LUẬN văn THẠC sĩ LỊCH sử ĐẢNG ĐẢNG CỘNG sản VIỆT NAM LÃNH đạo GIẢI QUYẾT mối QUAN hệ GIỮA xây DỰNG và bảo vệ MIỀN bắc xã hội CHỦ NGHĨA GIAI đoạn từ 1965 đến 1968

Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 1975) của dân tộc Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đã thắng lợi hoàn toàn, Tổ quốc thống nhất, cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội. Suốt 21 năm tiến hành cuộc kháng chiến, chúng ta đã đánh thắng bốn chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ. Trong đó giai đoan từ năm 1965 đến năm 1968 đế quốc Mỹ triển khai chiến lược “Chiến tranh cục bộ”, đưa quân Mỹ trực tiếp vào miền Nam và tiến hành leo thang đánh phá miền Bắc Việt Nam

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) của dân tộc Việt Nam,dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đã thắng lợi hoàn toàn, Tổ quốcthống nhất, cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội Suốt 21 năm tiến hành cuộc khángchiến, chúng ta đã đánh thắng bốn chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ Trong

đó giai đoan từ năm 1965 đến năm 1968 đế quốc Mỹ triển khai chiến lược “Chiếntranh cục bộ”, đưa quân Mỹ trực tiếp vào miền Nam và tiến hành leo thang đánhphá miền Bắc Việt Nam Lúc này, cả nước có chiến tranh với mức độ khác nhau.Miền Bắc chuyển từ trạng thái thời bình sang trạng thái thời chiến và đứng trướcnhững thách thức lớn lao Trong hàng loạt các vấn đề cần giải quyết nổi lên vấn đềĐảng lãnh đạo giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hộichủ nghĩa từ năm 1965 đến năm 1968 Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộngsản Việt Nam, quân và dân miền Bắc đã khắc phục khó khăn vừa chiến đấu vừasản xuất, tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội, đồng thời chi viện sức người sức củacho tiền tuyến miền Nam Để đảm bảo cho miền Bắc đứng vững trước mưa bombão đạn của kẻ thù, thực sự là nhân tố quyết định thắng lợi trong cuộc kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước Đúng như Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng(1976) đã tổng kết: “Không thể nào có thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước nếu không có miền Bắc xã hội chủ nghĩa, suốt mười sáu năm qua,luôn luôn cùng một lúc phải làm hai nhiệm vụ chiến lược” Giải quyết tốt mốiquan hệ giũa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa đã thể hiện rõ bảnlĩnh chính trị, tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, tự lực, tự cường của Đảng tronghoàn cảnh cả nước có chiến tranh vô cùng ác liệt của đế quốc Mỹ Qua đó đã để lạicho Đảng ta nhiều bài học kinh nghiệm lãnh đạo quý có ý nghĩa khoa học và thựctiễn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hiện nay Mặt

khác đã bổ sung vào kho tàng lý luận Mác - Lênin về giải quyết mối quan hệ giữaxây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Từ việc nghiên cứu Đảng Cộng sản Việt Nam giải quyết mối quan hệgiữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965 đến năm

1968 có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, góp phần tổng kết kinh nghiệm lịch sửcủa Đảng để tiếp tục vận dụng sáng tạo vào công cuộc đổi mới xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hiện nay Chính vì vậy tôi chọn vấn đề:

“Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng

và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965 đến năm 1968” làm đề

tài luận văn thạc sĩ lịch sử , chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Sau thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đã có nhiều tácphẩm, nhiều bài viết và nhiều công trình khoa học nghiên cứu về sự nghiệpxây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và vai trò hậu phương miền Bắc đốivới cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước với các thể loại khác nhau Cuốn

sách Miền Bắc xã hội chủ nghĩa trong quá trình thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược của Nguyễn Duy Trinh, do Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội xuất bản năm

1976, đề cập đến vai trò của miền Bắc trong quá trình thực hiện hai nhiệm vụchiến lược xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chi viện đắc lực cho tiềntuyến miền Nam, góp phần vào sự nghiệp chung đấu tranh thống nhất đấtnước Qua nội dung cuốn sách, tác giả đã trình bày một cách gián tiếp quátrình giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ

nghĩa Cuốn Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thắng lợi và bài học của Ban Chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị, do Nhà xuất

bản Chính trị Quốc gia xuất bản năm 1995, đã khái quát toàn bộ cuộc khángchiến, cuốn sách dành một phần đề cập đến kết hợp giữa xây dựng và bảo vệmiền Bắc trong điều kiện có chiến tranh Hội đồng Trung ương chỉ đạo biênsoạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí

Minh tổ chức biên soạn Giáo trình lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà xuất

bản Chính trị Quốc gia xuất bản năm 2004, dành hẳn chương IV viết về xâydựng và bảo vệ miền Bắc Trong chương IV có một phần đề cập đến chuyểnhướng xây dựng miền Bắc, đánh thắng chiến lược “chiến tranh cục bộ” (1965

- 1968) Xoay quanh nội dung này đã trình bày chiến lược “chiến tranh cụcbộ” của đế quốc Mỹ và những chủ trương, chỉ đạo của Đảng Cộng sản ViệtNam đối với chuyển hướng xây dựng miền Bắc, đánh thắng cuộc chiến tranhphá hoại lần thứ nhất của không quân, hải quân Mỹ Thông qua đó ta thấyđược cách giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội

chủ nghĩa của Đảng Cộng sản Việt Nam Cuốn Hỏi đáp lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân Hà Nội 2004 của Học viện

Chính trị quân sự Trong câu hỏi 46, Đảng lãnh đạo sự nghiệp xây dựng chủnghĩa xã hội ở miền Bắc trong hoàn cảnh đế quốc Mỹ mở rộng chiến xâm lượctrên cả nước (1965 - 1972), ý nghĩa lịch sử, toàn bộ nội dung đã trình bàytình hình, chủ trương chiến lược của Đảng và quá trình Đảng chỉ đạo xây dựngchủ nghĩa xã hội ở miền Bắc Thông qua phần trình bày cho ta thấy chủ trương

và sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với sự nghiệp xây dựng chủnghĩa xã hội ở miền Bắc trong điều kiện có chiến tranh phá hoại của đế quốc

Mỹ Viện nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh tổ chức

biên soạn cuốn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tập 2 (1954 -1975) do Nhà

xuất bản Chính trị Quốc gia xuất bản năm 1995 Từ chương VIII đến chươngXII, cuốn sách đã dựng lên bức tranh tương đối hoàn chỉnh của cuộc khángchiến Trong chương X, các tác giả tập trung trình bày sự chỉ đạo của Đảng và

cuộc đấu tranh của quân và dân ta từ năm 1965 đến năm 1968 Công trình Mấy vấn đề chỉ đạo chiến lược trong 30 năm chiến tranh giải phóng (1945 - 1975),

Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân năm 1999 đề cập đến sự chỉ đạo của Đảng trên

tất cả các lĩnh vực Năm 1991, Nhà xuất bản Sự thật xuất bản cuốn Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tập 2 của Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Cuốn sách đã đề cập đến sự chỉ đạo của Đảng trên tất cả các lĩnh vực

Ngoài ra còn có rất nhiều công trình nghiên cứu của các địa phương tổng kết

chiến tranh nhân dân chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ như cuốn: Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội xuất bản năm 1995 Lịch sử Đảng bộ tỉnh Nam Định do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia xuất bản năm 2001 Lịch sử Đảng bộ tỉnh Hà Tây,

tập III (1954 -1975), Tỉnh uỷ Hà Tây 2002 Tất cả các công trình nghiên cứu đã nêutrên đã khái quát cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta, trong đó cóviết về đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của đế quốc Mỹ, đẩymạnh sản xuất tích cực chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam (1965 - 1968)

Luận văn thạc sĩ lịch sử của Nguyễn Công Loan viết về Sự chi viện của hậu phương lớn miền Bắc cho tiền tuyến lớn miền Nam trong sự nghiệp chống

Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) luận văn gián tiếp đề cập đến mối quan hệ giữa xây

dựng và bảo vệ miền Bắc trong giai đoạn có chiến tranh phá hoại Luận văn thạc

sĩ lịch sử của Đỗ Đức Tính viết về Đảng lãnh đạo miền Bắc tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội và chi viện miền Nam chống Mỹ, cứu nước giai đoạn 1965 -

1968, luận văn đã đề cập một phần đến mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ

miền Bắc xã hội chủ nghĩa Luận văn thạc sĩ lịch sử của Nguyễn Ngọc Dương

viết về Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo chuyển hướng xây dựng kinh tế ở miền Bắc trong điều kiện có chiến tranh phá hoại từ 1965 đến 1968 luận văn đề

cập đến chuyển hướng xây dựng kinh tế để hướng tới đánh thắng hoàn toàn đếquốc Mỹ xâm lược giai đoạn 1965 - 1968 Thông qua đó đã giải quyết một phầnĐảng lãnh đạo giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội

chủ nghĩa Luận văn thạc sĩ lịch sử của Lê Ngọc Khuyến viết về Vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo đánh thắng chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ từ năm 1965 đến năm 1968 Luận văn làm rõ Chủ tịch Hồ Chí Minh

cùng Trung ương Đảng xây dựng quyết tâm đánh thắng chiến lược “chiến tranhcục bộ” của đế quốc Mỹ (1965 - 1968) và Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trungương Đảng chỉ đạo đánh thắng chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ(1965 - 1968) Những vấn đề vận dụng trong giai đoạn hiện nay Trong luậnvăn tác giả đề cập một phần đến chủ trương tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội ở

mìên Bắc trong điều kiện có chiến tranh Miền Bắc vừa sản xuất, xây dựng kinh

tế, vừa xây dựng phát triển lực lượng cả về số lượng và chất lượng, nhằm bảo vệmiền Bắc xã hội chủ nghĩa, đồng thời không ngừng bổ sung, chi viện tăng cườngsức mạnh chiến đấu cho cách mạng miền Nam Với chủ trương phát động mộtcuộc chiến tranh nhân dân và xây dựng nền quốc phòng toàn dân nhằm đánh bạichiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân của đế quốc Mỹ, bảo vệ thànhquả của miền Bắc xã hội chủ nghĩa Đồng thời, chuẩn bị mọi mặt sẵn sàng đánhthắng địch nếu chúng liều lĩnh mở rộng chiến tranh, đưa lực lượng lục quân raxâm lược miền Bắc Quân và dân miền Bắc sẵn sàng chi viện sức người, sức củacho cách mạng miền Nam, đáp ứng kịp thời nhu cầu cuộc kháng chiến của nhândân miền Nam, nhằm giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, đi đến thống nhấtnước nhà Thông qua nội dung tác giả trình bày đã đề cập gián tiếp đến việcĐảng Cộng sản Việt Nam giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miềnBắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965 đến năm 1968

Ngoài ra còn có nhiều công trình, bài viết của các nhà khoa học, các vịlãnh đạo Đảng, Nhà nước, các vị tướng lĩnh Quân đội trực tiếp tham gia chỉđạo cuộc kháng chiến đã viết về vấn đề này được xuất bản thành sách, hoặcđăng trên các báo, tạp chí như: Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Trọng Phúc (2007)

Sự chi viện của miền Bắc đối với miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Tạp chí Lịch sử Đảng số 3/ 2007, từ trang 20 - 24 Tác giả đã nêu tình

hình miền Bắc sau tháng 7/1954 đến hết năm 1975 Trong đó tác giả trình bàykhái quát chủ trương xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa và ra sức chi việncho chiến trường miền Nam, tích cực giúp đỡ cách mạng Lào, Campuchia Bàibáo cho ta những số liệu quý về sự chi viện sức người, sức của của miền Bắcđối với tiền tuyến miền Nam, đánh thắng chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của

