MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU ..... Quá trình này di n ra trong kho ng 90 giây... Quá trình này c ng di n ra trong kho ng 90 giây... Tôi cho r ng đó là lí do t i sao tôi đã luôn ti p thu nhanh
Trang 2MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU 3
CHA MẸ VÀ TRẺ NHỎ - NHÓM HỌC TẬP HIỆU QUẢ NHẤT 5
CHẶNG ĐƯỜNG DÀI TỚI TRI THỨC 9
TRẺ NHỎ MUỐN HỌC TOÁN 12
TRẺ NHỎ CÓ THỂ HỌC TOÁN 20
TRẺ NHỎ NÊN ĐƯỢC HỌC TOÁN 24
LÀM THẾ NÀO ĐỂ TRẺ CÓ THẾ LÀM TOÁN NHANH ? 29
DẠY TRẺ NHƯ THẾ NÀO? 36
LÀM SAO ĐỂ DẠY TRẺ NHẬN BIẾT SỐ LƯỢNG? 45
LÀM THẾ NÀO ĐỂ DẠY TRẺ VỀ CÁC PHƯƠNG TRÌNH TOÁN HỌC 51
DẠY CON GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 60
DẠY CÁC CON SỐ 74
LỨA TUỔI HOÀN HẢO ĐỂ BẮT ĐẦU 81
LUÔN TÔN TRỌNG TRẺ 96
LỜI CẢM ƠN 101
PHỤ LỤC 103
CÁC PHÉP TOÁN MẪU CHO MẶT SAU CỦA THẺ TỪ 0 ĐẾN 60 103
Trang 3Các b c ph huynh thân m n !
Khi b n mua cu n sách này, m c cho tiêu đ c a nó có th t hay không, thì
v n có ngh a b n đang ngh trong đ u r ng mình có th d y con mình h c toán
và b n hoàn toàn đúng
Th c t đúng là b n có th d y con h c Toán, th m chí là r t thành công
đ n gi n nh th nào và cho th y c vi c b n và con s c m th y vui v ra sao khi c hai cùng làm Toán và hi u cách gi i quy t các bài toán
Vào tháng 5/1963, chúng tôi vi t m t bài báo v i t a đ là D y tr bi t
đ c s m cho t p chí Ladies 's Home Và chúng tôi đã nh n đ c hàng tr m lá
th t các b c cha m đã thành công và tìm th y niêm vui trong vi c d y con
h c đ c
M t n m sau đó, chúng tôi xu t b n cu n sách D y tr bi t đ c s m (ngày nay cu n sách đ c xu t b n b ng 15 th ti ng khác nhau) và hàng ngàn
3 Khi k h c đ c, tri th c c a tr không ch phát tri n tùng b c mà c
s tò mò và lanh l i c ng t ng lên, vì th rõ ràng tr s thông minh h n
Các bà m c ng th c m c r ng: " Tôi có th d y đ a con 2 tu i c a tôi
đ c, v y n u tôi có th d y nó h c Toán không và n u có th , tôi s ph i th c
hi n nh th nào? "
Chúng tôi đã m t đ n ch c n m đ tr l i câu h i đó Và trong m t th i gian dài chúng tôi đã d y hàng tr m tr , c tr đình th ng và tr b t n th ng não, làm Toán d dàng Thành công b c đ u này khiên chúng tôi c c k ng c
Trang 4h t quy t đ nh có n m b t c h i xây d ng m t n n t ng t ng lai t i sáng
chuy n đ n các bà m Trong đó kh ng đ nh r ng d y Toán cho tr là vi c có
th th c hi n đ c và nh ng b c th c hi n đ n gi n, c th đ các bà m có
th áp d ng cho con mình
Cu n sách này đ c vi t ra dành cho t t c chúng ta, nh ng ng i đã
t ng th c m c t i sao trong phép nhân chúng ta đ t s 2 xu ng và nh s 7 theo
Cu n sách c ng dành t ng cho nh ng ng i đã t ng h c nh ng giáo viên Toán cho T ng h l n h n chúng ta Cu n sách còn đ c vi t ra v i s đ ng
c m dành cho nh ng ng i không th c s thích h c Toán, không th c s hi u
đ c môn Toán c ng nh không th c s t tin khi c ng các th đ t p hóa
Cu n sách vi t ra v i t m th nh tình dành cho t t c nh ng ng i đã b n kho n t h i t i sao ch m t cái máy tính nh l i có th làm đ c nh ng phép toán mà chúng ta, m t b óc tuy t v i l i không th làm đ c
Tóm l i, cu n sách này đ c vi t ra cho t t c m i ng i Và v i các b c cha m có m t chút may m n và tình yêu, s quan t m dành cho con, cu n sách
Hãy cùng nhau có nh ng kho ng th i gian thú v và yêu th ng khi h c Toán cùng con c a b n!
Glenn Doman
Trang 5Cha m chúng ta v n là th làm g m, trong khi đó tr chính là đ t n n
WINIFRED SACKVILLE STONER
Nhà giáo d c n i ti ng ng i M
Cách nhà tôi m t kho ng sân là Vi n Evan Thomas, n i có nh ng bà m
tr yêu ki u, nh ng nhân viên tr đ y nhi t huy t và nh ng đ a tr r t bình
th ng nh ng c ng r t khác th ng
Tôi b c nh đ n cu i phòng, ng i xu ng sàn, t a l ng vào t ng và quan sát m t s thay đ i c b n và quan tr ng c a th gi i ó là m t c n phòng tho i mái theo phong cách Nh t, mà b t c ai b c vào đ u c m nh n rõ ràng tình yêu, s tôn tr ng và c m giác hào h ng
phía kia c a c n phòng đ i di n v i tôi, ba giáo viên kho ng t m 20
tu i đang qu g i xung quanh h là 20 bà m kho ng 20 đ n 30 tu i i di n
v i các bà m là nh ng c u bé, cô bé t m 2 đ n 3 tu i h t s c bình th ng
nh ng th c ch t l i khác th ng M t s còn đang b con và không ai chú ý t i
s có m t c a tôi hay nh ng ng i xung quanh đang đ ng quan sát khác nh các
v giáo s , hai th y cô giáo, m t nhà v n ng i Anh và m t bác s nhi khoa
ng i Úc cùng m t bà m m i vào
M t cô bé xinh x n tóc vàng t m 2 tu i đang đ c th t to và r t t p trung vào ph n đ c c a mình, th nh tho ng l i c i rúc rích khi đ c t i nh ng đo n
mà cô bé c m th y hài h c
Tôi thì không c m nh n đ c s hài h c đó vì cô bé đ c b ng ti ng
Nh t M c dù tôi c ng th ng công tác t i Nh t và ti p xúc nhi u v i nh ng em
bé Nh t song v n ti ng Nh t c a tôi không đ đ hi u b n đ c c a cô bé Khi cô
bé đ c đ n nh ng đo n hài h c và c i rúc rích thì nh ng đ a tr khác c ng
c i r t to
Giáo s Miki Nakayathi, ng i Nh t duy nh t trong c n phòng đó đã ng t
l i cô bé Lindley b ng m t câu h i H đ u nói b ng ti ng Nh t nên tôi c ng
Trang 6ng i thích thú đ n v y
Khi Lindley đ c xong, Janet Doman Giám đ c Vi n, đã h i m t câu b ng
ti ng Anh: Ai mu n đ t m t câu hài h c b ng ti ng Nh t nào?"
