Một trong những nhân tố quan trọng làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước chính là công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, như Đảng ta từng khẳng định: “Thắng lợi to lớn của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước cũng như những trang sử chói lọi của cách mạng Việt Nam ngót nửa thế kỷ nay mãi mãi gắn liền với tên tuổi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, người khai sinh nền Cộng hoà Dân chủ Việt Nam, người vun trồng khối đại đoàn kết dân tộc và xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, vị lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và nhân dân ta, người anh hùng dân tộc vĩ đại, người chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản quốc tế”
Trang 1BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt
Ban Chấp hàng Trung ương BCHTƯ
Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân CMDTDCND
Trang 2MỤC LỤC
Tran g
Chương 1 CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH CÙNG TRUNG ƯƠNG
ĐẢNG XÂY DỰNG QUYẾT TÂM ĐÁNH THẮNG CHIẾN LƯỢC
“CHIẾN TRANH CỤC BỘ” CỦA ĐẾ QUỐC MỸ
101.1 Đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh - cách mạng Việt Nam
1.2 Chủ tịch Hồ Chí Minh với quyết tâm chống Mỹ và thắng
Mỹ của toàn Đảng, toàn dân ta
29
Chương 2 CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH CÙNG TRUNG ƯƠNG
ĐẢNG CHỈ ĐẠO ĐÁNH THẮNG CHIẾN LƯỢC “CHIẾN TRANH CỤC
BỘ” CỦA ĐẾ QUỐC MỸ
472.1 Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng chỉ đạo đẩy
mạnh đánh thắng chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ từ
năm 1965 đến năm 1968 trên cả hai miền Nam Bắc
472.2 Những vấn đề cần vận dụng trong sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc hiện nay
82
Trang 3Thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhândân ta là một trong những trang chói lọi nhất trong lịch sử đấu tranh chốngngoại xâm của dân tộc Trải qua 21 năm chiến đấu gian khổ và ác liệt, Chủtịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng đã lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân,toàn quân ta tiến hành cuộc kháng chiến thần thánh, đánh thắng tên đế quốcxâm lược hùng mạnh nhất trong thế giới tư bản Sau thắng lợi của cuộc khángchiến chống Mỹ, cứu nước, đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên
cả nước độc lập, thống nhất, đi lên xây dựng CNXH
Một trong những nhân tố quan trọng làm nên thắng lợi của cuộc khángchiến chống Mỹ, cứu nước chính là công lao to lớn của Chủ tịch Hồ ChíMinh, như Đảng ta từng khẳng định: “Thắng lợi to lớn của sự nghiệp chống
Mỹ, cứu nước cũng như những trang sử chói lọi của cách mạng Việt Namngót nửa thế kỷ nay mãi mãi gắn liền với tên tuổi của Chủ tịch Hồ Chí Minh,người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, người khai sinh nền Cộng hoà Dân chủViệt Nam, người vun trồng khối đại đoàn kết dân tộc và xây dựng lực lượng
vũ trang cách mạng, vị lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và nhân dân ta,người anh hùng dân tộc vĩ đại, người chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sảnquốc tế”[23, tr.474]
Ngay sau cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi, Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã nhận định, sớm hay muộn đế quốc Mỹ cũng sẽ vào miềnNam Việt Nam Chính vì thế, khi Mỹ can thiệp vào miền Nam Việt Nam,từng bước leo thang chiến tranh, với âm mưu biến miền Nam Việt Nam trởthành thuộc địa kiểu mới, căn cứ quân sự của Mỹ, để ngăn cản sự phát triểncủa CNXH xuống phía nam, đồng thời lấy Việt Nam làm bàn đạp tiến côngvào hệ thống XHCN, chúng ta không bị bất ngờ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cócống hiến lớn lao vào việc định ra đường lối chống Mỹ, cứu nước và gópphần quyết định vào việc xây dựng quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ cho toàn
Trang 4Đảng, toàn dân Đặc biệt trong giai đoạn từ năm 1965 đến năm 1968, trongbối cảnh chúng ta đánh thắng chiến lược “chiến tranh đặc biệt”, buộc Mỹ phảithay đổi bằng chiến lược “chiến tranh cục bộ”, trực tiếp đưa quân vào miềnNam, đồng thời leo thang đánh phá dữ dội miền Bắc bằng hải quân và khôngquân, nhằm cứu vãn tình thế trên chiến trường Đây là bước leo thang chiếntranh rất nghiêm trọng, đặt cả một dân tộc và chế độ mới do nhân ta lựa chọntrước thử thách hiểm nghèo Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng đãthể hiện bản lĩnh chính trị, tài thao lược của mình, giữ vững thế chủ động,chấp nhận “cuộc đụng đầu lịch sử” với đế quốc Mỹ Chính Người đã ra sứcđộng viên, cổ vũ và chỉ đạo toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta không ngạigian khổ, không sợ hy sinh, kiên trì đẩy mạnh cuộc kháng chiến chống Mỹ,cứu nước trên cả hai miền Nam Bắc Từ đó, chúng ta đã đánh thắng chiếnlược “chiến tranh cục bộ”, tạo ra một bước ngoặt quan trọng để đưa cuộckháng chiến chống Mỹ, cứu nước đi đến thắng lợi cuối cùng.
Nghiên cứu vai trò to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong đánh thắngchiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ từ năm 1965 đến năm 1968
là yêu cầu cần thiết Làm tốt vấn đề này sẽ góp phần tích cực vào việc nghiêncứu, làm sáng tỏ hơn về những cống hiến to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh -
vị lãnh tụ tối cao của Đảng, của dân tộc đối với cách mạng Việt Nam Đồngthời còn góp phần làm sáng tỏ một thời kỳ đấu tranh hào hùng của dân tộcchống đế quốc Mỹ xâm lược dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh vàTrung ương Đảng ta Trên cơ sở đó, đấu tranh chống lại những quan điểm saitrái, phản động cố tình hạ thấp vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cuộckháng chiến chống Mỹ cứu nước, cũng như trong toàn bộ tiến trình lịch sửcách mạng Việt Nam
Trong giai đoạn hiện nay, khi các thế lực thù địch luôn tìm mọi cáchchống phá cách mạng nước ta trên tất cả các lĩnh vực, việc nghiên cứu đầy đủ,
Trang 5sâu sắc về những cống hiến lớn lao của Hồ Chí Minh đối với cuộc kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước giai đoạn từ năm 1965 đến năm 1968 còn có một ý nghĩagiúp ta nâng cao lòng tự hào, niềm kính yêu vô hạn đối với vị cha già dân tộc,cho ta những kinh nghiệm quí báu trong việc phát huy sức mạnh tổng hợp củakhối đại đoàn kết toàn dân, trong xây dựng các lực lượng cách mạng, trongđoàn kết quốc tế Để giúp Đảng ta kế thừa, vận dụng vào quá trình hoạch địnhđường lối xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn cách mạngmới, đưa cách mạng nước ta vững bước trên con đường đi lên xây dựng
CNXH, vì mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Với những ý nghĩa đó, tác giả chọn đề tài: “Vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo đánh thắng chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ từ năm 1965 đến năm 1968” làm luận văn tốt nghiệp cao học lịch
sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ thiên tài, có nhiều đóng góp lớn laocho cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới Vì vậy, đã có rất nhiều côngtrình nghiên cứu, bài viết của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quânđội cũng như của các nhà khoa học trong và ngoài nước đề cập, nghiên cứu ởcác góc độ khác nhau
Các văn kiện của Đảng và các tác phẩm của các đồng chí lãnh đạoĐảng, Nhà nước gồm có: Văn kiện Đảng, toàn tập, tập 25, Nxb CTQG, HàNội 2003; Văn kiện Đảng, toàn tập, tập 26, Nxb CTQG, Hà Nội 2003; Vănkiện Đảng, toàn tập, tập 27, Nxb CTQG, Hà Nội 2003; Văn kiện Đảng, toàntập, tập 28, Nxb CTQG, Hà nội 2003; Văn kiện Đảng, toàn tập, tập 29, NxbCTQG, Hà Nội 2004; Văn kiện Đảng, toàn tập, tập 37, Nxb CTQG, Hà Nội2004; Hồ Chí Minh toàn tập, tập 11, Nxb CTQG, Hà Nội 2002 ; Hồ ChíMinh, toàn tập, tập 12, Nxb CTQG, Hà Nội 2002; Chủ tịch Hồ Chí Minh tiểu
Trang 6sử và sự nghiệp, Nxb CTQG, Hà Nội 2002, Ban nghiên cứu lịch sử Đảng
Trung ương; “Hồ Chủ tịch, lãnh tụ kính yêu của giai cấp công nhân và nhân
dân Việt Nam”, Nxb Sự thật, Hà Nội 1975 và “Chủ tịch Hồ Chí Minh và cách mạng Việt Nam”, Nxb Thông tin lý luận, Hà Nội 1991 của đồng chí Trường
Chinh; “Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ vĩ đại của Đảng và của dân tộc ta”, Nxb Sự thật, Hà Nội 1986 của đồng chí Lê Duẩn; “Hồ Chủ tịch lãnh tụ của
chúng ta”, Nxb Sự thật, Hà Nội 1967 và “Hồ Chí Minh - một con người, một dân tộc, một thời đại, một sự nghiệp”, Nxb Sự thật, Hà Nội 1990 của đồng
chí Phạm Văn Đồng; “Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt
