Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp ở Trường trung học phổ thông Búng Lao, huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực ở địa phương

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC ĐỖ QUYẾT TIẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BÚNG LAO, HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐÁP ỨNG

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐỖ QUYẾT TIẾN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BÚNG LAO,

HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC Ở ĐỊA PHƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SỸ NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐỖ QUYẾT TIẾN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BÚNG LAO,

HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC Ở ĐỊA PHƯƠNG

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

i

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành công trình nghiên cứu này tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các tập thể và cá nhân

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc về sự giúp đỡ nhiệt tình của cô giáo hướng dẫn khoa học: TS Ngô Thị Thu Dung người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo cho tôi trong suốt quá trình lập đề cương, nghiên cứu, viết

và hoàn chỉnh luận văn

Tôi xin cảm ơn Ban lãnh đạo trường Đại học Giáo Dục – Đại học quốc gia Hà Nội, Phòng Sau Đại học – Đại học Giáo Dục, Ban giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên, Phòng tổ chức cán bộ, Sở GD&ĐT Điện Biên các nhà khoa học, các Thầy giáo, Cô giáo đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn

Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ quý báu của cán bộ, giáo viên và học sinh trường THPT Búng Lao và các bạn bè đồng nghiệp lớp QLGD K13 đã động viên, khuyến khích và tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn chỉnh luận văn, song chắc rằng luận văn vẫn còn có những thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo của quý thầy giáo, cô giáo, các bạn đồng nghiệp và bạn đọc để đề tài được hoàn thiện hơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh thân yêu của chúng ta

Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã quan tâm, chia sẻ, động viên giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn

Hà Nội, ngày 02 tháng 11 năm 2015

Tác giả luận văn

Đỗ Quyết Tiến

ii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

CNH-HĐH Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá

GD KTTH Giáo dục kĩ thuật tổng hợp

GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo

KTTH-HN Kỹ thuật tổng hợp- hướng nghiệp

3

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài Error! Bookmark not defined.

2 Mục đích nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

3 Nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

5 Vấn đề nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

6 Giả thuyết khoa học Error! Bookmark not defined.

7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Error! Bookmark not defined.

9 Một số phương pháp nghiên cứu đã sử dụng Error! Bookmark not defined.

10 Cấu trúc của luận văn Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC Ở ĐỊA PHƯƠNGError! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined 1.1.1 Trên thế giới Error! Bookmark not defined 1.1.2 Ở Việt Nam Error! Bookmark not defined 1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài Error! Bookmark not defined 1.2.1 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined 1.2.3 Hướng nghiệp Error! Bookmark not defined 1.2.4 Giáo dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined 1.2.5 Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệpError! Bookmark not defined

1.2.6 Biện pháp Error! Bookmark not defined.

4

1.3 Giáo dục hướng nghiệp trong trường trung học phổ thông Error! Bookmark not defined

1.3.1 Vị trí của trường trung học phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân

Error! Bookmark not defined 1.3.2 Ý nghĩa của giáo dục hướng nghiệp ở trường trung học phổ thông Error! Bookmark not defined

1.3.3 Mục đích, chức năng, nhiệm vụ của GD HN trong trường THPT

Error! Bookmark not defined 1.3.4 Nội dung của giáo dục hướng nghiệp trong trường trung học phổ thông Error! Bookmark not defined

1.3.5 Các con đường giáo dục hướng nghiệp trong trường trung học phổ thông

Error! Bookmark not defined 1.4 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp của trường THPT Error! Bookmark not defined 1.4.1 Nâng cao nhận thức về giáo dục hướng nghiệpError! Bookmark not defined

1.4.2 Xây dựng kế hoạch giáo dục hướng nghiệpError! Bookmark not defined

1.4.3 Tổ chức thực hiện giáo dục hướng nghiệpError! Bookmark not defined

1.4.4 Chỉ đạo thực hiện giáo dục hướng nghiệpError! Bookmark not defined

1.4.5 Bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên làm công tác GDHN Error! Bookmark not defined

1.4.6 Xây dựng các điều kiện phục vụ giáo dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined

1.4.7 Kiểm tra, đánh giá công tác giáo dục hướng nghiệpError! Bookmark not defined

5

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục hướng nghiệp trong trường THPT Error! Bookmark not defined 1.5.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về giáo dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined

1.5.2 Yêu cầu đổi mới giáo dục trung học phổ thôngError! Bookmark not defined

1.5.3 Những yêu cầu của giáo dục hướng nghiệp ở trường THPT trong giai

đoạn hiện nay Error! Bookmark not defined 1.5.4 Điều kiện kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG THPT BÚNG LAO, HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát tình hình giáo dục và đào tạo tại trường THPT Búng Lao, huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên Error! Bookmark not defined 2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục hướng nghiệp ở trường THPT Búng Lao Error! Bookmark not defined

2.2.1 Nhận thức của cán bộ, giáo viên và học sinh về hoạt động GDHN ở

trường THPT Búng Lao Error! Bookmark not defined 2.2.2 Kết quả thực hiện các con đường GDHN trong trường THPT Búng Lao Error! Bookmark not defined

2.2.3 Tình hình phân luồng học sinh trường THPT Búng Lao Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động GDHN của trường THPT Búng Lao Error! Bookmark not defined.

