SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHÁNH HÒATRƯỜNG THPT NGUYỄN VĂN TRỖIĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY MÔN TIN HỌC LỚP 12 VỀ HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU BẰNG CÁC PHẦN MỀM QUẢN LÝ HO
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHÁNH HÒATRƯỜNG THPT NGUYỄN VĂN TRỖI
ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY MÔN TIN HỌC LỚP 12 VỀ HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU BẰNG CÁC PHẦN MỀM QUẢN LÝ HOÀN CHỈNH ĐỂ MINH HỌA CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT
NGUYỄN VĂN TRỖI THÀNH PHỐ NHA TRANG
Trang 2MỤC LỤC
1 TÓM TẮT ĐỀ TÀI 3
2 GIỚI THIỆU a Giải pháp thay thế 4
b Vấn đề nghiên cứu 5
c Giả thuyết nghiên cứu 5
3 PHƯƠNG PHÁP a Khách thể nghiên cứu 5
b Thiết kế 6
c Kết quả 6
d Quy trình nghiên cứu 7
e Đo lường 7
4 PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ 8
5 BÀN LUẬN 8
6 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ a Kết luận 9
b Kiến nghị 9
7 TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
8 PHỤ LỤC 11
Phụ lục 1: Đề kiểm tra và đáp án 11-16 Phụ lục 2: Bảng điểm kiểm tra trước tác động 17 Lớp đối chứng 17-18 Lớp thực nghiệm 18-19 Bảng điểm kiểm tra sau tác động
Lớp đối chứng 19-20 Lớp thực nghiệm 20-21
9 GIÁO ÁN 22-37
Trang 31 TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Hiện nay, trên phạm vi toàn cầu, các công cụ của công nghệ thông tin đang dần dần thay thế những công cụ truyền thống, góp phần thúc đẩy sự phát triển trên tất cả các lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, giáo dục, kinh tế, xã hội Cũng giống như cuộc cách mạng công nghiệp, cuộc cách mạng công nghệ thông tin đang dẫn đến những thay đổi quan trọng trong cách sống và ngay cả cách suy nghĩ của chúng ta Vì vậy việc đưa tin học vào giảng dạy trong các trường phổ thông là việc làm rất cần thiết, giúp các em nắm được các kiến thức cơ bản, những lợi ích của tin học để áp dụng vào đời sống và góp phần làm nền tảng kiến thức để học tập cao hơn
Tuy vậy, trong quá trình giảng dạy môn Tin học 12, tôi nhận thấy đa số học sinh không hứng thú với môn học này Nội dung chương trình tin học 12 giới thiệu cho học sinh các kiến thức về cơ sở dữ liệu và làm quen với hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access; Nhằm giúp cho học sinh hiểu được cách tổ chức, quản lí dữ liệu trên máy tính
và thông qua hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access giúp học sinh bước đầu làm quen với các thao tác cơ bản để có thể xây dựng một chương trình quản lí trên máy tính Đây là những kiến thức rất cần thiết đối với học sinh vì ngày nay các chương trình quản lí được sử dụng rất nhiều để giải quyết các bài toán quản lí trong xã hội Tuy nhiên nội dung phần chương I, III, IV là những kiến thức về cơ sở dữ liệu khá trừu tượng và khô khan; nội dung chương II giúp học sinh làm quen xây dựng và thao tác với các đối tượng của Access Nhưng khi tìm hiểu xong một số đối tượng như Table, Form, Query, Report học sinh vẫn khó hình dung các đối tượng này được sử dụng trong một chương trình quản lí như thế nào Vả lại, các em là học sinh cuối cấp nên có xu hướng học các môn chính để thi tốt nghiệp và thi cao đẳng, đại học Vì những lí do đó dẫn đến các em không hứng thú với môn học và hiệu quả học tập không cao
Trang 4Từ lí do trên, Giải pháp của chúng tôi là: “SỬ DỤNG MỘT PHẦN MỀM QUẢN LÍ HOÀN CHỈNH ĐỂ MINH HỌA CHO HỌC SINH LÀM QUEN VỚI
HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MICROSOFT ACCESS”
Phần mềm sử dụng để minh họa có thể là phần mềm quản lí học sinh, phần mềm quản lí thư viện, phần mềm quản lí bán hàng, phần mềm quản lí đoàn viên… được xây dựng bằng Access Ở đây tôi sử dụng phần mềm Quản lí đoàn viên để học sinh dễ hiểu hơn
2 GIỚI THIỆU
Sử dụng phần mềm ứng dụng giới thiệu với học sinh để giúp học sinh có cái nhìn tổng quát, biết được sản phẩm mình có thể làm được sau khi tìm hiểu về cơ sở dữ liệu và hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access Thông qua việc sử dụng các đối tượng trong phần mềm để minh họa cho bài học hoặc yêu cầu học sinh làm lại các đối tượng đó khi thực hành Từ đó giúp học sinh cảm thấy hứng thú với môn học và hiệu quả học tập cao hơn
a Giải pháp thay thế: Giới thiệu với các em các chương trình quản lí thông qua các bài học trên lớp là việc làm rất cần thiết Về vấn đề đổi mới PPDH trong đó có ứng dụng CNTT trong dạy học, đã có nhiều bài viết được trình bày trong các trang bài giảng điện tử
Trang 5liệu” Qua nguồn cung cấp thông tin sinh động đó, học sinh tự khám phá ra kiến thức khoa học Từ đó, truyền cho các em lòng tin vào khoa học, say mê tìm hiểu khoa học cùng các ứng dụng của nó trong đời sống
b Vấn đề nghiên cứu: Việc sử dụng các chương trình quản lý vào dạy các bài có nội dung “một số đối tượng như : Table, Form, Query, Report” có nâng cao kết quả học tập của học sinh khối lớp 12 không?