Nam”, Nxb CTQG, Hà Nội 2000 và “Những chặng đường lịch sử”, Nxb
CTQG, Hà Nội 2001 của Đại tướng Võ Nguyên Giáp; “Bước ngoặt lớn của
cuộc kháng chiến chống Mỹ”, Nxb Sự thật, Hà Nội 1989 và “Về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước”, Nxb QĐND, Hà Nội 2005 của Đại tướng Văn
Tiến Dũng; “Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo chiến lược sắc bén, huy
động sức mạnh cả nước hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước”, Tạp chí Quốc phòng toàn dân số 4 năm 2005 của Đại tướng Phạm
Văn Trà Những văn kiện, công trình trên đã có những đánh giá sâu sắc,khách quan về sự nghiệp cũng như những cống hiến lớn lao của Chủ tịch HồChí Minh qua các giai đoạn lịch sử Song việc nghiên cứu về vai trò to lớncủa Người đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ giai đoạn từ năm 1965 đếnnăm 1968 chỉ dừng lại ở những vấn đề lớn, phạm vi rộng Đây là cơ sở vànguồn tư liệu quí giúp tôi định hướng nội dung trong quá trình nghiên cứu đềtài
Những công trình của các cơ quan và các nhà nghiên cứu đó là: “Lịch
sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954 - 1975”, tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội
1999, Viện Lịch sử quân sự - Bộ Quốc phòng; “Sự nghiệp và tư tưởng quân
sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh”, Nxb QĐND, Hà Nội 1990, Viện Lịch sử quân
Trang 7sự - Bộ Quốc phòng; “Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thắng
lợi và bài học”, Nxb CTQG, Hà Nội 1995 của Ban chỉ đạo tổng kết chiến
tranh; Hà Nội 2002; “Hồ Chí Minh Biên niên tiểu sử”, Nxb CTQG, Hà Nội
1996 do GS Đặng Xuân Kỳ chủ biên; “Tìm hiểu tư duy khoa học của Đảng ta
trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước”, Nxb Sự thật, Hà Nội 1996 của
Hoàng Tùng; “Hồ Chí Minh tầm nhìn thời đại”, Nxb CTQG, Hà Nội 2000
của Bùi Đình Phong; “Bác Hồ viết Di chúc”, Hồi ký của Vũ Kỳ, Thế Kỷ ghi,
Nxb CTQG, Hà Nội 1999; “Hồ Chí Minh nhà dự báo thiên tài”, Nxb Thông tấn, Hà Nội 2004 của Trần Đương; “Nhà chiến lược quân sự Hồ Chí Minh”, Nxb CTQG, Hà Nội 2004 của Phạm Chí Nhân; “Hồ Chí Minh - cuộc đời và
sự nghiệp”, Nxb Lao động, Hà Nội 2005 của Bá Ngọc; “Tìm hiểu sự nghiệp
và di sản quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh” Nxb QĐND, Hà Nội 1989 của
Đoàn Chương; “Hồ Chí Minh anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hoá kiệt
xuất”, Hoằng Quang, Vĩnh Trị biên soạn và trích dẫn, Nxb Từ điển bách
khoa, Hà Nội 2006; “Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh”, Nxb QĐND, Hà Nội
1998 của Phạm Hồng Sơn; “Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò nhân tố chính
trị - tinh thần trong chiến tranh”, Nxb QĐND, Hà Nội 2003 của Nguyễn
Mạnh Hưởng đây là nguồn tài liệu tham khảo bổ ích cho đề tài
Các luận văn, luận án như: “Quá trình hình thành đường lối cách
mạng miền Nam của Đảng ta trong thời kỳ đầu của công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 - 1960)”, Luận văn thạc sĩ, Học viện CTQG Hồ
Chí Minh, 1996 của Nguyễn Việt Hùng; “Bản lĩnh chính trị của Đảng Cộng
sản Việt Nam thể hiện trong quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ thời kỳ 1965 1973”, Luận văn thạc sĩ, Học viện Chính trị quân sự, 2000 của Nguyễn Văn
-Long; “Đảng Cộng sản Việt Nam Lãnh đạo đấu tranh ngoại giao trong cuộc
kháng chiến chống Mỹ 1965 - 1973”, Luận văn thạc sĩ, Học viện Chính trị
quân sự, 2002 của Nguyễn Văn Hoà; “Đảng lãnh đạo đấu tranh chống chính
Trang 8sách bình định của Mỹ và chính quyền Sài Gòn ở nông thôn miền Đông Nam
bộ ( 1965 - 1968)”, Luận văn thạc sĩ, Học viện CTQG Hồ Chí Minh, 2003
của Trịnh Thị Hồng Hạnh; “Đảng chỉ đạo giành thắng lợi từng bước trong
cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thời kỳ 1965 - 1975”, luận án tiến sĩ,
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2003 của Nguyễn Xuân Tú và
các bài viết: “Sức mạnh chiến thắng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu
nước”, Nxb KHXH, 1985 của Uỷ ban khoa học xã hội Việt Nam; “Cục diện kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ - Sự thống nhất giữa chiến lược của Đảng với tiên đoán thiên tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh”, Tạp chí QPTD, số 1
năm 2005 của Hồ Kiếm Việt những công trình, bài viết này đã trình bày cụthể, có hệ thống về những đóng góp của Hồ Chí Minh trong kháng chiếnchống Mỹ cứu nước của dân tộc 1954 - 1975
Những công trình trên lý giải nhiều nội dung về tư tưởng và hoạt độnglãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời kỳ chống Mỹ, cứu nước Tuynhiên, cho đến nay chưa có một công trình nào trình bày một cách cụ thể, có
hệ thống về vai trò của Hồ Chí Minh trong lãnh đạo đánh thắng chiến lược
“chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ giai đoạn 1965 - 1968 Tác giả kế thừanhững thành tựu nghiên cứu của những công trình trên trong việc thực hiệnluận văn của mình
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích: Nhằm khẳng định công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí
Minh trong lãnh đạo đánh thắng chiến lược “chiến tranh cục bộ” nói riêng,trong thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nói chung của dântộc và sự cần thiết vận dụng tư tưởng Hồ chí Minh vào nhiệm vụ xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc XHCN hiện nay
- Nhiệm vụ: Trình bày những khó khăn của nhân dân ta trong việc đế
quốc Mỹ leo thang chiến tranh giai đoạn 1965 - 1968 và những yêu cầu bức
Trang 9thiết của cuộc kháng chiến.
Trình bày những quan điểm chỉ đạo và hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minhtrong đánh thắng chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ từ 1965 - 1968
Nêu lên những vấn đề cần nghiên cứu, vận dụng tư tưởng Hồ ChíMinh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận: Đề tài dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác
-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh cách mạng; các văn kiện, nghịquyết và đánh giá, tổng kết của Đảng về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứunước giai đoạn 1965 - 1968
- Phương pháp nghiên cứu: Luận văn vận dụng phương pháp luận
biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác - Lênin; tuân thủ việc kết hợp phươngpháp lịch sử và phương pháp lôgíc, đồng thời sử dụng phương pháp so sánh,thống kê, tổng kết lịch sử
5 Ý nghĩa của luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần vào việc khẳng định vaitrò của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong đánh thắng chiến lược “chiến tranh cụcbộ” giai đoạn 1965 - 1968 cũng như trong thắng lợi của cuộc kháng chiếnchống Mỹ cứu nước của dân tộc ta
Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho công tácnghiên cứu, giảng dạy, học tập bộ môn lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam ởcác nhà trường trong và ngoài Quân đội
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận vănđược kết cấu thành 2 chương (4 tiết)
Trang 111.1.1 Đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh ở Việt Nam
Với vị trí địa - chính trị quan trọng của Việt Nam trong khu vực vàtrên thế giới, đế quốc Mỹ từ lâu đã chú ý đến và ngày càng can thiệp sâu hơnvào Việt Nam Sau thất bại trong việc can thiệp giúp thực dân Pháp xâm lượcnước ta, đế quốc Mỹ đã trắng trợn gây ra cuộc chiến tranh xâm lược ViệtNam, thực hiện cuộc phản công lớn nhất của các nước đế quốc vào lực lượngcách mạng thế giới, kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai
Trong những năm đầu cuộc chiến tranh, đế quốc Mỹ tiến hành chiếntranh đơn phương chống lại nhân dân Việt Nam, nhưng chiến lược đó đã bịthất bại, vì Mỹ không ngăn chặn nổi cuộc chiến tranh giải phóng ở Việt Nam,không thể “biến Việt Nam thành con đê ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản ở phíaĐông Nam châu Á” Từ đó, đế quốc Mỹ buộc phải áp dụng chiến lược quân
sự toàn cầu “phản ứng linh hoạt” vào Việt Nam Căn cứ vào việc sử dụng lựclượng, các nhà vạch chiến lược Mỹ phân chia chiến lược toàn cầu “phản ứng
linh hoạt” thành hai hình thức: Một là, hình thức “chiến tranh đặc biệt”, trong
đó Mỹ chỉ đóng vai trò cố vấn, chỉ huy, còn lực lượng chủ yếu là quân đội
nguỵ; Hai là, hình thức “chiến tranh cục bộ”, trong đó quân Mỹ làm lực
lượng chiến lược, trực tiếp tiến hành chiến tranh ngoài lãnh thổ nước Mỹ Cảhai hình thức chiến tranh hạn chế trên đây là một bộ phận quan trọng hợpthành “chiến lược toàn cầu phản ứng linh hoạt”, được các nhà quân sự Mỹđánh giá là “lưỡi kiếm” tiến công sắc bén vào những nơi nguy hiểm nhất đối