M t vài cánh tay gi lên, Janet ch n Mark - m t c u bé 3 tu i Mark đ ng
b t d y và t i c nh Suzie Aisen, Phó Giám đ c vi n Suzie đ t m t đ ng th to
tr c m t Mark, trong đó m i th có m t ký hi u b ng ti ng Kanjil ho c các
đ ng t , m o t , tính t hay tr ng t
Mark t ch n m t s th đ t xu ng sàn và đ c to lên M i ng i c i vang và tôi th phào vì Janet d ch ra c m t mà c u bé đ c đó là: "Chi c m i dính trên mi ng bánh táo"
M t c u bé 2 tu i khác so n m t câu là: "Con voi đang đánh r ng cho qu dâu tây"
Và c nh th 30 phút sôi n i hào h ng trôi qua
Các cô giáo đ ng lên đ i di n v i các bà m và l tr B n tr c ng đ ng lên nh ng v i m t v mi n c ng trông th y và các bà m c ng v y R i t t c
b n h đ u khom ng i chào nhau C nh t ng đó khi n tôi đ t nhiên th y m t
mình nh t nhòa nên v i vàng nhìn xu ng chi c đ ng h trên tay đ the gi u âu
Trang 7Thomas và h cùng nhau d y con tr đ c ch y u b ng ti ng Anh và b tr thêm hai hay ba th ti ng khác H c ng d y con h c Toán, d y nh ng ki n th c bách khoa v chim thóc, hoa lá, côn trùng, cây c i, các v t ng th ng, c các n c,
các qu c gia, đ a lý H d y con các quy trình c a Olympic trên m t s cân đ i
v i b i và ch i violon
H nhanh chóng nh n th y r ng mình có th d y con nh h u nh b t c
th gì m t cách chân th t và th c t nh t i u thú v là b ng nh ng vi c làm đó,
h đang t ng c ng g p b i trí tu c a con mình Và h n h t là các bà m và con mình có th tr i nghi m nh ng gi phút đ y thú v cùng nhau, khi n cho tình yêu và quan tr ng h n là s tôn tr ng nhau ngày càng đ c c ng c
Vi n Evan Thomas không th c s là d y tr mà chính xác h n là h d y các bà m cách đ d y tr đâu đó có nh ng bà m tr l a tu i 25 hay 32
h c giao ti p b ng ti ng Nh t, h c đ c ti ng Tây Ban Nha, ch i violon, tham d các bu i hòa nh c, t i th m vi n b o tàng, h c th d c và nhi u ho t đ ng thú v khác mà h u h t ph n đ u mong mu n đ c làm Và vi c này càng tr nên thú
v h n vì h đ c làm cùng con mình
Vào m t bu i sáng vài n m v tr c, khi tôi t i l p Toán h c, Suzie và Janet đang trình bày m t s v n đ v Toán cho l tr Và các câu tr l i đ u chính xác
“16 l n 19, tr 151, nhân v i 3, c ng 111, chia cho 4 và tr 51 b ng bao nhiêu?" Suzie h i”
Janet l i h i: T Philadenphia t i Chicago bao xa? Và n u xe đi 5 d m h t
1 lít x ng thì s t n bao nhiêu lít đ t i đ c Chicago? Gi đ nh r ng xe ch y 12
d m h t 1 lít x ng
Tôi nh l i tr c kia có l n tôi h i Giulio Simeone 19 m 2 b ng bao nhiêu C u bé tr l i: 361, nh ng ông hãy h i câu nào khó h n đi
" c thôi " tôi đáp l i, và l n h i trong trí óc đ tìm m t câu h i nào đó khó
h n “V y có bao nhiêu s 0 đ ng sau 1 tri u l y th a 6?” C u bé 3 tu i Gi ng
Trang 8tri u l y th a 6 là bao nhiêu và đúng là có 36 ch s 0 đ ng sau
Tôi đã nhi u l n ch ng ki n nh ng đi u kì di u x y ra mà ch a m t l n
h t ng c nhiên Chúng tôi đã m t t i m i n m đ nghiên c u và cu i cùng chúng tôi c ng s n sàng đ d y cho các bà m mong mu n d y con mình h c Toán Xem nh ng đ a tr thông minh sáng d có th h c đ c d dàng nh v y, thì không có gì ng c nhiên khi chúng ta c ng có th d y chúng h c Toán i u khó tin là ch ng tôi đã tìm ra cách đ d y chúng h c Toán t t h n là cha m chúng, nh ng ng i đã t ng t mình d y con
V y đi u này x y ra nh th nào và chúng tôi đã nghiên c u nh ng đi u
đó ra sao?
Trang 9Nh ng đ a bé đ c d y làm Toán c ng làm Toán nhanh h n c ng i l n, đi u này làm ng i l n ng c nhiên thích thú nh ng c ng làm cho chính chúng ta n n lòng v b n thân (t t nhiên đi u này không gây nh h ng t i tr , b i chúng không bi t r ng chúng làm đ c nh ng th mà chính nh ng ng i l n h n chúng l i không làm đ c)
L p h c “Làm th nào đ d y tr h c Toán”đã t ng là m t l p h c b đem
ra đánh giá xem xét, nh ng s th t ch ng minh là h u h t tr 2 đ n 3 tu i tham gia đ u làm Toán r t t t Các b c cha m đ u th c s ph n kh i và hài lòng v i
k t qu mà con mình đ t đ c, nh ng h c ng không th gi i thích rõ ràng t i sao con cái h có th làm Toán nhanh và chính xác h n h
Tôi nh n ra r ng lí do h không th gi i thích rõ ràng đ c là vì tôi là
ng i gi i thích cho h , trong khi chính b n thân tôi c ng không th c s hi u lí
do là gì C tôi và các b c cha m đ u hoài nghi b i l tr th c s làm Toán quá
Tôi đi ng và trong đ u v n h t s c b n kho n v i nh ng lí gi i ph c t p
c a riêng mình, tôi th c gi c lúc sáu gi , đ u óc hoàn toàn t nh táo, không gi ng tôi ngày th ng
Trang 10xét và ph nh n bao nhiêu đáp án ph c t p khác Có l nào ng i l n chúng ta
đã s đ ng nh ng kí hi u đ bi u di n các s v t, s vi c (ít nh t là trong Toán
h c), và chúng ta đã đ c d y thì nh n th c các kí hi u, chính vì lí do đó mà chúng ta không th nh n th c đ c nh ng s vi c th c t ? Rõ ràng là tr con có
r ng, càng tr ng thành thì càng d ti p thu m i th h n, trong m t s tr ng
h p đi u này đúng Tuy nhiên, trong m t s tr ng h p khác, không ph i c l n
tu i h n thì s ti p thu d dàng h n H u h t ng i l n chúng ta h c Toán, âm
nh c và h c đ c nhanh h n tr nh ng khi phân bi t nh ng kí t , t ng hay các con s riêng bi t, tr l i ti p thu nhanh h n và d dàng h n ng i l n n u chúng
ta cho tr h c s m nh t có th
Tr 5 tu i h c d dàng h n tr 6 tu i, tr 4 tu i h c d dàng h n tr 5 tu i,
tr 3 tu i h c d h n tr 4 tu i, tr 2 tu i h c d h n tr 3 tu i
S th t quá rõ ràng là tr càng nh s ti p thu càng d dàng h n nh ng
th mà chúng đ c d y John St art Mill có th đ c đ c ti ng Hy L p n m 3
tu i Eugene Ormandy ch i đ c piano n m 3 tu i; Mozart c ng v y H u h t các nhà toán h c v đ i, nh Bertrand Russel, có th làm các phép tính nh
nh ng đ a tr nh
Khi h c Toán, tr nh th c s có u th v t tr i so v i ng i l n Ng i