đế quốc Mỹ Đây là tư liệu quý để tác giả nghiên cứu làm rõ Đảng Cộng sảnViệt Nam lãnh đạo giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc

xã hội chủ nghĩa trong điều kiện có chiến tranh từ năm 1965 đến năm 1968

Đại tướng Võ Nguyên Giáp (2005), Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước

thắng lợi vĩ đại của bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam, Báo Quân đội nhân dân,

ngày 14/4/2005, bài báo chỉ rõ: Năm tháng sẽ trôi đi, những thắng lợi củanhân dân ta trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sửdân tộc ta như một trong những chiến công chói lọi nhất, một biểu tượng sángngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người

và đã đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sựkiện có tầm quan trọng quốc tế và có tính chất thời đại sâu sắc Tác giả dựnglại toàn cảnh cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta, phân tíchkhá sâu sắc những thắng lợi vĩ đại của bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam, đặc biệtlàm rõ chủ trương, chỉ đạo xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa, đánh thắngchiến tranh phá hoại lần thứ nhất của đế quốc Mỹ buộc chúng phải tuyên bốchấm dứt ném bom miền Bắc vào ngày 01/11/1968 Đây là tư liệu quý để tácgiả kế thừa và nghiên cứu làm rõ Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo giảiquyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa từ năm

1965 đến năm 1968 Tác giả Thiện Thuật (2005), Tất cả để chiến thắng - Tất

cả vì tiền tuyến lớn, thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người,

Báo Quân đội nhân dân, ngày 15/4/2005, trang 4 Tác giả đã đề cập tới phongtrào ở tỉnh Thái Bình trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước Đây là quêhương giàu truyền thống cách mạng, trong cuộc kháng chiến cũng như tronglao động sản xuất Thái Bình luôn là tỉnh đi đầu trong cả nước về đóng gópsức người, sức của cho tiền tuyến, nhất là trong cuộc kháng chiến chống Mỹcứu nước với 151.993 quân và 65 vạn tấn lương thực, thực phẩm, hơn mộttriệu ngày công chi viện cho tiền tuyến miền Nam Nội dung bài báo tác giảcòn làm rõ không khí nô nức tòng quân nhập ngũ của tuổi trẻ tỉnh Thái Bình

và cách thức tổ chức vừa sản xuất vừa chiến đấu của quân và dân tỉnh TháiBình Đây là tư liệu quý ở địa phương góp lên bức tranh chung cả nước thựchiện chủ trương giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xãhội chủ nghĩa đã thấm sâu vào từng người dân miền Bắc nói chung, quân vàdân tỉnh Thái bình nói riêng

Những công trình nêu trên đề cập đến nhiều khía cạnh về sự lãnh đạo, chỉđạo của Đảng đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước Đặc biệt cáccông trình nêu trên phần nào đã đề cập tới nội dung Đảng Cộng sản Việt Namgiải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa.Đây là nguồn tài liệu quý để tác giả kế thừa, vận dụng trong quá trình nghiêncứu đề tài Tuy nhiên chưa có công trình nào đề cập trực tiếp hoặc đi sâunghiên cứu toàn diện Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo giải quyết mối quan

hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965 đến năm

1968 Nghiên cứu đề tài này tác giả hy vọng sẽ góp phần làm rõ tính độc lập,

tự chủ, sáng tạo trong giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miềnBắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965 đến năm 1968, trên cơ sở đó tin tưởng vào sựlãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới, tiếp tục kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội trong giai đoạn hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

Mục đích:

Khẳng định sự đúng đắn sáng tạo trong chủ trương và chỉ đạo của Đảng

về giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa

từ năm1965 đến năm 1968

Nhiệm vụ:

+ Làm rõ tính tất yếu khách quan Đảng Cộng sản Việt Nam giải quyếtmối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965đến năm 1968

+ Trình bày có hệ thống quá trình Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo chỉđạo giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủnghĩa từ năm 1965 đến năm 1968, đưa ra những thành tựu, hạn chế và nguyênnhân

+ Nêu ra một số kinh nghiệm chủ yếu về giải quyết mối quan hệ giữaxây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965 đến năm

1968, làm cơ sở vận dụng vào công cuộc đổi mới xây dựng và bảo vệ Tổquốc xã hội chủ nghĩa hiện nay.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu:

Những hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam giảiquyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa trongđiều kiện cả nước có chiến tranh

Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn sử dụng phương pháp lịch sử, phương pháp lô gích là chủ yếu,

và sự kết hợp hai phương pháp trên, đồng thời vận dụng một số phương phápkhác như thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh để thực hiện nhiệm vụ nghiêncứu

6 Đóng góp về mặt khoa học của luận văn

- Luận văn trình bày một cách có hệ thống đường lối chủ trương và sựchỉ đạo của Đảng trong giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miềnBắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965 đến năm1968 Kết quả nghiên cứu của luận

văn phần nào làm sáng tỏ vai trò và sự tài tình sáng tạo của Đảng trong lãnhđạo giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủnghĩa vào những năm đế quốc Mỹ điên cuồng đánh phá miền Bắc Từ đó làm

cơ sở củng cố niềm tin vào Đảng, vào thắng lợi của công cuộc xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay

- Luận văn có thể dùng làm tài liệu phục vụ cho nghiên cứu, giảng dạylịch sử Đảng Cộng sản Việt nam ở các nhà trường trong Quân đội

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo,luận văn gồm 2 chương 4 tiết

CHƯƠNG 1 CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG VỀ GIẢI QUYẾT MỐI QUAN HỆ GIỮAXÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ MIỀN BẮC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

TỪ NĂM 1965 ĐẾN NĂM 1968 1.1 Yêu cầu khách quan giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa trong những năm 1965 -1968

đã chỉ ra rằng: giai cấp công nhân phải giành lấy chính quyền từ tay giai cấp

tư sản và xây dựng xã hội mới thiết lập sự thống trị cuả mình với toàn thể dântộc, đồng thời phải biết bảo vệ thành quả cách mạng Để hoàn thành nhiệm vụ

đó, giai cấp công nhân phải vũ trang toàn dân để chống lại sự phản công củachủ nghĩa tư bản Công xã Pa ri (1871) ở Pháp là cuộc các mạng đầu tiên của

giai cấp vô sản giành chính quyền theo tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen.Tuy nhiên, do không biết vũ trang toàn dân và liên minh giữa các giai cấpcông nhân với toàn thể nhân dân lao động để bảo vệ thành quả cách mạng,cho nên công xã Pa ri đã bị kẻ thù thủ tiêu nhanh chóng Từ thất bại của Công

xã Pa ri, C.Mác và Ph.Ăngghen đã tổng kết và rút ra những bài học kinhnghệm quý để truyền lại cho giai cấp vô sản thế giới tiếp tục con đường đấutranh thủ tiêu chế độ áp bức bóc lột và xây dựng chế độ mới… Trong khi đó,hai ông đặc biệt quan tâm đến những nguyên tắc bảo vệ thành quả cách mạngnhư: Sự cần thiết phải vũ trang toàn dân và tiến hành chiến tranh chính nghĩachống xâm lược của chủ nghĩa tư bản, bảo vệ thành quả cách mạng, sự lãnhđạo của giai cấp công nhân đối với chiến tranh giải phóng dân tộc Tuy chưa

có điều kiện đề cập nhiều đến quốc phòng, đến bảo vệ Tổ quốc nhưng những

tư tưởng quân sự của hai ông là bó đuốc soi đường, là phương pháp luận chogiai cấp công nhân giành chính quyền và giữ chính quyền, bảo vệ Tổ quốc xãhội chủ nghĩa, là cơ sở lý luận để Đảng ta giải quyết mối quan hệ giữa xâydựng với bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa từ năm1965 đến năm 1968

* Lê nin kế thừa, phát triển tư tưởng của Mác và Ănghen về nội dung kết hợp xây dựng và bảo vệ cách mạng xã hội chủ nghĩa.

V.I.Lênin là học trò xuất sắc của C.Mác và Ph.Ăngghen, Người đãđứng ra bảo vệ toàn diện và phát triển một số nội dung học thuyết Mác trongđiều kiện chủ nghĩa tư bản chuyển sang chủ nghĩa đế quốc Một trong nhữngnội dung mà Lênin phát triển đó là việc kết hợp xây dựng và bảo vệ trong cáchmạng xã hội chủ nghĩa Đối với vấn đề này Lênin đã kế thừa và phát triển mộtcách sáng tạo tư tưởng vũ trang quần chúng bảo vệ cách mạng xã hội chủnghĩa của C.Mác và Ph.Ăngghen phù hợp với những điều kiện lịch sử mới Từthực tiễn công cuộc đấu tranh bảo vệ chính quyền Xô Viết vừa mới giànhđược, Lênin đã tổng kết thành lý luận, đã bổ sung những quan điểm củaC.Mác và Ph.Ăngghen về nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ trong cách mạng vôsản Đây là cơ sở giúp cho Đảng ta đề ra đường lối xây dựng và bảo vệ Tổ

quốc xã hội chủ nghĩa nói chung, giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng vàbảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965 đến năm 1968 nói riêng.

Khi bàn về tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa trên thế giới, trong tácphẩm Cương lĩnh quân sự của cách mạng vô sản viết cuối năm 1916, Lênin đãchỉ rõ: “chủ nghĩa xã hội không thể đồng thời thắng lợi trong tất cả các nước.Trước hết, nó thắng lợi trong một nước, trong khi các nước khác, trong mộtthời gian dài nào đó, vẫn còn là những nước tư bản hay tiền tư bản Tình trạng

đó không những sẽ gây ra những va chạm, mà còn làm cho giai cấp tư sản cácnước khác trực tiếp muốn tiêu diệt giai cấp vô sản chiến thắng của nước xã hộichủ nghĩa”[28,tr.178] Vì vậy, Lênin khảng định: “Không cầm vũ khí bảo vệnước cộng hoà xã hội chủ nghĩa, thì chúng ta không thể tồn tại được Giai cấpthống trị không bao giờ nhường chính quyền cho giai cấp bị trị Nhưng giaicấp bị trị phải chứng minh trên thực tế rằng họ không những có khả năng lật

đổ bọn bóc lột, mà còn có khả năng tự tổ chức, huy động hết thảy để bảo vệlấy mình”[32, tr 165 –166]

Bảo vệ Tổ quốc là nhiệm vụ tất yếu, rất quan trọng chống lại mọi âmmưu và hành động can thiệp, xâm lược của chủ nghĩa đế quốc và các thế lựcthù địch Chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội đấu tranh cùng tồn tại trong thếgiới, suy cho cùng là giải quyết vấn đề “ai thắng ai” Chủ nghĩa xã hội chỉ cóthể thắng chủ nghĩa tư bản bằng “năng suất, chất lượng” Chính tiền đề cơ bản

đó đòi hỏi phải xây dựng nội lực tự mình vươn lên bảo vệ lấy chính mình vàchiến thắng kẻ thù trong cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc Với cáchtiếp cận trên Lênin đã khảng định giai cấp thống trị không bao giờ từ bỏ lợiích của chúng Do vậy, những người vô sản phải cầm vũ khí giành lại quyềnlợi của chính mình, và bảo vệ quyền lợi của cộng đồng mình sinh sống, bảo vệchế độ tốt đẹp mình vừa xây dựng lên Theo Lênin, nhưng để duy trì xã hội tốtđẹp đó phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xãhội chủ nghĩa

Ngay sau khi cách mạng Tháng Mười thắng lợi, Lênin đã nêu lên sựcần thiết phải tỏ rõ thái độ của giai cấp công nhân đối với vấn đề xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, Người khảng định tính tất yếu khách quanphải giải quyết mối quan hệ giữ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa,Lênin tuyên bố: “Kể từ ngày 25 Tháng mười 1917 Chúng ta tán thành “ bảo

vệ Tổ quốc”, những cuộc chiến tranh giữ nước mà chúng ta đang đi tới là mộtcuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chủ nghiã xã hội vớitính cách là một đơn vị trong đạo quân thế giới của chủ nghĩa xã hội”[30, tr.102]