Trang 12với “thế giới tự do” Đế quốc Mỹ coi chiến trường Việt Nam là nơi quantrọng bậc nhất để chúng thí điểm các chiến lược toàn cầu phản cách mạng
Khi tiến hành chiến lược “chiến tranh đặc biệt” chống Việt Nam, Mỹ Diệm coi việc lập ấp chiến lược là “quốc sách”, là “xương sống” của chiếnlược này Từ đó, Mỹ dùng một khối lượng lớn viện trợ tiền của, vũ khí và cốvấn Mỹ, kết hợp với lực lượng quân đội nguỵ, với âm mưu tiêu diệt lực lượng
-vũ trang ta, triệt phá cơ sở cách mạng, bình định miền Nam trong vòng 18tháng bằng kế hoạch Stalây - Taylo, với ba nhiệm vụ đặt ra là:
Một là, tăng cường quân nguỵ về số lượng, trang bị và tính cơ động,
mở nhiều cuộc hành quân, dùng nhiều máy bay lên thẳng và xe thiết giáp đểnhanh chóng tiêu diệt các lực lượng vũ trang cách mạng của ta
Hai là, xây dựng nguỵ quyền mạnh, ra sức “bình định”, lập “ấp chiến
lược” và ngăn chặn đấu tranh chính trị ở thành thị để dập tắt phong trào cáchmạng ở nông thôn
Ba là, ra sức ngăn chặn biên giới, kiểm soát ven biển, cắt đứt nguồn
chi viện từ miền Bắc vào để cô lập cách mạng Việt Nam
Tổng thống Mỹ Kennơđi hy vọng rằng đến cuối năm 1962, lực lượngquân sự của quân đội nguỵ sẽ được tăng cường vượt bậc, chắc chắn sẽ giànhlại thế chủ động và tiêu diệt được các lực lượng cách mạng Thế nhưng sau 18tháng với không ít tiền bạc và công sức bỏ ra, với hàng chục ngàn cuộc hànhquân càn quét lớn nhỏ, chúng vẫn không đạt được mục tiêu đề ra đó là giànhthắng lợi trên chiến trường, áp đặt chế độ thực dân kiểu mới lâu dài trên đấtnước ta Chúng đã thất bại thảm hại khi phải đương đầu với một cuộc chiếntranh nhân dân rộng lớn của dân tộc Việt Nam Trải qua hai năm từ 1962 đến
1963, quân và dân ta đã gây cho địch nhiều thiệt hại nặng nề về quân sự.Chiến thuật “Trực thăng vận” và “Thiết xa vận” đã không phát huy được tácdụng như mong muốn của địch, trái lại hầu hết các cuộc tấn công, càn quét
Trang 13vào các thôn xóm của chúng đều bị bẻ gãy Đầu năm 1963, chiến thắng ẤpBắc vang dội của Quân giải phóng và du kích Mỹ Tho đã mở đầu cho quátrình đánh bại chiến thuật “Trực thăng vận” và “Thiết xa vận” của địch, đồngthời đã nêu cao tinh thần chiến đấu dũng cảm và dấy lên phong trào thi đuagiết giặc lập công trong các lực lượng vũ trang yêu nước ở miền Nam Trongnhững năm chiến tranh du kích từ 1960 đến 1963, ta đã tiêu diệt và làm tan rãhơn 25 vạn binh lính địch, trong đó có gần 1.500 tên Mỹ, bắn rơi và bắn hỏnghàng trăm máy bay địch, thu trên 3 vạn vũ khí các loại
Quốc sách “ấp chiến lược” là xương sống của “chiến tranh đặc biệt”;
Mỹ - Diệm rất hy vọng vào chủ trương này, do đó chúng đã đầu tư nhiều nhânlực, vật lực để thực hiện cho kỳ được Chúng tưởng rằng trong một thời giankhông lâu có thể thực hiện xong việc gom 10 triệu nông dân vào 16.000 ấpchiến lược trong tổng số 17.000 ấp đã dự định, biến miền Nam trở thành mộttrại giam khổng lồ Để thực hiện kế hoạch đó, địch tiến hành nhiều thủ đoạnkhốc liệt, đẫm máu, chúng mở hàng chục nghìn cuộc hành quân, càn quét dàingày, dùng bom đạn đánh phá ác liệt vào các nơi chúng cho là cần thiết, nhưcác khu căn cứ cách mạng, nơi bộ đội chủ lực và du kích ta đóng quân Chúng dùng cả máy bay trực thăng, xe cơ giới, thiết giáp để gom dân đếnnhững nơi tập trung lập ấp chiến lược Trong các cuộc càn, địch áp dụngnhững chiến thuật mới như “bủa lưới phóng lao”, “trên đe dưới búa”,
“phượng hoàng vồ mồi” nhằm tiêu diệt bộ đội và du kích, thanh lọc quầnchúng, bắn giết cán bộ của ta
Đế quốc Mỹ hy vọng rằng quốc sách “ấp chiến lược” thành công, khi
đó chúng sẽ tách dân chúng khỏi lực lượng cách mạng, khống chế quầnchúng, cô lập tiến tới tiêu diệt lực lượng cách mạng, khi đó trên toàn miềnNam cộng sản sẽ suy tàn Nhưng ngay từ đầu, chúng đã vấp phải sự kháng cựquyết liệt của đồng bào miền Nam Nhân dân miền Nam đã tiến hành cuộc
Trang 14chiến tranh nhân dân rộng khắp, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranhquân sự, đánh địch bằng ba mũi giáp công: Quân sự, chính trị, binh vận; đánhđịch cả trên ba vùng chiến lược: Rừng núi, nông thôn đồng bằng và đô thị; kếthợp giữa khởi nghĩa vũ trang với chiến tranh cách mạng Chính vì thế, sauthời gian 18 tháng bình định, lập ấp chiến lược, kế hoạch Xta-lây - Taylo củađịch bị thất bại nặng nề và hoàn toàn phá sản Mục tiêu lập 16.000 ấp chiếnlược của Mỹ không thể thực hiện được, trên thực tế lúc cao nhất chúng chỉ lậpđược khoảng 4.000 ấp; do ta tiếp tục phá, chúng chỉ tạm duy trì được 1.300
ấp, đạt dưới 10% mục tiêu đề ra
Đối với miền Bắc, địch tăng cường cuộc chiến tranh bí mật, tung hơn
100 toán biệt kích, gián điệp bằng đường không, đường biển, hoạt động mócnối với bọn phản động trong nước nhằm phá hoại công cuộc xây dựng CNXHcủa nhân dân ta Chúng đã thất bại nặng nề trong cuộc chiến tranh phá hoại,bởi nhân dân miền Bắc đã luôn cảnh giác, đối phó kịp thời với chúng
Trước tình hình đó, Mỹ vẫn tỏ ra hung hăng Sau khi Tổng thống MỹJ.Kennơđi bị ám sát, L.Giônxơn lên thay (tháng 12 năm 1963) Trên cương vịmới, L.Giônxơn triệu tập cuộc họp với các cố vấn cấp cao bàn về Việt Nam.Trong cuộc họp này, ông ta khẳng định tiếp tục theo đuổi các chính sách vàcác hoạt động đã cam kết nhằm giành thắng lợi trong cuộc chiến tranh xâmlược Việt Nam Muốn vậy, ông ta cho rằng trước mắt cần tập trung gia tăngcác hoạt động quân sự, bằng cách tiếp tục tăng cường viện trợ, huấn luyện, cốvấn cho chính quyền và quân đội nguỵ Sài Gòn Quyết tâm của Mỹ là kết thúcchiến tranh, giành thắng lợi vào cuối năm 1965
Sau khi thị sát tình hình ở Việt Nam về, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ
Mắc Namara trình lên Tổng thống L.Giônxơn bản báo cáo mang tên “Tình
hình Việt Nam” nói về tình hình miền Nam và những biện pháp nhằm thay đổi
chiều hướng cuộc chiến tranh theo hướng có lợi cho Mỹ Báo cáo được Tổng
Trang 15thống Mỹ phê chuẩn ngày 17 tháng 3 năm 1964 Tiếp theo, chúng đặt ra kếhoạch L.Giônxơn - Mắc Namara nhằm bình định miền Nam trong vòng 2 năm(từ 1963 đến 1964)
Thực hiện kế hoạch này, Mỹ đã tăng cường lực lượng cố vấn, yểmtrợ từ 22.400 người (năm1963) lên 26.200 người (năm 1964), trong đó
có 10.400 cố vấn Mỹ; quân nguỵ tăng từ 417.000 người (năm 1963)lên 561.000 người (năm 1964) Về vũ khí trang bị cũng được tăngcường cả về số lượng lẫn chất lượng: máy bay năm 1963 là 527 chiếc,sang năm 1964 là 989 chiếc; xe cơ giới tăng từ 582 chiếc năm 1963lên 732 chiếc năm 1964; pháo từ 248 khẩu năm 1963 lên 415 khẩunăm 1964[10, tr.290-291]
Chúng sử dụng các thủ đoạn chiến tranh khốc liệt và đẫm máu nhưgom dân, lập ấp chiến lược, đẩy mạnh bình định, càn quét ra các vùng chúngkhông kiểm soát được Từ cuối tháng 2 năm 1964, chúng vạch ra kế hoạchbình định mang tên “Chiến thắng”, hòng tiêu diệt toàn bộ tổ chức quân sự,chính trị, kinh tế của ta Kế hoạch được bắt đầu từ ngày 1 tháng 4 năm 1964,
dự định chia làm hai bước:
Bước một, từ ngày 1 tháng 4 năm 1964 đến ngày 3 tháng 12 năm
1965, sẽ tiến hành bình định các vùng trọng điểm như vùng chiến thuật I (BắcTrung Bộ), vùng II (Trung Trung Bộ), vùng III (Đông Nam Bộ), bằng nhữngcuộc hành quân đánh phá liên tục, ác liệt, kết hợp với việc gom dân lập ấp
Bước hai, bắt đầu từ năm 1966, tiến công vào các vùng căn cứ, tiêu
diệt các đơn vị chủ lực của Quân Giải phóng, phá huỷ các cơ sở quân sự của ta
Đồng thời, chúng tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại đối với miềnBắc Việt Nam như dùng máy bay do thám, bắt cóc công dân Bắc Việt Nam đểkhai thác tin tức; thả biệt kích, thám báo gây chiến tranh phá hoại mọi mặt;dùng chiến tranh tâm lý gây mất ổn định đối với công cuộc xây dựng CNXH
Trang 16ở miền Bắc Việt Nam.
Trên trường quốc tế, Mỹ ráo riết khai thác những khuynh hướng phứctạp đang diễn ra trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, đặc biệt làmâu thuẫn Xô - Trung, nhằm hạn chế sự ủng hộ, giúp đỡ của các nước trênthế giới, trước hết là của Liên Xô, Trung Quốc đối với cuộc kháng chiến củanhân dân ta Do đánh giá quá cao sức mạnh của Mỹ, Liên Xô tìm mọi cáchhướng ta đi vào thương lượng với Mỹ Trung Quốc một mặt vẫn giúp đỡ tachống Mỹ, mặt lại muốn lôi kéo ta theo đường lối của Trung Quốc
Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ươngĐảng, quân và dân ta đã anh dũng đánh bại chiến lược “chiến tranh đặc biệt”của đế quốc Mỹ Đến mùa hè năm 1965, bằng các chiến thắng Bình Giã(tháng 1 năm 1965), Ba Gia (tháng 5 năm 1965), Đồng Xoài (tháng 7 năm1965), chúng ta đã làm thất bại hoàn toàn chiến lược “chiến tranh đặc biệt”của đế quốc Mỹ, cục diện chiến trường Nam Bộ thay đổi ngày càng có lợi cho