l n chúng ta có th d dàng nh n bi t nh ng kí hi u hay các s vi c đ c di n
đ t khi đ c các t ng , do v y chúng ta có th g i ngay ra t "t l nh", hay hình
nh c a cái "t l nh" m t cách d dàng Tr con l i có th h c ngôn ng âm
nh c d dàng h n ng i l n, nên ng i l n chúng ta không th nh n bi t đ c
Trang 11Sau đây là nh ng lu n đi m:
1 Tr nh mu n h c Toán
2 Tr nh có th h c Toán (và càng nh thì tr ti p thu càng d dàng)
3 Tr nh nên đ c h c Toán (b i chúng có kh n ng h c Toán t t và d dàng h n)
Trang 12Tr th và thiên tài đ u có nét t ng đ ng, đó là
s tò mò Hãy đ th i th u b t đ u theo cách riên g c a nó, hãy đ thiên tài xu t hi n và t
tr ng thành theo cách riêng
EDWARD G BULWER LYTTON
Chính tr gia, nhà th , nhà vi t k ch,
ti u thuy t ng i Anh
Trên th c t , tr c khi bi t đ n môn Toán thì ch ng đ a tr nào l i mu n
h c Toán Chúng thích ti p thu nh ng thông tin v m i th xung quanh chúng
và xét trên m t ph ng di n nào đó, Toán h c là m t trong nh ng th mà tr con tò mò mu n ti p thu
Trong l ch s loài ng i, ch a có m t nhà khoa h c l n tu i nào l i tò mò
b ng n a m t đ a tr trong đ tu i t 4 tháng tu i đ n 4 tu i Nh ng ng i l n chúng ta l i hi u nh m s tò mò đáng khích l này thành s thi u t p trung
Chúng ta, t t nhiên đã quan sát nh ng đ a tr r t k càng nh ng không
l i th ng đ c coi là m t
Vì th , chúng ta luôn cho r ng giáo d c chính th c nên đ c b t đ u khi
tr 6 tu i và tr 6 tu i m i th c s c n đ c đi h c
Nh ng s th t mà không gì ch i cãi đ c là tr b t đ u quá trình t h c
h i c a chúng ngay t khi chúng đ c sinh ra ho c s m h n th n a Khi tr 6
tu i và b t đ u đi h c thì chúng đã ti p thu đ c m t kh i l ng ki n th c không l h n c nh ng gì chúng s h c đ c cho đ n cu i cu c đ i
Trang 13b n v b n thân và gia đình mình Tr c ng đã bi t đ n nh ng ng i hàng xóm hay h hàng c a chúng, c ng bi t v th gi i và nh ng m i quan h xung quanh chúng, và bi t đ c r t nhi u th khác n a Quan tr ng nh t là, tr đã h c đ c
c m t ngôn ng , và có th là nhi u h n m t (Tr c đây, c h i đ tr n m
đ c thêm m t ngôn ng tr c 6 tu i là r t nh )
Quá trình h c h i này c a tr s di n ra r t nhanh trong nh ng n m tháng
đ u đ i n u chúng ta bi t ng h và khuy n khích tr Chúng ta có th làm m t
đi kh n ng và đam mê h c h i c a tr n u cô l p chúng Chúng tôi đã bi t đ n
tr ng h p m t đ a bé 3 tu i b trói vào chân th ng vì b cho là thi u n ng trí
tu V n đ có l là c u bé b thi u n ng trí tu vì c u b trói vào chân gi ng, b
cô l p v i th gi i th c t Ch có nh ng k vô t m và có v n đ v th n kinh
m i bu c con mình vào chân gi ng B i nh v y đ a bé không có c h i đ c
h c hành và tìm hi u v th gi i xung quanh thì d nhiên nó s không phát tri n
đ c t duy và tr nên ng c ngh ch
Chúng ta có th khi n tr khám phá đ c nhi u h n đ n gi n b ng vi c đ cho tr t do v m t th ch t Chúng ta có th nhân lên nh ng ki n th c mà tr
ti p thu đ c n u chúng ta bi t đánh giá cao tr , t o c h i đ tr h c h i đ ng
th i khuy n khích tr
Trong l ch s , có nhi u đ a tr đã đ c ng i l n d y nhi u th ph c t p
nh Toán, ngo i ng , đ c, th d c và r t nhi u nh ng th khác b ng cách t o c
h i và khuy n khích Trong t t c các tr ng h p, vi c cho tr nh ng c h i ti p
c n ki n th c tr c t nhà đ u mang l i nh ng k t qu "xu t s c" và đáng kinh
ng c, tr s d n tr nên d u n n n và thông minh h n
Gi chúng ta s xem xét tr ng h p c a m t đ a bé 18 tháng tu i và xem
nó làm nh ng gì u tiên, đ a tr làm cho m i ng i sao nhãng! T i sao đ a bé
l i làm nh v y? B i vì nó không ng ng tò mò Ng i l n dù c g ng th nào đi
n a thì c ng không th khuyên ng n, tr ng ph t hay ng n c m tr khát khao tìm tòi m i th Tr mu n khám phá th gi i xung quanh h n c n hay ch i đùa
Trang 14c c cà phê, đ n c m đèn đi n, t báo ó là lí do t i sao chúng làm đ cây đèn, làm đ c c cà phê, cho tay vào ánh đèn đi n và xé tan t báo Tr h c t t
và t ng b c m t chúng ti p thu đ c m i th
T nh ng hành đ ng đó c a tr , chúng ta l i đi đ n k t lu n r ng tr quá
hi u đ ng và không th t p trung nh ng th c th t là tr đang t p trung vào m i
th chúng th y Nh ng đ a bé th c ch t r t lanh l i và luôn khao khát tìm hi u
v th gi i xung quanh Chúng nhìn, nghe, s th , ng i và n m m i th Không
có cách khám phá nào ngoài vi c s d ng nh ng giác quan trên và đi u đ c bi t
là đây tr s d ng t t c n m giác quan đó
Tr nhìn th y ng n đèn và do đó chúng kéo ng n đèn xu ng đ chúng có
th s đ c, nghe đ c, nhìn đ c và n m đ c (n u đ c cho phép thì tr s làm y nh th v i m i th trong phòng) Tr c ng s không đòi ra ngoài c n phòng n u chúng ch a khám phá đ c t t c m i th trong phòng b ng t t c các giác quan c a mình Tr c h t s c đ tìm hi u m i th còn ng i l n thì l i
c h t s c đ ng n c n b i cái s h c này có l là quá t n kém
Các b c cha m đã ngh ra m t vài bi n pháp nh m ch ng l i s tò mò c a con tr , không may là h u h t các bi n pháp này đ u gây b t l i cho vi c khám phá cu c s ng c a tr
Bi n pháp đ u tiên chung nh t mà ng i l n hay làm chính là đ a cho tr
th gì đó đ chúng ch i và đ chúng t đ ng não Th đ ch i đ c nh c đ n đây là nh ng cái xúc x c màu h ng (có th là th gì khác tinh vi h n nh ng
c ng ch là m t món đ ch i) Khi đ c đ a cho nh ng món đ nh th , tr
th ng nhìn ch m chú (đó là lí do t i sao đ ch i th ng có màu s c s c s ) đ p xem có ti ng đ ng hay không (đó là lí do t i sao xúc x c l i kêu lách cách), s
mó đ v t (đó là lí do t i sao đ ch i th ng không có nh ng c nh s c nh n),
n m th (đó là lí do t i sao đ ch i th ng không đ c h i) và th m chí ng i đ
ch i (và vì ng i l n ch a bi t là đ ch i nên có mùi gì, nên đ ch i hi n t i
v n không có mùi gì) Quá trình này di n ra trong kho ng 90 giây
