Giáo án Ngữ văn9từ tiết 91->100(08-09)

Chu Quang Tiềm I/Mục tiêu bài học: *Giúp HS:-Hiểu đợc sự cần thiết của việc đọc sách và phơng pháp đọc sách qua bài nghị luận sâu sắc,giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm.. ->Dựa vào

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 91: Bàn về đọc sách.

(Chu Quang Tiềm)

I/Mục tiêu bài học:

*Giúp HS:-Hiểu đợc sự cần thiết của việc đọc sách và phơng pháp đọc sách qua bài nghị luận sâu sắc,giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm

-Từ đó liên hệ tới việc đọc cách của bản thân

-Thấy đợc thái độ nghiêm tuc s của t/giả với việc đọc sách

*Trọng tâm:Đọc hiểu cấu trúc văn bản, phân tíh phần 1

II/Chuẩn bị:

- GV:Tài liệu tham khảo.Bảng phụ câu hỏi trắc nghiệm

Bài soạn,Truyện ngắn”Sách” và “TôI đã học tập ntn” của M.G

- HS:Trả lời câu hỏi SGK

Hoạt động của GV và HS Nội dung

H/động 1:Giới thiệu tác giả ,tác phẩm

H:Chú ý phần chú thích ,em hãy cho

biết vài nét về t/giả ,tác phẩm?

->HS tự trả lời dựa vào phần c/thích

b.Tác phẩm:

-TRích in cuốn”Danh nhân TQ bàn

về niềm vui nỗi buồn của việc đọc sách”(Bắc Kinh-1995,GS Trần Đình Sử dịch)

c.từ khó

HS khác nhận xét cách đọc của bạn

->GV nhận xét cách đọc

H:Xác định kiểu văn bản?

H:Dựa vào yếu tố nào để xác dịnh dúng

tên kiểu loại VB này?

->Dựa vào hệ thống các l/điểm,cách lập

->a,Học vấn không chỉ là Thế giới

mới:Sự cần thiết và ý nghĩa của việc đọc

sách

b,L/sử càng tiến lên tự tiêu hao lực

l-ợng:Những khó khăn,nguy hại của việc

đọc sáchin tình trạng hiện nay

H:đọc lại đoạn đầu?

H:Tác giả đã lí giải tầm quan trọng và

sự cần thiết của việc đọc sách đối với

mỗi con ngời ntn?

->đặt nó in mối quan hệ với học vấn của

con ng(Trả lời câu hỏi đọc sách để làm

gì?Vì sao phải đọc sách

H:Mối quan hệ giữ đọc sách và học vấn

ra sao?(Học vấn là gì-Là thành quả tích

luỹ lâu dài của nhân loại.)

=>Trên con đờng gian nan trau dồi học

vấn của con ng,đọc sách in tình trạng

hiện nay vẫn là con đờng q/trọng đọc

+Sách trở thành kho tàng quí báu của di sản tinh thần mà loài ng thu lợm,suy ngẫm

=>đọc sách là 1 con đờng tích luỹ, nâng cao vốn tri thức

3.Củng cố:

H:Những lời bàn in VB cho ta lời khuyên nào về việc đọc sách và chọn sách? BTTN:Dòng nào sau đay thể hiện đúng và đầy đủ nhất nội dung của VB?

A.Những khó khăn và nguy hại của việc đọc sách in t/trạng hiện nay

(Chu Quang Tiềm)

I/Mục tiêu bài học:

*Giúp HS:-Hiểu đợc sự cần thiết của việc đọc sách và phơng pháp đọc sách qua bài nghị luận sâu sắc,giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm

-Từ đó liên hệ tới việc đọc cách của bản thân

-Thấy đợc thái độ nghiêm tuc s của t/giả với việc đọc sách

*Trọng tâm:Cách chọn và đọc sách

II/Chuẩn bị:

- GV:Tài liệu tham khảo.Bảng phụ câu hỏi trắc nghiệm

- HS:Trả lời câu hỏi SGK

H:Cái hại đầu tiên của việc đọc sách

hiện nay,trong tình huống sách nhiều vô

kể là gì?

để minh chứng cho cái hại đó t/giả so

sánh biện thuyết ntn?

(Câu hỏi thảo luận)

H:EM có tán thành với luận chứng của

t/giả hay không?

->Tuỳ HS

H:ý kiến của em về những con mọt

sách?

