ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC TRẦN NGỌC SƠN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN LUẬN
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TRẦN NGỌC SƠN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TRẦN NGỌC SƠN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Viết Vượng
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, cho phép em bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban lãnh đạo, tập thể cán bộ, giảng viên Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại trường và hoàn thành luận văn của mình
Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến PGS.TS.Phạm Viết Vượng, người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ, góp ý
để em có thể hoàn thành luận văn này
Em xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc, Phòng giáo dục Thường xuyên
và Chuyên nghiệp Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em theo học lớp thạc sỹ quản lý giáo dục và hoàn thành luận văn tốt ngiệp
Em cũng muốn gửi lời cảm ơn đến các bạn bè, đồng nghiệp, cơ quan, các
vị phụ huynh học viên và các em học viên Trung tâm GDTX huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên đã nhiệt tình tham gia đóng góp ý kiến, cung cấp thông tin,
tư liệu cho em trong quá trình điều tra, khảo sát phục vụ cho việc nghiên cứu và tạo điều kiện giúp đỡ, chia sẻ khó khăn để giúp em đạt được kết quả nghiên cứu như ngày hôm nay
Cuối cùng, em muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc đến những người thân yêu trong gia đình, là nguồn động lực to lớn để em theo học và hoàn thành chương trình đào tạo thạc sĩ tại Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 11 năm 2015
Tác giả luận văn
Trần Ngọc Sơn
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BGĐ
BTTHPT
BTTHCS
CBQL
CBGV
CNH
CMHV
GD&ĐT
GDCQ
GDKCQ
GDTX
GDQD
GV
GVCN
HĐH
HĐGD
HTGDQD
HV
PTDTNT.THPT
NXB
QLGD
TT GDTX
THPT
THCS
UBND
XHHT
: Ban Giám đốc : Bổ túc trung học phổ thông : Bổ túc trung học cơ sở : Cán bộ quản lý
: Cán bộ giáo viên : Công nghiệp hóa : Cha mẹ học viên : Giáo dục và đào tạo : Giáo dục chính quy : Giáo dục không chính quy : Giáo dục thường xuyên : Giáo dục quốc dân : Giáo viên
: Giáo viên chủ nhiệm : Hiện đại hóa
: Hội đồng giáo dục : Hệ thống giáo dục quốc dân : Học viên
: Phổ thông dân tộc nội trú trung học phổ thông : Nhà xuất bản
: Quản lý giáo dục : Trung tâm giáo dục thường xuyên : Trung học phổ thông
: Trung học cơ sở : Ủy ban nhân dân : Xã hội học tập
Trang 5MỤC LỤC
Lời cảm ơn i
Danh mục chữ viết tắt ii
Mục lục iii
Danh mục sơ đồ, bảng biểu vi
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC
THƯỜNG XUYÊN Error! Bookmark not defined
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined
1.2 Lý luận về quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined
1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined
1.2.2 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined
1.2.3 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined
1.3 Lý luận về giáo dục thường xuyên Error! Bookmark not defined
1.3.1 Giáo dục thường xuyên Error! Bookmark not defined
1.3.2 Trung tâm giáo dục thường xuyên Error! Bookmark not defined
1.4 Lý luận về hoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm lớp.Error! Bookmark not defined 1.4.1 Giáo viên chủ nhiệm lớp Error! Bookmark not defined
1.4.2 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp ở trung tâm GXTXError! Bookmark not defined 1.5 Quản lý hoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm lớpError! Bookmark not defined 1.5.1 Thành lập hội đồng giáo viên chủ nhiệm lớpError! Bookmark not defined
1.5.2 Quản lý việc xây dựng kế hoạch giáo dục của các lớpError! Bookmark not defined 1.5.3 Quản lý việc thực hiện các kế hoạch giáo dụcError! Bookmark not defined
1.5.4 Thường xuyên kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giáo dục của các lớp chủ