ta Trong cuộc tiến công này, đòn tiến công của chủ lực Quân giải phóng kếthợp với lực lượng vũ trang địa phương và phong trào đấu tranh chính trị, đấutranh binh vận của quần chúng ở các tỉnh, thành đã đánh bại quân địch, làmthất bại chương trình bình định nông thôn, đẩy chính quyền Sài Gòn lún sâuvào con đường khủng hoảng chính trị
Không những thế, cách mạng miền Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ
cả thế và lực Chúng ta đã tìm ra phương thức đấu tranh thích hợp, đặc biệt là
sự kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, đấu tranh binh vận, pháthuy có hiệu quả sức mạnh của phong trào quần chúng trên cả ba vùng chiếnlược, sẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu mới với bất kỳ một loại hình chiếntranh nào của địch
Còn ở miền Bắc, quân và dân ta đã nêu cao tinh thần cảnh giác cáchmạng, vừa tích cực sản xuất, xây dựng đất nước, vừa sẵn sàng chiến đấu, đánh
Trang 17trả quyết liệt những cuộc đánh phá bằng không quân, hải quân của Mỹ, gâycho chúng nhiều tổn thất nặng nề Từ đó, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạncủa địch nhằm chống phá miền Bắc XHCN
Thất bại của chiến lược “chiến tranh đặc biệt” trên chiến trường miềnNam, đã giáng một đòn chí mạng vào chính quyền và quân đội Mỹ - nguỵ,đẩy chính quyền Sài Gòn lún sâu hơn vào cuộc khủng hoảng chính trị Mặc
dù đội quân chủ lực nguỵ đã bị thua, có những trận bị ta tiêu diệt từng chiếnđoàn, tinh thần, ý chí của chúng bị sa sút, tuy nhiên ta chưa giành được thắnglợi quyết định, vì đội quân nguỵ bị đánh bại, nhưng số lượng còn khá đông,chưa tan rã về tổ chức Trước tình hình đó, Mỹ buộc phải tăng viện trợ, ồ ạtđưa quân viễn chinh và quân chư hầu vào miền Nam Việt Nam, thực hiệnchiến lược “chiến tranh cục bộ Đây là một nỗ lực cao nhất trong chiến lượctoàn cầu “phản ứng linh hoạt” của Mỹ, nhằm cứu vãn tình thế bất lợi củachúng trên chiến trường miền Nam Việt Nam
Đế quốc Mỹ thi hành chiến lược “chiến tranh cục bộ”, bằng cách đưaquân viễn chinh Mỹ vào tham chiến trên qui mô lớn ở miền Nam, đồng thờiđẩy mạnh chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân đối với miền Bắc.Sau khi dựng lên “sự kiện Vịnh Bắc Bộ” vào ngày 3 tháng 8 năm 1964, Tổngthống L.Giônxơn ra lệnh cho không quân Mỹ mở cuộc tiến công “trả đũa” vàyêu cầu Quốc hội Mỹ ra nghị quyết trao toàn quyền cho Tổng thống sử dụnglực lượng vũ trang đối phó với “cuộc khủng hoảng lớn” ở Việt Nam Ngày 5tháng 8 năm 1964 không quân Mỹ mở cuộc tiến công bằng bom đầu tiênxuống miền Bắc Việt Nam
Tháng 2 năm 1965, Mỹ mở đầu cuộc chiến tranh phá hoại bằng khôngquân và hải quân đối với miền Bắc Việt Nam Cuộc chiến tranh đó đã diễn raqua ba bước leo thang:
Từ ngày 7 tháng 2 năm 1965 đến ngày 13 tháng 6 năm 1965, khi cuộc
Trang 18“chiến tranh đặc biệt” ở miền Nam lên đến đỉnh cao, thực hiện kế hoạch “sấmrền” đánh phá từ vĩ tuyến 17 ra vĩ tuyến 20 Mục tiêu đánh phá là các trụcđường giao thông, các công trường, nhà máy, các đơn vị quân đội từ VĩnhLinh (Quảng Bình) ra đến Thanh Hoá
Từ ngày 14 tháng 6 năm 1965 đến ngày 21 tháng 2 năm 1967, khi tiếnhành chiến lược “chiến tranh cục bộ” với hai cuộc phản công lớn vào mùakhô năm 1965 - 1966 và năm 1966 - 1967, không quân Mỹ đã leo thang rađánh phá toàn miền Bắc, chúng đánh phá các khu công nghiệp như Việt Trì,Thái Nguyên và các trục đường giao thông quan trọng như Hà Nội - HảiPhòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Hà Nội - Lào Cai
Từ ngày 22 tháng 2 năm 1967 đến ngày 31 tháng 3 năm 1968, khi bị tađánh mạnh ở miền Nam, nhất là từ Tết Mậu Thân, không quân Mỹ đã leo thanglên mức độ cao, chúng đánh phá quyết liệt nội thành Hà Nội, Hải Phòng
Thời kỳ leo thang cao nhất vào tháng 8 năm 1967, Mỹ đã huy độnghàng nghìn máy bay chiến đấu chiến thuật, xuất kích trung bình mộtngày 90 - 100 lần/chiếc, có những ngày cao hơn 400 lần/chiếc Vềmáy bay ném bom chiến lược B-52, ngày cao nhất chúng sử dụng 100lần/chiếc Hơn 40 loại máy bay hiện đại được Mỹ sử dụng trong cuộcchiến tranh phá hoại miền Bắc[16, tr.153]
Đồng thời chúng sử dụng lực lượng hải quân thả thuỷ lôi nhằm phongtoả miền Bắc, triệt phá giao thông trên biển của ta, gây cho ta nhiều khó khăntrên các tuyến giao thông trên sông, trên biển, trong vận chuyển, tiếp tế lươngthực, vũ khí cho chiến trường miền Nam
Để leo thang chiến tranh, tháng 3 năm 1965 tiểu đoàn lính thuỷ đánh
bộ Mỹ đầu tiên đổ bộ lên Đà Nẵng, Chính phủ Mỹ tiếp tục gửi nhiều tiểuđoàn chiến đấu khác sang trực tiếp chiến đấu trên chiến trường miền Nam,từng bước leo thang chiến tranh Tính đến ngày 27 tháng 7 năm 1965 Tổng
Trang 19thống Mỹ L.Giônxơn đã quyết định tăng số quân Mỹ lên 125.000 quân, trựctiếp làm nhiệm vụ chiến đấu trên chiến trường Việt Nam Đến tháng 12 năm
1965 quân số đó đã lên đến 184.314 tên, gồm 3 sư đoàn, sáu lữ đoàn và trungđoàn cùng hai phi đoàn máy bay chiến đấu chiến thuật số 3 và 12, lực lượnghải quân đặc nhiệm 115 và 116 Ngoài ra còn có quân đội các nước chư hầucủa Mỹ cũng trực tiếp tham chiến
Như vậy từ giữa năm 1965, cuộc chiến tranh xâm lược thực dân kiểumới của Mỹ ở miền Nam Việt Nam đã leo lên nấc thang mới, “chiến tranhcục bộ” Đặc điểm chủ yếu của chiến lược “chiến tranh cục bộ” là đế quốc
Mỹ không chỉ lấy lực lượng tay sai phản động làm công cụ thống trị nhân dân
ta và tiến hành chiến tranh, mà còn trực tiếp tung đội quân viễn chinh Mỹ vàotác chiến chống lại lực lượng vũ trang và nhân dân ta Quân viễn chinh Mỹđược huy động với qui mô lớn trong thời gian ngắn, kèm theo là một khốilượng khổng lồ binh khí kỹ thuật, vật tư, bom đạn Mỹ đã tung vào miền Namhầu hết các sư đoàn tinh nhuệ, sử dụng các loại vũ khí trang bị hiện đại nhất
Đây là những nỗ lực cao nhất mà đế quốc Mỹ có thể huy động trongcuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Tuy nhiên, lực lượng quân viễn chinh
Mỹ chỉ là con chủ bài, là lực lượng nòng cốt để “tìm diệt” bộ đội chủ lực ta,còn lực lượng chiếm đóng, bình định vẫn là quân đội nguỵ Mục tiêu quân sựcủa “chiến tranh cục bộ” là nhằm tiêu diệt lực lượng vũ trang ta, nhất là quânchủ lực tập trung, nhằm giành thắng lợi về quân sự trong thời gian ngắn, buộc
ta phải ngồi vào đàm phán theo ý muốn của Mỹ, để Mỹ rút quân về nước trênthế thắng
Với sự leo thang chiến tranh của đế quốc Mỹ ở mức độ cao nhất, cáchmạng Việt Nam đứng trước tình thế hiểm nghèo, đó là phải đương đầu vớimột tên đế quốc hùng mạnh nhất trong thế giới tư bản cả về kinh tế lẫn quân
sự, vừa có thủ đoạn thâm độc và xảo quyệt, vừa có dã tâm xâm lược nước ta
Trang 20bằng mọi giá Chúng đã huy động một khối lượng vũ khí trang bị khổng lồ,hiện đại vào bậc nhất lúc bấy giờ (trừ bom nguyên tử) Từ những cố gắng lớn
về quân sự của Mỹ, đặt ra câu hỏi lớn cho dân tộc Việt Nam là làm thế nào cóthể đánh Mỹ và thắng được Mỹ? Trong bối cảnh lúc bấy giờ, một số nhân vậttên tuổi trên thế giới, kể cả những người ủng hộ và giúp đỡ cuộc kháng chiến củanhân dân ta, lúc đầu cũng chưa thật tin rằng nhân dân ta sẽ đánh thắng đượcquân Mỹ
Nhưng với bản lĩnh vững vàng và tài thao lược, Chủ tịch Hồ Chí Minhcùng Trung ương Đảng đã bình tĩnh, sáng suốt nhận định, đánh giá tình hình, đặtlợi ích dân tộc lên trên hết, chấp nhận con đường duy nhất đúng nhưng cũng đầy
hy sinh gian khổ, đó là phát động toàn dân tộc, triệu người như một, anh dũngđứng lên chiến đấu chống Mỹ, cứu nước, chấp nhận cuộc đụng đầu lịch sử
1.1.2 Cách mạng Việt Nam đứng trước cuộc đụng đầu lịch sử
Khi tiến hành chiến lược chiến tranh hạn chế, dưới hình thức một cuộc
“chiến tranh đặc biệt” để chống lại phong trào đấu tranh cách mạng của nhândân ta, đế quốc Mỹ tin tưởng rằng sẽ giành thắng lợi không mấy khó khăn.Theo tính toán của Nhà Trắng và Lầu Năm góc thì với chiến lược này, Mỹ cóthể tạo ra ưu thế trong chiến tranh và chủ động lựa chọn các phương án tiếncông, nhằm làm cho đối phương bị động, lúng túng và thất bại Nhưng chiếnlược đó của Mỹ đã bị thất bại sau các trận: Ấp Bắc, Bình Giã (1964), Ba Gia,Đồng Xoài (1965) Thất bại đó, buộc Mỹ phải thay đổi chiến lược chiến tranh,bằng cách trực tiếp ồ ạt đưa quân vào miền Nam Việt Nam, tiến hành chiếnlược “chiến tranh cục bộ” Đối với nhà cầm quyền Mỹ, quyết định chuyểnchiến lược trên không phải là đơn giản, mà là quyết định “quyết liệt” nhưng
“day dứt” nhất Ba phương án do Bộ Quốc phòng đệ trình lên Tổng thống Mỹđều khó lựa chọn cả:
Một là, rút lui mà chắc chắn đó là điều nhục nhã đối với nước Mỹ.