Trang 15bi t v món đ ch i nên sau đó chúng chuy n s chú ý sang chi c h p đ ng đ
ch i Tr nh n th y chi c h p này c ng thú v y nh món đ ch i v y, đó là lí do
t i sao chúng ta nên mua đ ch i có c h p đ ng, đ tr có th t mày mò v chi c h p n a Quá trình này c ng di n ra trong kho ng 90 giây Th c ra mà nói, tr th ng chú t m đ n h p đ ng đ ch i h n b i chúng có th phá ra và
có th bi t chi c h p đ c t o nên nh th nào, vi c này chúng không th làm
Tr nh ch a th ngh ra đ c nh ng món đ ch i hay trò ch i, chúng
đ n gi n ch t o ra các công c a cho tr m t m nh g , chúng bi n nó thành cái búa và chúng đóng chi c bàn nh ng i l n a cho tr m t cái v sò tr
bi n nó thành cái đ a Ch đ n thu n quan sát tr , chúng ta c ng có th th y t t
c tá ví d nh trên Và hi n nhiên, m c dù chúng ta nhìn th y t t c nh ng chúng ta v n th ng k t lu n r ng tr không t p trung và không thông minh cho
l m S suy di n này ng m ám ch r ng đ a bé này (c ng nh nh ng đ a bé khác) không đ c xán l ng cho l m b i vì chúng còn quá nh Nh ng k t lu n này ph i lí gi i nh th nào n u chúng ta nhìn th y m t đ a tr 2 tu i ng i m t mình trong góc nhà, im l ng ch i thi c xúc x c trong n m ti ng li n Có th cha
m c a đ a bé này s khá b i r i khi ph i tìm m t lí do h p lí đ bi n minh cho hành đ ng đó c a con mình
Bi n pháp th hai mà ng i l n ngh ra đ c m tr tìm hi u xung quanh là
đ t tr vào trong c i
Chi c c i đ ch i th c s đúng nh tên c a nó, là m t chi c c i Ng i
l n ít nh t c ng nên thành th t v th đ dùng này và đ ng nói đi mua c i cho
tr , th c ch t ng i l n t mua cho mình mà thôi
Trang 16h n ch tr khám phá th gi i xung quanh chúng, mà nghiêm tr ng h n nó còn làm gi m s phát tri n th n kinh c a tr khi tr không th bò hay ch p ch ng đi (mà đây l i là quá trình c c k quan tr ng cho m t s phát tri n lành m nh)
Vi c tr b đ t nhi u trong c i còn là nguyên nhân gây ra s kém phát tri n t m nhìn, kém linh ho t chân tay, ít s k t h p gi a tay và m t, ngoài ra còn d n t i nhi u nguy c khác
Các b c tha m nh chúng ta t thuy t ph c b n thân r ng chúng ta mua
c i cho tr là đ b o v tr kh i t làm đau chúng khi d m ph i dây đi n hay ngã
c u thang Nh ng th c ch t th là nh t tr l i và t coi th là tr đã an toàn ó
là vi c ch bi t đ n cái l i tr c m t mà không nhìn th y h u qu lâu dài
Cái c i đây nh m t th ng n c n tr h c h i, tr ng i trong c i ngh ch chi c xúc x c mà m chúng đ a cho trong kho ng 90 giây sau đ y thì chúng
qu ng đi và ch ng bi t làm gì khác Và th , chúng ta đã thành công trong vi c
ng n không cho tr đ ng vào m i th (mà th c ch t đó là cách khám phá th
gi i xung quanh c a tr ) b ng vi c giam hãm chúng Cách này c ng không thành công lâu dài, b i li u ng i l n có th ch u đ ng đ c nh ng ti ng la hét,
ti ng qu y khóc c a tr đòi ra kh i c i không, mà c cho là chúng ta có th ch u
đ ng đ c đi, thì khi tr đ l n, chúng c ng s trèo ra ngoài và b t đ u tìm tòi
nh ng th m i
V y m t câu h i đ t ra là chúng ta nên ch p nh n đ tr làm v , làm h ng
m i th xung quanh không? Câu tr l i là không đây, chúng ta ph i nh n ra
r ng chúng ta đã ph nh n ho c đánh giá quá th p ni m khao khát tìm tòi c a
tr , m c dù tr đã c g ng cho chúng ta bi t chúng mu n tìm hi u m i th và chúng có kh n ng khám phá r t nhanh
Và nh th là chúng ta đã cô l p tr không cho chúng t tìm tòi trong chính giai đo n mà s khao khát h c h i c a chúng lên t i đ nh đi m B i l ,
quãng th i gian t khi tr đ c sinh ra cho t i n m chúng 4 tu i là th i đi m kh
n ng ti p nh n thông tin và khao khát tìm tòi c a chúng m c cao nh t V y
Trang 17s ch s nh trong m t môi tr ng vô trùng cách bi t kh i th gi i
C ng th t đáng m a mai r ng khi tr l n h n, ng i l n l i trách móc không ng ng r ng chúng quá ng c ngh ch khi không mu n h c v thiên v n
h c, v t lý hay sinh h c Lúc này chúng ta l i nói v i chúng r ng, ki n th c là
th quan tr ng nh t trong cu c s ng m i con ng i và t t nhiên s th t là th
Ch có đi u chính ng i l n l i không nh n bi t đ c th i đi m thích h p nh t
đ tr h c
H c h i và khám phá chính là m t trò th i tuy t v i và thú v nh t T t c
tr con đ c sinh ra trên th gi i này đ u tin vào đi u đó và chúng ch đánh m t
đi ni m tin này khi chúng ta thuy t ph c chúng r ng h c hành r t v t v và khó
ch u V n có m t s đ a bé không bao gi đánh m t ni m tin vào ni m vui và s tuy t v i c a vi c h c, chúng ta g i nh ng đ a bé đó là nh ng thiên tài
Chúng ta c ng l i ng nh n r ng tr ghét h c b i chúng ghét tr ng l p,
v y là l i m t l n n a chúng ta nh m l n gi a “giáo d c” và “h c t p” Không
ph i đ a tr nào t i tr ng c ng đ h c và c ng không ph i đ a tr nào mu n
h c c ng ph i đ n tr ng
Nói thung, th y cô giáo đ u b o chúng ta ph i ng i ngay ng n, gi tr t t
và l ng nghe khi h b t đ u gi ng bài và nh h nói thì có l c ng không thích thú gì nh ng ít nh t chúng ta có th thu nh t đ c ki n th c t đó kinh nghi m
c a chính b n thân tôi t ngay n m l p m t có l là r t tiêu bi u cho nh ng gì
đ c nói đ n trên Và đúng nh nh ng gì th y giáo l p m t c a tôi đã tiên đoán, tôi th c s c m th y khó ch u, và trong vòng 12 n m đ u tôi ghét t ng phút giây ph i h c và tôi ch c ch n r ng không ph i mình tôi m i th
V i chính b n thân tôi (và tôi cho r ng h u h t m i ng i khác c ng v y) thì s th t là giáo viên có th khi n chúng ta ng i xu ng, có th khi n chúng ta
im l ng, có th khi n chúng ta nhìn ch m chú h , nh ng ch ng th b t chúng ta
l ng nghe và ngh nh ng gì h ngh
Trong nh ng n m tháng y (dài nh tr m n m v y) tôi th y tôi nh l c
lõng nh ng n i xa xôi, trong c n m màng tôi nghe th y giáo g i “Glenn”
Trang 18Cô giáo làm tôi th c s thích thú!