c Giả thuyết nghiên cứu: Sử dụng các chương trình quản lý trong dạy học sẽ nâng cao kết quả học tập các bài học về “một số đối tượng như : Table, Form, Query, Report” cho học sinh khối lớp 12 trường THPT Nguyễn Văn Trỗi
Có 7 giáo giảng dạy tin học có tuổi đời và tuổi nghề tương đương nhau và đều
là giáo viên giỏi cấp trường trong nhiều năm, có lòng nhiệt tình và trách nhiệm cao trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh
* Học sinh:
Hai lớp được chọn tham gia nghiên cứu có nhiều điểm tương đồng nhau về tỉ
lệ giới tính, dân tộc Cụ thể như sau:
Bảng 1 Giới tính và thành phần dân tộc của HS lớp 12 trường THPT Nguyễn Văn Trỗi
Về ý thức học tập, tất cả các em ở hai lớp này đều tích cực, chủ động
Về thành tích học tập của học kỳ trước, hai lớp tương đương nhau về điểm số của tất cả các môn học
Trang 6b Thiết kế
Chọn hai lớp nguyên vẹn: lớp 12C3 là nhóm thực nghiệm và 12C8 là nhóm đối chứng Chúng tôi dùng bài kiểm tra 1 tiết môn Tin học làm bài kiểm tra trước tác động Kết quả kiểm tra cho thấy điểm trung bình của hai nhóm có sự khác nhau, do đó chúng tôi dùng phép kiểm chứng T-Test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số trung bình của 2 nhóm trước khi tác động
p = 0,276>0,05, từ đó kết luận sự chênh lệch điểm số trung bình của hai nhóm TN và
ĐC là không có ý nghĩa, hai nhóm được coi là tương đương
Sử dụng thiết kế 2: Kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm tương
đương (được mô tả ở bảng 2)
Bảng 3 Thiết kế nghiên cứu
Dạy học có sử dụng chương trình quản lý minh họa
O3
Dạy học không sử dụng chương trình quản lý minh họa
O4
ở thiết kế này, chứng tôi sử dụng phép kiểm chứng T-Test độc lập
d Quy trình nghiên cứu
* Chuẩn bị bài của giáo viên:
- Giáo viên Đường Quang Kiên dạy lớp đối chứng: Thiết kế kế hoạch bài học không
sử dụng chương trình quản lý minh họa, quy trình chuẩn bị bài như bình thường
Trang 7* Tiến hành dạy thực nghiệm:
Thời gian tiến hành thực nghiệm vẫn tuân theo kế hoạch dạy học của nhà trường và theo thời khóa biểu để đảm bảo tính khách quan Cụ thể:
Bảng 4 Thời gian thực nghiệm
Thứ /
Bảng
2 bài tập tự luận
* Tiến hành kiểm tra và chấm bài
Sau khi thực hiện dạy xong các bài học trên, tôi tiến hành cho kiểm tra 1 tiết
( xem cấu trúc đề và đáp án phần phụ lục 1)
Trang 84 PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ
Bảng 5 So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động
Chênh lệch giá trị TB chuẩn
(SMD)
0,865
Như trên đã chứng minh rằng kết quả 2 nhóm trước tác động là tương đương Sau tác động kiểm chứng chênh lệch ĐTB bằng T-Test cho kết quả P = 0,0009, cho thấy sự chênh lệch giữa ĐTB nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả ĐTB nhóm thực nghiệm cao hơn ĐTB nhóm đối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0 865
89 , 0
16 8 93 8
Điều đó cho thấy mức độ ảnh hưởng của dạy học có sử dụng chương trình quản lý minh họa đến TBC học tập của nhóm thực nghiệm là lớn
Giả thuyết của đề tài “có sử dụng chương trình quản lý minh họa” đã được kiểm chứng