Trang 21Hai là, tiếp tục chiến tranh như mức hiện có, điều đó sẽ làm cho nước
Mỹ sẽ ngày cành yếu đi
Ba là, mở rộng và đẩy mạnh chiến tranh ra cả hai miền Nam - Bắc
Việt Nam, sẽ tránh được thất bại nhưng sẽ phí tổn lớn và sau này rút quân sẽrất khó khăn
Sau nhiều ngày đêm trăn trở, với nhiều cuộc họp quan trọng trong giớiquan chức Mỹ, Tổng thống Mỹ đã đưa ra một quyết định đó là “bằng mọi giákhông để miền Nam Việt Nam rơi vào tay cộng sản” Quá trình tính toán cácphương án leo thang chiến tranh, trong hai viện của Quốc hội Mỹ có một số ýkiến do dự hoặc không tán thành Số ít ý kiến này cho rằng nên tìm giải phápngoại giao, thương lượng để tránh sa lầy trong cuộc chiến ở Việt Nam Nhưngnhững tiếng nói lừng chừng hoặc không đồng tình này nhanh chóng bị rơi vào
im lặng, bởi những nhân vật “diều hâu” chủ chốt trong chính quyền Mỹ rấthiếu chiến, chúng không rễ ràng từ bỏ âm mưu xâm lược nước ta Nhưng đểcứu vãn tình thế bất lợi trên chiến trường, Mỹ không còn cách nào khác làphải thay đổi chiến lược chiến tranh cho phù hợp với tình hình cuộc chiếnđang diễn ra ở Việt Nam
Chính quyền Mỹ đánh giá rất cao việc trực tiếp dùng quân viễn chinh
đi xâm lược Bởi cũng bằng chiến lược này, Mỹ đã làm thay đổi tình hình ởTriều Tiên năm 1950 Chúng hy vọng rằng, với chiến lược này sẽ giáng mộtđòn mạnh và đè bẹp cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam, kết thúc chiếntranh, rút quân về nước trong thế thắng Mục tiêu bao trùm của chiến lược
“chiến tranh cục bộ” là dùng lực lượng chủ yếu đưa từ Mỹ sang, đẩy mạnhphản công tiêu diệt bộ đội chủ lực ta trên chiến trường miền Nam Đồng thờiđẩy mạnh chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân ra miền Bắc, vớimục đích làm cho “cột xương sống của Hà Nội mềm đi”, buộc chúng ta phảingồi vào đàm phán theo điều kiện có lợi cho Mỹ và từ bỏ chi viện cho cách
Trang 22mạng miền Nam Qua đó, Mỹ sẽ củng cố vị trí của chúng ở Việt Nam, ĐôngDương và Đông Nam Á, giữ vững vai trò lãnh đạo “thế giới tự do” Làm đượcnhư thế, Mỹ còn chứng tỏ cho thế giới biết sức mạnh hùng hậu và khả năngcủa Mỹ có thể đè bẹp, tiêu diệt bất cứ một cuộc khởi nghĩa và chiến tranh nào,đồng thời răn đe phong trào giải phóng dân tộc của nhân dân các nước Á, Phi,
Mỹ La tinh Để thực hiện mục tiêu trên, Mỹ đề ra kế hoạch ba giai đoạn, dựđịnh giành thắng lợi trong vòng 25 đến 30 tháng
Giai đoạn 1, từ tháng 7 năm 1965 đến tháng 12 năm 1965, đưa nhanh
quân Mỹ và quân chư hầu vào miền Nam Việt Nam nhằm phá kế hoạch mùamưa của ta, “chặn chiều hướng thua” của quân đội Sài Gòn, bảo đảm triểnkhai nhanh lực lượng quân viễn chinh Mỹ chuẩn bị cho cuộc phản công giànhlại thế chủ động trên chiến trường
Giai đoạn 2, từ đầu năm 1966 đến tháng 6 năm 1966, quân Mỹ và
quân chư hầu phối hợp với quân nguỵ mở các cuộc phản công chiến lược tìmdiệt chủ lực và các căn cứ du kích ta, hỗ trợ cho chương trình bình định
Giai đoạn 3, từ tháng 7 năm 1966 đến giữa hoặc cuối năm 1967, quân
Mỹ và quân chư hầu phối hợp với quân đội Sài Gòn mở các cuộc hành quântiến công tiêu diệt các lực lượng còn lại của Quân giải phóng và các khu căn
cứ du kích, hoàn thành cơ bản chương trình bình định, rút quân Mỹ về nướcvào cuối năm 1967
Kế hoạch ba giai đoạn trên nói rõ tham vọng của Mỹ là tập trung lựclượng tiêu diệt chủ lực, bình định nông thôn, diệt cơ sở chính trị ta, leo thangđánh phá miền Bắc, chặn mọi nguồn chi viện, cô lập miền Nam, giành thắnglợi cho cuộc chiến tranh trong thời gian ngắn nhất Bộ Quốc phòng Mỹ đánhgiá cao kế hoạch đó, họ cho rằng: “Đưa cuộc chiến tranh đến tận xứ sở củađịch, làm cho kẻ địch không thể tự do đi lại ở bất cứ nơi nào trên đất nước
và giáng cho kẻ địch những đòn thật nặng nề”[68, tr.136]
Trang 23Với mục tiêu, kế hoạch đó, ngày 17 tháng 7 năm 1965, Tổng thống
Mỹ L.Giônxơn chuẩn y đề nghị tăng quân lên 44 tiểu đoàn và thực hiện kếhoạch “tìm diệt” của tướng Oétmolen Trước tiên ông ta ra lệnh triển khai vàoNam Việt Nam 34 tiểu đoàn quân Mỹ gồm khoảng 100.000 quân, số còn lạiđược dự kiến sẽ bổ xung tiếp sau Quyết định này đã đưa nước Mỹ “vượt quangưỡng cửa bước vào cuộc chiến tranh trên đất liền ở Châu Á”[68, tr.136]
Đây là bước ngoặt quan trọng đánh dấu quá trình thay đổi đường lối,chính sách leo thang chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ ở Việt Nam Kể từđây, quân Mỹ đóng vai trò là lực lượng chủ yếu, quyết định trên chiến trường.Đồng thời đây cũng là những cố gắng quân sự lớn nhất, bước leo thang chiếntranh cao nhất của đế quốc Mỹ ở miền Nam Đây cũng là lần đầu tiên Mỹ đưanhiều quân đi xâm lược nước khác nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai
Khi đế quốc Mỹ trực tiếp đưa quân vào miền Nam, đồng thời leothang đánh phá miền Bắc làm cho cuộc chiến tranh ở Việt Nam ngày càng trởnên gay go, ác liệt Bởi đế quốc Mỹ là tên đế quốc có tiềm lực kinh tế, quân
sự hùng mạnh bậc nhất trong thế giới tư bản, với âm mưu, thủ đoạn hết sứcthâm độc, xảo quyệt, chúng không từ bỏ âm mưu xâm lược nước ta Tronggiai đoạn này, âm mưu trước mắt của chúng là:
Ra sức mở những cuộc tiến công nhằm tiêu diệt lực lượng ta - nhất làlực lượng vũ trang tập trung của ta; giữ vững và củng cố hoặc chiếmđóng thêm các vị trí chiến lược quan trọng rồi dựa vào đó mà đẩymạnh công tác bình định có trọng điểm, đánh phá vùng giải phóng,khống chế kìm kẹp quần chúng và chiếm lại một số vùng đã mất; tìmmọi biện pháp để ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc, bao vây cô lậpchiến trường miền Nam; đồng thời tăng cường chiến tranh phá hoạiđối với miền Bắc nước ta[19, tr.626]
Dân tộc ta đứng trước một cuộc đụng đầu lịch sử, bởi khi so sánh lực
Trang 24lượng giữa một bên là toàn thể dân tộc Việt Nam với một bên là đế quốc Mỹxâm lược, xét về thế chiến lược lúc đầu chiến tranh rất quan trọng, nhưngtrong quá trình của cuộc chiến tranh, thế lại càng quan trọng hơn Mỹ là nước
đế quốc có tiềm lực kinh tế và quân sự mạnh nhất trong thế giới tư bản, sosánh về tiềm lực kinh tế, quân sự giữa ta và Mỹ có sự chênh lệch khá xa: vềdiện tích, nước ta chỉ bằng 1/20, dân số bằng 1/6, giá trị tổng sản lượng hàngnăm (tính ở miền Bắc) chỉ bằng 1/1000 nước Mỹ Mỹ có lực lượng quân độihùng mạnh, vũ khí trang bị hiện đại với đầy đủ các quân, binh chủng hải, lục,không quân, quân Mỹ chưa từng thất bại trong các cuộc chiến tranh xâm lược
Khi Mỹ phát động cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, nhất là khichúng quyết định trực tiếp đưa quân viễn chinh vào tham chiến trên chiếntrường miền Nam, đã được Quốc hội Mỹ đa số nhất trí, trao toàn quyền choTổng thống quyết định việc huy động quân số, vũ khí, tiền của cho cuộc chiếntranh Lúc này nhân dân Mỹ chưa hiểu hết về cuộc chiến tranh xâm lược củagiới cầm quyền Mỹ, do đó chưa đứng lên đấu tranh phản đối cuộc chiến tranhxâm lược do đế quốc Mỹ phát động Cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ đốivới Việt Nam được nhiều nước đồng minh của Mỹ ủng hộ và trực tiếp đưaquân tham chiến tham chiến như Nam Triều Tiên, Tân Tây Lan, Ôxtrâylia
Mặt khác, xu thế quốc tế diễn ra trong giai đoạn này đang có nhữngbất lợi cho ta, nhất là những bất đồng trong phong trào cộng sản và công nhânquốc tế, những mâu thuẫn giữa Liên Xô và Trung Quốc có ảnh hưởng đếncuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân ta Liên Xô đang bị chủ nghĩa xétlại lũng đoạn, việc ủng hộ, giúp đỡ cách mạng nước ta chỉ trên lĩnh vực tuyêntruyền, còn viện trợ kinh tế, quân sự ít ỏi, chưa đáp ứng được yêu cầu cuộckháng chiến Còn Trung Quốc, nước láng giềng gần gũi với Việt Nam đanglàm cuộc “Đại cách mạng văn hoá”, cho nên “Trung Quốc sẽ không phản ứngtheo bất kỳ cách nào đối với chiến dịch ném bom, trừ phi quân Mỹ hoặc Nam
Trang 25Việt Nam xâm lược miền Bắc Việt Nam Phản ứng của Trung Quốc đối vớicuộc ném bom có hệ thống Bắc Việt Nam chắc chắn sẽ có giới hạn”[68,tr.12] Lúc này nhân dân các nước trên thế giới bị Mỹ bưng bít hoặc tuyêntruyền sai sự thật, do đó họ chưa thấy hết bản chất cuộc chiến tranh xâm lượccủa đế quốc Mỹ, chưa đứng hẳn về phía Việt Nam đấu tranh đòi Mỹ chấm dứtchiến tranh xâm lược Việt Nam.