" u tiên", cô giáo nói, " chúng ta nhân 3 v i 7 đáp án là bao nhiêu, Bobby?"
"21 ", Bobby nói, c u ta đã ph i ghi nh đáp án
" úng r i." cô giáo nói: "Gi chúng ta đ t 1 xu ng và nh 2 nhé", cô nói và
vi t lên b ng
"T i sao chúng ta l i làm nh th a?" Tôi h i cô giáo v i ni m thích thú l n lao
"Sao l i làm nh th à?" Cô giáo tôi h i l i v i s khó ch u
"Vâng, t i sao chúng ta đ t s 1 xu ng và nh s 2 sang " Tôi nói
"B i đó là đi u đúng đ n ph i làm, v y thôi em à"
"Các em hi u h t r i h , v y chúng ta sang b c ti p theo nhé!" Cô giáo nói
"Bây gi chúng ta nhân 2 v i 7 b ng bao nhiêu Eleanor?" Cô giáo h i
"14 ", Eleanor nói
Cô giáo m m c i Không ph i đ a tr nào trong l p c ng ng c
"Bây gi chúng ta mang 2 sang, 2 + 14 b ng 16 nhé! Và chúng ta đ t 16 vào
đây"
T i sao chúng ta l i làm th ?" Tôi h i
Và cô giáo quay v phía tôi ch m rãi, đ cho c l p nhìn th y s kiên nh n và
nh ng c g ng cu i cùng c a cô
"Th l n này em mu n bi t đi u gì th Glenn?" Cô giáo h i
"T i sao chúng ta nh 2 sang đ c ng v i 14 thành 16 ?" Tôi nói
"B i vì, làm th là đúng." Cô giáo nói v i s kiên nh n cu i cùng
Trang 19T i sao ?" Tôi kh ng kh ng: "T i sao chúng ta l i không tr 2 mà chúng ta nh hay t i sao chúng ta không vi t 2 bên c nh s 1?"
" B i vì, cô l n h n em." Cô giáo nói
Và hi n nhiên đó là đi u rõ ràng nh t mà tôi đã t ng nghe trong su t
nh ng n m h c tr ng
Th c t tôi đã luôn bi t cô y l n h n tôi Tôi có th kém trong môn s
h c nh ng tôi không ngu ng c đ n m c không bi t là cô giáo tôi l n h n tôi
Cô y th c s ch ngh r ng lí do ta đ t 1 xu ng và nh 2 trong phép toán
là đi u hi n nhiên đúng và là đi u ph i làm, và ch th là đ Tôi c ng hoàn toàn
ch c ch n r ng cô y ngh th và tin th c ng b i vì n a th k tr c, chính th y giáo c a cô c ng nói ph i làm th vì đó là cách làm đúng Và ch c h n cô giáo tôi c ng bi t r ng th y giáo c a cô l n h n cô
Nh ng gi i thích đ n gi n "làm th là cách đúng" ch a bao gi thuy t
ph c đ c tôi và tôi c ng ch a bao gi c m th y nó có lí, đ n gi v n v y Tôi cho r ng đó là lí do t i sao tôi đã luôn ti p thu nhanh môn Toán Tôi c ng luôn nghi ng m i th ng i khác cho là đúng b i vì m t ai đó (nh t là khi ng i đó
l n h n tôi) nói đi u đó là đúng Có quá nhi u th ng i khác c cho là đúng
nh ng th c ch t l i là sai l m
H c h i v n là đi u r t thú v và đ a bé nào c ng bi t đi u đó Chúng
mu n bi t v m i th m t cách vô t nh t Toán h c c ng là m t trong nh ng
th tr mu n h c i u kì l là, ng i l n th y h c Toán r t khó, trong khi m t
đ a tr 1 tu i l i th y h c Toán d dàng h n b t c th gì
Trang 20Trên th c t , ai c ng yêu quý nh ng đ a tr nh ng r t ít ng i l n có th
th t t m nói h tôn tr ng tr i u này đ n gi n b i vì chúng ta luôn ngh r ng mình h n nh ng đ a tr Chúng ta cao h n, n ng h n, thông minh h n và có l nên b sung thêm là chúng ta c ng h m h nh h n nh ng đ a tr n a
Có th kh ng đ nh ng i l n cao h n, n ng h n tr nh nh ng còn vi c thông minh h n thì chúng ta ph i suy xét c n th n tr c khi đi t i k t lu n cu i cùng
Kh n ng ngôn ng là m t ch c n ng đ c xây d ng trong b não c a loài ng i Hi u đ c và nói đ c m t ngôn ng r t ph c t p và đó là nhân t
c b n đ phân bi t loài ng i v i b t kì sinh v t nào trên Trái t Hãy cùng xem xét khá n ng h t s c phi th ng c a m t đ a tr trong vi c h c m t ngôn
ng ó là m t ph ng pháp trên c tuy t v i mà chúng ta không th hi n đ c
Có kho ng 450.000 t trong ti ng Anh và kho ng 100.000 t là thông
d ng Nh ng t này có th đ t c nh nhau theo vô vàn cách k t h p khác nhau
Hi n nhiên, trong m t cu c đ i tho i, chúng ta g n kèm l i nói nh ng thông
đi p nhanh nh t có th Chúng ta ngh trong t t ng và khi nói chúng ta th ng không xác đ nh đ c là câu h i tho i hay đo n h i tho i s k t thúc nh th nào Nói ng n g n, chúng ta mã hóa nh ng thông đi p nhanh nh chúng ta có th nói
ra i u kì di u này v n ch a k t thúc, chúng ta mã hóa nh ng t t ng thành
l i nói nhanh nh t có th , và nh ng thông đi p t ng t c ng đ c mã hóa t
nh ng t ng , câu nói, hay đo n h i tho i tr l i thành nh ng suy ngh c a
ng i nghe
Trang 21Kh n ng ngôn t di u kì này là m t ch c n ng g n li n v i não b B t
c ng i l n nào đ ng c đ tham gia vào m t cu c thi h c ngôn ng v i m t
Ng i l n v n kiêu ng o r ng h đã d y tr bi t g i "b ", g i "m ", hay nhi u t khác, trong khi đó, s th t là chúng đã t d y b n thân mình hàng nghìn
t khác khi chúng đ n gi n là ch nghe ng i l n nói chuy n S th t mà ai c ng
bi t là, khi m t đ a tr đ c sinh ra trong m t gia đình nói hai th ti ng, nó
c ng s nói đ c hai th ti ng N u đ c sinh ra trong m t gia đình nói ba th
ti ng, tr c ng s nói đ c ba th ti ng mà không c n ph i c g ng gì c
i u đó có ngh a là gì? Và ph i làm nh ng gì v i kh n ng h c Toán c a
tr ?
