liệu xây dựng buôn bán nhỏ khác.(nguồn

báo cáo của xã Kỳ Phương)

2.1.2.3 Cơ sở hạ tầng

Có 1.019 hộ đều là nhà cấp 4 trở lên, trong đó nhà 678 tầng chiếm trên 40%,không có nhà tranh tre Trụ sở UBND xã là nhà 3 tầng khang trang, đầy đủ tiện nghilàm việc

Hệ thống các công trình hạ tầng đô thị trên địa bàn xã Kỳ Phương đã được xâydựng đồng bộ từng mặt Toàn xã có 38.3 km đường giao thông, trong đó có 29,3 kmtuyến đường giao thông nội bộ nhựa đạt tiêu chuẩn cấp đường đô thị, km đường bêtông nhựa liên thôn ( cấp IV đồng bằng) và 1,7 km đường bê tông liên thôn;

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxxiii

Hệ thống điện lưới: Hiện nay toàn xã có 7 trạm biến áp, tổng công suất 1.140 KVAcung cấp điện cho 100% số hộ được dùng điện ổn định

Hiện nay xã có hệ thông cấp nước sạch cung cấp cho nhân dân 3 thôn TĐC cònlại chủ yếu dùng nước giếng đào, giếng khoan hợp vệ sinh

Có 1 nhà bưu điện Mạng thông tin di động, hệ thống điện thoại cố định VNPT,cáp quang, có 1 điểm Internet trên địa bàn xã đã đưa vào hoạt động một cách ổn địnhđáp ứng tốt nhu cầu thông tin, trao đổi và làm việc trên địa bàn cho toàn thể tổ chức,

bà con nhân dân, học sinh, sinh viên trên địa bàn phục vụ tốt nhu cầu phát triển kinh tế

và xã hội Cụm truyền thanh hoạt động tại ủy ban nhân dân xã.(Nguồn xã Kỳ Phương).

2.2 TÌNH HÌNH THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI XÃ KỲ PHƯƠNG

Xã Kỳ Phương là một xã có diện tích đất bị thu hồi lớn nhất trong các xã thuộc

dự án Formosa Tổng diện tích đất tự nhiên thu hồi chiếm 42,29% trong tổng diện tíchđất bị thu hồi của 5 xã Trong đó đất nông nghiệp bị thu hồi chiếm 43,04 % trong tổngdiện tích đất nông nghiệp bị thu hồi của 5 xã

Bảng 2.3 Tình hình thu hồi đất của xã theo dự án

ĐVT: Ha

STT Chỉ tiêu Tổng diện tích Diện tích thu hồi

theo dự án

Diện tích còn lại

Số lượng Cơ cấu

(%)

Số lượng

Tỷ lệ thu hồi (%)

2 Đất phi nông nghiệp 353,46 11,63 87,38 24,72 266,08

2.2 Đất chuyên dùng 170,88 5,62 12,53 7,33 158,352.3 Đất tôn giáo tín ngưỡng 0,47 0,02 0,00 0,00 0,473.4 Đất nghĩa trang, nghĩa địa 31,65 1,04 1,03 3,25 30,623.5 Đất sông suối mặt nước 117,04 3,85 57,78 59,37 59,26

3 Đất chưa sử dụng 214,25 7,04 0,00 0,00 214,25

3.1 Đất bằng chưa sử dụng 146,68 4,82 0,00 0,00 146,683.2 Đất đồi núi chưa sử dụng 67,57 2,22 0,00 0,00 67,57

Nguồn: Phòng tài nguyên và môi trường

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxxiv

Kỳ Phương là xã có mức độ ảnh hưởng lớn nhất: 1.217 hộ, 4.582 nhân khẩu Có

510 hộ, 1.912 nhân khẩu phải di dời đến địa điểm mới 707 hộ, 2.670 nhân khẩu không

có đất sản xuất nông nghiệp Trong khi diện tích đất sản xuất nông nghiệp còn lại 246

ha, bình quân đất sản xuất nông nghiệp giảm 75% trên một nhân khẩu Tỷ lệ hộ nghèochiếm hơn 30%