Mặc dù đế quốc Mỹ trực tiếp đưa quân xâm lược Việt Nam, huy độngtối đa sức mạnh quân sự (thời điểm cao nhất vào cuối năm 1967 là 442.588quân), trước tình hình đó Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng ta nhậnđịnh so sánh lực lượng giữa ta và địch trên chiến trường vẫn không có sự thayđổi lớn, có lợi cho Mỹ Bởi Mỹ giàu, quân Mỹ mạnh, trang bị hiện đại, nhưngchúng vào miền Nam trong hoàn cảnh quân đội nguỵ đã thua trận, chínhquyền tay sai rệu rã, “chiến tranh đặc biệt” đã thất bại, chúng mất thế chủđộng chiến lược Chỗ yếu cơ bản nhất của quân Mỹ từ trước đến nay vẫn làchính trị Cuộc chiến tranh phi nghĩa của Mỹ không thể là động lực cho binhlính Mỹ chiến đấu Binh lính, vũ khí trang bị hiện đại nhưng không phù hợpđiều kiện địa hình, thời tiết, cách đánh của ta, do đó sức cơ động, sức chiếnđấu không được phát huy Hậu phương của Mỹ xa, cách ta nửa vòng trái đất,không thể đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu của cuộc chiến tranh Cuộc chiếntranh mà Mỹ phát động chống lại nhân dân Việt Nam là cuộc chiến tranh phinghĩa, sẽ bị nhân dân thế giới, trong đó có cả nhân dân Mỹ lên án mạnh mẽ,khiến Mỹ không thể huy động hết sức mạnh quân sự vào cuộc chiến tranhxâm lược Việt Nam
Mặt khác, trước tình hình chung trên thế giới cũng như tình hình nước
Mỹ không cho phép Mỹ sử dụng hết sức mạnh về kinh tế và quân sự trongcuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Mỹ không thể tăng quân với bất kỳ sốlượng nào mà không tính đến những khó khăn và hậu quả về mọi mặt trên
Trang 26chiến trường Những khó khăn của Mỹ về quân sự, về vận tải, hậu cần, cũngnhư về chính trị, hậu phương nước Mỹ cũng không cho phép Mỹ huy động tối
đa sức mạnh cho cuộc chiến Chỗ yếu cơ bản nhất của Mỹ vẫn là vấn đề chínhtrị, với bộ mặt hiếu chiến, xâm lược, phản động, khi Mỹ leo thang chiến tranhthì bộ mặt đó càng bộc lộ, bị nhân dân yêu chuộng hoà bình trên thế giới,trong đó có cả nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh mạnh mẽ Mỹ càng leothang chiến tranh thì càng bị nhân dân thế giới và ngay cả nhân dân Mỹ phảnđối Trong khi đó, cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân ta ngày càngđược sự ủng hộ to lớn, có hiệu quả của nhân dân các nước trên thế giới, trong
đó có cả nhân dân Mỹ Nhất là khi Mỹ trực tiếp đưa quân vào xâm lược ViệtNam, khi đó hàng loạt nước lên tiếng phản đối chiến tranh phi nghĩa do Mỹphát động, ủng hộ cuộc chiến tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam Bởichúng ta thắng Mỹ sẽ góp phần bảo vệ chân lý chính nghĩa, bảo vệ hoà bìnhthế giới, ngăn chặn sự bành trướng của chủ nghĩa đế quốc, tạo sự chuyển biếnngày càng có lợi cho phong trào cách mạng, đồng thời đẩy chủ nghĩa đế quốclún sâu vào cuộc khủng hoảng chính trị
Trong lúc này lực lượng cách mạng miền Nam đang có cơ sở chính trịrộng rãi, vững chắc, đang nắm quyền chủ động trên chiến trường Lực lượng
vũ trang ba thứ quân của ta phát triển cân đối và lớn mạnh vượt bậc so vớinhững năm đầu cuộc chiến tranh, có tinh thần chiến đấu rất cao, có chiếnthuật, kỹ thuật tốt, đánh du kích giỏi, lại đã triển khai và đứng vững trên hầuhết các địa bàn chiến lược, cả ở nông thôn và rừng núi Phong trào cách mạng
ở đô thị ngày càng phát triển mạnh mẽ, khiến địch không còn một chỗ dựanào tương đối ổn định Năm 1964, lực lượng vũ trang cách mạng miền Nam(chỉ tính riêng bộ đội chủ lực) có 11 trung đoàn và 15 tiểu đoàn, đến cuối năm
1965 ta đã phát triển lên 5 sư đoàn và 11 trung đoàn bộ binh, nhiều tiểu đoàn,trung đoàn binh chủng kỹ thuật được trang bị tương đối hiện đại Các lực
Trang 27lượng trên được sắp xếp, bố trí thành một thế trận đan xen, vừa có thế chiacắt, vây hãm, đánh địch tại chỗ, hỗ trợ cho lực lượng vũ trang địa phương vànhân dân tiến công và nổi dậy, vừa phát huy được đòn tiến công của các binhđoàn chủ lực cơ động đánh tiêu diệt lớn quân địch Cách bố trí, sắp xếp lựclượng của ta đáp ứng được yêu, sẵn sàng đối phó với một cuộc chiến tranhhiện đại do Mỹ phát động
Mặc dù với một đội quân hùng mạnh, vũ khí trang bị hiện đại, có sức
cơ động nhanh, nhưng quân Mỹ và tay sai không thể chống lại một thế trận
“cài răng lược”, một thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp của ta Trận địachiến đấu của ta rộng khắp, đánh địch không những chính diện mà cả hai bênsườn, sau lưng, buộc địch phải phân tán lực lượng, đối phó khắp nơi, chúngkhông thể phát huy binh khí kỹ thuật hiện đại và sức cơ động Bên cạnh đó, ta
đã xây dựng được thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc, liên hoàn trên tất
cả các vùng chiến lược Phong trào đấu tranh cách mạng ở đô thị ngày càngphát triển mạnh mẽ, liên tục tiến công địch bằng cả đấu tranh chính trị và đấutranh vũ trang; thực hiện phương châm hai chân chính trị, quân sự; ba mũichính trị, quân sự, binh vận; ba vùng rừng núi, nông thôn, đồng bằng và đôthị, khiến cho các khu vực hậu phương địch ngày càng thu hẹp diện tích, mấtdần ổn định Vùng giải phóng của ta tuy chưa hoàn chỉnh, nhưng đã rộng lớn,bao gồm phần lớn số dân và ngày càng củng cố, xây dựng, đem lại cuộc sốngmới cho nhân dân Đảng bộ miền Nam có cơ sở rộng khắp và vững chắc, độingũ cán bộ tiên phong, được nhân dân hết lòng ủng hộ, luôn có đường lối, chủtrương đúng đắn, lãnh đạo cách mạng miền Nam vượt qua khó khăn thửthách, ngày càng phát triển
Đối với miền Bắc, qua 10 năm xây dựng và cải tạo, chúng ta đã xâydựng được một chế độ chính trị - xã hội mới độc lập và dân chủ, một căn cứđịa, hậu phương vững chắc, luôn sát cánh cùng nhân dân miền Nam đánh bại
Trang 28các cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân của đế quốc Mỹ.Đồng thời sẵn sàng chi viện sức người, sức của cho cách mạng miền Nam, đểđưa cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân miền Nam đi đến thắng lợi.
Từ những nhận định và đánh giá trên, Hồ Chủ tịch và Trung ươngĐảng ta đã nhận định: “ Dù đế quốc Mỹ đưa vào mấy chục vạn quân, về chiếnlược chúng cũng buộc phải phân tán lực lượng trên khắp các chiến trường vàngày càng lâm vào thế bị động, càng sa lầy và thất bại Quân đội viễn chinh
Mỹ cũng không thể nào cứu vãn được nguỵ quân, nguỵ quyền khỏi sự sụp đổtất yếu”[19, tr.630-631] Từ đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ươngĐảng đã lãnh đạo nhân dân ta chủ động và kiên quyết, chấp nhận cuộc “đụngđầu lịch sử” với đế quốc Mỹ, đồng thời khẳng định quyết tâm đánh thắng đếquốc Mỹ xâm lược, Người nói:
Ta quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược;
Ta nhất định thắng
Mỹ là một nước đế quốc lớn nhất, giàu nhất, mạnh nhất trong phe đếquốc chủ nghĩa Nước ta chỉ có hơn 30 triệu dân, lại nghèo, nhưngchúng ta dám đánh đế quốc Mỹ xâm lược Đế quốc Mỹ có hải, lục,không quân nhiều, có vũ khí tốt, nhưng chúng đã bị nhân dân TrungQuốc, Triều Tiên, Cu Ba đánh bại, thì nhất định chúng sẽ bị nhândân ta đánh bại trong âm mưu xâm lược Việt Nam [45, tr.571]
Tuy nhiên, trước những khó khăn, thử thách của cuộc kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước cũng đặt ra cho cách mạng Việt Nam những vấn đề cầnquan tâm, giải quyết đó là:
Một số cán bộ, đảng viên và nhân dân cũng xuất hiện tư tưởng ngại ácliệt, lừng chừng do dự, hoặc băn khoăn: “làm thế nào đánh được Mỹ
và thắng Mỹ?” Trên thế giới, nhiều chính phủ và những nhân vật cótên tuổi tỏ ra lo ngại cuộc chiến tranh lan rộng thành cuộc chiến tranh
Trang 29thế giới mới Họ khuyên ta không nên đối đầu với Mỹ - một siêucường chưa từng bị thua trận Họ mở những cuộc vận động ngoạigiao để mong tìm được giải pháp chính trị sao cho cả ta và Mỹ có thể
chấp nhận được, nhưng đều không có kết quả…[11, tr.32].
Cuộc chiến tranh ở Việt Nam đã trở thành vấn đề nóng bỏng, nổi bật,khiến cả cộng đồng quốc tế quan tâm theo dõi, nó lôi cuốn hàng nghìn triệungười đứng về phía bên này hoặc bên kia, là trung tâm theo dõi, chú ý củatoàn nhân loại vào những năm sáu mươi và bảy mươi của thế kỷ XX Bởicuộc chiến giữa ta và Mỹ tập trung toàn bộ mâu thuẫn lớn nhất của thời đại.Nếu Mỹ thua trong cuộc chiến này thì chiến lược toàn cầu và chính sách thựcdân kiểu mới của chúng sẽ thất bại, không những ở Việt Nam mà cả trênphạm vi toàn thế giới
Mặc dù đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh, trực tiếp đưa quân vàomiền Nam Việt Nam, vận mệnh dân tộc ta đứng trước thử thách ngặt nghèocủa lịch sử Vận mệnh đó của dân tộc được trao cho Chủ tịch Hồ Chí Minh vàTrung ương Đảng ta Với ý chí quyết tâm sắt đá “Không có gì quí hơn độc lập
tự do”, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn xác định phải kiên quyết chiến đấu chống
Mỹ cho đến thắng lợi hoàn toàn, với mục tiêu “Hễ còn một tên xâm lược trênđất nước ta, thì ta còn phải chiến đấu quét sạch nó đi” Từ đó Chủ tịch Hồ ChíMinh cùng Trung ương Đảng đã lãnh đạo cả nước tích cực chuẩn bị mọi mặt,sẵn sàng bước vào cuộc đụng đầu lịch sử với đế quốc Mỹ Toàn thể dân tộcViệt Nam đoàn kết, nhất trí với chủ trương của Đảng và Chủ tịch Hồ ChíMinh, kiên quyết một lòng đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược, giải phóngmiền Nam, bảo vệ miền Bắc, tiến tới thống nhất nước nhà
Nhưng câu hỏi đặt ra là làm thế nào để đánh Mỹ và thắng Mỹ? Bởiđây là lần đầu tiên quân và dân ta phải đụng đầu với quân Mỹ, một đội quân
đã tham gia tám cuộc chiến tranh lớn, trong đó có năm lần đưa quân ra nước
Trang 30ngoài, nhưng chưa lần nào bị thất bại Lần này sang Việt Nam, quân đội Mỹ
đã được tổ chức chặt chẽ, trang bị hiện đại gấp nhiều lần so với thời kỳ Chiếntranh thế giới thứ hai, cũng như trong chiến tranh xâm lược Triều Tiên Bàihọc lịch sử của dân tộc ta là “biết địch, biết ta trăm trận trăm thắng” Bài học
đó đặt ra cho Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh phải tìm ra cách đánh thíchhợp, chủ động, nhằm phát huy sức mạnh của ta trong thế trận chiến tranhnhân dân, hạn chế chỗ mạnh của địch về binh khí kỹ thuật, binh hoả lực, sức
cơ động Chúng ta chủ động tìm Mỹ và đánh Mỹ khi chúng mới “chân ướtchân ráo” đổ bộ vào Việt Nam, chúng ta vừa đánh đòn răn đe, vừa tìm ra cáchđánh thích hợp, với phương châm “cứ đánh Mỹ sẽ tìm ra cách đánh thắngMỹ” Từ trận Núi Thành (tháng 5 năm 1965), đã xuất hiện khẩu hiệu hànhđộng “Tìm Mỹ mà đánh, gặp Mỹ là diệt” cho đến trận Vạn Tường (tháng 8năm 1965) đã chứng minh rằng quân và dân ta hoàn toàn có thể đánh bại quânđội Mỹ trong điều kiện chúng có ưu thế về binh, hoả lực và sức cơ động.Đánh giá về thắng lợi trận Vạn Tường, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhấtBan Chấp hành Trung ương Đảng chỉ rõ: “…trận Vạn Tường đã chứng tỏ mộtcách hùng hồn khả năng của ta đánh bại được quân Mỹ trong điều kiện chúng
có ưu thế tuyệt đối về binh khí, hoả lực”[15, tr.131] Từ những trận thắng Mỹđầu tiên trên, đã củng cố lòng tin để quân và dân ta từng bước đánh thắngđịch trên chiến trường, tạo ra bước ngoặt lớn đưa cuộc kháng chiến chống
Mỹ, cứu nước đi đến thắng lợi cuối cùng
1.2 Chủ tịch Hồ Chí Minh với quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ của toàn Đảng, toàn dân ta
1.2.1 Hồ Chí Minh khẳng định chống Mỹ cứu nước là nhiệm vụ thiêng liêng của cả dân tộc
Với những cố gắng quân sự cao nhất trong chiến lược “chiến tranh đặcbiệt”, nhưng đế quốc Mỹ vẫn không tránh khỏi thất bại thảm hại khi phải đương
Trang 31đầu với cuộc chiến tranh nhân dân rộng lớn của dân tộc Việt Nam Tuy nhiên, đếquốc Mỹ không dễ dàng chấp nhận thất bại đau đớn đó, bởi như vậy, Mỹ sẽ mấtthể diện, mất vai trò bá chủ thế giới Chúng liền thay thế bằng chiến lược “chiếntranh cục bộ”, trực tiếp đưa quân viễn chinh Mỹ và quân các nước chư hầu vàotham chiến tại chiến trường miền Nam, đồng thời dùng không quân và hải quânđánh phá dữ dội miền Bắc Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ cụ thể hoá quyết địnhcủa Tổng thống về việc đưa thêm một bộ phận quân chiến đấu sang Việt Nam vàtăng cường lực lượng không quân, hải quân đánh phá miền Bắc, trong đó tậptrung vào bốn biện pháp quan trọng của Tổng thống:
1 Tổng thống chuẩn y tăng thêm 18.000 đến 20.000 quân trong cáclực lượng hỗ trợ của Mỹ để bổ sung cho các đơn vị hiện có và cungcấp số nhân viên hậu cần cần thiết
2 Tổng thống chuẩn y cho triển khai thêm hai tiểu đoàn lính thuỷđánh bộ, một phi đoàn của lính thuỷ đánh bộ và những bộ phận kếthợp về chỉ huy và hỗ trợ
3 Tổng thống chuẩn y một sự thay đổi nhiệm vụ của tất cả những đơn
vị lính thuỷ đánh bộ được triển khai hướng vào Việt Nam để có thể sửdụng những đơn vị này một cách tích cực hơn theo những điều kiện sẽđược qui định và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thông qua sau khi thamkhảo ý kiến của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao
4 Tổng thống tán thành việc thăm dò khả năng triển khai quân sangViệt Nam của Chính phủ Nam Triều Tiên, Úc, Tân Tây Lan songsong với việc triển khai thêm lực lượng lính thuỷ đánh bộ Mỹ đã đượcphê chuẩn [68, tr.20]
Đây là bước leo thang rất nghiêm trọng của đế quốc Mỹ, đặt dân tộc
ta đứng trước thử thách hiểm nghèo Thử thách lớn lao của dân tộc khi đếquốc Mỹ đưa quân trực tiếp vào miền Nam, quyết tâm giành thắng lợi bằng
Trang 32quân sự, làm chuyển hoá so sánh lực lượng trên chiến trường có lợi cho Mỹ.Đồng thời tăng cường chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân đối vớimiền Bắc, nhằm hạn chế sự chi viện của miền Bắc cho cách mạng miền Nam.Chúng hy vọng rằng sẽ từng bước giành thế chủ động, tạo thế mạnh, buộc taphải nhượng bộ trên mặt trận ngoại giao.