2.3.1 Thực trạng mức độ nhận thức về tầm quan trọng các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp của trường trung học phổ thông Búng Lao,

huyện Mường Ảng Error! Bookmark not defined.

6

2.3.2 Thực trạng mức độ thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp của trường THPT Búng Lao, huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên

Error! Bookmark not defined.

2.3.3 Mối tương quan giữa mức độ nhận thức và thực hiện các biện pháp quản

lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp ở trường THPT Búng Lao, huyện Mường

Ảng, tỉnh Điện Biên Error! Bookmark not defined.

2.3.4 Phân tích các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp của

trường THPT Búng Lao, huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên Error! Bookmark not defined

2.3.5 Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp của trường trung học phổ thông Búng Lao, huyện Mường Ảng, tỉnh

Điện Biên Error! Bookmark not defined 2.4 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined 2.4.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 2.4.2 Những tồn tại Error! Bookmark not defined 2.4.3 Nguyên nhân của những tồn tại Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP Ở TRƯỜNG THPT BÚNG LAO ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC Ở ĐỊA PHƯƠNG Error! Bookmark not defined

3.1 Nguyên tắc định hướng Error! Bookmark not defined 3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dụcError! Bookmark not defined

3.1.2 Nguyên tắc tính pháp chế Error! Bookmark not defined 3.1.3 Nguyên tắc tính thực tiễn Error! Bookmark not defined 3.1.4 Nguyên tắc tính kế thừa và phát triển Error! Bookmark not defined 3.1.5 Nguyên tắc tính khả thi Error! Bookmark not defined.

7

3.2 Đề xuất biện pháp QLHĐ GDHN của trường THPT Búng Lao Error! Bookmark not defined

3.2.1 Tổ chức các hoạt động truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức cho

học sinh, các lực lượng giáo dục về giáo dục hướng nghiệpError! Bookmark not defined

3.2.2 Nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch giáo dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.3 Quản lý mối quan hệ phối hợp giáo dục giữa các lực lượng tham gia giáo

dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined.

3.2.4 Nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên về công tác

giáo dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined.

3.2.5 Quản lý và khuyến khích cán bộ, giáo viên tổ chức hoạt động ngoại khóa

về giáo dục hướng nghiệp và tư vấn hướng nghiệpError! Bookmark not defined

3.2.6 Tạo động lực, khuyến khích thúc đẩy giáo viên thực hiện nhiệm vụ giáo

dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined.

3.2.7 Quản lý việc đầu tư và sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị cho giáo dục

hướng nghiệp Error! Bookmark not defined 3.2.8 Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá giáo dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined 3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp Error! Bookmark not defined

3.4.1 Các bước khảo nghiệm Error! Bookmark not defined 3.4.2 Kết quả khảo nghiệm Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 1 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

8

9

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Thống kê chất lượng giáo dục của trường THPT Búng Lao trong

5 năm Error! Bookmark not defined Bảng 2.2 Đánh giá mức độ hiểu biết của học sinh khi chọn nghề Error! Bookmark not defined

Bảng 2.3 Mức độ sử dụng các nguồn thông tin cung cấp hiểu biết về nghề

Error! Bookmark not defined Bảng 2.4: GDHN thông qua dạy - học các môn văn hoáError! Bookmark not defined

Bảng 2.5 GDHN qua dạy - học môn Công nghệ và hoạt động LĐSX

Error! Bookmark not defined Bảng 2.6 GDHN qua tổ chức hoạt động GDHNError! Bookmark not defined

Bảng 2.7 GDHN qua hoạt động tham quan, ngoại khoáError! Bookmark not defined

Bảng 2.8 Thống kê học sinh tốt nghiệp THPT Búng Lao vào ĐH, CĐ

Error! Bookmark not defined giai đoạn 2010 – 2015 Error! Bookmark not defined.

Bảng 2.9 Nhận thức về tầm quan trọng các biện pháp quản lý hoạt động

GDHN của trường THPT Búng Lao, huyện Mường ẢngError! Bookmark not defined

Bảng 2.10 Mức độ thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động GDHN

Error! Bookmark not defined.

Bảng 2.11 Tương quan giữa nhận thức tầm quan trọng và mức độ thực hiện

các biện pháp quản lý hoạt động GDHN của trường THPT Búng Lao Error! Bookmark not defined

Bảng 2.12 Các yếu tố ảnh hưởng đến QLHĐ GDHN của trường THPT

Búng Lao Error! Bookmark not defined.

10

Bảng 3.1 Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất Error! Bookmark not defined

Bảng 3.2 Đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất Error! Bookmark not defined

Bảng 3.3 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp

Error! Bookmark not defined.

11

DANH MỤC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ

Hình 1.1: Mối quan hệ giữa các thành tố cấu trúc của quá trình GDHN Error! Bookmark not defined

Hình 2.1 Biểu diễn tỉ lệ phần trăm các ý kiến của CBQL, GV về tầm quan

trọng của hoạt động giáo dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined.