M i th có th !
D Y TOÁN CHO TR 1 TU I D H N CHO TR 7 TU I
Kh n ng Toán h c c ng là m t kh n ng không th tách r i c a não b
Ti ng Anh, ti ng Pháp, ti ng Ý và t t c các ngôn ng khác bao g m hàng ngàn các kí hi u c b n đ c g i là t ng , nh ng t này h p l i t o nên m i quan h
ph c t p gi a các c m t , câu và các đo n v n, đ c g i là ng pháp Toán h c
c ng v y nó bao g m nh ng kí hi u c b n là 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 và 0
Trang 22nhanh và d dàng h n ng i l n và t i sao ng i l n có th gi i quy t m i vi c
b ng ngôn ng nói l i không th làm Toán nhanh và d dàng nh tr con
B N CÓ TH D Y CHO TR B T C TH GÌ
Chúng ta có th d y tr con m i đi u và chúng s ti p thu r t nhanh
T ng , con s và nh ng kí hi u âm nh c v c b n đ u chính xác, riêng
r và rõ ràng, đi u này đúng k c khi chúng đ c vi t ra hay đ c t o nên b ng
âm thanh M i t "m i" vi t ra hay nói ra thì đ u luôn luôn có ngh a t ng
tr và chúng ta s s m nh n ra đây là m t sai l m nghiêm tr ng
Tr con h c nói hàng ngàn t tr c khi chúng lên 3 tu i và chúng ta có
l u tr thông tin càng d dàng h n
D Y TR 1 TU I N M C
B T C CHU I S VI C NÀO D DÀNG H N D Y TR 7 TU I
Khi nói v chu i s vi c, chu i s v t, chúng ta hi u đó là nh ng s vi c,
s v t có liên quan đ n nhau Nh v y m t t p h p các b c chân dung c a các v
Trang 23c c a các n c khác nhau c ng đ c g i là m t chu i các s v t
D y tr các s v t hay s vi c liên quan đ n nhau có u đi m r t l n, đi u
này s đ c tôi đ c p k h n trong cu n sách T ng c ng trí thông minh c a
N U CHÚNG TA D Y TR CÁC S VI C CHÚNG S T NH N TH C RA C CÁC QUY T C
ây c ng chính là m t ch c n ng đi kèm c a não b Tr con t khám phá ra các quy lu t r t t t n u ta d y chúng nh ng s vi c Tr không th t khám phá ra các s vi c (c th ) n u chúng ta th d y chúng các quy t c ( tr u
t ng) Chúng ta hãy cùng xem là đi u này ng d ng th nào trong môn Toán
KHI CHÚNG TA D Y TR CÁC THÔNG TIN TOÁN H C CHÚNG TA S T RÚT RA C CÁC QUY LU T
N u chúng ta d y tr bi t đ n các thông tin Toán h c, và các c s c a môn Toán - nh các con s m t, hai, ba - h n là các kí hi u toán h c - 1, 2, 3 hay I, II, III
thì tr s t khám phá đ c nh ng quy lu t Toán h c nh c ng, tr , nhân, chia,
Chúng ta s xem xét v n đ này k h n trong nh ng ch ng sau
L u ý: ph n ti p theo, t "con s " dùng đ ch m t giá tr th c hay m t s l ng
th c t , còn t "Kí hi u" dùng đ ch nh ng bi u t ng mà chúng ta dùng đ kí
hi u các s l ng th c t
Chúng ta th ng quan t m nhi u h n đ n m t lí thuy t đó là lí do t i sao chúng ta l i xao nhãng th c t Tr nh h c Toán d dàng h n và t t h n ng i l n Hàng tr m đ a tr nh đang làm các phép toán và chúng hi u th c s là chúng đang làm gì V y mà ch m t s ít ng i l n chúng ta n m đ c các phép toán
Trang 24(B i chúng có kh n ng h c Toán t t và d dàng h n)
Toán h c s h u không ch s th t
mà c v đ p tôi cao
BERTRAND RUSSEL
Tr nên h c Toán vì hai lí do c c kì quan tr ng sau Lí do đ u tiên hi n nhiên và ít quan tr ng h n: Làm Toán là m t trong nh ng ch c n ng cao nh t
c a não b loài ng i Trong t t c các sinh v t trên Tr i t, ch có loài ng i
là có th làm Toán H c Toán là m t trong nh ng đi u quan tr ng trong cu c
s ng, nó giúp cho con ng i tr nên v n minh h n, và ai c ng ph i c n dùng
đ n phép toán, t nh đ n l n, t nh ng đ a tr tr ng, đ n nh ng bà n i tr ,
t nh ng ng i th m c đ n các doanh nhân hay các nhà khoa h c đ u đ i m t
v i nh ng v n đ v Toán h c
Lí đo th hai quan tr ng h n, tr nên đ c h c Toán càng s m càng t t
b i nh ng nh h ng c a Toán h c lên quá trình phát tri n t nhiên c a não b
và quá trình t nhiên đó đ c g i là "trí thông minh" Chúng tôi đã m t h n 35
n m đ tìm hi u xem t i sao não b c a con ng i phát tri n, có n m y u t quan tr ng c n bi t v s phát tri n này
CH C N NG QUY T NH C U TRÚC
ây là m t đi u lu t xa x a và ph bi n trong kiên trúc, k thu t, y h c và
s phát tri n c a loài ng i Theo thu t ng c a loài ng i, đi u lu t này có ý ngh a là: Chúng ta là chúng ta b i nh ng gì chúng ta làm
Ng i đ n c i ch m ch và v m v b i h ph i ch t và đ n cây c ngày
Nh ng ng i không thích luy n t p thì m m y u và không có c b p, và đi u
đ ng nhiên là b p tay ch l n lên khi ng i ta s d ng chúng, nh ng v n đ ng viên c t là m t ví d đi n hình Nên hàng ngày tôi nâng t 25 pound thì c b p
c a tôi s phát tri n, n u b n nâng t 50 pound hàng ngày thì ch c ch n c b p
Trang 25nh ng th mà m t đ a tr ti p thu đ u thông qua n m con đ ng này, khi chúng
ta nghe, c m nh n, nhìn ng m, n m và ng i
N m giác quan này c a con ng i c ng phát tri n khi chúng ta s d ng
chúng Càng nhi u thông tin đ c truy n đ t qua đ ng d n truy n thính giác, xúc giác, v giác, kh u giác thì các đ ng d n truy n này s càng phát tri n và
ho t đ ng d đàng h n Càng ít thông tin đ c truy n đ t thì các giác quan s càng ít phát tri n và ho t đ ng kém nh y bén h n, và t t nhiên n u không thông
tin nào đ c ti p nh n thì các giác quan s không th phát tri n trên, chúng ta
c ng đã bi t đ n tr ng h p c a m t đ a bé ch m phát tri n trí não b c t ch t vào chân gi ng và ch c th n là giác quan c a đ a bé đó không th phát tri n
th b t c đ tu i nào Th c t , đ c c ng là m t cách làm các đ ng d n th giác phát tri n, th ng th c nh ng b n nh c hay giúp đ ng d n truy n thính giác phát tri n, đó c ng là lí do t i sao các b c tha m nên nói chuy n th t nhi u
v i tr
Các bác s th n kinh đã bi t đ n s phát tri n c a não b là do vi c s
d ng b não kho ng n a th k nay H đã ti n hành r t nhi u các thí nghi m
Trang 26nhi u th Sau đó, Krech đã ki m tra trí thông minh c a nh ng con chu t qua
nh ng tình hu ng đ n gi n th ng ngày, sau đó đo đ c, ki m tra não c a chúng
d i kính hi n vi
Cu i cùng Kreth đi đ n k t lu n r ng: Nh ng chú chu t đ c nuôi trong môi tr ng không c m giác có m t b não nh bé, ngu d i và không phát tri n,
ng c l i nh ng con chu t đ c ti p xúc nhi u b ng các giác quan l i có b não
l n, thông minh và phát tri n m nh m Vô s nh ng thí nghi m khác c ng cho
k t qu t ng t
N a não tr c c a ng i đ c t o thành b ng các dây th n kinh v n đ ng
bi t h i đáp cho nh ng thông tin s p t i Các dây th n kinh này c ng phát tri n khi đ c v n đ ng Nh ng đ a tr nh có th và nên đ c h c b i, h c các môn theer thao, h c khiêu v hay tham gia các ho t đ ng th th t h u ích khác t
n m chúng 1 hay 2 tu i Chúng nên làm đi u này b i chúng có th , và b i vì
đi u này còn giúp chúng phát tri n não b và t ng trí thông minh
NÃO B LÀ N I CH A NG DUY NH T CÓ KH N NG
CÀNG A VÀO NHI U CÀNG CH A C NHI U
Nh các b n đã th y, não b có kh n ng phát ri n cùng v i s v n đ ng
c a nó, nh v y chúng ta càng đ ng não nhi u thì não b càng nh y bén Nh ng
li u có gi i h n nào cho s phát tri n c a não b hay không?