Trước tình hình leo thang cực kỳ nghiêm trọng của đế quốc Mỹ, Hộinghị cấp cao 17 nước không liên kết đã họp tại Bengơrát từ ngày 13 đến ngày
18 tháng 3 năm 1965, đã lên án Mỹ và kêu gọi thương lượng không điều kiện
để giải quyết vấn đề Việt Nam, nhưng Mỹ không chấp nhận việc đàm phán
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn có một thiện chí hoà bình, muốn thươnglượng bằng con đường ngoại giao nhằm tránh hy sinh đổ máu không cần thiếtcho cả phía ta và phía địch Từ chủ trương của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày
22 tháng 3 năm 1965, Mặt Trận Dân tộc giải phóng tuyên bố lập trường nămđiểm, tiếp đến ngày 8 tháng 4 năm 1965, Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộnghoà nêu ra lập trường bốn điểm để giải quyết vấn đề Việt Nam Tinh thần cơbản của các tuyên bố đó là Mỹ phải rút hết quân Mỹ và quân các nước phụthuộc về nước, ngừng ném bom miền Bắc không điều kiện, công việc củamiền Nam do nhân dân miền Nam tự giải quyết, không có sự can thiệp củanước ngoài
Thiện chí và mong muốn giải quyết vấn đề Việt Nam bằng con đườnghoà bình của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta không được phía Mỹ chấpnhận Phía Mỹ tự cho mình có đầy đủ sức mạnh để áp đặt ý muốn của họ đốivới dân tộc Việt Nam Ngày 7 tháng 4 năm 1965, Tổng thống Mỹ L.Giônxơnphát biểu tại Trường đại học Giôn Hốpkin Bang Bantimo, ông ta đã bác bỏnhững đề nghị, tuyên bố của ta và của quốc tế, quyết tâm dùng biện phápquân sự chống Việt Nam đến cùng
Đứng trước sự leo thang chiến tranh của đế quốc Mỹ, Chủ tịch Hồ
Trang 33Chí Minh đã thể hiện ý chí quyết tâm chống Mỹ, cứu nước đến cùng Nhưng
để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược với tiềm lực kinh tế, quân sự hùng mạnh, đặt
ra cho Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh không ít những suy nghĩ nhằm khắcphục những tư tưởng ngại chiến tranh ác liệt, lừng chừng do dự, hoặc bănkhoăn “làm thế nào đánh được Mỹ và thắng Mỹ” của một số cán bộ, đảngviên và nhân dân Trước tình hình đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra chỗyếu, chỗ mạnh của địch đó là: nước Mỹ giàu, quân Mỹ mạnh, trang bị hiệnđại, nhưng chúng vào miền Nam trong điều kiện quân đội Sài Gòn đã thuatrận, chính quyền tay sai rệu rã, chiến tranh đặc biệt đã thất bại, chúng mất thếchủ động chiến lược Chúng đã bị nhân dân Trung Quốc, Triều Tiên, Cu Bađánh bại thì chúng nhất định sẽ bị nhân dân ta đánh bại Trong lúc này, lựclượng cách mạng đang nắm quyền chủ động trên chiến trường, đã xây dựngđược thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc, liên hoàn ở cả ba vùng chiếnlược, lực lượng vũ trang ba thứ quân của ta đã có sự phát triển vượt bậc Talại có miền Bắc XHCN, là hậu phương lớn chi viện sức người, sức của chocách mạng miền Nam, có sự ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè quốc tế, nhất là củacác nước XHCN anh em Từ đó xoá đi những băn khoăn, trăn trở, đồng thờixây dựng ý chí quyết tâm chống Mỹ, cứu nước cho toàn thể dân tộc
Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trương phát động một cuộc chiến tranhnhân dân, toàn dân, toàn diện, dựa vào sức mạnh của cả dân tộc để đánh thắnggiặc Mỹ xâm lược Đây cũng là truyền thống đánh giặc, giữ nước của ông cha
ta Chính truyền thống đó đã làm nên những chiến thắng oanh liệt, mãi ghivào sử sách dân tộc, như chiến thắng của Lý Thường Kiệt chống quân xâmlược nhà Tống, Trần Hưng Đạo chống quân Nguyên - Mông, Nguyễn Huệchống quân Thanh Cũng chính bài học kinh nghiệm lớn đó đã giúp nhândân ta đánh thắng thực dân Pháp xâm lược Bài học đó tiếp tục được Hồ ChíMinh và Trung ương Đảng phát huy trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu
Trang 34nước Bởi chỉ có dựa trên sức mạnh đoàn kết của cả dân tộc, chúng ta mới cóthể đánh thắng giặc Mỹ xâm lược Từ đó, Hồ Chí Minh khẳng định: “Chống
Mỹ cứu nước là nhiệm vụ thiêng liêng của cả dân tộc”, là nhiệm vụ chung củanhân dân trên cả hai miền Nam Bắc Khi trả lời phỏng vấn của nhà báo AnhPhê-lích Gơ-rin, Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố: “Nước Việt Nam là một,dân tộc Việt Nam là một Là đồng bào ruột thịt, nhân dân miền Bắc nhất địnhhết lòng hết sức ủng hộ cuộc đấu tranh yêu nước, chống Mỹ của đồng bàomiền Nam, cũng như nhân dân miền Nam hết lòng hết sức đấu tranh để gópphần bảo vệ miền Bắc của Tổ quốc mình”[56, tr.547]
Để đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thểhiện tư tưởng động viên sức mạnh, phát huy tinh thần yêu nước, ý chí đấutranh vì độc lập, tự do của toàn thể dân tộc, tạo ra khí thế cả nước chống Mỹ.Phải làm cho mọi người phát huy mạnh mẽ tinh thần cách mạng, niềm tin vàothắng lợi của cuộc kháng chiến Bởi trước sức mạnh quân sự vượt bậc của Mỹđối với cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, với bản chất hiếu chiến, thâmđộc và sảo quyệt, chúng không từ bỏ một âm mưu, thủ đoạn nào, chúng muốnbằng mọi giá biến miền Nam Việt Nam trở thành căn cứ quân sự, thuộc địakiểu mới của chúng Từ đó đặt ra cho dân tộc ta không còn con đường nàokhác là phải đoàn kết triệu người như một, đứng lên chiến đấu giải phóngmiền Nam, bảo vệ miền Bắc, đi đến thống nhất nước nhà
Trong việc xác định ý chí quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược,bảo vệ chủ quyền đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng ta
đã không hề ngập ngừng, do dự, mà đã nhanh chóng thể hiện quyết tâm xâydựng khối đoàn kết triệu người như một, cả nước đồng lòng quyết tâm đánh
Mỹ và thắng Mỹ Đây chính là nhân tố cơ bản để tạo nên sức mạnh của dântộc ta, để làm nên thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước,Người nói: “Lúc này, chống Mỹ, cứu nước là nhiệm vụ thiêng liêng nhất của
Trang 35mọi người Việt Nam yêu nước”[44, tr.434] Trước nhiệm vụ thiêng liêng của
Tổ quốc, với lời hiệu triệu của người đứng đầu dân tộc, dân tộc ta với truyềnthống đoàn kết đấu tranh chống ngoại xâm, đã nhất tề đứng lên đấu tranhnhằm giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, đi đến thống nhất nước nhà
Với chủ trương đúng đắn đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng ta đãphát động một cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện trên cả hai miềnNam Bắc, tạo ra khí thế cả nước chống Mỹ Trên cơ sở thực hiện chiến lượctiến công của chiến tranh nhân dân và huy động sức mạnh tổng hợp của toàndân tộc, lấy nghệ thuật quân sự của chiến tranh nhân dân Việt Nam đối phóvới nghệ thuật quân sự của đế quốc Mỹ Chúng ta luôn chủ trương tiến côngđịch cả về chính trị, quân sự; cả trên ba vùng chiến lược là rừng núi, nôngthôn đồng bằng và đô thị; kết hợp đánh lớn, đánh vừa và đánh nhỏ; kết hợpchiến tranh du kích với chiến tranh chính qui, tạo sự chuyển biến quan trọngtrong cuộc chiến theo chiều hướng ngày càng có lợi cho ta, bất lợi cho địch.Chính chủ trương đúng đắn dùng sức mạnh của chiến tranh nhân dân trên cảnước của Hồ Chí Minh đã giúp cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nướccủa nhân dân ta giành thắng lợi từng bước đi đến giành thắng lợi hoàn toàn
Trong việc huy động sức mạnh toàn dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minhchủ trương xây dựng miền Bắc XHCN là hậu phương lớn, chỗ dựa vững chắc,
là căn cứ địa cách mạng cho cả nước, miền Nam là tiền tuyến lớn, trực tiếpđánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược Cả nước là một chiến trận đánh Mỹ, làmcho kẻ địch như rơi vào trận địa “thiên la địa võng”, không có lối thoát, buộc
kẻ địch phải đánh theo cách đánh của ta, chúng phải căng sức ra mà chống đỡvới các đòn tiến công từ nhiều hướng của quân và dân ta Chính vì thế, Chủtịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cuộc kháng chiến của ta là toàn dân, thực sự
là cuộc chiến tranh nhân dân”[45, tr.15]
Sau này, khi chúng ta đã giành được những thắng lợi to lớn, tạo ra thế
Trang 36và lực mới trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trên cả hai miền NamBắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn kiên trì với việc phát động cuộc chiến tranhnhân dân, với chủ trương phải đoàn kết toàn thể dân tộc Việt Nam trên mặttrận chống Mỹ, để giành thắng lợi cuối cùng, Người nói: “Mỹ thua đã rõràng Tuy vậy, đế quốc Mỹ “chết thì chết, nết không chừa”, chúng chưa từ
bỏ âm mưu xâm lược 31 triệu đồng bào ta ở hai miền, bất kỳ già, trẻ, gái,trai, phải là 31 triệu chiến sĩ anh dũng diệt Mỹ, cứu nước, quyết giành thắnglợi cuối cùng”[41, tr.322-323]