5 BÀN LUẬN
Kết quả của bài kiểm tra sau tác động của nhóm thực nghiệm là TBC= 8,93, kết quả bài kiểm tra tương ứng của nhóm đối chứng là TBC = 8,16 Độ chênh lệch điểm số giữa hai nhóm là 0,77 Điều đó cho thấy điểm TBC của hai lớp đối chứng và thực nghiệm đã
có sự khác biệt rõ rệt, lớp được tác động có điểm TBC cao hơn lớp đối chứng
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn của hai bài kiểm tra là SMD =0,865 Điều này có nghĩa mức độ ảnh hưởng của tác động là lớn
Phép kiểm chứng T-test ĐTB sau tác động của hai lớp là p=0.0009< 0.001 Kết quả này khẳng định sự chênh lệch ĐTB của hai nhóm không phải là do ngẫu nhiên mà
Trang 9* Hạn chế:
Nghiên cứu này sử dụng chương trình quản lý minh họa trong giờ học môn Tin học ở cấp trung học phổ thông là một giải pháp rất tốt nhưng để sử dụng có hiệu quả, người giáo viên cần phải có trình độ về tin học, có kĩ năng thiết kế giáo án điện tử, biết khai thác và sử dụng các nguồn thông tin trên mạng Internet, biết thiết kế kế hoạch bài học hợp lí
6 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
a Kết luận:
Việc sử dụng chương trình quản lý minh họa vào giảng dạy nội dung “một số đối tượng như Table, Form, Query, Report” thay thế cho các hình ảnh tĩnh có trong SGK đã nâng cao hiệu quả học tập của học sinh
b Kiến nghị:
Đối với các cấp lãnh đạo: Cần quan tâm về cơ sở vật chất như trang thiết bị máy tính, máy chiếu Projector hoặc màn hình ti vi màn hình rộng có bộ kết nối cho các nhà trường Mở các lớp bồi dưỡng thiết kế ảnh động bằng phần mềm violet, powerpoint, flast , khuyến khích và động viên giáo viên áp dụng CNTT vào dạy học
Đối với giáo viên: Không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để hiểu biết về CNTT, biết khai thác thông tin trên mạng Internet, nghiên cứu học phần mềm Powerpoint, violet, flast để thiết kế ảnh động có kĩ năng sử dụng thành thạo các trang thiết bị dạy học hiện đại
Với kết quả của đề tài này, tôi mong rằng các bạn đồng nghiệp quan tâm, chia
sẻ và đặc biệt là đối với giáo viên cấp trung học có thể ứng dụng đề tài này vào việc dạy học môn Tự nhiên và xã hội, môn Tin học để tạo hứng thú và nâng cao kết quả học tập cho học sinh
7 TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Download các chương trình minh họa mảng một chiều, xâu ký tự tại trang web nvtroi.khanhhoa.edu.vn trong mục software
- Mạng Internet: http://flash.violet.vn ; thuvientailieu.bachkim.com ;
thuvienbaigiangdientu.bachkim.com; giaovien.net
Trang 108 PHỤ LỤC
Phụ lục 1: đề kiểm tra và đáp án
KIỂM TRA MÔN: TIN HỌC Thời gian 45 phút Phần 1 (trắc nghiệm 6đ)
Câu 1: Để chỉ định khóa chính cho một bảng, sau khi chọn trường ta thực hiện lệnh :
A File/Primary key B Edit/Primary key C View/Primary key D.Table/Primary key Câu 2: Dữ liệu trong một CSDL được lưu trong:
A Bộ nhớ RAM B Bộ nhớ ROM C Bộ nhớ ngoài D Các thiết bị nhập Câu 3: Trong cửa sổ CSDL, muốn thay đổi cấu trúc 1 bảng ta chọn bảng đó rồi nháy:
Câu 4: Để xóa một bản ghi ta thực hiện thao tác nào sau đây?