Trong phát triển lý luận về giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo

vệ cách mạng vô sản của Mác - Ăngghen, Lênin đã trình bày khá toàn diệnđến khả năng phòng thủ đất nước, đặc biệt là vấn đề xây dựng và củng cốquốc phòng Theo Người muốn bảo vệ được Tổ quốc xã hội chủ nghĩa phảităng cường khả năng phòng thủ đất nước trong thời gian hoà bình, càng phảiđầu tư thích đáng trong thời chiến Người khẳng định: “Chính vì chúng ta chủtrương bảo vệ Tổ quốc, nên chúng ta đòi hỏi phải có một thái độ nghiêm túcđối với vấn đề khả năng quốc phòng và đối với vấn đề chuẩn bị chiến đấu củanước nhà.”[29, tr 480 – 484] Lênin chỉ rõ, xây dựng và củng cố quốc phòngbảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là một việc làm vô cùng quan trọng của Nhànước chuyên chính vô sản và cũng là nghĩa vụ của toàn dân, chứ không phảicủa một tổ chức cá nhân nào Chỉ có giải quyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng

và củng cố quốc phòng bảo vệ Tổ quốc thì chúng ta mới chiến thắng kẻ thù,

do vậy mọi người phải có thái độ nghiêm túc trong giải quyết mối quan hệnày:

Người nhấn mạnh: “ Nghĩa vụ tuyệt đối của toàn thể quần chúng lao động làđem hết sức mình ra để khôi phục và tăng cường khả năng quốc phòng của đấtnước”[29, tr.36], “Mọi người phải có thái độ nghiêm túc đối với quốcphòng”[29, tr358]

Để giải quyết được mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xãhội chủ nghĩa theo Lênin phải đặc biệt coi trọng phát huy bản chất chế độ xã

hội chủ nghĩa, mặt khác phải thực hiện thắng lợi công cuộc cải tạo và xâydựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật mới, có khảnăng không ngừng hiện đại hoá vũ khí trang bị để bảo vệ đất nước Bởi lẽ chủnghĩa đế quốc đem quân xâm lược, chúng mang theo quân đội nhà nghề vớicác loại vũ khí trang bị hiện đại hơn nước chúng định xâm chiếm đến nhiềulần, muốn bảo vệ nền độc lập vững chắc, theo Lênin phải thành lập quân độicông nông thường trực, chính quy và quy mô lớn để tiến hành chiến tranhchống kẻ thù, nếu không làm điều đó chắc chắn chúng ta sẽ bị diệt vong.Lênin đã đặt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa đi đôi với nhiệm vụxây dựng chủ nghĩa xã hội Bởi vì, việc thực hiện thắng lợi cách mạng bạolực, đập tan nhà nước tư sản, thiết lập chuyên chính vô sản là một thắng lợi có

ý nghĩa quyết định đối với cách mạng vô sản Giành chính quyền đã khó, giữchính quyền lại khó hơn Theo Lênin việc giành được chính quyền mới chỉ làbước đầu của nhiệm vụ cách mạng xã hội chủ nghĩa Giai cấp công nhân cònphải tổ chức và lãnh đạo toàn dân xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa đầy đủ vềmọi mặt: kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội Mục đích làm cho phương thứcsản xuất xã hội chủ nghĩa được xác lập, ăn sâu bám chắc vào đời sống xã hội

Như vậy, bảo vệ Tổ quốc không phải chỉ khi chiến tranh xảy ra mà cầnphải chuẩn bị nghiêm túc trong thời bình, sẵn sàng giành thế chủ động Sựnghiệp xây dựng đất nước, tăng cường khả năng quốc phòng và bảo vệ Tổquốc xã hội chủ nghĩa phải được kết hợp chặt chẽ với nhau, và là yêu cầu tấtyếu Xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, là hainhiệm vụ riêng biệt, mỗi nhiệm vụ đều có mục tiêu cụ thể riêng, có lĩnh vựcthực hiện riêng, có sự khác nhau về nội dung và hình thức cụ thể của cuộc đấutranh “ai thắng ai” giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản, nhưng chúng cómối quan hệ biện chứng, tác động qua lại lẫn nhau, cả hai nhiệm vụ đều nhằmmục đích chiến lược cơ bản chung là: đảm bảo cho chủ nghĩa xã hội trongnước tồn tại vững chắc, ngày càng phát triển và đi đến thắng lợi hoàn toàn.Chính vì vậy trong quá trình tiến hành phải luôn luôn gắn liền xây dựng chủ

nghĩa xã hội với bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Thực hiện tốt nhiệm vụ này

là điều kiện thuận lợi đảm bảo cho việc thực hiện nhiệm vụ kia và ngược lại.Chính nhờ có sự tác động qua lại đó mới dẫn tới sự đảm bảo cho chủ nghĩa xãhội tồn tại và phát triển vững chắc, đi đến thắng lợi hoàn toàn

Trong quá trình thực hiện hai nhiệm vụ này phải vận dụng sáng tạo lýluận vào thực tiễn, kịp thời, kiên quyết điều chỉnh vị trí của từng nhiệm vụtrong từng giai đoạn thích hợp sát với thực tiễn của giai đoạn đó Làm như vậymới đảm bảo cho chủ nghĩa xã hội được xây dựng và bảo vệ vững chắc Với

lý luận trên được Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng một cách sáng tạo vàođịnh ra chủ trương đường lối đúng đắn giải quyết tốt mối quan hệ giữa xâydựng với bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965 đến năm 1968

* Chủ tịch Hồ Chí Minh bàn về mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ đất nước.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người con ưu tú nhất của dân tộc Việt Nam đãtiếp thu truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc và nâng lên một tầmcao mới Người đã giải quyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ Tổquốc xã hội chủ nghĩa

Thấu suốt quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc, sau khi nhân dân ta giành được chính quyền, trong Tuyên ngôn độclập ngày 2/ 9/ 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố: “Toàn thể dân tộc ViệtNam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữvững quyền tự do, độc lập ấy”[43, tr.555] Khi kẻ thù trở lại xâm lược nước tamột lần nữa, Người kêu gọi: “Tất cả quốc dân Việt Nam phải đứng dậy bảo vệ

Tổ quốc” [44, tr.484] Hai tháng sau khi đồng bào miền Nam bước vào khángchiến, ngày 25 tháng 11 năm 1945, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh ra chỉthị “ Kháng chiến kiến quốc” Thực dân Pháp và các thế lực phản động đang

âm mưu thôn tính nước ta, “cuộc cách mạng Đông Dương lúc này vẫn là cuộccách mạng dân tộc giải phóng Giai cấp vô sản vẫn phải hăng hái, kiên quyếthoàn thành nhiệm vụ thiêng liêng ấy Khẩu hiệu vẫn là “Dân tộc trên hết”, “Tổ

quốc trên hết”, kẻ thù chính của chúng ta lúc này là thực dân Pháp xâm lăng,phải tập trung ngọn lửa đấu tranh vào chúng”[66, tr.21].

Chỉ thị đề ra những nhiệm vụ cụ thể về nội dung chính trị, quân sự,ngoại giao, kinh tế, tài chính, cứu tế, về văn hoá Đặc biệt chỉ thị nêu rõnhững nội dung về xây dựng Đảng, cải tổ chính phủ, về kháng chiến ở miềnNam và đoàn kết với nhân dân Lào và Campuchia

Chỉ thị “Kháng chiến kiến quốc” thể hiện rõ tư tưởng trong khi đặtnhiệm vụ kháng chiến lên hàng đầu, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luônđặc biệt coi trọng nhiệm vụ xây dựng đất nước về mọi mặt, rằng xây dựng chế

độ mới phải đi đôi với bảo vệ chế độ mới Phải vừa kháng chiến, vừa kiếnquốc Kháng chiến để đánh bại thế lực đế quốc xâm lược, kiến quốc để xoá bỏtàn dư chế độ cũ, phát triển đất nước, củng cố hậu phương vững chắc Hai nhiệm vụchiến lược này sẽ được giải quyết thấu đáo trong suốt quá trình chiến tranh

Để tăng cường kiến quốc phục vụ kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minhphát động phong trào tăng gia sản xuất Người viết: “ Vì cứu quốc, các chiến

sĩ đấu tranh ở ngoài mặt trận, vì kiến quốc, nhà nông phấn đấu ngoài đồngruộng Chiến sĩ ra sức giữ gìn nước non Nhà nông ra sức giúp đỡ chiến sĩ Haibên công việc khác nhau, nhưng thật ra là hợp tác Cho nên hai bên đều cócông với dân tộc, đều là anh hùng”[44, tr.114]

Thực hiện chủ trương vừa kháng chiến vừa kiến quốc, Người chỉ đạoquân và dân ta đã giải quyết cả ba nhiệm vụ diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệtgiặc ngoại xâm Không ngừng củng cố và tăng cường hệ thống chính trị nhằmthúc đẩy cả hai mặt xây dựng và bảo vệ Chính vì thế, vùng tự do được bảo vệ,vùng giải phóng ngày càng được mở rộng, theo đó vùng tạm chiếm bị thu hẹp,từng bước xây dựng và bảo vệ vững chắc chế độ mới trong vùng ta kiểm soát,thực hiện được thực túc binh cường và giải quyết vấn đề vũ khí trang bị, kỹthuật cho lực lượng vũ trang

Lực lượng vũ trang của ta từ nhân dân mà ra, đánh giặc bằng các vũ khísẵn có, Hồ Chí Minh chỉ đạo cướp súng của địch đánh địch, phát động nhân

dân tự tạo, sắm sửa vũ khí, đồng thời xây dựng các công trình, xưởng sảnxuất, sửa chữa vũ khí để chủ động đánh địch Với khẩu hiệu “Tất cả cho tiềntuyến, tất cả để chiến thắng”, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trương:

“Các mặt công tác chính trị, kinh tế, văn hoá đều nhằm mục đích làm choquân sự thắng lợi, đồng thời đấu tranh quân sự phải kết hợp với đấu tranhchính trị, kinh tế”

Với chủ trương vừa kháng chiến, vừa kiến quốc, Đảng ta và Chủ tịch

Hồ Chí Minh giải quyêt đúng đắn mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ đấtnước trong từng thời điểm lịch sử cụ thể, đưa cuộc kháng chiến chống thựcdân Pháp đi tới thắng lợi

Sau khi miền Bắc hoàn toàn giải phóng, miền Nam vẫn dưới ách thốngtrị của đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã giải quyết mối quan hệ giữa cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc vàcách mạng dân tộc dân chủ nhân dân miền Nam hết sức sâu sắc Ngay trongbáo cáo “Tình hình mới, nhiệm vụ mới” tại Hội nghị Trung ương 6, ngày 17tháng 7 năm 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Hiện nay đế quốc Mỹ là

kẻ thù lớn của nhân dân thế giới và đang trở thành kẻ thù chính, trực tiếp củanhân dân Đông Dương, cho nên mọi việc của ta đều nhằm chống đế quốcMỹ”[45, tr.319] Như vậy theo Hồ Chí Minh cách mạng Việt Nam trong giaiđoạn này cần phải tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng, xây dựngchủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh đánh đuổi đế quốc, tay sai để hoànthành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước Vị trí vai trò củamỗi miền khác nhau, nhưng chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tác độngqua lại với nhau, nhưng đều tập trung vào nhiệm vụ thống nhất nước nhà.Người chỉ rõ vai trò của miền Bắc trong sự nghiệp đấu tranh thống nhất đấtnước Trong báo cáo trước Quốc hội ngày 21 tháng 9 năm 1955, Người nhấnmạnh: “ Nền có vững, nhà mới chắc, gốc có mạnh cây mới tốt Miền Bắc lànền tảng, là gốc rễ lực lượng đấu tranh của toàn dân ta, cho nên chúng ta phảilàm cho nó thật vững mạnh”[48, tr.71] Đối với cách mạng miền Nam, đế

quốc Mỹ và chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm trắng trợn phá hoại hiệp địnhGiơnevơ đàn áp dã man những người cộng sản và đồng bào yêu nước Đápứng với yêu cầu của cách mạng miền Nam, Đảng ta ra nghị quyết Trung ương