Câu tr l i n m th c t là m t b não cao c p có đ n h n 10.000 n ron
th n kinh, các n ron này luôn ho t đ ng h t ch c n ng M i m t n ron đ u có
đ n hàng tr m hàng nghìn s t ng k t v i các n ron khác
Trang 27gì chúng ta có th l u gi trong nó su t c cu c đ i và chúng ta ch a đ ng càng nhi u, não b ho t đ ng càng t t
Và Toán h c là th h u d ng nh t mà ta có th đ a vào não tr
KHI TA C I THI N M T CH C N NG C A NÃO B , CÁC CH C N NG KHÁC
C NG C C I THI N TRONG M T CH NG M C NÀO Ó
Có sáu ch c n ng c a não b mà ch có duy nh t loài ng i Trong đó,
ba ch c n ng đ u tiên là ch c n ng v n đ ng t nhiên:
1 Tính linh đ ng: Ch có con ng i m i có th đ ng th ng trên hai chân, đi trên
đ ng th ng v i s k t h p hoàn h o c a cánh tay và chân
2 Ngôn ng : Ch có con ng i m i có th dùng các kí hi u mà con ng i t t o
hi u trong ngôn - ng vi t mà con ng i t o ra
5 Kh n ng nghe: Ch con ng i m i nghe và hi u đ c ngôn ng mà con
ng i t o ra
6 Kh n ng c m nh n: Ch con ng i m i có th c m giác đ c nh ng v t th
ph c t p và nh n ra chúng khi ch c n ch m vào
Sáu ch c n ng này có m i liên h m t thi t, không th tách r i, ta không
th nâng cao m t ch c n ng mà không làm nh h ng đ n các ch c n ng khác
Và nh sáu ch c n ng này, tr nh n th c đ c ngôn ng đ c s d dàng h c
đ c các ngôn ng Toán h c
S THÔNG MINH LÀ K T QU C A T DUY
Trên th c t , th gi i l i nhìn nh n quan đi m này theo cách ng c l i Chúng ta v n tin r ng t duy là k t qu c a s thông minh, ch c ch n là không thông minh thì chúng ta không th t duy Nh ng cái gì có tr c, con gà hay qu
tr ng?
Trang 28gen c a ng i thông thái ó là gen c a Leonardo da Vinci, William Shakespeare, Albert Einstein, Mozart và nhi u nh ng thiên tài khác Nh ng b não c a chúng ta không th tr thành m t món quà tuy t v i nên chúng ta không
s d ng chúng Chúng ta đ c ban cho b não ti m tàng c nh ng v nhân và c
nh ng k côn đ Trí thông minh có đ c hay không là k t qu c a t duy, suy ngh
Toán h c là bi n pháp t i u đ l u tr các thông tin vào não b và c ng
là ph ng pháp t duy t i u
Trang 29V n đ không ph i là “Làm th nào đ tr con h c Toán nhanh?” mà là
“Vì sao ng i l n chúng ta l i không làm Toán nhanh?”
Toán h c là s k t h p gi a nh ng kí hi u và s v t s vi c V n đ n m
ch Toán h c có th b nh m l n gi a kí hi u 5 v i thông tin:
Ch v n đ không n m th b c c a s 5
Không có v n đ đây b i ng i l n hoàn toàn có th nh n th c đ c c nh ng
kí hi u và các thông tin đi kèm m t cách ch c ch n t 1:
n 12
V i m t s tin t ng nh t đ nh
Trang 31Tuy nhiên, tr nh nhìn nh n s vi c chính xác nh nh ng gì x y ra trong khi ng i l n chúng ta l i nhìn nh n và tin t ng s vi c nh nh ng gì chúng ta ngh ho c nh nh ng gì chúng ta mong mu n
B n thân tôi th m chí đã t c phát điên lên khi tôi hi u đ c t i sao nh ng
đ a bé l i có th làm Toán r t nhanh mà tôi thì l i không th Lí do đây là khi
Trang 32Và ta ch c n cho tr th y th c t
Và nói “Cái này g i là m t”
Ti p theo ta cho chúng th y:
Sau đó nói “ ây là hai”
Ti p theo chúng ta nói “ ây là ba” và cho tr th y
Và t t c các kí hi u khác c ng v y Chúng ta c n cho tr th y nh ng th trên đ tr có th nh n th c đ c h t c s vi c
Trí não c a ng i t ng thành l i có xu h ng ng c nhiên, s ng s t khi
ph i đ i m t v i các s vi c, và nhi u ng i còn cho r ng vi c m t đ a tr có
th nh n th c đ c t :
Trang 33n
là m t đi u h t s c huy n bí, còn khi m t đ a bé 2 tu i có th gi i nh ng bài toán mà ng i l n không th gi i đ c là do chúng thông minh b m sinh
Ti p theo đó, chúng ta l i tin t ng r ng tr không th c s nh n th c
đ c các con s mà ch nh n ra đ c các d ng th c c a các con s thôi
Hãy xem nh ng hình nh d i đây, b t kì m t đ a bé nào c ng đ u không
Trang 34ph i là 40 Ng i l n chúng ta ch có th th y đ c "chín sáu" n u chúng ta cho
h th y kí hi u "96"
Tr không h b đánh l a cho dù b n cho chúng xem d i b t kì d ng
th c nào, ng i l n l i ph i đi đ m nh ng ch m nh cho dù chúng đ c th hi n theo dòng nh hình v :
Trang 35Và n u ta mu n so sánh 40 v i 1 tháng (m t tháng có 30 ngày) thì chúng ta đang nói v
và
n gi n và d hi u qua con m t c a tr
Trang 36c n ghi nh vài đi u sau: Khi ta s d ng t “ch s ”, ngh a là nh ng kí hi u nh
2, 5, 7 dùng đ th hi n s l ng th c Còn khi ta s d ng t "con s " ngh a là
s l ng th c s c a chúng nh n m hay b y:
Tr có u th h n ng i l n khi h c Toán b i chúng nh n ra đ c s khác bi t gi a giá tr th c c a các con s và nh ng kí hi u dùng đ minh h a
Các b c tha m chúng ta v n có th d y con tr h c Toán ngay c khi thính chúng ta c ng không gi i Toán Ch ng sau s đ c p đ n cách d y tr
h c Toán, n u chúng ta đã t ng d y tr bi t đ c thì vi c d y tr làm Toán s càng d dàng h n
Ch c n m i ngày n a ti ng ta d y tr h c Toán và th c hi n đúng cách thì tr s ti p thu r t t t
Chúng ta hãy cùng đi m l i nh ng đi m thính c n nh v tr tr c khi