Trong tổng diện tích tự nhiên của xã có 976,80 ha đất bị thu hồi, chiếm tỷ lệ32,11% trong tổng diện tích đất tự nhiên và đất còn lại là 2.065,04 ha Như vậy đất tựnhiên của xã sau khi thu hồi đất còn khá nhiều, mặc dù bị thu hồi 32,11% nhưng dođất tự nhiên của xã Kỳ Phương tương đối lớn 3.041,84 ha nên đây là một lợi thế saukhi thu hồi đất của xã so với các xã nằm trong dự án

Trong đó, đất nông nghiệp bị thu hồi là 889,20 ha còn lại 1.584,71 ha Mặc dù đấtnông nghiệp của xã Kỳ Phương là đất bị thu hồi nhiều nhất trong 5 xã lân cận thuộc dự ánchiếm tỷ lệ 24,72% Cụ thể đất nông nghiệp bị thu hồi của xã Kỳ Liên là 254,35 ha trongtổng diện tích đất nông nghiệp là 936,98 ha, xã Kỳ Long bị thu hồi 665,31 ha trong tổng1.353,92 ha đất nông nghiệp nhưng diện tích đất nông nghiệp còn lại khá nhiều chiếm75,28% Điều đó cho thấy ở xã vẫn có thể tiếp tục sản xuất nông nghiệp

Bên cạnh đó đất phi nông nghiệp bị thu hồi 87,38 ha trong tổng là 353,46 hachiếm tỷ lệ 24,72% Bao gồm thu hồi 16,04 ha đất ở, 12,53 ha đất chuyên dùng, 1,03

ha đất nghĩa trang, nghĩa địa và 57,78 ha đất sông suối mặt nước Còn các đất kháckhông bị thu hồi Với 353,46 ha đất phi nông nghiệp xã còn lại 266,08 ha Còn các đấtchưa sử dụng không bị thu hồi

Thuận lợi của xã Kỳ Phương là diện tích tự nhiên còn lại đang nhiều(2.065 ha),diện tích đất lâm nghiệp còn lại 1.335 ha Cho thấy khả năng tái định cư tại chỗ có thểthực hiện được Tất nhiên cần đầu tư cho Kỳ Phương về nguồn nước cho sản xuất vànước sinh hoạt bằng cách xây dựng đập nước Đá Hàn tại khe Đá Hàn Mặt khác cần cóphương án chuyển đổi nghành nghề sản xuất để tận dụng lợi thế về đất lâm nghiệpphát triển kinh tế rừng, cây ăn quả, chăn nuôi…

Trường Đại học Kinh tế Huế

SVTH: Đoàn Thị Thu Hoa xxxv

2.3 ẢNH HƯỞNG VIỆC THU HỒI ĐẤT ĐẾN ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN

XÃ KỲ PHƯƠNG

2.3.1 TÌNH HÌNH CƠ BẢN CỦA CÁC HỘ ĐIỀU TRA

2.3.1.1 Nhân khẩu và lao động

Kỳ Phương là xã có mức độ ảnh hưởng lớn nhất: 1.217 hộ, 4.582 nhân khẩu Có 510

hộ, 1.912 nhân khẩu phải di dời đến địa điểm mới 707 hộ, 2.670 nhân khẩu không có đấtsản xuất nông nghiệp Trong khi diện tích đất sản xuất nông nghiệp còn lại 246 ha, bìnhquân đất sản xuất nông nghiệp giảm 75% trên một nhân khẩu Tỷ lệ hộ nghèo chiếm hơn30% Trong khóa luận tôi chọn mẫu để điều tra là 60 hộ dân chủ yếu là ở 5 thôn QuyếtTiến, Nhân Hòa, Nhân Thắng, Hông Hải và Thắng Lợi Ở thôn Quyết Tiến, Hông Hải vàNhân Hòa số hộ di dời lên khu tái định cư là 100% còn ở thôn Thắng Lợi chỉ di dời 7,69%còn thôn Nhân Thắng là không phải di dời Dưới đây là bảng thể hiện tình hình nhân khẩu

và lao động của các hộ điều tra trước và sau khi thu hồi đất:

Bảng 2.4 Tình hình nhân khẩu và lao động của các hộ điều tra trước và sau khi

thu hồi đất (tính bình quân trên hộ)

2.1 Lao động trong nông nghiệp Người 148 0

3 Tuổi bình quân của chủ hộ Năm 48,78 48,78

4 Trình độ văn hóa bình quân của

chủ hộ

Nguồn: Số liệu điều tra năm 2014

Trường Đại học Kinh tế Huế