15 (1959), sau đó là Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III (1960)

đã khảng định hai nhiệm vụ cách mạng Việt Nam Trong lời khai mạc Đại hội,Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ Đại hội lần này là “ Đại hội xây dựng chủ nghĩa

xã hội và đấu tranh hoà bình thống nhất nước nhà”[50, tr.198] Đại hội đã xácđịnh những nhiệm vụ chung của cách mạng Việt Nam, chỉ rõ nhiệm vụ củamiền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội, thuộc chiến lược cách mạng xã hội chủnghĩa Nhiệm vụ của miền Nam là tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ nhândân, thuộc chiến lược cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Song cách mạnghai miền đều có mục tiêu chung là hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủnhân dân trong cả nước, thực hiện hoà bình thống nhất đất nước và đều nhằmgiải quyết mâu thuẫn tồn tại trong phạm vi cả nước là mâu thuẫn giữa nhândân ta với đế quốc Mỹ xâm lược cùng bè lũ tay sai của chúng Hai nhiệm vụchiến lược nói trên có quan hệ mật thiết, biện chứng, thúc đẩy lẫn nhau Trong

đó, nhiệm vụ cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc là nhiệm vụ quyết địnhnhất đối với sự phát triển của toàn bộ sự nghiệp cách mạng Việt Nam Cáchmạng miền Nam có tác dụng quyết định trực tiếp đối với sự nghiệp giải phóngmiền Nam và hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ trong cả nước Đến thờiđiểm này, tư tưởng Hồ Chí Minh về giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng vàbảo vệ đất nước đã phát triển lên một tầm cao mới đó là tiến hành đồng thờihai chiến lược cách mạng và trở thành đường lối cách mạng của Đảng Chủtịch Hồ Chí Minh cùng Đảng ta đã vận dụng và xử lý hài hoà quan hệ giữa xâydựng và bảo vệ đất nước trong điều kiện lịch sử cụ thể

Thực hiện đường lối tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng củaĐảng, miền Bắc xã hội chủ nghĩa đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình

“vừa là căn cứ địa cách mạng của cả nước, vừa là hậu phương lớn của cuộc

kháng chiến chống Mỹ, vừa là tiền tuyến trực tiếp chiến đấu ác liệt với máybay và tàu chiến Mỹ”[3, tr.215].

Tư tưởng Hồ Chí Minh về kháng chiến và kiến quốc, xây dựng và bảo

vệ đất nước đã thể hiện trong đường lối cách mạng của Đảng trong suốt nửathế kỷ qua Quán triệt tư tưởng của Người, Đảng ta đã giải quyết nhuầnnhuyễn, sáng tạo quan hệ giữa hai lĩnh vực xây dựng và bảo vệ, trong nhữngđiều kiện lịch sử cụ thể Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâmlược, chúng ta mới giành được độc lập, chính quyền còn non trẻ và kẻ thù hãycòn đang ở trên đất nước ta Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nóichung, những năm 1965 -1968 nói riêng, tư tưởng của Người về giải quyếtmối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ đất nước được toả sáng trong điều kiệnmiền Bắc hoàn toàn giải phóng, miền Nam vẫn trong sự thống trị của đế quốc

Mỹ và tay sai Việc Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam giải quyết mốiquan hệ giữa xây dựng và bảo vệ đất nước ở từng thời điểm đó có sự khácnhau và không ngang nhau Bởi lẽ nhiệm vụ giải phóng dân tộc chúng ta chưahoàn thành, do vậy theo Người phải được đặt lên hàng đầu Trong những năm

1965 - 1968, Hồ Chí Minh và Đảng ta chủ trương tiếp tục xây dựng chủ nghĩa

xã hội ở miền Bắc trong điều kiện có chiến tranh Theo Người có thực hiệnnhư vậy mới tạo ra tiềm lực, sức mạnh để đánh thắng kẻ thù xâm lược, mặtkhác đây chính là cơ sở để ta xây dựng chế độ mới cơ bản lâu dài Thực hiệnbảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa đó chính là tổ chức phòng thủ, bảo vệ thànhquả cách mạng, vừa tổ chức đánh trả các hoạt động phá hoại của địch bảo vệchế độ mới, vừa đưa sức người, sức của ra tiền tuyến để đánh thắng đế quốc

Mỹ Qua nghiên cứu tư tưởng của Người ta thấy xây dựng và bảo vệ đất nước

có mối quan hệ biện chứng với nhau, vị trí vai trò của từng nhiệm vụ cụ thểtrong từng giai đoạn lịch sử có sự khác nhau Có xây dựng được vùng tự do,xây dựng được miền Bắc xã hội chủ nghĩa vững mạnh mới có đủ sức mạnhchiến thắng kẻ thù Ngược lại, có đánh bại được mọi âm mưu chiến lược củađịch mới có thể bảo vệ vững chắc vùng tự do và hậu phương chiến lược, tiến

tới giải phóng hoàn toàn Tổ quốc Đây là cơ sở lý luận để Đảng ta lãnh đạogiải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩatrong giai đoạn 1965 –1968

1.1.2 Cơ sở thực tiễn

* Truyền thống dựng nước đi đôi với giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Đất nước Việt Nam, đất không rộng, người không đông, nhưng có vị tríchiến lược vô cùng quan trọng, là cửa ngõ của Đông Nam Á, là đầu mối giaothông thuận tiện kể cả đường thuỷ và đường bộ từ Bắc xuống Nam, từ Đôngsang Tây Mặt khác lại có tài nguyên thiên nhiên vô cùng phong phú, khí hậunhiệt đới gió mùa, cây cối quanh năm xanh tốt Chính vì thế mà nước tathường xuyên bị kẻ thù nhòm ngó và tiến hành xâm lược

Lịch sử nước ta đã ghi lại nhiều triều đại phong kiến phương Bắc đemhàng chục vạn quân sang xâm lược nước ta để mở rộng bờ cõi, tấn công xuốngĐông Nam Á Chúng đều bị Ông cha ta đánh bại buộc phải rút về nước Bướcsang thời kỳ cận đại và hiện đại, nhiều đế quốc, thực dân muốn xâm lược nước

ta, điển hình như: Anh, Nhật, Pháp, Mỹ, tiên phong trong hàng loạt các tên đếquốc, thực dân đó là thực dân Pháp

Dân tộc Việt Nam mang trong mình dòng máu Lạc Hồng, không sợ hysinh gian khổ, anh dũng đấu tranh chống lại kẻ thù xâm lược cho dù chúngmạnh hơn ta gấp nhiều lần, quyết giành và giữ vững nền độc lập tự do của đấtnước Qua hàng nghìn năm đấu tranh như vậy nó đã trở thành truyền thống giữnước của dân tộc Việt Nam

Dân tộc Việt Nam không chỉ có truyền thống giữ nước mà còn có bềdày truyền thống dựng nước Để xây dựng non sông đất nước ngày càng đànghoàng hơn, to đẹp hơn, Ông cha ta phải thường xuyên chống chọi với thiênnhiên hết sức khắc nhiệt Từ trong khó khăn đó, ông cha ta đã đoàn kết mộtlòng, động viên nhau hăng hái tham gia sản xuất, xây dựng đất nước Trongquá trình xây dựng đất nước, Ông cha ta đã không ngừng chăm lo xây dựnglực lượng vũ trang vững mạnh, xây thành đắp luỹ chống lại sự xâm lăng của

bọn đế quốc thực dân Chính vì ông cha ta đã chuẩn bị kỹ trong thời bình, tíchcực xây dựng lực lương cho nên khi giặc đến Ông cha ta đã đánh thắng đượcchúng bảo vệ non sông đất nước.

Lịch sử dân tộc Việt Nam đã chứng minh Ông cha ta thường xuyên giảiquyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ đất nước

Mở đầu cho cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước của Ông cha ta là thời ÂuLạc đã đánh thắng nhà Tần năm 210 trước công nguyên Tiếp đó nhân dân takhông chịu khuất phục trước ách đô hộ của bọn phong kiến phương Bắc đãnổi dậy tiến công chúng bằng tất cả những thứ vũ khí hiện có Tiêu biểu là cáccuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, lý Bí, Triệu Quang Phục, Mai Thúc Loan,Khúc Thừa Dụ Dưới sự lãnh đạo của Ngô Quyền năm (938), nhân dân ta đãđánh bại quân Nam Hán giành độc lập dân tộc Tiếp đó sau chiến thắng quânxâm lược nhà Tống, Lê Hoàn lên ngôi đã không ngừng chăm lo xây dựngcủng cố đất nước tạo ra tiềm lực quân sự, kinh tế mạnh làm cho kẻ thù khôngdám sang xâm lược

Thời kỳ Lý, Trần, dưới sự trị vì của các Vua anh minh đã giải quyết tốtmối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ đất nước đạt được những thành tựu vôcùng to lớn Trong thời bình động viên nhân dân hăng say sản xuất phát triểnkinh tế Quan điểm của các vị vua rất rõ ràng: “Thực túc binh cường” Nhànước phong kiến tập trung giải quyết các vấn đề trước mắt đảm bảo đời sốngcho nhân dân Tích cực đắp đê chống lũ lụt, làm thuỷ lợi, khai hoang phụchoá, xây dựng các vùng chiến lược sẵn sàng đánh thắng khi giặc sang xâmlược nước ta Bên cạnh đó Nhà nước phong kiến đã chủ động phát triển cáclàng nghề vừa phục vụ cho đời sống nhân dân, vừa sản xuất vũ khí, phươngtiện phục vụ cho tình huống đất nước có giặc ngoại xâm Về chiến thuật củaông cha ta cũng thể hiện vừa xây dựng vừa bảo vệ Khi có chiến tranh thựchiện kế “vườn không nhà trống” tích cực đánh phá các khu vực hậu cần củađịch, làm cho chúng suy yếu, tạo cơ hội cho ta đánh thắng chúng

Một trong những kế sách giữ nước mà Hưng Đạo Vương Trần QuốcTuấn căn dặn cho đời sau đó là: Nên dùng tướng giỏi, Vua tôi đồng lòng, anh

em hoà thuận, cả nước góp sức, lấy khoan thư sức dân làm kế sâu gốc bền rễ

Để có nhiều nhân lực tăng gia sản xuất, Triều đại Lý, Trần đã thực hiện chínhsách: “Ngụ binh ư nông” tức là gửi quân vào trong nhà dân vừa đảm bảo đờisống cho nhân dân, vừa huy động lực lượng khi có chiến tranh xẩy ra Chínhsách “Ngụ binh ư nông” đã giúp cho triều đình tổ chức xây dựng lực lượng tạonên sức mạnh phù hợp với nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch nhiều”,

“lấy đoản chế trường, lấy yếu trị mạnh” Chính vì có chính sách đúng đắn nhưvậy cho nên đã xây dựng đất nước khá vững chắc, bảo vệ nền độc lập trongthời gian tương đối dài Kế tiếp theo các đời Vua sau đó rất chăm lo xây dựng

và bảo vệ đất nước

Quy luật của chiến tranh là mạnh được yếu thua, chiến tranh là cuộc đọsức toàn diện của các bên tham chiến, lịch sử dân tộc Việt Nam chứng minhkhi nào Ông cha ta giải quyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ đấtnước thì nền độc lập dân tộc được vững chắc bền lâu Khi nào giải quyếtkhông tốt mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ đất nước thì đất nước suyvong, lòng dân ly tán, giai cấp thống trị không thể phát huy sức mạnh tổnghợp để xây dựng và bảo vệ đất nước Hồ Quí Ly là một điển hình trong lịch sửdân tộc Việt Nam, chỉ chăm lo xây thành đắp luỹ, rèn binh luyện tướng, khôngchú ý đến xây dựng thế trận lòng dân, không biết sử dụng người hiền tài, chỉ

lo vun vén lợi ích của giai cấp thống trị nên đã bị giặc Minh xâm lược mộtcách dễ ràng Cuối thế kỷ XIX, triều đình nhà Nguyễn đã không giải quyết tốtmối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ đất nước, do vậy đã bị thực dân Pháptừng bước thôn tính nước ta

Từ những thành công và thất bại trong lịch sử dựng nước và giữ nướccủa dân tộc ta đã để lại những bài học có tính lịch sử

Nhận thức đúng quy luật dựng nước và giữ nước, vận dụng vào từngthời kỳ lịch sử phù hợp đặt nhiệm vụ giữ nước hay dựng nước lên trên

Chăm lo xây dựng thế trận lòng dân, khơi dậy lòng yêu nước, ý chí tựlực tự cường của dân tộc Việt Nam.