A Chọn Insert → Delete Record rồi chọn Yes B Nháy trên thanh công cụ rồi chọn Yes
C Nháy trên thanh công cụ rồi chọn Yes D Cả a và c đều đúng
Câu 5: Đâu là kiểu dữ liệu văn bản trong Access:
Câu 6: Trong Acess để mở CSDL đã lưu thao tác thực hiện lệnh nào sau đây là đúng:
A File/new/Blank Database B Create table by using wizard
C File/open/<tên tệp> D Create Table in Design View
Câu 7: Đối tượng nào sau đây được dùng để thiết kế biễu mẫu:
Câu 8: Tên cột (tên trường) được viết bằng chữ hoa hay thường:
A Bắt buộc phải viết hoa B Tùy theo trường hợp
C Bắt buộc phải viết thường D Không phân biệt chữ hoa hay thường Câu 9: Mỗi đối tượng của Access có các chế độ làm việc là:
A Trang dữ liệu và thiết kế B Chỉnh sửa và cập nhật
C Thiết kế và bảng D Thiết kế và cập nhật
Câu 10: Chọn kiểu dữ liệu nào cho truờng điểm thi:
ĐỀ 1
Trang 11Câu 11: Data Type có nghĩa là:
A Độ rộng trưòng B Tên trường C Kiểu dữ liệu D Mô tả DL
Câu 12: Đâu là lệnh xoá bản ghi:
A Records – Delete B Edit – Delete C Tools – Delete record D File –delete
-
PHẦN BÀI LÀM TRẮC NGHIỆM:
Câu 1: … Câu 2: ……Câu 3: …… Câu 4: …… Câu 5: …… Câu 6: …
Câu 7: … Câu 8: … Câu 9: … Câu 10:…… Câu 11: …… Câu 12: …
Phần 2 ( tự luận 4đ)
Bài 1: (1.5đ)
Cho bảng dữ liệu HOC_SINH với các trường sau: MaHS, HoTen, GioiTinh,
NgaySinh, To, DiemToan, DiemVan,
a) Em hãy khai báo các trường, kiểu dữ liệu cho bảng HOC_SINH bằng cách điền vào bảng trên
b) Hãy chỉ ra khóa chính cho bảng HOC_SINH:
Bài 2: (2.5đ)
Bảng dữ liệu HOC_SINH đã có dữ liệu như sau:
Trang 12a Dùng mẫu hỏi lọc ra các HOC_SINH ( gồm MaNV , HoTen , GioiTinh,
DIEMTOAN, DIEMVAN) có Điểm các môn: toán và văn từ 5.0 trở lên, trả lời bằng cách điền đầy đủ thông tin vào lưới mẫu hỏi dưới đây
Trang 13KIỂM TRA MÔN: TIN HỌC Thời gian 45 phút
Phần 1 (trắc nghiệm 6đ )
Câu 1: Access là gì?
A Là phần mềm ứng dụng B Là phần mềm công cụ C Là hệ QTCSDL
D Là phần cứng
Câu 2: Trong Access để hiện hộp thoại tìm kiếm ta thực hiện thao tác?
A Chọn Record / Find B Chọn Record/ Replace C Chọn Edit / Find
D Chọn Edit / Replace
Câu 3: Khi làm việc với đối tượnng bảng, muốn xem dữ liệu trong bảng, ta chọn nút lệnh :
Câu 4: Các đối tượng chính của Access là:
A Field, Record, Table, Query B Table, Query, Form, Report
C Table, Form, Field, Query D Query, Table, Wizard, Form
Câu 5: Khi chỉ định khoá chính sai, muốn xóa bỏ khoá chính đã chỉ định, ta nháy chuột vào:
A Biểu tượng B Biểu tượng C Biểu tượng D Biểu tượng Câu 6: Để lọc dữ liệu theo mẫu ta chọn biểu tượng nào sau đây?
A Biểu tượng ; B Biểu tượng ; C Biểu tượng ; D Biểu tượng Câu 7: Để đổi tên bảng ta thực hiện
A Edit -> Rename B File -> Rename C View-> Rename D Tools -> Rename Câu 8: Trong Access, Kiểu DL họ tên được khai báo kiểu nào ?
Câu 9: Để tìm kiếm và thay thế dữ liệu trong bảng ta chọn biểu tượng nào sau đây?
A Biểu tượng ; B Biểu tượng ; C Biểu tượng D Biểu tượng ; Câu 10: Giả sử, trường đơn giá có giá trị là : 1USD Hãy cho biết trường đơn giá có kiểu dữ liệu gì ?