nhiệm, kịp thời uốn nắm các hoạt động đi đúng mục tiêuError! Bookmark not defined
1.6 Những yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động giáo dục của giáo viên chủ
nhiệm lớp ở Trung tâm GDTX Error! Bookmark not defined
1.6.1 Đặc điểm học viên của Trung tâm GDTX Error! Bookmark not defined
Trang 61.6.2 Nhận thức của lãnh đạo, giáo viên TT GDTXError! Bookmark not defined
1.6.3 Chương trình, kế hoạch giáo dục Error! Bookmark not defined
1.6.4 Môi trường kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phươngError! Bookmark not defined
1.6.5 Chính sách, chế độ đối với giáo viên chủ nhiệm lớpError! Bookmark not defined
Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CỦA
GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG
XUYÊN HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊNError! Bookmark not defined
2.1 Khái quát về huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên và Trung tâm GDTX
huyện Mường Ảng Error! Bookmark not defined
2.1.1 Khái quát về huyện Mường Ảng, tỉnh Điện BiênError! Bookmark not defined
2.1.2 Khái quát về Trung tâm GDTX huyện Mường Ảng, tỉnh Điện BiênError! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng tổ chức các hoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm lớp ở
Trung tâm GDTX huyện Mường Ảng Error! Bookmark not defined
2.2.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp tại Trung tâm GDTX huyện
Mường Ảng Error! Bookmark not defined
2.2.2 Thực trạng nhận thức về hoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm lớp
ở Trung tâm GDTX huyện Mường Ảng Error! Bookmark not defined
2.2.3 Thực trạng tổ chức các hoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm lớp ở
Trung tâm GDTX huyện Mường Ảng Error! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng quản lý các hoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm lớp ở
Trung tâm GDTX huyện Mường Ảng Error! Bookmark not defined
2.3.1 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục của GVCN ở Trung tâm GDTX
huyện Mường Ảng Error! Bookmark not defined
2.3.2 Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm lớp của
lãnh đạo Trung tâm Error! Bookmark not defined
2.3.3 Đánh giá chung Error! Bookmark not defined
Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined
Trang 7Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CỦA GIÁO
VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRUNG TÂM GDTX HUYỆN MƯỜNG ẢNG,
TỈNH ĐIỆN BIÊN Error! Bookmark not defined
3.1 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp Error! Bookmark not defined
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu giáo dục Error! Bookmark not defined
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined
3.1.3 Nguyên tắc phù hợp với thực tiễn Error! Bookmark not defined
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined
3.2 Biện pháp quản lý hoạt động của giáo viên chủ nhiệm lớp trong giai đoạn
mới Error! Bookmark not defined
3.2.1 Nâng cao nhận thức về vai trò của GVCN lớp và quản lý hoạt động giáo
dục của GVCN lớp cho cán bộ quản lý Trung tâm.Error! Bookmark not defined
3.2.2 Xây dựng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp có năng lựcError! Bookmark not defined
3.2.3 Thành lập hội đồng chủ nhiệm Error! Bookmark not defined
3.2.4 Đổi mới chỉ đạo công tác giáo viên chủ nhiệm lớpError! Bookmark not defined
3.2.5 Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động của giáo viên chủ nhiệm lớpError! Bookmark not defined
3.2.6 Xây dựng và hoàn thiện quy chế phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với
các lực lượng giáo dục khác Error! Bookmark not defined
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined
3.4 Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện phápError! Bookmark not defined
Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
1 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 2
Trang 8DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
Sơ đồ 1.2 Các chức năng quản lí Error! Bookmark not defined
Bảng 2.1 Nội dung đánh giá về phẩm chất của GVCN lớpError! Bookmark not defined
Bảng 2.2: Nội dung đánh giá về năng lực của GVCN lớpError! Bookmark not defined
Bảng 2.3: Đánh giá thực trạng về nội dung công tác GVCN lớpError! Bookmark not defined
Bảng 2.4: Kết quả khảo sát học sinh về các biện pháp giáo dục của GVCN lớpError! Bookmark not defined
Bảng 2.5: Kết quả khảo sát học viên về mối quan hệ giữa GVCN lớp với học
viên và gia đình học viên Error! Bookmark not defined
Bảng 2.6: Nhận thức của giáo viên Trung tâm GDTX Mường Ảng về vai trò của
công tác GVCNL với việc giáo dục toàn diện học viênError! Bookmark not defined
Bảng 2.7: Kết quả khảo sát về các biện pháp giáo dục HV của GVCNError! Bookmark not defined
Bảng 2.8: Các hình thức tìm hiểu học viên Error! Bookmark not defined
Bảng 2.9: Nội dung của kế hoạch chủ nhiệm Error! Bookmark not defined
Bảng 2.10: Công tác xây dựng tập thể học viên lớp chủ nhiệmError! Bookmark not defined
thông qua việc tổ chức bộ máy tự quản Error! Bookmark not defined
Bảng 2.11 Mức độ đạt được của các biện pháp giáo dục của GVCNL đến học
viên Error! Bookmark not defined
Bảng 2.12 Mức độ đạt được của các biện pháp giám sát, thu thập thông tin
thường xuyên về lớp chủ nhiệm của GVCNL Error! Bookmark not defined
Bảng 2.13 Công tác đánh giá kết quả tu dưỡng, học tập và sự tiến bộ của HV về
các mặt giáo dục của GVCNL Error! Bookmark not defined
Bảng 2.14 Bảng khảo sát giáo viên chủ nhiệm lớp về công tác cập nhật hồ sơ
công tác giáo viên chủ nhiệm và hồ sơ học viên Error! Bookmark not defined
Bảng 2.15 Bảng khảo sát học viên về công tác cập nhật hồ sơ công tác giáo viên
chủ nhiệm và hồ sơ học viên của GVCN lớp Error! Bookmark not defined
Bảng 2.16 Các mức độ đạt được trong công tác cố vấn cho BCH Chi đoàn trong
lớp chủ nhiệm của GVCN lớp Error! Bookmark not defined
Trang 9Bảng 2.17 Các mức độ đạt được trong công tác Tổ chức phối hợp các lực lượng
giáo dục trong và ngoài Trung tâm của GVCN lớpError! Bookmark not defined
Bảng 2.18: Đánh giá kết quả chuyên môn nghiệp vụ công tác GVCN lớpError! Bookmark not defined Bảng 2.19: Kết quả khảo sát chế độ được hưởng của GVCN lớpError! Bookmark not defined
Bảng 2.20: Kết quả khảo sát về công tác Tổ chức hội thảo, hội thi GVCN giỏi,
bồi dưỡng các kỹ năng cần thiết về công tác GVCN lớpError! Bookmark not defined
Bảng 2.21: Kết quả khảo sát Công tác Quản lý hành chính về các hoạt động chủ
nhiệm lớp Error! Bookmark not defined
Bảng: 2.22 Kết quả khảo sát học sinh về sự kết hợp giữa GVCN lớp giáo viên
bộ môn Error! Bookmark not defined
Bảng: 2.23 Kết quả khảo sát học viên về sự kết hợp giữa GVCN lớp với Đoàn
thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
Bảng 2.24: Kết quả khảo sát học viên về mối quan hệ giữa GVCN lớp với học
viên và gia đình học viên Error! Bookmark not defined
Bảng 3.2 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện phápError! Bookmark not defined
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Nhà trường là môi trường văn hóa, giáo dục, đại diện cho những giá trị tinh hoa của các dân tộc và nhân loại, là nơi giáo dục, rèn luyện nhân cách cho thế hệ trẻ và đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội Giáo dục trong nhà trường có vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển xã hội
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã khẳng định: “Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng và thúc đẩy sự nghiệp CNH - HĐH, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản của sự phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”
Đại hội XI chỉ rõ: “phải đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên
và cán bộ quản lý là khâu then chốt”
Như vậy, phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo đã trở thành mục tiêu chiến lược trong công cuộc đổi mới đất nước, được xem là cuộc cách mạng mang tính thời đại sâu sắc Đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục là lực lượng quyết định thắng lợi sự nghiệp đổi mới giáo dục, góp phần chấn hưng nền giáo dục nước nhà
Để đạt được các mục tiêu chiến lược đó, vấn đề cấp thiết đặt ra cho ngành giáo dục là phải “Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học” và đồng thời đổi mới hoạt động quản lí, trong
đó có quản lý hoạt động giáo dục của GVCN lớp để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nhân lực phục vụ cho công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội của đất nước hiện nay
Ở các trường phổ thông và các trung tâm GDTX, ngoài hoạt động quản lý chuyên môn, quản lý cơ sở vật chất, quản lý tài chính, quản lý hoạt động học tập
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Nguyễn Như An (1993), “Hệ thống kĩ năng giảng dạy trên lớp và quy
trình rèn luyện kĩ năng đó cho sinh viên khoa Tâm lý - Giáo dục” Luận án tiến
sĩ Giáo dục học
2 Ban Chấp hành TW8 (Khóa XI), Nghị quyết số 29 về đổi mới giáo
dục căn bản, toàn diện
3 Nguyễn Ngọc Bảo - Nguyễn Đình Chỉnh (1989), Thực hành giáo dục
học Nxb Giáo dục, Hà Nội
4 Nguyễn Thanh Bình (2011), Một số vấn đề trong công tác chủ nhiệm
lớp ở trường trung học phổ thông hiện nay Nxb Đại học Sư phạm Hà Nội
5 Bernd Meir và Nguyễn Văn Cường (2005), “Phát triển năng lực
thông qua phương pháp và phương tiện dạy học mới” Tài liệu hội thảo - tập
huấn Bộ GD&ĐT - Dự án phát triển giáo dục THPT
6 Nguyễn Đình Chỉnh (1980), Chuẩn bị cho sinh viên làm công tác giáo
dục ở trường phổ thông Sách ĐHSP, Nxb Giáo dục, Hà Nội
7 Mai Trung Dũng (2009), “Biện pháp rèn kỹ năng chủ nhiệm lớp cho sinh
viên Trường Đại học Tây Bắc” Luận văn thạc sĩ, Đại học Sư phạm Hà Nội
8 Nguyễn Hữu Dũng (1995) “Hình thành kĩ năng sư phạm cho giáo sinh
sư phạm” Hà Nội
9 Gieselle O.Martin (2011), Những đổi mới trong dạy học và giáo dục
để trở thành người giáo viên giỏi Nxb Giáo dục, Hà Nội
10 Phạm Minh Hạc (2002), Tuyển tập tâm lí học Nxb Giáo dục, Hà Nội
11 Trần Thị Hương (2005), “Xây dựng và sử dụng bài tập thực hành rèn
luyện kĩ năng hoạt động giáo dục trong dạy học GDH ở đại học sư phạm” Luận
án tiến sĩ khoa học giáo dục
12 Vũ Văn Hưởng (2010), “Biện pháp rèn luyện một số kỹ năng chủ
nhiệm lớp cho sinh viên cao đẳng Nha Trang theo quan điểm tiếp cận năng lực”
Luận văn thạc sĩ, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam
Trang 1213 Nguyễn Thúy Hường (2007), “Thái độ đối với việc rèn luyện nghiệp
vụ sư phạm của sinh viên cao đảng sư phạm” Luận án tiến sĩ Tâm lí học, Viện
Chiến lược và Chương trình giáo dục, Hà Nội
14 Lê Văn Hồng (chủ biên) (1997) và các tác giả, Tâm lý học lứa tuổi
và tâm lí học sư phạm Nxb Đại học quốc gia Hà Nội
15 Phạm Thị Hiền (1998), “Thực trạng và giải pháp rèn luyện kỹ năng
làm công tác chủ nhiệm lớp cho sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Hưng
Yên” Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, Viện khoa học giáo dục Việt Nam
16 Bùi Văn Huệ và các tác giả(2003), Nghệ thuật ứng xử sư phạm Nxb
ĐHSP, Hà Nội
17 Trần Bá Hoành (2001), “Chất lượng giáo viên” Tạp chí Giáo dục, số
16, Tr 10-13
18 Nguyễn Thị Thanh Huyền - Trần Việt Cường (2009), “Năng lực
của người giáo viên” Tạp chí Giáo dục, số 211(1), Tr.11-12-26
19 Nguyễn Việt Hùng, Hà Thế Truyền (2011) và các cộng sự,“Công
tác chủ nhiệm lớp có học sinh dân tộc thiểu số ở trường THCS vùng khó khăn nhất”,
20 Vũ Xuân Hùng (2010), Rèn luyện năng lực dạy học cho sinh viên
Đại học sư phạm kỹ thuật trong thực tập sư phạm theo hướng tiếp cận năng lực
thực hiện Luận án tiến sĩ Viện khoa học Giáo dục Việt Nam
21 Jame H.Stronge (2011), Những phẩm chất của người giáo viên hiệu
quả Nxb Giáo dục, Hà Nội
22 Kixegôv X I (1973), Hình thành các kĩ năng và kĩ xảo sư phạm cho
sinh viên trong điều kiện của nền giáo dục đại học LGU Lêningrat (Vũ Năng Tĩnh dịch, Tổ tư liệu Thư viên ĐHSP Hà Nội)
23 Nguyễn Trúc Lâm - Nguyễn Văn Hộ (2005), Ứng xử sư phạm Nxb
ĐHQG, Hà Nội