Hình 2.2 Tỉ lệ các ý kiến của CBQL, GV về mức độ quan tâm tới công tác

GDHN Error! Bookmark not defined.

Hình 2.3: Biểu diễn tỉ lệ phần trăm các ý kiến của cha mẹ HS về vai trò của gia

đình trong giáo dục hướng nghiệp Error! Bookmark not defined.

Biểu đồ 3.1: Mức độ cần thiết của các biện phápError! Bookmark not defined

Biểu đồ 3.2: Mức độ khả thi của các biện pháp Error! Bookmark not defined.

Biểu đồ 3.3 Tương quan giữa mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các

biện pháp Error! Bookmark not defined.

1

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Đặng Danh Ánh (2002) Hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông, Tạp chí

Giáo dục số 42

2 Đặng Danh Ánh (2006) Tư vấn chọn nghề cho học sinh phổ thông, Tạp chí

Giáo dục số 121

3 Đặng Danh Ánh (2006) Những điểm mới trong chương trình Giáo dục hướng nghiệp thí điểm hiện nay, Tạp chí Giáo dục số 132

4 Đặng Quốc Bảo (1998) Một số khái niệm về quản lý giáo dục, Trường Cán bộ

quản lý Giáo dục và Đào tạo, Hà Nội

5 Đặng Quốc Bảo – Nguyễn Đắc Hưng (2004) Giáo dục Việt Nam hướng tới tương lai vấn đề và giải pháp, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội

6 Nguyễn Trọng Bảo (1987) Nhà trường phổ thông với giáo dục lao động tổng hợp hướng nghiệp và dạy nghề, NXB Giáo dục, Hà Nội

7 Bộ Giáo dục và Đào tạo (1981).Thông tư số 31/TT ngày 17 tháng 11 năm 1981 của Bộ Giáo dục, hướng dẫn thực hiện Quyết định số 126/CP của Hội đồng

Chính phủ, Hà Nội

8 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2012) Chỉ thị và hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2012 – 2013, NXB Giáo dục, Hà Nội

9 Bộ Giáo dục và Đào tạo(2011) Điều lệ trường Trung học cơ sở, trường Trung học phổ thông và trường Trung học phổ thông có nhiều cấp học, Ban hành kèm

theo Thông tư số: 12/2011/TT - BGDĐT ngày 28/3 /2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo,Hà Nội

10 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013) Chỉ thị và hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2013 – 2014, NXB Giáo dục, Hà Nội

11 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục năm 2009 – 2020

12 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014).Chỉ thị và hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2014 –

2015, NXB Giáo dục, Hà Nội

13 Chính phủ 2014) Nghị quyết số 44/NQ-CP, ngày 09 tháng 6 năm 2014, Ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban chấp hành trung ương Đảng

2

14 Nguyễn Phúc Châu (2006) Quản lý nhà trường, Tài liệu bài giảng giành cho

học viên lớp cao học

15 Phạm Tất Dong (1982) Hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông, Tạp chí đại

học và trung học chuyên nghiệp số 6

16 Phạm Tất Dong (1982) Hướng nghiệp cho thanh niên, Tạp chí thanh niên số 8

17 Phạm Tất Dong – Nguyễn Như Ất (2000) Tư vấn hướng nghiệp, NXB Thanh niên

18 Phạn Tất Dong (2002) Vấn đề hướng nghiệp trong văn kiện Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ IX, Tạp chí Giáo dục số 34

19 Phạm Tất Dong – Trần Mai Thu (2005) Hoạt động giáo dục hướng nghiệp,

Viện nghiên cứu sư phạm, Hà Nội

20 Quang Dương (2003) Tư vấn hướng nghiệp, NXB trẻ, TP HCM

21 Phạm Minh Hạc, Trần Kiều, Đặng Bá Lãm, Nghiêm Đình Vỳ Giáo dục thế giới đi vào thế kỷ XXI NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2002

22 Đảng Cộng sản Việt Nam (1997) Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương (khóa VIII), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội

23 Đảng Cộng sản Việt Nam ( 2013) Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 04 tháng 11 năm 2013, Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương ( Khóa XI)

24 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001) Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX,

NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội

25 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006) Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X,

NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội

26 Nguyễn Minh Đạo (1997) Cơ sở khoa học của quản lý, NXB Chính trị Quốc

gia, Hà Nội

27 Trần Khánh Đức (2002) Giáo dục kỹ thuật nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân lực, Tuyển tập các công trình nghiên cứu và bài báo khoa học giai đoạn

1990 – 2002, NXB Giáo dục, Hà Nội

28 Phạm Minh Hạc (2003) Đổi mới mạnh mẽ giáo dục nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân lực, Tạp chí giáo dục số 50

29 Nguyễn Văn Hộ - Nguyễn Văn Lê (2004) Tăng cường phối hợp nhà trường với cha mẹ học sinh để làm tốt công tác hướng nghiệp, Tạp chí giáo dục số 79