Câu 11: Khi làm việc với cấu trúc bảng, để khai báo tên trường, ta gõ tên trường tại cột :
Câu 12: Trong mẫu hỏi, để hiện ra các trường cần xác định, ta khai báo tên trường tại hàng:
ĐỀ 2
Trang 14PHẦN BÀI LÀM TRẮC NGHIỆM:
Câu 1: … Câu 2: ……Câu 3: …… Câu 4: …… Câu 5: …… Câu 6: ……
Câu 7: …… Câu 8: ……Câu 9: …… Câu 10: … Câu 11: …… Câu 12: ……
Phần 2 ( tự luận 4đ)
Bài 1: (1.5đ)
Cho bảng dữ liệu NHAN_VIEN với các trường sau: HoTen, GioiTinh, NgaySinh, DiaChi, Luong, MaNV
a) Em hãy khai báo các trường, kiểu dữ liệu cho bảng NHAN_VIEN bằng cách điền vào bảng trên
b) Hãy chỉ ra khóa chính cho bảng NHAN_VIEN: Bài 2: (2.5đ)
Bảng dữ liệu NHAN_VIEN đã có dữ liệu như sau:
a) Dùng mẫu hỏi lọc ra các nhân viên ( gồm MaNV , HoTen , GioiTinh, Luong)
có lương từ 4500000 trở lên, trả lời bằng cách điền đầy đủ thông tin vào lưới mẫu hỏi dưới đây
Trang 16ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1
Phần 1 (trắc nghiệm 6đ _ mỗi câu 0.5 điểm )
PHẦN BÀI LÀM TRẮC NGHIỆM Câu 1: …b… Câu 2: c……Câu 3: a……Câu 4: b… Câu 5: …c… Câu 6: …c… Câu 7: …d… Câu 8: d… Câu 9: a… Câu 10: b…… Câu 11: c…… Câu 12: …b Phần 2 ( tự luận 4đ)
Bài 1: (1.5đ)
Cho bảng dữ liệu HOC_SINH với các trường sau: MaHS, HoTen, GioiTinh,
NgaySinh, To, DiemToan, DiemVan,
c) Hãy chỉ ra khóa chính cho bảng HOC_SINH: MaHS (0.5đ)
Bài 2: (2.5đ) Bảng dữ liệu HOC_SINH đã có dữ liệu như sau:
a Dùng mẫu hỏi lọc ra các HOC_SINH ( gồm MaHS , HoTen , GioiTinh,
DIEMTOAN, DIEMVAN) có Điểm các môn: toán và văn từ 5.0 trở lên, trả lời bằng cách điền đầy đủ thông tin vào lưới mẫu hỏi dưới đây : (1.5đ)
Field
Trang 17Table HOC_SINH HOC_SINH HOC_SINH HOC_SINH HOC_SINH HOC_SINH Sort
Show
b Viết biểu thức tính thêm cột ĐTB ( cho biết điểm trung bình được tính như sau: (điểm môn toán + điểm môn văn)/2 ) ĐTB: ([DiemToan]+[ DiemVan])/2 (1đ)
Trang 18ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2
Phần 1 (trắc nghiệm 6đ _ mỗi câu 0.5 điểm )
PHẦN BÀI LÀM TRẮC NGHIỆM:
Câu 1: …c Câu 2: c Câu 3: …b Câu 4: b Câu 5: …a… Câu 6: d…
Câu 7: …a Câu 8: b…Câu 9: …d… Câu 10: d… Câu 11: b… Câu 12: a…
b) Hãy chỉ ra khóa chính cho bảng NHAN_VIEN: MaNV (0.5đ)
Bài 2: (2.5đ) Bảng dữ liệu NHAN_VIEN đã có dữ liệu như sau:
a) Dùng mẫu hỏi lọc ra các nhân viên ( gồm MaNV , HoTen , GioiTinh, Luong)
có lương từ 4500000 trở lên, trả lời bằng cách điền đầy đủ thông tin vào lưới mẫu hỏi dưới đây (1.5 đ) – sai một ý trừ 0.25 diểm
Trang 19Field
Trang 20Phụ lục 2:
Bảng điểm kiểm tra trước tác động
BẢNG ĐIỂM MÔN TIN LỚP 12C8 ĐIỂM KIỂM TRA TRƯỚC TÁC ĐỘNG - LỚP ĐỐI CHỨNG
Trang 2215 Phạm Thị Kim Khánh 6
