Bài tiểu luận này sẽ trình bày một cách rõ ràng Những tác động của chiến tranh Triều Tiên đến quan hệ quốc tế trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh.. Bài tiểu luận chia thành hai phần: Phần 1:
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết, bán đảo Triều Tiên có một vị trí địa – chiến lược hết sức quan trọng tại khu vực Đông Bắc Á nói riêng và Châu Á –
Thái Bình Dương nói chung Ngày nay, những căng thẳng trên bán đảo này không ngừng leo thang khiến cho Quan hệ quốc tế trở nên càng phức tạp Nơi đây tồn tại sự đan xen lợi ích của nhiều cường quốc từ chiến tranh thế giới thứ hai Những lợi ích trở nên xung đột nhất khi chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) xảy ra Bài tiểu luận này sẽ trình
bày một cách rõ ràng Những tác động của chiến tranh Triều Tiên đến quan hệ quốc tế trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh Bài tiểu luận
chia thành hai phần:
Phần 1: Tổng quan về chiến tranh Triều Tiên (1950-1953)
Phần 2: Tác động của chiến tranh Triều Tiên tới các mỗi quan hệ
Xô – Mỹ, Xô – Trung, Trung – Mỹ và Đông Dương trong thời kỳ chiến tranh Lạnh
Trang 2NỘI DUNG
I Tổng quan về chiến tranh Triều Tiên (1950-1953)
Chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) là một cuộc chiến tranh nóng đầu tiên trong thời kỳ chiến tranh Lạnh và cũng là một cuộc xung
đột nghiêm trọng nhất giữa Đông – Tây1 Cuộc chiến tranh này không
đơn thuần là sự tranh chấp để thống nhất bán đảo giữa hai miền Nam –
Bắc mà nó còn có sự tham gia của nhiều lực lượng phức tạp khác, không chỉ có sự đối đầu về hệ tự tưởng mà còn đối lập về lợi ích
1 Cơ sở hình thành
Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai đi đến hồi kết thì việc phân chia phạm vi ảnh hưởng giữa các cường quốc trở thành vấn đề nóng hơn bao giờ hết Nếu ở châu Âu có vấn đề Đức thì ở Châu Á, vấn đề Triều Tiên
là một trong những “tấm gương phản chiếu sự so sánh lực lượng của
hai siêu cường”2là Liên Xô đứng đầu phe xã hội của nghĩa và Mỹ đứng đầu phe tư bản chủ nghĩa
Tháng 8 năm 1945 Hoa Kì đề nghị với Liên Xô phân chia Triều
Tiên thành hai vùng hoạt động quân sự dọc theo vĩ tuyến 38 Miền Bắc thuộc vùng kiểm soát của Liên Xô còn miền Nam do Mỹ kiểm soát Stalin chấp thuận đề nghị này và lấy vĩ tuyến 38 làm ranh giới của hai vùng hoạt động Từ đó hai phần của bán đảo Triều Tiên chịu sự khống chế của hai cường quốc Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên dưới
sự lãnh đạo của Kim Nhật Thành không phải lúc nào cũng phục tùng các chỉ thị của I.V Stalin Ở miền Nam Triều Tiên cũng vậy, chính quyền của Lý Thừa Vãn tồn tại với sự viện trợ của Mỹ nhưng vẫn có những tham vọng hiếu chiến muốn thống nhất hai miền đất nước Song, trong nhiều năm đầu của sự chia cắt, tham vọng này khó thực hiện được bởi ảnh hưởng của hai siêu cường Tại bán đảo Triều Tiên thời điểm này đã tồn tại hai quốc gia với hai chế độ chính trị đối lập nhau Đến
năm 1948, sự thành lập của hai nước ở miền Nam – Bắc là minh chứng
rõ nét nhất cho sự đối đầu giữa hai cực Xô – Mỹ, hai khối Đông – Tây trong quỹ đạo của Chiến tranh Lạnh Đây là bối cảnh cơ bản cho sự bùng nổ chiến tranh Triều Tiên vào ngày 25/6/1950
1Trương Tiểu Minh, Chiến tranh lạnh và di sản của nó, Nxb chính trị Quốc gia, 2002, tr.109.