Giai cấp thống trị phải có đường lối chính sách phù hợp với lòng dân,chăm lo đời sống, vật chất tinh thần của nhân dân, phát huy sức mạnh tổnghợp giải quyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ đất nước

Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển những kinhnghiệm của ông cha ta trong dựng nước và giữ nước lên một tầm cao mới,đánh đuổi đế quốc, thực dân làm nên những trang sử hào hùng của dân tộc.Sau khi cả nước thống nhất quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội, truyền thống dựngnước và giữ nước được Đảng vận dụng và xác định: Xây dựng chủ nghĩa xãhội và bảo vệ Tổ quốc là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Namtrong giai đoạn mới

* Thực tiễn miền Bắc từ giữa năm 1964 đến đầu năm 1965.

Sau năm 1954, miền Bắc đã cơ bản hoàn thành cách mạng dân tộc dânchủ nhân dân, bước vào thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội Miền Namnằm trong ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động taysai Kể từ sau phong trào Đồng khởi (1960), lực lượng cách mạng miền Namphát triển mạnh mẽ Nhân dân miền Nam kết hợp đấu tranh chính trị với đấutranh vũ trang, đánh đổ chính quyền địch ở nhiều nơi, giành quyền làm chủ,hình thành vùng giải phóng rộng lớn, xây dựng nên Mặt trận dân tộc giảiphóng miền Nam Việt Nam Cách mạng miền Nam phát triển nhẩy vọt,chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công, đồng thời làm cho cuộc

“chiến tranh đơn phương”của Mỹ bị thất bại Để cứu vãn tình thế suy sụp, đếquốc Mỹ chuyển sang thực hiện chiến lược “chiến tranh đặc biệt”, đây là mộthình thức của chiến tranh thực dân kiểu mới với hai thủ đoạn chính là: Tăngcường lực lượng nguỵ quân do cố vấn Mỹ chỉ huy để tiêu diệt lực lượng vũtrang cách mạng và ra sức thiết lập “ấp chiến lược” để gom dân, bình địnhnông thôn Bằng cách đó, chúng hy vọng tạo ra ba chỗ dựa cơ bản cho “ Chiếntranh đặc biệt là:

+Nguỵ quyền mạnh lên.

+Hệ thống “ấp chiến lược rộng khắp”

+Các đô thị ổn định

Nhưng đến năm 1964, đứng trước một thực tế phong trào cách mạngmiền Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ, nguỵ quyền Sài gòn khủng hoảngtriền miên, “Chiến tranh đặc biệt” có nguy cơ thất bại Bộ trưởng Quốc phòng

Mỹ Macnamara đã đến Việt Nam để khảo sát tình hình nhằm tháo gỡ khókhăn cho quân ngụy Qua khảo sát tình hình Bộ Quốc phòng Mỹ dự kiến hai khảnăng:

Một là: Tăng cường sử dụng quân sự của chúng để tiêu diệt lực lượng

cách mạng miền Nam làm cho tình hình miền Nam có lợi cho đế quốc Mỹ vàtay sai

Hai là: Thông qua con đường thương lượng để cứu vãn tình hình, duy

trì được lực lượng quân nguỵ, biến miền Nam thành căn cứ quân sự và thuộcđịa kiểu mới của chúng

Căn cứ vào tình hình cụ thể, Mỹ chọn khả năng tăng cường lực lượngquân sự ở miền Nam Việt Nam, bằng cách đưa quân đội viễn chinh vào trựctiếp xâm lược miền Nam Việt Nam Từ tháng 3/ 1965, Hội đồng an ninh quốcgia Mỹ quyết định đẩy mạnh việc đưa quân Mỹ sang miền Nam nước ta, tungvào miền Nam những lực lượng tinh nhuệ nhất của chúng Cùng với việc đổquân vào miền Nam Việt Nam, đế quốc Mỹ đã tiến hành chiến tranh phá hoạimiền Bắc, với mục đích làm cho chính quyền ngụy ở miền Nam đứng vững,đồng thời ngăn chặn sự chi viện từ miền Bắc cho miền Nam

Thực hiện âm mưu đó, ngày 12/6/1964 Mỹ cho máy bay trinh thám pháhoại thuộc địa bàn của huyện Tĩnh Gia Thanh Hoá, ngày 30/6/1964 chúng tậpkích vào nhà máy điện Đồng Hới (Quảng Bình) Đêm 4/8 rạng ngày 5/8/1964chúng gây ra “sự kiện vịnh Bắc bộ”, mở màn đánh phá miền Bắc và đến đầutháng 2 năm 1965, chúng đánh một cách liên tục, có hệ thống cho đến đầutháng 11 năm 1968 Thời kỳ hoà bình miền Bắc chấm dứt, miền Bắc bước vào

thời kỳ gay go quyết liệt, thời kỳ vừa làm nhiệm vụ hậu phương của cáchmạng miền Nam, lại vừa làm nhiệm vụ của tiền tuyến, trực tiếp đánh trảnhững hành động chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân của đếquốc Mỹ.

Tuy ngày 5/8/1964 là ngày mở màn, nhưng đế quốc Mỹ đã có những

âm mưu và hành động phá hoại miền Bắc nước ta từ rất sớm Ngay từ năm

1961, Tổng thống Mỹ Kennơđi đã liên tiếp cử các tướng Mỹ sang miền Namnước ta để nghiên cứu tại chỗ về khả năng đưa quân Mỹ vào miền Nam và leothang chiến tranh đối với miền Bắc Trên thực tế, chúng đã đề ra những biệnpháp phá hoại miền Bắc Việt Nam bằng việc thả biệt kích, đưa người vào thuthập tình báo, gây chiến tranh tâm lý Trong những năm tiến hành “chiếntranh đặc biệt”(1961 - 1964), chúng đã tung vào miền Bắc khoảng 60 toángián điệp, biệt kích hoạt động phá hoại Ngày 22/1/1964, Hội đồng an ninhquốc gia Mỹ thông qua Kế hoạch tác chiến 34- A bí mật hoạt động tình báo,gây chiến tranh tâm lý, phá hoại, đồng thời dùng máy bay bắn phá vùng giảiphóng Lào, dọc đường Trường Sơn để đe doạ ta và ngăn chặn sự chi viện củamiền Bắc cho cách mạng miền Nam Tháng 2 năm 1964, kế hoạch tác chiếnđược Mỹ chính thức thực hiện thực hiện kế hoạch A - 34 đánh phá miền Bắcbằng không quân và hải quân đã tiến triển tới mức có sẵn danh sách các mụctiêu có thể lựa chọn để đánh ngay trong năm 1964

Trước tháng 8/ 1964, tức là trước khi mở màn gây ra chiến tranh pháhoại, đế quốc Mỹ đã do thám bằng máy bay U.2, bắt cóc nhân dân miền Bắc

để lấy tin, cho quân nhẩy dù hoặc thả biệt kích từ ngoài biển vào để phá hoạiđường sắt, cầu cống và nhiều cơ sở khác Chúng cho tàu biệt kích, tàu tuần trabắn phá dọc bờ biển nhằm gây ra thiệt hại về kinh tế cho ta và gây rối loạn vềmọi mặt Nhịp độ các vụ tiến công đó nâng dần, theo ý đồ của chúng là để tiếntới đánh phá mạnh các mục tiêu thuộc nền kinh tế và công nghiệp ở miền Bắc.Song song với quá trình khiêu khích, đế quốc Mỹ tiến hành thăm dò dư luận,gây sức ép, đe doạ Với những hành động mới trên đây đã đánh dấu cuộc

“chiến tranh đặc biệt” của Mỹ bị thất bại và chúng bắt đầu thực hiện cuộc

“chiến tranh cục bộ” Từ chỗ dựa vào lực lượng nguỵ quân là chủ yếu, nayphát triển thành một cuộc chiến tranh dựa vào hai lực lượng là quân đội viễnchinh Mỹ và nguỵ quân tay sai được trang bị hiện đại, trong đó quân viễnchinh Mỹ đóng vai trò chủ yếu tại chiến trường miền Nam

Trước hành động chiến tranh mới của đế quốc Mỹ, đã đẩy chiến tranh ramiền Bắc, như vậy cả nước trong trạng thái có chiến tranh với hình thức vàmức độ khác nhau ở mỗi miền

Miền Bắc bước vào thời kỳ gay go quyết liệt, thời kỳ vừa thực hiệnnhiệm vụ hậu phương của miền Nam, vừa làm tròn nhiệm vụ tiền tuyến, trựctiếp đánh trả những hành động leo thang chiến tranh phá hoại bằng khôngquân, hải quân của đế quốc Mỹ Về phía Mỹ coi chiến tranh ở miền Bắc làmột bộ phận nhằm bổ sung cho cuộc “chiến tranh cục bộ” Theo đó ngày 17/2đến ngày13/6/1965, Mỹ đã thực hiện kế hoạch “Sấm rền” đánh phá từ vĩ tuyến

17 đến vĩ tuyến 20, các mục tiêu đánh phá gồm: doanh trại quân đội, kho tàngquân sự hậu cần, các trục đường giao thông, một số công trường, nông trường

xí nghiệp từ Vinh đến Thanh hoá Từ ngày 16/6/1965 đến ngày 21/2/1967, đếquốc Mỹ phối hợp và mở hai cuộc phản công chiến lược mùa khô 1965 - 1966

và 1966 -1967 ở miền Nam, thực hiện leo thang đánh phá ra miền Bắc, chủyếu đánh vào hai khu vực Hà Nội và Hải Phòng Các mục tiêu tấn công là cáckhu trung tâm công nghiệp: Việt Trì, Thái Nguyên, Mỏ than Đông Bắc, cáctrục đường giao thông chính ở Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, HàNội - Lào Cai

Trước hành động mở rộng chiến tranh đánh phá ngày càng ác liệt miềnBắc của đế quốc Mỹ đã làm cho miền Bắc từ hoà bình chuyển sang có chiếntranh Miền Bắc đứng trước những thử thách khắc nhiệt, tiếp tục xây dựng chủnghĩa xã hội hay tạm dừng và nếu tiếp tục thì bằng cách nào Nhiệm vụ xâydựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa đặt ra nhiều vấn đề đòi hỏi Đảng ta

và Chủ tịch Hồ Chí Minh cần giả quyết, mà trước hết là phải nhận thức và giải

quyết đúng đắn mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủnghĩa trước tình hình mới đang diễn ra.