Để đáp ứng yêu cầu cuộc chiến tranh qui mô lớn, Chủ tịch Hồ ChíMinh và Trung ương Đảng chủ trương tiếp tục đưa miền Bắc đi lên xây dựngCNXH trong điều kiện có chiến tranh Miền Bắc vừa sản xuất, xây dựng kinh
tế trong điều kiện có chiến tranh, vừa xây dựng phát triển lực lượng vũ trang
cả về số lượng và chất lượng, nhằm bảo vệ miền Bắc XHCN, đồng thời khôngngừng bổ sung, chi viện, tăng cường sức mạnh chiến đấu cho cách mạng miềnNam Với chủ trương phát động một cuộc chiến tranh nhân dân và xây dựngnền QPTD nhằm đánh bại chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quâncủa đế quốc Mỹ, bảo vệ thành quả của miền Bắc XHCN Đồng thời, chuẩn bịmọi mặt sẵn sàng đánh thắng địch nếu chúng liều lĩnh mở rộng chiến tranh,đưa lực lượng lục quân ra xâm lược miền Bắc Quân và dân miền Bắc sẵnsàng chi viện sức người, sức của cho cách mạng miền Nam, đáp ứng kịp thờinhu cầu cuộc kháng chiến của nhân dân miền Nam, nhằm giải phóng miềnNam, bảo vệ miền Bắc, đi đến thống nhất nước nhà
Hồ Chủ tịch và Trung ương Đảng đã xác định miền Bắc là hậuphương lớn, miền Nam là tiền tuyến lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứunước, giữa tiền tuyến lớn miền Nam và hậu phương lớn miền Bắc đều có vị trívai trò quan trọng, có mối quan hệ khăng khít nhằm đánh thắng đế quốc Mỹxâm lược “Miền Nam vẫn là tiền tuyến lớn, miền Bắc vẫn là hậu phương lớn,
Trang 37nhưng nhiệm vụ của miền Bắc là vừa xây dựng, vừa trực tiếp chiến đấu, vừachi viện cho tiền tuyến miền Nam”[18, tr.108]
Tại HNTƯ 12, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hội nghịchỉ rõ: “Hiện nay, đế quốc Mỹ đã đưa lực lượng chiến đấu lớn trực tiếp xâmlược miền Nam nước ta, đồng thời không ngừng mở rộng chiến tranh phá hoạichủ yếu bằng không quân đối với miền Bắc, tạo nên tình hình cả nước ta đều
có chiến tranh với Mỹ trên mức độ khác nhau ở hai miền”[19, tr.635] Từ đó,Hội nghị đã xác định: “Nhiệm vụ chống Mỹ, cứu nước hiện nay rõ ràng lànhiệm vụ thiêng liêng của cả dân tộc ta, của nhân dân ta từ Nam chí Bắc”[19,tr.635] Từ đó Chủ tịch Hồ Chủ tịch và Trung ương Đảng ta đã chủ trươngchuyển toàn bộ nền kinh tế miền Bắc từ thời bình sang thời chiến, vừa sảnxuất đáp ứng nhu cầu công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc, nhu cầu đờisống nhân dân trong điều kiện chiến tranh ác liệt Đồng thời miền Bắc còn cónhiệm vụ chi viện sức người, sức của cho cách mạng miền Nam, với tinh thần
“thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, nhằm đáp ứng yêucầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Mọi chủ trương của Hồ Chủtịch và Trung ương Đảng đối với miền Bắc đều nhằm đáp ứng nhiệm vụ thờichiến Chủ trương mở rộng Quân đội nhân dân Việt Nam theo kế hoạch xâydựng lực lượng vũ trang thời chiến, đánh bại chiến tranh đặc biệt, sẵn sàngđối phó với chiến tranh cục bộ do đế quốc Mỹ gây ra, chúng ta nhanh chóngxây dựng được lực lượng quân đội hùng hậu, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ miềnBắc, chi viện cho miền Nam
Với chủ trương xây dựng miền Bắc vững mạnh về kinh tế và quốcphòng của Hồ Chí Minh, khắp nơi trên miền Bắc phong trào thi đua yêu nướcmỗi người làm việc bằng hai, vì miền Nam ruột thịt được dấy lên sôi nổi Cácphong trào “thanh niên ba sẵn sàng”, “phụ nữ ba đảm đang” diễn ra sôi nổi,rộng khắp, tạo ra khí thế thi đua trong lao động sản xuất, sẵn sàng chiến đấu ở
Trang 38hậu phương lớn XHCN Trên đồng ruộng, nhân dân ta thực hiện khẩu hiệu
“tay cày tay súng”, trong nhà máy, hầm mỏ, công nhân thực hiện “tay búa,tay súng” Thực hiện Lệnh tổng động viên của Chủ tịch nước, hàng vạnthanh niên nam, nữ đã tình nguyện lên đường, hướng vào tiền tuyến lớn,tham gia chiến đấu giải phóng miền Nam Đó là sự biểu thị quyết tâm, sựđộng viên, cổ vũ lớn lao của nhân dân miền Bắc XHCN đối với sự nghiệpchống Mỹ, cứu nước của nhân dân miền Nam
Đối với cách mạng miền Nam, Hồ Chủ tịch cùng Trung ương Đảngluôn thấy rõ vị trí tầm quan trọng, từ đó Người đã chủ trương phát độngcuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân toàn diện để giành thắng lợi quyếtđịnh, tạo ra bước ngoặt lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước,Người nói:
Chúng ta phải ra sức cố gắng giành cho được thắng lợi quyết định ởmiền Nam, bởi vì cuộc chiến tranh này căn bản là ở miền Nam Mỹthua ở miền Nam tức là nó thua, ta thắng ở miền Nam tức là tathắng Cho nên phải giành thắng lợi quyết định trong một thời gian,
ta không nói mấy năm, mấy tháng, mấy ngày, nhưng trong một thờigian càng ngắn càng tốt Cố nhiên mình làm càng gọn càng bớt hysinh tổn thất [45, tr.18-19]
Chính chủ trương đúng đắn đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng ta
đã phát động được một cuộc chiến tranh nhân dân rộng khắp trên các chiếntrường Từ đó, quân và dân cả nước đã dốc sức giành thắng lợi quyết địnhtrên chiến trường miền Nam, chúng ta đánh thắng hai cuộc hành quân chiếnlược của địch vào hai mùa khô năm 1965 - 1966 và năm 1966 - 1967, đặcbiệt chiến thắng trong dịp tết Mậu Thân Với những thắng lợi trên chiếntrường miền Nam, đã góp phần trực tiếp đánh thắng chiến lược “chiếntranh cục bộ” của đế quốc Mỹ, tạo ra bước ngoặt lớn để quân và dân ta tiến
Trang 39lên tổng tiến công và nổi dậy giành tháng lợi trong cuộc kháng chiến chống
7 năm 1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Lời kêu gọi, nói rõ quyết tâm củatoàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta: “Đứng trước nguy cơ giặc Mỹ cướp nước,đồng bào miền Bắc và đồng bào miền Nam đoàn kết một lòng, kiên quyếtchiến đấu; dù phải chiến đấu 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa, chúng
ta cũng kiên quyết chiến đấu đến thắng lợi hoàn toàn”[38, tr.470] Chính lờikêu gọi đó của Người đã thôi thúc toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta sẵn sàngbước vào cuộc chiến đấu mới với quân Mỹ, không sợ hy sinh, gian khổ Đồngthời nó xua tan những lo âu của một số cán bộ, đảng viên và nhân dân về tưtưởng ngại gian khổ, ngại khó khăn ác liệt khi phải đương đầu với một độiquân đế quốc thiện chiến và lành nghề
Quyết đánh Mỹ và thắng Mỹ của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đượcNgười khẳng định, nhằm khích lệ tinh thần chiến đấu cho các tầng lớp nhândân ta, để toàn dân nêu cao ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam, bảo vệmiền Bắc, đi đến thống nhất nước nhà Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn thể hiện ý
Trang 40chí quyết tâm chống Mỹ đến cùng, nhằm đem lai độc lập, thống nhất, tự dohạnh phúc cho toàn thể dân tộc, Người nói:
Giôn - xơn và bè lũ phải biết rằng: chúng có thể đưa 50 vạn quân, 1triệu quân hoặc nhiều hơn nữa để đẩy mạnh chiến tranh xâm lược ởmiền Nam Việt Nam Chúng có thể dùng hàng nghìn máy bay tăngcường đánh phá miền Bắc Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa Hà Nội, Hải Phòng và một số thànhphố, xí nghiệp có thể bị tàn phá, song nhân dân Việt Nam quyết khôngsợ! Không có gì quí hơn độc lập, tự do Đến ngày thắng lợi, nhân dân
ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn [55, tr.231]
Để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, Hồ Chí Minh đã thể hiện tư tưởngđộng viên sức mạnh, phát huy tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh vì độc lập,
tự do của toàn thể dân tộc, tạo ra khí thế cả nước chống Mỹ Bởi trước sứcmạnh quân sự vượt bậc của Mỹ đối với cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam,với bản chất hiếu chiến, thâm độc và sảo quyệt, chúng muốn bằng mọi giábiến miền Nam Việt Nam trở thành căn cứ quân sự, thuộc địa kiểu mới củachúng Từ đó đặt ra cho dân tộc ta không còn con đường nào khác là phảiđứng lên chiến đấu, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, đi đến thốngnhất nước nhà
Tại HNTƯ 12, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hội nghị đãkhẳng định quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ: “Toàn Đảng, toàn quân và toàndân ta ở cả hai miền phải giữ vững và nêu cao quyết tâm đẩy mạnh cuộc chiếntranh nhân dân chống Mỹ, cứu nước, kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranhxâm lược của đế quốc Mỹ trong bất kỳ tình huống nào, kiên quyết chiến đấucho đến thắng lợi cuối cùng”[19, tr.635] Đánh thắng đế quốc Mỹ trong bất kỳtình huống nào, đó chính là biểu thị quyết tâm chiến đấu giành độc lập tự docủa toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta Để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược,