Quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên tại Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên

ĐẠI HỌC QUÔC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC LƯU VĂN TUẤN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CÁC MÔN KHÔNG CHUYÊN TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH ĐIỆN BIÊN LUẬN VĂN TH

Trang 1

ĐẠI HỌC QUÔC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LƯU VĂN TUẤN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CÁC MÔN KHÔNG CHUYÊN TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2015

Trang 2

ĐẠI HỌC QUÔC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LƯU VĂN TUẤN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CÁC MÔN KHÔNG CHUYÊN TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa ho ̣c: TS Trần Anh Tuấn

HÀ NỘI - 2015

Trang 3

i

LỜI CẢM ƠN

Luận văn “Quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT

Chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên” được hoàn thành với sự giúp đỡ và chỉ bảo tận tình

của các Cô giáo, Thầy giáo cùng với sự học hỏi, nghiên cứu của bản thân trong thời gian

học tập tại trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội

Trước hết, tác giả xin gửi lời cảm ơn trân trọng tới các Cô giáo, Thầy giáo giảng viên trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện giúp đỡ tác giả hoàn thành chương trình học tập và có những kiến thức, kĩ năng cần thiết để nghiên cứu, hoàn thành luận văn

Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới TS Trần Anh Tuấn, người hướng dẫn khoa học đã tận tâm, nhiệt tình và giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian thực hiện các nhiệm vụ của đề tài

Tác giả xin cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên, Ban giám hiệu, Cán bộ quản lí, giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - Điện Biên đã tích cực ủng hộ, cộng tác nhiệt tình giúp đỡ tác giả trong qúa trình điều tra, khảo sát, thu thập các dữ liệu liên quan đến đề tài

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót Tác giả kính mong nhận được ý kiến góp ý, chỉ bảo của các Cô, các Thầy, các nhà khoa học, bạn bè đồng nghiệp và những người quan tâm để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn

Hà Nội, ngày 10 tháng 10 năm 2015

Tác giả luận văn

Lưu Văn Tuấn

Trang 4

ii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CNH – HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa

GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

Trang 5

iii

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Danh mu ̣c chữ viết tắt ii

Mục lục iii

Danh mu ̣c bảng vi

Danh mu ̣c sơ đồ vii

MỞ ĐẦU 7

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THPT CHUYÊN Error! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài Error! Bookmark not defined

1.2.1 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined

1.2.2 Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường Error! Bookmark not defined

1.3 Trường THPT chuyên và học sinh THPT chuyên Error! Bookmark not defined

1.3.1 Trường THPT chuyên trong hệ thống giáo dục quốc dânError! Bookmark not defined

1.3.2 Đặc điểm học sinh và nhu cầu xã hội đối với trường THPT chuyên Error!

Bookmark not defined

1.3.3 Nội dung và phương thức quản lý HĐDH ở trường THPT chuyên Error!

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên ở THPT chuyên Error! Bookmark not defined

1.4.1 Các yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined

1.4.2 Các yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined

1.4.2.1 Sự chỉ đạo chuyên môn của Bộ GD& ĐT Error! Bookmark not defined

Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined

Chương 2.THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CÁC MÔN KHÔNG CHUYÊN TẠI TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH ĐIỆN BIÊN Error! Bookmark not defined

2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.1.1 Khái quát về địa bàn tỉnh Điện Biên Error! Bookmark not defined

Trang 6

iv

2.1.2 Khái quát về hệ thống trường lớp và quy mô học sinh tỉnh Điện Biên Error!

2.1.3 Quá trình phát triển của trường THPT chuyên Lê Quý ĐônError! Bookmark not defined

2.1.4 Mục tiêu chiến lược phát triển của trường giai đoạn 2010 - 2020 Error!

2.1.5 Tổ chức và đội ngũ GV Error! Bookmark not defined

2.1.6 Thành tích học tập của HS Error! Bookmark not defined

2.1.7 Các điều kiện đảm bảo hoạt động dạy và học Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT chuyên

lê quý đôn tỉnh Điện Biên Error! Bookmark not defined

2.2.1 Mô tả cách thức nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.2.2 Thực trạng nhận thức của CBQL, GV và HS về môn không chuyên Error!

2.2.3 Kết quả giáo dục 2 năm liền kề Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - Điện biên Error! Bookmark not defined

2.3.1 Thực trạng quản lý việc phân công giảng dạy theo loại môn học Error!

2.3.2 Thực trạng quản lý thực hiện nội dung chương trình theo loại môn học Error!

2.3.3 Thực trạng phương pháp giảng dạy của GV theo loại môn học Error!

2.3.4 Thực trạng hoạt động tự học của HS đối với các môn không chuyên Error!

2.3.5 Thực trạng biện pháp quản lý hoạt động học tập đối với các loại môn học

Error! Bookmark not defined

2.3.6 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập các môn học

2.3.7 Thực trạng quản lý CSVC và TBDH phục vụ hoạt động dạy học các môn học

Trang 7

v

2.4 Đánh giá chung về quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn Error! Bookmark not defined

2.4.1 Mặt mạnh Error! Bookmark not defined

2.4.2 Mặt yếu Error! Bookmark not defined

2.4.3 Nguyên nhân của những tồn tại và những vấn đề cần giải quyết Error!

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CÁC MÔN KHÔNG CHUYÊN TẠI TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH ĐIỆN BIÊN Error! Bookmark not defined

3.1 Những nguyên tắc xác lập các biện pháp quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên Error! Bookmark not defined

3.1.1 Đảm bảo tính mục đích và kế thừa và phát triển Error! Bookmark not defined

3.1.2 Đảm bảo tính khoa học Error! Bookmark not defined

3.1.3 Đảm bảo tính khả thi và hiệu quả Error! Bookmark not defined

3.1.4 Đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện biên Error! Bookmark not defined

3.2.1 Nâng cao nhận thức CBQL, GV, HS và phụ huynh HS về mục tiêu, vai trò các môn không chuyên trong giáo dục Error! Bookmark not defined

3.2.2 Xác định rõ mục tiêu, kế hoạch quản lý HĐDH các môn không chuyên trong

kế hoạch công tác của nhà trường Error! Bookmark not defined

3.2.3 Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học các môn không chuyên theo hướng dạy HS tự học Error! Bookmark not defined

3.2.4 Quản lý hoạt động tự học ngoài giờ lên lớp Error! Bookmark not defined

3.2.5 Đổi mới quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá và xếp loại kết quả học tập các môn không chuyên Error! Bookmark not defined

3.2.6 Tăng cường xã hội hóa công tác giáo dục và huy động cộng đồng tham gia quản lý giáo dục nhằm đạt mục tiêu giáo dục các môn không chuyên. Error!

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined

Trang 8

vi

3.4 Khảo nghiệm mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất Error!

3.4.1 Mô tả cách thức tổ chức khảo sát Error! Bookmark not defined

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 71

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

Trang 9

vii

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Nhận thức của CBQL, GV về vai trò, ý nghĩa của các loại môn học Error!

Bảng 2.2 Nhận thức của HS về vai trò, ý nghĩa của các loại môn học Error!

Bảng 2.3 Kết quả hai mặt giáo dục của học sinh trong 2 năm học liền kề Error!

Bảng 2.4 Kết quả thi HSG các cấp của học sinh trong 2 năm học liền kề Error!

Bảng 2.5 Tổng hợp đánh giá của CBQL, GV về phân công giảng dạy Error!

Bảng 2.6 Tổng hợp đánh giá của CBQL về nội dung bài soạn theo loại môn học

Bảng 2.7 Tổng hợp đánh giá của GV về nội dung bài soạn theo loại môn học

Bảng 2.8 Tổng hợp đánh giá của HS về phương pháp dạy học của GV qua môn học

Bảng 2.9 Tổng hợp đánh giá của CBQL, GV về hoạt động tự học của HS đối với môn học Error! Bookmark not defined

Bảng 2.10 Tổng hợp đánh giá của HS về hoạt động tự học của HS đối với môn học

Bảng 2.11 Tổng hợp đánh giá của CBQL về quản lý hoạt động học tập Error!

Bảng 2.12 Tổng hợp đánh giá của GV về quản lý hoạt động học tập Error!

Bảng 2.13 Tổng hợp đánh giá của CBQL về quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập Error! Bookmark not defined

Bảng 2.14 Tổng hợp đánh giá của GV về quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập

Bảng 2.15 Tổng hợp đánh giá của CBQL, GV về CSVC và TBDH phục vụ dạy học

Trang 10

viii

Bảng 2.16 Tổng hợp đánh giá của HS về CSVC và TBDH phục vụ dạy học Error!

Bảng 3.1 Đánh giá của CBQL và GV về tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất

Bảng 3.2 Đánh giá của CBQL và GV về tính khả thi của các biện pháp đề xuất

Trang 11

ix

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Các thành tố cơ bản của HĐDH Error! Bookmark not defined

Sơ đồ 1.2 Vai trò và mối quan hệ tương tác giữa GV và HS trong hoạt động dạy học Error! Bookmark not defined

Sơ đồ 2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy của nhà trườngError! Bookmark not defined

Sơ đồ 3.1 Mối liên hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH – HĐH) đất nước và sự thách thức trước nguy cơ tụt hậu trên con đường tiến vào thế kỷ XXI đang đặt ra yêu cầu đổi mới giáo dục, trong đó có sự đổi mới cơ bản về phương pháp dạy và học

Từ Hội nghị lần thứ năm BCHTƯ Đảng Cộng Sản Việt Nam, khóa IX (2002) đến các Hội nghị BCHTƯ khóa X, và gần đây nhất là Nghị quyết số 29-NQ/TW Hội nghị lần thứ 8 BCHTƯ khóa XI, ngày 4-11-2013 về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH - HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đó là “đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi,

cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục - đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới; kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức, việc làm lệch lạc Đổi mới phải bảo đảm tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tượng và cấp học; các giải pháp phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình, bước đi phù hợp"

Sự nghiệp đổi mới giáo dục của nước ta trong nhiều năm qua đã thu được những thành tựu nhất định Đặc biệt trong giáo dục THPT đã có những đổi mới về loại hình trường lớp, về chương trình và phương pháp dạy học Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề bất cập trong công tác quản lý nhà trường, quản lý chất lượng giáo dục

Trang 12

10

nói chung và quản lý hoạt động dạy học trong các trường THPT nói riêng Trong đó, với khối các trường THPT chuyên nổi cộm vấn đề quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên

Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên, tiền thân từ trường THCS năng khiếu, được thành lập từ năm 1995 Đến năm 2000 chính thức được UBND tỉnh quyết định chuyển thành trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, có nhiệm

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Điều lê ̣ trường THCS , THPT và trường phổ thông nhiều cấp học, Ban hành kèm theo thông tư số 12/2011 ngày 28/3/2011

2 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quy chế trường THPT chuyên Ban hành kèm theo

thông tư số 06/2012/TT-BGDĐT ngày 15/02/2012

3 Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo (2011), Quản lí giáo dục, Nxb

Đại học Sư phạm Hà Nội

4 Chính phủ Nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Chiến lược phát

triển giáo dục 2011-2020, ban hành kèm theo quyết định số: 711/QĐ-TTg ngày

13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ

5 Chính phủ Nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Quyết định phê

duyệt Đề án Phát triển hệ thống trường trung học phổ thông chuyên giai đoạn

2010 – 2020 ngày 24 tháng 06 năm 2010

6 Đặng Quốc Bảo (1999), Khoa ho ̣c tổ chức và quản lý : Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Thống kê, Hà Nội

7 Đặng Quốc Bảo (2006), Quản lý nhà trường Bài giảng cao học quản lý giáo

dục, Khoa Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội

8 Đặng Quốc Bảo (2010), Những vấn đề cơ bản về lãnh đạo - Quản lý và sự vận

dụng vào điều hành nhà trường, Tư tưởng Giáo dục (tài liệu dành cho học viên

cao học, Học viện quản lý giáo dục, Hà Nội)

9 Đặng Quốc Bảo, Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường Tập bài giảng cho lớp

Cao học Quản lý Giáo dục Khoa Sư phạm Đại học Quốc gia Hà Nội

10 Đặng Xuân Hải (2013), Quản lý sự thay đổi trong giáo dục ở bối cảnh đổi mới

Tập bài giảng cao học quản lý giáo dục, Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia

Hà Nội

11 Đặng Xuân Hải (2013), Vai trò xã hội trong quản lý giáo dục Tập bài giảng

Trang 13

11

cao học quản lý giáo dục, Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội

12 Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt (1998), Giáo dục học, tập (1-2), Nxb Giáo dục

13 Luật Giáo dục, (đã được sửa đổi bổ sung 2009)(2012) NXB Lao động Hà Nội

14 Nguyễn Đức Chính (2007), Quản lý chất lượng trong giáo dục Bài gảng cao

học quản lý giáo dục, Khoa Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội

15 Nguyễn Quốc Chí – Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đại cương khoa học quản lý Nhà

xuất bản đại học quốc gia Hà Nội 2012

16 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2004), Những cơ sở khoa học về

quản lý giáo dục, Tập bài giảng cho cao học chuyên ngành quản lý giáo dục, Hà

Nội

17 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2007), Những quan điểm giáo dục

hiện đại, Khoa Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội

18 Nguyễn Thị Mỹ Lô ̣c (2010), Đại cương lý luận quản lý , Bài giảng dành cho

học viên cao học quản lý giáo dục

19 Nguyễn Tiến Đạt (2007), Giáo dục so sánh Bài gảng cao học quản lý giáo dục,

Khoa Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội

20 Vũ Cao Đàm, Phương pháp nghiên cứu trong quản lý giáo dục Bài gảng cao

học quản lý giáo dục, Khoa Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội

21 Nguyễn Minh Đường, Chất lượng và hiệu quả giáo dục: Khái niệm và phương

pháp đánh giá Tạp chí Phát triển giáo dục Số 7/2004

22 Phạm Viết Vượng (2000), Giáo dục học, Nxb Đại ho ̣c Quốc gia Hà Nô ̣i

23 Sở Giáo du ̣c và Đào ta ̣o Điê ̣n Biên, Báo cáo tổng kết năm học 2014 – 2015

24 Trườ ng THPT chuyên Lê Quý Đôn , Báo cáo tổng kết các năm học 2013 –

2014; 2014 – 2015

25 Từ điển tiếng Việt, Nxb Khoa học xã hội, UBKHXH, Hà Nội, 1997

26 UBND tỉnh Điê ̣n Biên , Quyết đi ̣nh phê duyê ̣t đề án phát triển trường THPT

chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điê ̣n Biên giai đoạn 2011 – 2020 ngày 15 tháng 01 năm 2011

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	387,56 KB