Mặc dù bị đế quốc Mỹ thực hiện chiến tranh phá hoại nhiều mặt nhưngdưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đãgiải quyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủnghĩa Một mặt xây dựng kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinhthần cho nhân dân, mặt khác ra sức bảo vệ chế độ chính trị, trật tự an toàn xãhội, tăng cường quốc phòng chống các âm mưu phá hoại của địch: phá hoạikinh tế, trật tự an toàn xã hội, chiến tranh tâm lý, gián điệp của đế quốc Mỹ.Kết quả cụ thể được thể hiện trên các mặt như sau:

Trong nông nghiệp đã giải quyết được phần lớn nhu cầu lương thực,thực phẩm, cung cấp nhiên liệu cho công nghiệp và một phần xuất khẩu Điềuđáng nói ở đây là nông nghiệp đã có bước phát triển mới, đã tạo ra năng suấtcao trong sản xuất, đưa miền Bắc từ thế độc canh, năng suất thấp thành nềnnông nghiệp tương đối toàn diện, tỷ lệ hợp tác xã có năng suất cao ngày càngtăng lên, đời sống nhân dân ngày càng ổn định

Công nghiệp miền Bắc sau khi phục hồi đã có bước phát triển nhanhchóng, đặc biệt là công nghiệp nhẹ Tính đến năm 1965, miền Bắc đã xâydựng được 1.132 xí nghiệp công nghiệp quốc doanh, hình thành nhiều khucông nghiệp như: Hà Nội, Hải Phòng, Việt Trì, Thái Nguyên, Nam Định,Vinh, công nghiệp đã phục vụ cho nông nghiệp có hiệu quả, bơm thuốc trừsâu tăng 4,5 lần, phân hoá học tăng 2,8 lần, nhiều trạm máy kéo được xâydựng ở nông thôn [11, tr.193] Về văn hoá, giáo dục, y tế, có bước phát triểnmạnh mẽ, rộng khắp Hầu hết các xã có trường phổ thông cấp I, II, huyện cótrường cấp III Các cấp học như Đại học, Cao đẳng, Trung học phát triểnmạnh: Năm 1965 có 18 trường Đại học (so với 9 trường năm 1960) với 34000sinnh viên Miền Bắc có 4,5 triệu người đi học trên tổng số 16 triệu dân Sứckhoẻ của nhân dân được quan tâm bảo vệ với mạng lưới y tế rộng khắp Đếnnăm1965 đã có 70% số huyện có bệnh viện, 90 % xã đồng bằng,70 % xã miền

núi có trạm y tế Đội ngũ cán bộ y tế phát triển nhanh, đến năm 1965 tăng 5lần so với năm 1960, với 1.525 bác sỹ, 8043 y sỹ Đời sống vật chất, tinh thầncủa nhân dân từng bước được nâng lên Nhịp độ tăng thu nhập quốc dân bìnhquân năm là 3,4 % Hệ thống thư viện được mở rộng, các đoàn nghệ thuật pháttriển đáp ứng nhu cầu tinh thần của nhân dân Tệ nạn xã hội giảm, trật tự antoàn được bảo đảm, đạo đức, lối sống mới được xác lập từng bước.

Quốc phòng an ninh được củng cố, Quân đội nhân dân phát triển cả về

số lượng và chất lượng Lực lượng dân quân tự vệ được phát triển rộng khắpvới số lượng hơn 1,4 triệu người Công cuộc phòng thủ miền Bắc được đẩymạnh An ninh chính trị được giữ vững, các cuộc xâm lược phá hoại của địchđược ngăn chặn, chi viện cho chiến trường ngày càng tăng

Tiến hành đồng thời với các mặt khác, công tác xây dựng Đảng trongthời kỳ này được đẩy mạnh, đáp ứng được với yêu cầu nhiệm vụ, số lượngđảng viên được tăng lên, chất lượng được đảm bảo, kết nạp được hơn 30 vạnđảng viên mới Trình độ mọi mặt của đảng viên mới được nâng lên Hoạt độngđối ngoại của Đảng và Nhà nước ta thu được nhiều thành tựu to lớn, tăngcường được mối quan hệ hữu nghị với các nước anh em, tranh thủ được sựgiúp đỡ của bạn bè trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc,góp phần đẩy lùi chủ nghĩa xét lại hiện đại trong phong trào cộng sản và côngnhân quốc tế

Trước khi đế quốc Mỹ tiến hành chiến “Chiến tranh cục bộ”, thực hiệnleo thang đánh phá ra miền Bắc với sự tài tình sáng suốt của Đảng, đã giảiquyết đúng đắn mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ cho nên sự nghiệp xâydựng chủ nghĩa xã hội của nhân dân miền Bắc đã giành được thắng lợi to lớn,toàn diện, tạo được một sự chuyển biến hết sức quan trọng trong sản xuát vàđời sống của nhân dân và cũng tạo ra tiềm lực to lớn để bảo vệ miền Bắc xãhội chủ nghĩa Đánh giá về vấn đề này, Hồ Chí Minh nói: “Miền Bắc đã tiếnnhững bứơc dài chưa từng có trong lịch sử dân tộc Đất nước, xã hội, conngười đều đổi mới”[36, tr.666]

1.2 Chủ trương của Đảng về giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng

và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa từ năm 1965 đến năm 1968

Chiến lược chiến tranh đặc biệt của đế quốc Mỹ thất bại, đế quốc Mỹ đãtăng cường lực lưọng và vũ khí phương tiện, trang bị để phục vụ cho chiếntranh với tính chất ngày càng ác lịêt hơn, qui mô ngày càng rộng lớn hơn vớimục đích cứu vãn tình thế mà chúng đã mất trên chiến trường miền Nam,chúng đã tăng cường quân viễn chinh và quân chư hầu vào miền Nam ViệtNam, thực hiện chiến lược chiến tranh cục bộ, đế quốc Mỹ coi đánh phá miềnBắc Việt Nam bằng không quân và hải quân và coi đó là một bộ phận củachiến lược chiến tranh cục bộ Với ý đồ đánh phá miền Bắc Việt Nam, chúngtham vọng sẽ ngăn chặn được sự chi viện của các nước xã hội chủ nghĩa anh

em và phong trào cộng sản công nhân quốc tế vào miền Bắc và sự chi viện củaquân và dân mền Bắc vào chiến trường miền Nam Mặt khác đánh phá miềnBắc chính là phá hoại công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, ngăn chặn sựphát triển của chủ nghĩa xã hội đối với các nước trong khu vực Phá huỷ cáctiềm lực quân sự, tiềm lực chính trị, tiềm lực kinh tế của hậu phương miềnBắc Làm như vậy, đế quốc Mỹ cùng một lúc thực hiện được rất nhiều mụctiêu mà nằm trong kế hoạch của chúng

Trước những hành động leo thang chiến tranh của đế quốc Mỹ diễn rahết sức phức tạp trên cả hai miền Nam - Bắc, cả nước có chiến tranh với quy

mô và tính chất khác nhau nhưng vô cùng ác liệt Với sự nhận định sáng suốt,tài tình của Đảng Cộng sản Việt Nam đã kịp thời lãnh đạo quân và dân haimiền Nam - Bắc làm tốt công tác chuẩn bị mọi mặt, chủ động điều chỉnh kếhoạch xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa

Đầu năm 1964, Đảng ta đã lãnh đạo, chỉ đạo triệu tập Hội nghị phòngkhông nhân dân toàn miền Bắc để bàn biện pháp triển khai và tăng cường hệthống phòng không ba thứ quân, tổ chức sơ tán, phân tán nhân dân, nhà máy,kho tàng, bệnh viện, trường học ra khỏi những vùng trọng điểm địch dự kiếnđịch sẽ đánh phá Với chủ trương của Đảng trong hội nghị phòng không toàn

miền Bắc đã thể hiện rất rõ việc lãnh đạo giải quyết mối quan hệ giưã xâydựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa hết sức sâu sắc Bởi lẽ có sơ tán lựclượng ta mới có điều kiện bố trí lại lực lượng đánh địch tại chỗ, lực lượng đếnnơi sơ tán mới lại bắt tay vào lao động sản xuất, tạo ra của cải vật chất cho tiềntuyến trực tiếp đánh địch Các lực lượng ở lại đánh địch tranh thủ những lúcđịch không đánh phá cũng tăng gia sản xuất phục vụ hậu cần tại chỗ Cáctrường học là nơi tập trung đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước không những

để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhândân mà còn là cơ sở đầo tạo nguồn nhân lực cho xây dựng chủ nghĩa xã hộitrong điều kiện có chiến tranh hiện tại cũng như sau này do vậy trường họccũng là một nội dung quan trọng trong chủ trương sơ tán Cùng với việc chủđộng sơ tán trường học, Đảng đã có chủ trương sơ tán các bệnh viện đến cácnơi an toàn đảm bảo kịp thời khám chữa bệnh cho quân và nhân phục vụ chosản xuất và chiến đấu Để đảm bảo lực lượng chiến đấu bảo vệ miền Bắc xãhội chủ nghĩa, Đảng chủ trương kiện toàn lại tổ chức biên chế, trang bị cho lựclượng vũ trang Đảng đã lãnh đạo các lực lượng vũ trang địa phương kịp thờichuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu, thường xuyên báo động, tích cực luyệntập các phương án phòng không chống máy bay, tàu chiến và pháo binh củađịch khi chúng đánh phá miền Bắc

Để đối phó với kế hoạch đánh phá miền Bắc bằng không quân và hảiquân của đế quốc Mỹ, Đảng chủ trương đẩy mạnh công tác phòng không, chủđộng xây dựng lực lượng, sẵn sàng chiến đấu đánh bại mọi hành động khiêukhích, gây chiến của đế quốc Mỹ Chủ trương trên được quán triệt trong cáccấp, các ngành, các địa phương, đến từng người dân miền Bắc

Để đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng

và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới, ngày 29/6/1964,Ban Chấp hành Trung ương Đảng chỉ thị cho toàn dân, toàn quân tăng cườngcông tác phòng không, chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu trong chỉ thị xác định rõ:

“Tăng cường công tác phòng không là một nhiệm vụ cấp bách, khẩn trương

đòi hỏi phải chuẩn bị chu đáo toàn diện và tiến hành tích cực”[4] Tiếp đótháng 8/1964, Bộ Chính trị Chính trị Trung ương Đảng chỉ thị cho toàn dân,toàn quân tăng cường sẵn sàng chiến đấu chống âm mưu và hành động khiêukích phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ Bộ Chính trị Trung ương Đảng nhậnđịnh đế quốc Mỹ có ba khả năng:

Một là, đẩy mạnh hơn nữa cuộc chiến tranh xâm lược miền Nam, đồng

thời tăng cường hoạt động khiêu khích và phá hoại miền Bắc hòng uy hiếptinh thần của nhân dân ta và ngăn cản sự giúp đỡ của miền Bắc đối với miềnNam

Hai là, Đánh ra miền Bắc, mở rộng chiến tranh xâm lược của chúng ra

Trước tình hình diễn biến phức tạp để giải quyết đúng đắn mối quan hệgiữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa, Bộ Chính trị Trung ươngĐảng đề ra nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta: “Phải nêu cao hơnnữa tinh thần cách mạng triệt để, trong khi nắm vững nhiệm vụ xây dựng kinh

tế, đẩy mạnh sản xuất là nhiệm vụ trung tâm ở miền Bắc, kết hợp chặt chẽ xâydựng kinh tế với củng cố quốc phòng, hết sức đề cao cảnh giác, đề cao ý chíchiến đấu và trình độ sẵn sàng chiến đấu, tăng cường công tác phòng thủ vềmọi mặt, sẵn sàng và kiên quyết đập ta mọi âm mưu và hành động khiêu khích

phá hoại của địch, bảo vệ miền Bắc, bảo vệ sản xuất Trong mọi công tác phảithấu suốt phương châm: Ra sức xây dựng miền Bắc trong hoà bình, đồng thờisẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng ứng phó với mọi tình thế[5] Để chủ trương củaĐảng nhanh chóng được thực hiện đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong tìnhhình mới, Bộ Chính tri Trung ương Đảng ra chỉ thị: “Phải làm cho các tổ chức

cơ quan xí nghiệp, công - nông - lâm trường thích ứng dần với yêu cầu sẵnsàng chiến đấu”[5] Thực hiện chỉ thị trên, các cơ quan, xí nghiệp nhanhchóng xây dựng kế hoạch, triển khai các công việc cần kíp để phục vụ cho cáccông việc trước mắt như: tổ chức sắp xếp cán bộ, bố trí nơi sơ tán, phòng tránhkhi có máy bay, xây dựng các nơi cất dấu tài liệu, tăng cường phòng gian bảomật và tổ chức canh gác, trực chiến, bảo đảm thông tin thông suốt liên tục

Quán triệt chỉ thị của Bộ Chính trị Trung ương Đảng, công tác phòngkhông nhân dân bắt đầu được đẩy mạnh, chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu

từ thường xuyên lên tăng cường và lên cao Tháng 7/ 1964, Quân uỷ Trungương và Bộ tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam đã ký quyết địnhchuyển bộ đội phòng không, không quân, hải quân và một số đơn vị khác sangchế độ sẵn sàng chiến đấu, quân số thường trực đảm bảo 100%, phân côngtrực ban, trực chiến, trực chỉ huy duy trì hết sức nghiêm túc, chế độ canh gácphòng gian bảo mật được thực hiện 24/24 giờ trong ngày

Chính nhờ có chủ trương sáng suốt kịp thời của Đảng cho lên mọi côngtác đã được chuẩn bị chu đáo, thận trọng, tỉ mỉ và khẩn trương, quân và dânmiền Bắc không bị bất ngờ trước những hành động điên cuồng của đế quốc

Mỹ gây ra đối với miền Bắc, đồng thời đánh trả kịp thời cuộc tấn công củamáy bay địch trong ngày 5/8 1964

Với tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, bản lĩnh chính trị vững vàng,Đảng Cộng sản Việt Nam đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh kính mến đãlãnh đạo nhân dân chuẩn bị mọi mặt khi đế quốc Mỹ leo thang chiến tranhđánh phá miền Bắc ngày càng dữ dội Để giải quyết mối quan hẹ giữa xâydựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa, chủ trương của Đảng đặt nhiệm vụ

chiến đấu bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa lên hàng đầu, tích cực xây dựnglực lượng vũ trang miền Bắc đáp ứng với yêu cầu của chiến tranh xảy ra.