2 Như trên, tr.110.
Trang 3Bên cạnh việc lãnh đạo hai bên đều muốn thống nhất đất nước theo kiểu riêng, nhằm mở rộng chế độ chính trị của mình sang phía bên kia thì chính Stalin cũng có nguyện vọng về một nước Triều Tiên thống nhất sau khi Ngoại trưởng Mỹ D.Acheson tuyên bố quần đảo Alevatiennes và quần đảo Ryukyus – Nhật Bản thuộc “chu vi an toàn” của Mỹ ở Đông Bắc Á Hiển nhiên, theo bài diễn văn đó, bán đảo Triều Tiên nằm ngoài “chu vi an toàn” này Điều này đã làm xua đi nỗi hoài nghi của Stalin rằng Mỹ sẽ đưa quân đến can thiệp vào các công việc của Tiều Tiên3 Đồng thời, sau khi Đảng cộng sản Trung Quốc dành được chính quyền thì căn cứ để Stalin hi vọng về một Triều Tiên thống
nhất theo mô thức của miền Bắc lại càng rõ ràng hơn Theo các bằng chứng lưu trữ là chính I.V.Stalin đã trực tiếp đề xướng khởi động chiến tranh4 Bằng sự thúc đẩy của môi trường quốc tế và sự quyết đoán của các nhà lãnh đạo phương Bắc mà ngày 25 tháng 6 năm 1950, quân đội Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên vượt qua giới tuyến Triều Tiên
ở vĩ tuyến 38, đánh về phía Seoul, mở đầu cho cuộc nội chiến tiềm tàng
nhiều nguy cơ về sự đụng độ của hai cường quốc
2 Các lực lượng liên quan
Chiến tranh Triều Tiên ban đầu nổ ra dưới hình thức của một cuộc nội chiến với sự tham gia của hai lực lượng là quân đội của Nam-Bắc Triều Tiên Song với tình hình căng thẳng của chính trị thế giới lúc bấy giờ và vị thế chiến lược của Triều Tiên mà nội chiến đã phát triển dần dần và có nguy cơ trở thành một cuộc chiến tranh lớn Tuy hai nước
đứng đầu phe Đông – Tây không trực tiếp tham gia nhưng rõ ràng ta
vẫn thấy được đây là cuộc chiến tranh xung đột giữa hai phe xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa Lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc vào cuộc để giúp đỡ quân Nam Triều Tiên mà thành phần chủ yếu
là quân Mỹ, chịu sự chỉ đạo của chính quyền H Truman Về phía quân Bắc, những động thái của quân đội Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên cũng chịu sự chi phối một phần của người anh cả Liên Xô Đồng thời cũng nhận được sự giúp sức vô cùng to lớn của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Do đó có thể thấy thành phần lực lượng tham chiến khá phức tạp Rõ ràng chỉ có hai phe chứ không có bên thứ ba
3Kathryn Wesathersby, the Soviet Role in the Early Phase of the Korean War: New documents
evedence”, Winter 1993, tr.433.
4A.V.Torkunov, Cuộc chiến tranh bí ẩn: xung đột Triều Tiên 1950-1953, Nxb Rosspen, 2002.
Trang 4tham dự nhưng tính chất của nó lại không hề đơn giản Những quốc gia
tham gia đều có lợi ích và quan điểm nhìn chung là khác nhau nên đã
tạo ra sự phức tạp về lực lượng liên quan trong cuộc chiến tranh Triều Tiên
Ngày 25 tháng 6 năm 1950, cuộc nội chiến nổ ra, tình hình hết
sức bất lợi cho Hàn Quốc Ngày 27 tháng 6, tổng thống H Truman ra lệnh cho lực lượng vũ trang Mỹ ở Viễn Đông phải trợ giúp cho Hàn Quốc mà không chờ tiếng nói của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vì tình hình Hàn Quốc lúc đó hết sức nguy nan Cùng ngày hôm đó Hội
đồng Bảo an cũng đưa ra khuyến nghị chung cho tất cả các nước thành
viên Liên hợp quốc giúp đỡ Nam Triều Tiên Những quyết định này không bị sự phủ quyết của Liên Xô gây trở ngại do đại diện của Liên
Xô không đến dự các cuộc họp của Hội đồng Bảo an để phản đối việc phương Tây không trao cho những người Cộng sản Trung Quốc quyền được đại diện cho Cộng hòa nhân dân Trung Hoa tại Liên hợp Quốc
Sau nghị quyết thứ ba của Liên hợp quốc về việc thành lập một
đội quân đa quốc gia ở Triều Tiên dưới sự chỉ huy của Mỹ thì việc hoạt động vũ trang của Mỹ ở Triều Tiên càng có cơ sở pháp lý Do đó mà
tình hình chiến sự khả quan hơn cho phía Hàn Quốc Quân đội Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên bắt đầu rút lui
Song lòng tham của quân đội Mỹ không chỉ dừng lại ở đó Được
đà chiến thắng, quân Mỹ ở Triều Tiên chiếm Bình Nhưỡng rồi tiến về
phía biên giới của Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên với Trung Quốc và Liên Xô nhằm sáp nhập miền Bắc vào miền Nam5
Để ngăn chặn âm mưu này, ngày 25 tháng 10 năm 1950, Cộng
hòa nhân dân Trung Hoa đã chính thức tham chiến theo yêu cầu của Liên Xô và Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên Seoul nhanh chóng
bị quân cộng sản tái chiếm Lực lượng Liên hợp quốc mà nòng cốt là
quân đội Mỹ đến đầu năm 1951 rơi vào tình thế cực kỳ khó khăn, có nguy cơ thất bại hoàn toàn Tuy vậy nhưng chính quyền Mỹ vẫn bác bỏ
đề nghị của tổng chỉ huy lực lượng vũ trang Mỹ ở Viễn Đông
D.McArthur là mở rộng chiến dịch và tấn công vào Trung Quốc để đảm bảo sẽ không có cuộc chiến tranh lớn nào xảy ra do lo ngại việc Liên
Xô cũng sẽ tham gia vào cuộc chiến trên cơ sở Hiệp ước hữu nghị liên
5Bogaturov Aleksey Demofenovich, Avekov Viktor Viktorovich, Lịch sử quan hệ quốc tế, Đặng
Quang Chung dịch, H: Chính trị quốc gia,2012, tr.154
Trang 5minh tương trợ Xô – Trung Song tướng D.MacArthur vẫn tuyên bố đe
dọa sẽ dùng vũ khí nguyên tử nếu quân đội Trung Quốc không chấm dứt tiến công ở Triều Tiên
Tình hình trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết Ban lãnh đạo
Soviet đã có những bước đi kiên quyết nhằm thuyết phục Trung Quốc
dừng tiến công Khi đó, lực lượng Liên hợp quốc đã phản công, chiến tuyến lại được ổn định ở vĩ tuyến 38 Song song với đó chính quyền của H.Truman tỏ ý muốn dùng biện pháp đàm phán trên cơ sở ngừng bắn
và tìm giải pháp tối ưu hơn cho khu vực Ngày 10/7/1951, với sự ủng
hộ bất thành văn của Liên Xô, cuộc đàm phán đình chiến giữa Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên, Trung Quốc và lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc chính thức bắt đầu Sau những tranh luận gay gắt qua nhiều năm, cuối cùng đình chiến ở Triều Tiên đã được thực hiện
vào tháng 7 năm 1953
Tuy cuộc chiến tranh chỉ kéo dài có ba năm nhưng tác động của
nó đã làm tình hình chiến tranh Lạnh thêm căng thẳng, quan hệ quốc tế
trở nên phức tạp hơn Cụ thể là chiến tranh Triều Tiên tạo nên sự mâu thuẫn giữa một số quốc gia, đồng thời, nó cũng là nhân tố thúc đẩy sự hợp tác sau này Tất cả sẽ được làm rõ trong phần tiếp theo của bài tiểu luận
II Tác động của chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) tới
QHQT thời kì chiến tranh Lạnh
1 Tác động đến quan hệ Xô – Mỹ
Chiến tranh Triều Tiên đẩy mạnh quân sự hóa chiến tranh Lạnh
Đông – Tây, khiến cho chiến tranh lạnh bước vào giai đoạn hết sức căng
thẳng, ác liệt Chưa bao giờ mối quan hệ giữa hai cường quốc lại xấu
đến như vậy cho dù hai phe không trực tiếp đối đầu
Ngay từ trước khi chiến tranh Triều Tiên xảy ra Mỹ đã luôn lo
sợ về sự bành trướng của Liên Xô Năm 1949, Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử Cùng năm đó Đảng Cộng sản Trung Quốc kiểm soát toàn bộ Trung Quốc đại lục Chính phủ Washington đã rất lo lắng
về điều này và cho rằng trong vài năm tới Liên Xô sẽ tấn công để thực hiện kế hoạch thống trị toàn cầu Tới khi nội chiến ở Triều Tiên nổ ra, tổng thống Truman đã gia tăng ngân sách Quốc phòng như theo kế hoạch NSC-68 đề ra trước đó Chính phủ Mỹ cho rằng hành động quân
sự của Bắc Triều Tiên là do Liên Xô thao túng, vì thế mà nhanh chóng
Trang 6can thiệp, coi đó là bước ngăn chặn sự bành trướng của Liên Xô Chính phủ Mỹ chắc chắn đã khuếch trương “yếu tố Liên Xô” dẫn đến sự bùng
nổ chiến tranh Triều Tiên6 Mặt khác, chiến tranh Triều Tiên lại chính
là một lý do chính đáng cho sự có mặt của Mỹ ở Đông Bắc Á để thực hiện nhiệm vụ chống cộng như tổng thống Truman tuyên bố: “Sự phòng thủ của Hoa Kỳ phải vươn tới Triều Tiên, Đài Loan và Đông Dương”7 Tuy nhiên, trong suốt ba năm, hai nước không khi nào trực tiếp bước vào trận chiến mà có thái độ tích cực tìm kiếm con đường hòa bình để giải quyết vấn đề Đó là một trong những yếu tố quan trọng dẫn đến
đình chiến ở Triều Tiên Đặc điểm của hai siêu cường xử lý xung đột Đông – Tây trong chiến tranh Lạnh một lần nữa được thể hiện rõ trong
chiến tranh Triều Tiên
Nói tóm lại, chiến tranh Triều Tiên là đỉnh cao của sự đối đầu
Đông – Tây ở Đông Á
2 Tác động đến quan hệ Xô – Trung
Chiến tranh Triều Tiên là một phép thử đối với quan hệ Trung –
Xô, làm cho quan hệ Xô – Trung vốn tiềm tàng những bất ổn, chuyển hẳn sang trạng thái căng thẳng, mâu thuẫn, xấu đi nhanh chóng vào cuối thập kỷ 50
Từ lúc nội chiến tại Triều Tiên có nguy cơ nổ ra, thực sự Trung Quốc không muốn dính líu vào vì Đảng Cộng sản Trung Quốc mới lên nắm quyền, còn trăm việc bề bộn Nhưng là một thành viên nước xã hội chủ nghĩa và là láng giềng thân thiết với Triều Tiên nên Trung Quốc
ủng hộ tối đa sự nghiệp thống nhất đất nước của nước bạn Sự hi sinh
to lớn đó của Trung Quốc còn là để bảo vệ lợi ích phe xã hội chủ nghĩa Cùng chiến đấu với nhau trên mặt trận thống nhất Triều Tiên của phía Bắc Triều, cùng trải qua bao khó khăn, thử thách, cùng ký hiệp ước hữu nghị, tương trợ, quan hệ Xô – Trung tưởng chừng thắm thiết hơn bao giờ hết
Song, chiến tranh Triều Tiên cũng bộc lộ kẽ nứt tiềm ẩn trong quan hệ đồng minh Xô – Trung.Khi chiến đấu ở Triều Tiên, Mao Trạch
Đông yêu cầu Liên Xô viện trợ thêm hàng hóa, bảo vệ biên giới, các
khu công nghiệp và quân đội Trung Quốc từ trên không Nhà lãnh đạo
6Trương Tiểu Minh, Chiến tranh lạnh và di sản của nó, Nxb chính trị Quốc gia, 2002, tr.118.