th o lu n nên d y chúng h c Toán nh th nào:
1 Tr d i 5 tu i d dàng ti p thu đ c kh i l ng ki n th c kh ng l ,
tr d i 4 tu i ti p thu d dàng h n, tr d i 3 tu i càng ti p thu d dàng h n
n a, và tr d i 2 tu i ti p thu đ n gi n và hi u qu nh t
Trang 373 Tr ti p thu càng nhi u thông tin tr c 5 tu i thì càng ghi nh đ c nhi u h n
Tr s nh n th c khó kh n h n v s l ng và giá tr sau khi chúng 2 tu i,
v y chúng ta nên b t đ u d y tr h c Toán khi chúng 1 tu i hay s m h n, làm
nh v y s d dàng và ti t ki m th i gian, s c l c h n
Cha m c ng nên b t đ u d y tr ngay t khi chúng ra đ i Vi c b n nói chuy n v i con khi chúng m i ra đ i giúp cho kh n ng thính giác c a tr phát tri n Chúng ta c ng có th cho tr bi t đ n ngôn ng Toán h c thông qua các hình v , đi u này giúp cho kh n ng th giác c a tr nâng cao
Có hai đi m thi t y u ta c n quan t m khi d y tr đó là:
1 Thái đ và ph ng pháp c a b n
2 Tài li u d y con c a b n (s l ng và th t các tài li u)
Quan đi m và cách ti p c n c a cha m
Không nh n đ nh nào đúng h n nh n đ nh v khát khao h c h i c a tr ,
tr khao khát tìm hi u và mu n bi t v m i th
Tr b t đ u bi t tìm tòi tr c khi chúng đ c sinh ra và chúng h c đ c thông qua tr c giác Khi tr m i ra đ i, chúng suy ngh d a trên b n n ng và
nh ng gì quen thu c Suy ngh và h c h i là đi u thi t y u v i b t kì đ a tr nào
đ tu i nào đi n a Tr 1 tu i tin r ng h c h i là đi u c n thi t, không th thi u
Trang 38h n, v i chúng, h c h i c ng là m t trò ch i thú v nh t
i m m u ch t là c tr và cha m ph i ti p c n các ki n th c Toán h c
m t cách đúng đ n nh t
Các nhà giáo d c và tâm lý h c l i cho r ng chúng ta không nên ép tr
h c nhi u khi chúng còn bé, nh th là đánh m t đi tu i th quý giá c a tr ,
nh ng h không h bi t tr khao khát h c h i, h đ n thu n ch nêu ra quan
s hào h ng trong vi c d y và h c
L ng th i gian phù h p
B n hãy nh r ng th i gian d y tr không nên quá dài, b c đ u nên là ba
l n m t ngày, nh ng m i l n thì nên kéo dài vài phút Chúng ta c ng nên tính
tr c th i gian k t thúc cho m i l n d y tr Nên nh là luôn luôn d ng tr c khi tr mu n ngh ng i, cha m c ng nên n m đ c suy ngh c a tr đ bi t con
Trang 39c ng là m t cách đ nuôi d ng ni m đam mê h c h i c a tr
Cách th c d y h c
M t bu i h c Toán dù b n đang d y v s l ng, hay v phép c ng, phép
tr thì c t y u v n c n s nhi t tình c a cha m Tr mu n h c và chúng h c r t nhanh, do đó chúng ta c ng ph i chu n b tài li u h c th t nhanh Cha m
th ng truy n đ t cho tr quá ch m ch p, nh t là khi đ a ra các ví d minh h a trong quá trình d y Nhìn chung, chúng ta đ u mu n tr ng i và nhìn ch m chú vào các tài li u đ th hi n chúng r t t p trung Chúng ta luôn mu n tr th hi n nghiêm túc khi h c, th m i là chúng đang h c, nh ng th c ch t tr l i th y vi c
h c r t thích thú, ng i l n chúng ta m i không nh n ra đ c nh ng đi u thú v khi h c
Chúng ta nên thi t k các tài li u h c t p c n th n và rõ ràng đ tr nh n
bi t đ c d dàng và ng i l n c ng nên h c cách s d ng các tài li u h c t p
đó sao cho đúng đ n nh t
ôi khi m t ng i m nói nhanh nh máy khi gi ng cho tr , s làm m t
s nhi t tình c ng nh tính hài hòa trong gi ng nói c a cô y Chúng ta không
th v a nói nhanh v a nói hay mà v n gi đ c s nhi t huy t trong gi ng nói
c a mình S thích thú và h ng hái h c Toán c a tr g n li n v i ba đi u sau:
Trang 40ta bu c ph i ghi nh "2 +2= 4", chúng ta nhai đi nhai l i ngày ngày Chúng ta
làm đi làm l i các phép toán, và chính cái vi c nhai đi nhai l i mãi m t ph ng trình Toán h c nh th làm chúng ta m t h t t p trung c ng nh h ng thú h c Toán Thay vì làm đi làm l i nh ng ph ng trình Toán h c trong ph m vi 20, t i sao không làm nh ng phép toán trong ph m vi 1000 m t cách nhanh g n và
h ng thú B n ch ng c n ph i là m t thiên tài Toán h c m i bi t là toán c ng trong ph m vi 1000 khó h n so v i các phép toán trong ph m vi 20 V n đ đây đ n gi n là tr có th ti p thu đ c nhi u h n nh ng gì mà ta d y chúng
i m m u ch t là chúng ta d y tr làm các phép toán trong ph m vi 1000 hay 20
tr c mà thôi, đó chính là m t bí quy t trong vi c d y tr
Chúng ta c n tôn tr ng ni m vui s ng c a tr khi đ c h c h i nh ng
th m i, s tò mò và ham mê h c h i tr c ng c n đ c nâng niu và nuôi
d ng
i u t i t là cách d y h c truy n th ng đã đóng hoàn toàn cánh c a c a
ni m đam mê h c h i c a tr nh ng may m n là m t ph ng pháp m i đã m mang và b o đ m cho ni m đam mê y
m c ph i Xem l t qua các tài li u hàng ngày c ng là m t cách đ ghi nh chúng, s thích thú h c t p c a tr xu t phát t các ki n th c mà chúng đ c
h c và vi c chu n b t t các tài li u d y h c c n đ c làm hàng ngày
Tuy nhiên, đôi khi chúng ta c ng không nên theo quá sát ch ng trình
d y, vi c này c ng không làm nh h ng nhi u t i tr Khi có c h i chúng ta nên b h n ch ng trình d y cho tr , khi trong gia đình có nh ng xáo tr n nh