Bước sang năm 1965, chiến lược chiến tranh cục bộ mà đế quốc Mỹtiến hành diễn ra hết sức mau lẹ Trước tình hình đó, tháng 1/ 1965, Hội đồngquốc phòng đã họp, dưới sự chủ toạ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quyết địnhnhiệm vụ mới của miền Bắc là: Tăng cường công tác phòng thủ, trị an và sẵnsàng chiến đấu, ra sức xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân hùng mạnh, tíchcực xây dựng và củng cố miền Bắc về mọi mặt

Với những quyết định sáng suốt của Hội nghị Hội đồng quốc phòng,quân và dân miền Bắc đã nâng cao tinh thần cảnh giác sẵn sàng chiến đấu, tíchcực chuẩn bị mọi mặt sẵn sàng đánh trả nếu như đế quốc liều lĩnh tấn công ramiền Bắc bằng không quân và hải quân

Triển khai Nghị quyết đại hội III, trên tinh thần nối tiếp tinh thần giảiquyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa củacác Hội nghị Trung ương trước, Hội nghị lần thứ 11 của ban chấp hành Trungương Đảng (khoá III) họp từ ngày 25 đến ngày 27 tháng 3 năm 1965 bàn về

“Tình hình và nhiệm vụ trước mắt của cách mạng Việt Nam” Trong Hội nghị

có rất nhiều các ý kiến khác nhau đánh giá về những âm mưu và hành độngcủa đế quốc Mỹ Hội nghị đã thống nhất nhận định đánh giá: Việc đế quốc Mỹđưa quân Mỹ và chư hầu vào miền Nam để quyết giữ một số vùng chiến lược,ngăn chặn sự tan rã của quân đội tay sai, chống lại phong trào quần chúng ở

đô thị cố giành lại một số mục tiêu chiến lược đã mất Đồng thời, chúng mởrộng hoạt động không quân, ném bom bắn phá miền Bắc để gây áp lực hònglàm cho ta giảm sức tiến công chúng ở miền Nam, hạn chế sự chi viện củamiền Bắc cho miền Nam, dùng sự đe doạ mở rộng chiến tranh tạo ra dư luậntrên thế giới ép ta phải nhân nhượng chúng, ngừng cuộc đấu tranh cách mạngyêu nước ở miền Nam

Với những hành động mới trên đây của Mỹ, cuộc chiến tranh đặc biệtcủa chúng ở miền Nam đã được đẩy tới mức độ cao, bao gồm một số yếu tố

của chiến tranh đặc biệt và chiến tranh đã vượt khỏi phạm vi miền Nam lanđến miền Bắc Trước mắt dưới hình thức ném bom, bắn phá bằng không quân.[7, tr.218] Ngoài nhận định trên, Hội nghị còn đưa ra nhiều nhận định khácnhư: Đế quốc Mỹ là tên đẩu sỏ, có tiềm lực kinh tế, quân sự rất lớn cho nênchúng đẩy mạnh chiến tranh tới mức độ cao nhất, bao gồm cả việc tăng cườngbắn phá miền Bắc thường xuyên mạnh mẽ và ác liệt hơn Chúng có thể dùngcác phương tiện chiến tranh hiện đại để phong toả đường biển và tập kích một

số vùng bờ biển nước ta Từ những nhận định trên, Hội nghị chỉ rõ đặc điểmtình hình của cách mạng Việt Nam là: “Một nửa nước có chiến tranh, một nửanước có hoà bình đã biến thành cả nước có chiến tranh với hình thức và mức

độ khác nhau ở mỗi miền”[7, tr.218] Do tình hình mới đặt ra khác hẳn so vớigiai đoạn trước, cả nước có chiến tranh, miền Nam là tiền tuyến, miền Bắc làhậu phương, nhiệm vụ của hậu phương miền Bắc trong lúc này là vừa chiếnđấu vừa sản xuất, chi viện cho chiến trường miền Nam Xuất phát từ đặc điểmtình hình diễn biến phức tạp, Hội nghị đã chỉ rõ nhiệm vụ cơ bản của cáchmạng Việt Nam lúc này là: “Tích cực kiềm chế và thắng địch trong cuộc chiếntranh đặc biệt ở mức cao nhất ở miền Nam, ra sức tranh thủ thời cơ, tập trunglực lượng của cả nước giành thắng lợi quyết định ở miền Nam trong thời gianngắn, đồng thời sẵn sàng đối phó và quyết thắng cuộc chiến tranh cục bộ ởmiền Nam nếu địch gây ra, tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, kếthợp chặt chẽ xây dựng kinh tế với tăng cường quốc phòng, kiên quyết bảo vệmiền Bắc đánh thắng chiến tranh phá hoại ra sức động viên lực lượng của

miền Bắc chi viện cho miền Nam[7, tr.218] Trên cơ sở nhiệm vụ chung của

cách mạng Việt Nam, Hội nghị chỉ rõ nhiệm vụ của miền Bắc lúc này là: xâydựng miền Bắc trở thành hậu phương lớn của cách miền Nam, mặt khác phảiđảm bảo đời sống cho nhân dân và đáp ứng nhu cầu chiến đấu tại chỗ, đánhthắng chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, tăng cường cho chiến trường miềnNam Trong hoàn cảnh chung cả nước có chiến tranh, miền Bắc xã hội chủnghĩa đứng trước nhiệm vụ vô cùng khó khăn, đòi hỏi Đảng ta phải lãnh đạo

giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩatrong điều kiện hết sức khác biệt Xây dựng miền Bắc xã hội xã hội chủ nghĩatrong hoàn cảnh có chiến tranh phải chịu sự tác động của quy luật chiến tranh

và quy luật kinh tế, do đó, việc xây dựng chủ nghĩa xã hội không thể theo lối

cũ, xây dựng phải đi đôi với bảo vệ Mọi chủ trương, biện pháp, kế hoạch, qui

mô tốc độ xây dựng không thể như trước mà phải thay đổi chủ trương biệnpháp, phương hướng cho phù hợp với đặc điểm tình hình mới, xây dựng phải

đi đôi với bảo vệ Trong chủ trương, biện pháp phải kết hợp giữa xây dựng vàbảo vệ, đặt nhiệm vụ bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa lên hàng đầu, trongkhi đó rất chú trọng đến việc xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa trên cả haiphương diện lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất Trong qui hoạch và trong

kế hoạch đều phải tính đến hiệu quả vừa trước mắt vừa lâu dài

Trong Hội nghị lần thứ 11 ( khóa III) của Đảng đã chỉ rõ phương châm:vừa xây dựng kinh tế, vừa chiến đấu bảo vệ thành quả của chủ nghĩa xã hội,xây dựng kinh tế phải phù hợp với tình hình cả nước có chiến tranh phá hoạicủa đế quốc Mỹ Đối với miền Bắc không chỉ thực hiện nhiệm vụ trực tiếpchiến đấu bảo vệ thành quả cách mạng xã hội chủ nghĩa, mà còn phải sản xuất,củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, xây dựng tiềm lực kinh tế, tiềm lựcquốc phòng đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới đặt ra đó là: Đánh thắng đếquốc Mỹ xâm lược, giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất nước nhà

Hội nghị lần thứ 11 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá III) đãnhận định đánh giá đúng tình hình, đưa ra phương châm chỉ đạo sát đúng, giảiquyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa mộtcách hợp lý, đặt nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa lênhàng đầu, vấn đề này được thể hiện rõ trong quyết định của Hội nghị Trungương 11 Hội nghị chỉ rõ: “Nhiệm vụ cấp bách của ta ở miền Bắc lúc nay làphải kịp thời chuyển hướng tư tưởng và tổ chức, chuyển hướng xây dựng kinh

tế và tăng cường lực lượng quốc phòng cho phù hợp với tình hình mới và đểcho miền Bắc có đủ sức mạnh nhằm kịp thời đáp ứng yêu cầu bảo vệ miền

Bắc, chống lại các cuộc ném bom bắn phá và phong toả của địch, nhằm sẵnsàng đối phó với khả năng địch mở rộng chiến tranh ở bất cứ mức độ nào ởmiền Nam nhằm đáp ứng yêu cầu chi viện to lớn cho cách mạng miền Nam,đồng thời đáp ứng yêu cầu tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủnghĩa xã hội” [7, tr.219] Quyết định của Hội nghị lần thứ 11 là hoàn toànđúng đắn bởi lẽ chỉ có chuyển toàn bộ hoạt động của miền Bắc từ thời bìnhsang thời chiến mới thì mới giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa xây dựng

và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa Trong các nội dung chuyển hướng cụthể cũng thể hiện rất rõ Đảng ta giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo

du và miền núi Chú trọng phát triển công nghiệp địa phương và thủ côngnghiệp, đẩy mạnh việc xây dựng những xí nghiệp công nghiệp vừa và nhỏ.Phải điều chỉnh lại các chỉ tiêu xây dựng cơ bản trong nông nghiệp và cáchạng mục công trình công nghiệp cho phù hợp với tình hình mới Tích cực xâydựng và phát triển kinh tế theo từng vùng chiến lược, làm cho mỗi vùng cókhả năng tự giải quyết phần lớn nhu cầu ăn, mặc, ở, học tập, bảo vệ sức khoẻ,tiêu dùng thiết yếu, phục vụ sản xuất, xây dựng và chiến đấu Chú trọng côngtác nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, đào tạo cán bộ và điều tra cơ bản, thăm dòtài nguyên Trong chủ trương chuyển hướng về kinh tế của Đảng trong nghịquyết Trung ương 11 đã thể hiện rất rõ việc giải quyết mối quan hệ giữa xây

dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa Nội dung chủ trương chuyểnhướng phải kết hợp nhiệm vụ trước mắt phục vụ đánh thắng chiến tranh leothang đánh phá miền Bắc của đế quốc Mỹ, mặt khác phải phù hợp với việcphát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh trong thời bình.

Để giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hộichủ nghĩa đồng thời với chủ trương chuyển hướng xây dựng kinh tế, Đảng chủtrương tăng cường quốc phòng đáp ứng với yêu cầu bảo vệ miền Bắc và giảiphóng miền Nam thống nhất đất nước Giải quyết nhiệm vụ bảo vệ miền Bắc

xã hội chủ nghĩa, Đảng chủ trương tăng cường bộ đội thường trực, gọi nhậpngũ lại một số cán bộ và quân nhân phục viên, tuyển thanh niên vào bộ đội,tăng thêm thời hạn nghĩa vụ quân sự, tăng thêm số người phục vụ trực tiếp cho

Bộ quốc phòng, củng cố tăng cường dân quân Đẩy mạnh công tác phòngkhông nhân dân và tích cực phát động phong trào toàn dân bắn máy bay Mỹ

Giúp cho chủ trương của Đảng thấm sâu vào trong từng người dân tạolên sức mạnh đoàn kết trăm người như một đánh đuổi đế quốc Mỹ hoàn thànhcách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước, Đảng chủ trương chuyểnhướng công tác tư tưởng và công tác tổ chức, với mục đích làm cho toànĐảng, toàn quân, toàn dân nhận thức rõ âm mưu và thủ đoạn của đế quốc Mỹ,thấy rõ được đặc điểm mới của đất nước đó là cả nước có chiến tranh Đảngquyết định chuyển toàn bộ hoạt động miền Bắc từ thời bình sang thời chiến,tuyên truyền vân động toàn dân nhận thức rõ nhiệm vụ giải phóng miền Nam

là trách nhiệm chung của đồng bào cả nước Miền Bắc vừa chiến đấu, vừa sảnxuất, vừa chi viện cho tiền tuyến miền Nam Về công tác tổ chức, tiến hànhđiều chỉnh lực lượng công nhân, viên chức giữa các ngành, các địa phương, bốchí lại lực lượng cán bộ cho phù hợp với việc chuyển hướng kinh tế và tăngcường lực lượng cho quốc phòng Cải tiến bộ máy Nhà nước, sửa đổi lề lốilàm việc ở tất cả các cấp cho phù hợp với thời chiến Như vậy toàn bộ nộidung chuyển hướng về tư tưởng và tổ chức đã thể hiện rất rõ việc giải quyếtmối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa của Đảng ta

Trong điều kiện miền Bắc có chiến tranh, chủ trương của Đảng tiến hành đồngthời hai nhiệm vụ vừa xây dựng vừa chiến đấu bảo vệ miền Bắc xã hội chủnghĩa, với hai nhiệm vụ này thì Đảng đã đặt nhiệm vụ bảo vệ miền Bắc xã hộichủ nghĩa lên hàng đầu, tập trung cao độ công tác tư tưởng cũng như công tác

tổ chức thực hiện nhiệm vụ này

Toàn bộ hoạt động của miền Bắc chuyển từ thời bình sang thời chiếnđược Đảng ta lãnh đạo chỉ đạo chặt chẽ, khẩn trương, tích cực, toàn diện,nhưng có trọng tâm, trọng điểm, không làm đảo lộn các hoạt động đời sốngnhân dân, cũng như hoạt động sản xuất trong toàn xã hội Đảng lãnh đạo giảiquyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa đượcthể hiện trong Hội nghị lần thứ 11 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đãgiải quyết căn bản sự chuyển hướng mọi mặt hoạt động miền Bắc, đáp ứng vớiyêu cầu nhiệm vụ của đất nước trong điều kiện có chiến tranh Đó là sự thểhiện bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí quyết tâm sắt đá không thể lay chuyểncủa toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta trong xây dựng và bảo vệ miền Bắc xãhội chủ nghĩa, kiên quyết đánh thắng chiến tranh phá hoại bằng không quân vàhải quân của đế quốc Mỹ, tích cực chi viện cho tiền tuyến miền Nam

Chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ bằng không quân và hảiquân đã đi vào chiều sâu, diễn biến ngày càng phức tạp và vô cùng ác liệt.Trước tình hình đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng mở Hội nghị lần thứ 12(12/1965) Hội nghị đã phân tích đặc điểm tình hình, âm mưu thủ đoạn của đếquốc Mỹ, đưa ra những chủ trương sát đúng Tiếp nối tư tưởng giải quyết mốiquan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa trong các Hộinghị Trung ương trước, Hội nghị trung ương 12 đã khẳng định một lần nữaquyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ bằng bất cứ tình huống nào, miền Bắc tiếptục thực hiện nhiệm vụ vừa đánh Mỹ vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội

Hội nghị đã phân tích đặc điểm tình hình, âm mưu thủ đoạn của đế quốc

Mỹ và nhất trí kết lụân: Đế quốc Mỹ nhằm biến miền Nam thành căn cứ quân

sự của Mỹ, lập phòng tuyến ngăn chặn chủ nghĩa xã hội lan tràn xuống Đông

Nam Châu Á Hội nghị chỉ rõ mâu thuẫn trong lòng nước Mỹ là không thể giảiquyết được và điểm yếu nhất của quân đội Mỹ là chính trị, sợ đánh đêm, đánhgần, ngại khó, ngại khổ, sợ hy sinh Chúng sử dụng quân viễn trinh trực tiếptham chiến trên chiến trường miền Nam, dùng không quân và hải quân đánhphá miền Bắc rất ác liệt Hội nghị thống nhất đánh giá tính chất so sánh lựclượng mặc dù Mỹ đưa thêm quân và vũ khí phương tiện vào miền Nam ViệtNam nhưng không hề thay đổi lớn, bởi lẽ ta vẫn giữ được thế chiến lược tiếncông trên chiến trường miền Nam Hội nghị nhận định “Ngày nay mặc dầu đếquốc Mỹ đưa vào miền Nam hàng chục vạn quân đội viễn chinh, lực lượng sosánh giữa ta và địch vẫn không thay đổi lớn Tuy cuộc chiến tranh ngày càngtrở lên gay go, ác liệt, nhưng nhân dân ta đã có cơ sở chắc chắn để giữ vững

và tiếp tục giành thế chủ động trên chiến trường, có lực lượng và điều kiện đểđánh bại âm mưu trước mắt và lâu dài của địch”[13, tr 633] Đó là một nhậnđịnh khoa học chính xác làm cơ sở cho Đảng ta xác định quyết tâm đánh Mỹ

và thắng Mỹ Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 12 xác định rõ tư tưởngquyết tâm đánh Mỹ và mục tiêu kháng chiến là: “Động viên lực lượng của cảnước, kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ trongbất cứ tình huống nào, để bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, hoàn thànhCách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước, tiến tới thực hiện hoàbình thống nhất nước nhà” [13, tr.634] Nhiệm vụ của miền Bắc rất nặng nề,vừa tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện có chiến tranh, chốnglại chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ để bảo vệ miền Bắc, vừa động viênsức người, sức của chi viện cho miền Nam đánh Mỹ, giúp đỡ cách mạng Lào,cách mạng Campuchia Mặt khác chuẩn bị mọi mặt sẵn sàng đánh bại đế quốc

Mỹ nếu chúng liều lĩnh mở rộng xâm lược bằng không quân và hải quân ra cảnước Nhiệm vụ chống Mỹ cứu nước được Đảng ta xác định rất rõ ràng:

“Nhiệm vụ chống Mỹ cứu nước hiện nay rõ ràng là nhiệm vụ thiêng liêng của

cả dân tộc, của nhân dân ta từ Nam chí Bắc”[13, tr.635] Hội nghị tiếp tụckhảng định tư tưởng giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền

Bắc xã hội chủ nghĩa trong hội nghị Trung ương lần thứ 11 của Ban Chấphành Trung Đảng (khoá III), và tiếp tục chỉ ra: Miền Bắc vừa sản xuất vừachiến đấu Sản xuất phải phục vụ chiến đấu và phải bảo vệ sản xuất Trong bất

cứ tình huống nào, chúng ta cũng phải khắc phục khó khăn đẩy mạnh sản xuấtnông nghiệp, công nghiệp địa phương và thủ công nghiệp Để thực hiện nhiệm

vụ trên, miền Bắc phải tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện cóchiến tranh, hết sức coi trọng nhiệm vụ chiến đấu, phòng thủ trị an, bảo vệmiền Bắc theo phương hướng vừa tích cực chiến đấu, vừa phòng thủ có hiệuquả để chống lại những trận ném bom, bắn phá của địch ngày càng tăng và cótính chất ác liệt của không quân và hải quân Mỹ

Cuộc đụng đầu lịch sử giữa Việt Nam và Mỹ không chỉ là cuộc đụngđầu giữa một dân tộc đất không rộng người không đông, tiềm lực kinh tế, quân

sự kém xa gấp nhiều lần so với đế quốc Mỹ Trong cuộc chiến tranh một mất,một còn này để giành được thắng lợi, Đảng Cộng sản Việt Nam phải giảiquyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa,phát huy thế mạnh về chính trị tinh thần, truyền thống yêu nước quí báu củadân tộc Việt Nam, đoàn kết trên dưới một lòng xung quanh Đảng để chống lại

đế quốc Mỹ xâm lược

Phát huy truyền thống đánh giặc của dân tộc, tiếp thu có chọn lọc kinhnghiệm đánh giặc của các nước trên thế giới vận dụng vào điều kiện cụ thểcủa cách mạng vào thời điểm khó khăn ác liệt nhất của cuộc kháng chiếnchống Mỹ cứu nước Đảng nhận thức rất rõ ràng đế quốc Mỹ là tên đế quốc cótiềm lực kinh tế và tiềm lực quân sự rất mạnh, muốn đánh Mỹ cần phải chuyểnhoá lực lượng bằng cách kéo dài thời gian Đế quốc Mỹ sử dụng chiến lượcđánh nhanh, thắng nhanh, ta chủ động phát động chiến tranh nhân dân, càngđánh càng mạnh, địch càng đánh càng yếu Với nhận thức đúng đắn đó, Trungương Đảng vạch ra phương châm chỉ đạo chiến lược cho toàn bộ cuộc khángchiến chống Mỹ cứu nước đó là: “Đánh lâu dài, dựa vào sức mình làchính”[13, tr.637] Đánh lâu dài không có nghĩa là kéo dài kháng chiến vô hạn

độ, mà là tạo thời cơ, thúc đẩy thời cơ, chờ đợi thời cơ, nắm thời cơ, chớp thời

cơ giành thắng lợi trong thời gian tương đối ngắn Nghị quyết Trung ương 12(khoá III) chỉ rõ: “Trên cơ sở tiếp tục quán triệt và vận dụng đánh lâu dài,chúng ta cần phải cố gắng đến cao độ, tập trung lực lượng của cả hai miền đểtranh thủ thời cơ giành thắng lợi quyết định trong thời gian tương đối ngắntrên chiến trường miền Nam[13, tr.637- 638] Dựa vào sức mình là chính làkhông đồng nghĩa với tự đóng kín, không cần sự giúp đỡ từ bên ngoài, màphải ra sức tranh thủ sự đồng tình ủng hộ và giúp đỡ quốc tế

Như vậy chủ trương: đánh lâu dài, dựa vào sức mình là chính, đây làmột chủ trương đúng đắn, chủ trương thể hiện rõ việc giải quyết mối quan hệgiữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa nói riêng, tư tưởng chỉđạo xuyên suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ nói chung

Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam trongnhững năm 1965 - 1968 diễn ra trong hoàn cảnh cực kỳ gay go phức tạp, đòihỏi Đảng ta phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tư duy độc lập, tự chủsáng tạo đánh giá toàn diện tình hình, xây dựng quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ

Quyết tâm chống Mỹ cứu nước của Đảng ta là sản phẩm của sự vậndụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranhcách mạng vào điều kiện hoàn cảnh thực tiễn Việt Nam trong những năm 1965

- 1968, đó chính là sản phẩm của tư duy độc lập sáng tạo của Đảng Cộng sảnViệt nam

Trên cơ sở quyết tâm chống Mỹ cứu nước đó, Đảng chỉ rõ chủ trươngchung để giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hộichủ nghĩa là:

“Vừa sản xuất, vừa chiến đấu để bảo vệ miền Bắc, đánh bại chiến tranhphá hoại của đế quốc Mỹ, động viên sức người, sức của tăng cường chi việncho miền Nam, ra sức giúp đỡ cho cách mạng Lào, đồng thời tích cực chuẩn bịđánh thắng địch nếu chúng mở rộng chiến tranh cục bộ ra cả nước”[13,tr.644] Đồng thời Trung ương còn nhấn mạnh, muốn hoàn thành những