7Trần Trọng Trung (1986), Một cuộc chiến tranh sáu đời Tổng thống, tập 1, Nxb Văn Nghệ TPHồ
Chí Minh., tr 11.
Trang 7hàng đầu Trung Quốc này cân nhắc để tham gia cuộc chiến tranh với
những điều kiện có lợi nhất, đặc biệt là tranh thủ vũ khí hiện đại từ Liên
Xô, xây dừng nền quốc phòng vốn nhiều lỗ hổng Nhưng tại thời điểm Trung Quốc cần hơn bao giờ hết thì Liên Xô từ chối yểm trợ không
quân đã giáng một đòn chí tử vào liên minh Trung – Xô Thực chất vì
mục tiêu trong chính sách đối ngoại của Liên Xô là tránh xung đột trực tiếp với Mỹ Mặc dù Trung Quốc tham chiến cũng có những tính toán
riêng, nhưng sự cư xử của Liên Xô làm Trung Quốc ngờ vực mình bị
biến thành “tấm lá chắn an ninh” ở khu vực Đông Á Tuy cùng chống
kẻ thù chung song phần lớn chi phí chiến tranh là của Trung Quốc, Liên
Xô cung cấp ít và không kịp thời Do quá tập trung trên mặt trận Triều
Tiên mà cơ hội sáp nhập Đài Loan vào đại lục của Trung Quốc cũng bị
nhỏ đi
Nhìn chung, những mầm mống cho sự rạn nứt quan hệ Xô –
Trung đã được nảy mầm từ những ngày đầu chiến tranh Triều Tiên
Song sự hợp tác Xô – Trung – Triều đã khiến phe tư bản chủ nghĩa không thể thắng lợi trong chiến tranh Triều Tiên Điều đó là một sự cổ
vũ lớn cho phong trào cách mạng châu Á
3 Tác động đến quan hệ Trung – Mỹ
Trong mối quan hệ Trung – Mỹ, chiến tranh Triều Tiên đã mở ra thời
kỳ xung đột, đối đầu giữa hai nước về rất nhiều vấn đề, mà tiêu biểu là vấn đề Đài Loan Sau khi chiến tranh Triều Tiên kết thúc, trong nhận thức của người Mỹ, Trung Quốc đã trở thành một đối thủ nguy hiểm
đối với Mỹ - thậm chí nguy hiểm hơn cả Liên Xô - ở Châu Á8
Từ năm 1949 thành lập Trung Quốc mới cho đến cuối thập kỷ 1950,
đặc điểm cơ bản của ngoại giao Trung Quốc là “liên Xô, chống Mỹ”
Nên quan hệ của Trung Quốc với phe đế quốc chủ nghĩa phương Tây
do Mỹ cầm đầu là rất căng thẳng Từ bao lâu này, Mỹ giúp đỡ chính quyền Tưởng Giới Thạch là Quốc dân Đảng nội chiến với Đảng Cộng sản Trung Quốc Chính quyền Mỹ luôn phủ nhận điều kiện pháp lý của Trung Quốc mới, ngăn cản Trung Quốc mới thay thế quyền đại diện của Quốc dân Đảng tại Liên hợp quốc và các tổ chức Quốc tế khác Vì vậy, suy tính từ lợi ích quốc gia thì Mỹ là mỗi nguy hại rất lớn của Trung Quốc mới
8Peter Calvocoressi (2007), Chính trị thế giới sau năm 1945, Nxb Lao động, Hà Nội.
Trang 8Ngay sau khi chiến tranh Triều Tiên chính thức bùng nổ thì Mỹ đưa
quân đến can dự và hạ lệnh cho hạm đội 7 tiến vào Đài Loan, ngăn cản
sự tấn công vào đây Hành động đó nhằm ngăn cản mục đích chống lại cuộc tấn công của Mao Trạch Đông ra Đài Loan và ngăn cản Tưởng Giới Thạch phát động một cuộc chiến tranh xâm lược lớn vào Trung Quốc lục địa Có thể nói quan điểm của Mỹ đối với vấn đề Đài Loan đã
thay đổi, đặc biệt khi quân chí nguyện của Trung Quốc vượt sông Áp
Lục viện trợ cho quân đội Bắc Triều Tiên Chính quyền Truman đã luôn
cố gắng tránh một cuộc xung đột lan rộng ra toàn châu Á Tuy nhiên, việc Hạm đội 7 của Mỹ đóng quân ở Đài Loan đã vi phạm nghiệm trọng
đến chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc Do vậy, Stalin đã khôn khéo
sử dụng vấn đề này để làm đòn chiến lược để thúc đẩy Trung Quốc tham gia chiến tranh Triều Tiên dẫn đến việc Trung Quốc trực tiếp đối
đầu với Mỹ
Nhìn chung, Trung Quốc và Mỹ đều có mối quan tâm chung đến Bán
đảo Triều Tiên Triều Tiên có tính chất quyết định đến an nguy khu vực
biên giới phía Đông Bắc của Trung Quốc và ảnh hưởng rất lớn đến Nhật Bản và Philippines thuộc phạm vị ảnh hưởng của Mỹ Chiến tranh Triều Tiên là mở đầu cho quy mô chiến tranh Lạnh lan từ châu Âu đến châu
Á, là mốc mở đầu cho cuộc chiến tranh lạnh mới giữa Mỹ và Trung Quốc Chiến tranh Triều Tiên kết thúc buộc hai nước này phải thay đổi chính sách với nhau, đẩy hai cường quốc này vào cuộc đối đầu trực tiếp lẫn gián tiếp Mỹ bắt đầu coi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là một đối tượng riệng biệt so với Liên Xô ở Châu Á, cần tăng cường cô lập chính trị, bao vây quân sự, Tháng 12 năm 1954, Mỹ và Đài Loan
ký “Hiệp ước phòng ngự chung” đặt Đài Loan vào chế độ bảo hộ của
Mỹ Mỹ đã sử dụng vị trí quan trọng của Đài Loan làm con bài để kiềm chế Trung Quốc, từ đó dùng Trung Quốc kiềm chế Liên Xô9 Tình hình chiến sự qua hai lần khủng hoảng Đài Loan năm 1954 và 1958 đã chứng minh rằng hai bên luôn căng thẳng nhưng đều cố tránh những cuộc đối
đầu trực tiếp trên chiến trường Ngoài ra, Mỹ và Trung Quốc còn tiếp
tục đối đầu tại Liên hợp quốc khi Mỹ cương quyết phản đối việc Cộng hòa Nhân dân Trung hoa trở thành thành viên thường trực Hội đồng bảo an Nói chung, quan hệ hai nước thời điểm chiến tranh Triều Tiên
là vô cùng xấu, sự thù địch giữa hai nước ngày càng sâu thêm
9Ninh Xuân Thao, Tác động của chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) đến vấn đề Đài Loan trong
quan hệ Mỹ - Trung, tạp chí Nghiên cứu Đông Bắc Á, số 5(135) 5-2012.
Trang 9Cuộc chiến tranh Triều Tiên đã đánh một dấu mốc rất quan trọng trong quan hệ Mỹ - Trung trên nhiều lĩnh vực Nó đẩy mối quan hệ hai nước này sang trạng thái đối đầu suốt hơn 20 năm và Đài Loan là minh chứng
rõ ràng nhất Tuy nhiên hai quốc gia luôn hiểu rõ đâu là giới hạn để tránh cuộc đụng độ hạt nhân Đồng thời, Chiến tranh Triều Tiên mà sau này là hai cuộc khủng hoảng Eo biển Đài Loan không những thúc đẩy
sử đối đầu Trung – Mỹ mà còn là nguyên nhân dẫn đến rạn nứt trong quan hệ Xô – Trung sau này Vì vậy chiến tranh Triều Tiên cũng đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình hình thành quan hệ tam giác Mỹ
- Xô – Trung trong quan hệ quốc tế thời hiện đại
3 Tác động đến tình hình Đông Dương
Chiến tranh Triều Tiên nổ ra làm Mỹ lo ngại tầm ảnh hưởng của
Xô – Trung sẽ lan xuống Đông Dương nên giúp đỡ Pháp can thiệp vào chiến tranh Đông Dương nhằm khống chế ba nước trên bán đảo này không nổi lên bất cứ cuộc chiến nào như Triều Tiên Tuy vậy, do tính chất phức tạp của Chiến tranh Triều Tiên nên Mỹ không thể nào quan
tâm được hết tình hình ở Đông Dương dẫn đến việc năm 1954 phải ngồi vào bàn đàm phán hiệp định Geneve chấm dứt chế độ thực dân Pháp tại bán đảo Đông Dương
Có thể nói rằng sự bùng nổ chiến tranh Triều Tiên là sự cổ vũ to lớn cho phong trào cách mạng tại châu Á mà cụ thể là ở Đông Dương Sức mạnh của chủ nghĩa Cộng sản lan rộng hơn bao giờ hết Quan hệ ngoại giao giữa các nước xã hội chủ nghĩa rất tốt đẹp
Chiến tranh Triều Tiên dẫu chỉ kéo dài trong 37 tháng nhưng sự tác
động của nó tới quan hệ quốc tế là không hề nhỏ Nó thể hiện mưu đồ,
tính toán và tham vọng của các cường quốc tại khu vực Đông Á Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ đánh dấu sự xuất hiện của những cuộc chiến tranh nóng trong quỹ đạo chiến tranh Lạnh giữa hai cực Xô-Mỹ, hai khối Đông – Tây Bên cạnh đó, sự kiện này có ý nghĩa quan trọng đối với quan hệ tam giác Trung Quốc – Xô – Mỹ và cả những nước theo phe xã hội chủ nghĩa Chiến tranh Triều Tiên là tiền đề, là nguyên nhân,
là móc nối quan trọng cho các sự kiện xảy ra sau này, phản ánh sâu sắc lợi ích và ý chí của các quốc gia liên quan
Trang 10KẾT LUẬN
Bán đảo Triều Tiên luôn là địa bàn trọng yếu gây sự chú ý với các nước bên ngoài Nơi đây luôn đan xen lợi ích khác nhau của nhiều cường quốc Cũng vì vậy mà tình hình trên bán đảo này luôn gắn liền
với sự thay đổi trong chính sách của các nước lớn hoặc thay đổi trong quan hệ giữa các nước lớn với nhau Tuy chiến tranh Lạnh đã kết thúc, trật tự thế giới có nhiều thay đổi, song không phải vì thế mà vị trí và vai trò chiến lược của bán đảo Triều Tiên trong bàn cờ chiến lực của các
nước lớn lại giảm sút Ngày nay tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều
Tiên là vấn đề nhức nhối đối với toàn thế giới, là quá trình mặc cả giữa
các nước lớn Bởi vậy mà việc giải quyết tận gốc vấn đề Bán đảo Triều
Tiên không chỉ được quyết định bởi sự thay đổi chính sách của hai miền Nam – Bắc mà ảnh hưởng của các nước lớn cũng chiếm vai trò vô cùng quan trọng