->ng đọc rất nhiều.Họ không đáng yêu

mà đáng chê chỉ chúi mũi vào sách vở

chẳng chú ý đến chuyện khác

H:Qua việc ph/tích cái hại của việc đọc

sách em nhận thấy lời khuyên nào của

2.Luận điểm 2:Khó khăn nguy hại hay

gặp của việc đọc sách hiện nay

*Hại đầu tiên:sách nhiều khiến ng ta không chuyên sâu (ham đọc nhiều mà khong thể dọc kĩ chỉ đọc qua,hời hợt nên đọng lại chẳng đợc bao nhiêu)+SS cách đọc của ng xa:đọc kĩ,nghiền ngẫm từng chữ,

+Lối đọc ấy không chỉ vô bổ lãng phí(t)

và công sứcmà có khi còn mang hại(ss với cách ăn uống vô tội vạ ăn tơi nuốt sống

*hại thứ 2:Sách quá nhiều nên dễ lạc ớng,chọn lầm,chọn sai phải cuốn dách nhạt nhẽo

h-=>Không đọc sách lung tung mà cần có mục đích cụ thể

-Chọn sách nên hớng vào 2 loại:sách phổ thông và sách chuyên môn

b)Cách đọc:

môn học có liên quan đến nhau.đó là

y/cầu bắt buộc đối với HS

H:Nhận xét về cách trình bày lí lẽ của

t/giả?

->phân tích cụ thể,bằng giọng điệu tâm

tình chuyện trò để chia sẻ k/nghiệm

Gợi ý:Đv khoảng 7 câu

-đọc kĩ,đọc đi đọc lại nhiều lần,đến thuộc lòng

-đọc với sự say mê,ngẫm nghĩ sâu xa,trầm ngâm tích luỹ

-đoc- hiểu.Có nhiều cách đọc:đọc to,đọc thành tiếng,đọc thầm

-đọc để có kiến thức phổ thông

=>Đọc sách đâu chỉ là viẹc học tập tri thức ,đó còn là chuyện rèn luyện tính cách,chuyện làm ng

-Đọc lại và suy ngẫm các LĐ,các lí lẽ.Cách lập luận mà t/giả đa ra

-Chuẩn bị bài “Khởi ngữ

-Ngày soạn:

Ngày dạy:

I/Mục tiêu:

-Giúp HS nắm đợc khái niệm về Khởi ngữ

-Rèn luyện kĩ năng nhận diện KN và vận dụng KN in khi nói và viết

*Trọng tâm: Khái niệm Khởi ngữ

điểm công dụng của KN in câu

*GV đa VD a,b c trang 7-SGK->Yêu

Câu hỏi thảo luận

GV:Giới thiệu thêm khởi ngữ ng/ta còn

gọi là đề ngữ hay thành phần khởi ý

H:đọc nội dung ghi nhớ?

GV nhấn mạnh rõ 2 đắc điểm tách rời

d)Làm khí tợnge)Đối với chúng cháu

Bài tập 2:Chuyển phần in đậm trong câu thànhKN

a)Anh ấy làm bài cẩn thận lắm

->Chuyển:Làm bài ,anh ấy cẩn thận

trang phục?Vì sao”không ai” làm cái

điều phi lí nh t/giả nêu ra?Việc không

làm đó cho thấy những quy tắc nào in ăn

mặc của con ngời?

sự đồng bộ,hài hoà giữa quần áo với

giày tất trong trang phục của con ngời

H:Chỉ 2 luận điểm chính in VB?

I.Tìm hiểu phép lập luận phân tích

và tổng hợp.

*.Ví dụ:”Trang phục”/91.Tìm hiểu phân tích:

*Vấn đề:Ăn mặc chỉnh tề

*Hai luận điểm chính:

-TR/phục phải phù hợp với h/cảnh tức

là tuân thủ những qui tắc ngầm mang tính văn hoá XH

H:Để xác lập 2 LĐ trên ,t/giả dùng phép

lập luận nào?Cụ thể ra sao?

H:Các ý p/tích trên t/giả đã dùng phép

nghệ thuật nào?

->Nêu giả thiết,so sánh,đối chiếu

->sau khi P/tích=những d/cứng cụ thể

t/giả chỉ ra 1”qui tắc ngầm”chi phối

cách ăn mặc của con ng ,đó là VHXH

H:Các P/tích trên làm rõ cho nhận định

nào của t/giả?

->ăn mặc cho ra sao phải phù hợp với

h/cảnh riêng của mình và h/c chung ở

nơi công cộng

H:Câu “Ăn mặc cho ra sao cũng phải

phù hợp với h/c riêng của mình và

H:Vậy vai trò của phép P/tích và tổng

hợp đối với bài văn nghị luận ntn?

(Phép PT giúp ta hiểu v/đề cụ thể ntn?

Phép tổng hợp giúp khái quát v/đề

-Tr/phục phải phù hợp với đặc điểm ,tức

là giản di và hài hoà với môi trờng x/quanh

*Phép lập luận phân tích,cụ thể là:

+LĐ1:”Ăn cho mình mặc cho ngời”-Cô gái 1 mình in hang sâu móng tay-Anh th/niên đi tát nớc phẳng tắp.-Đi đám cới không thể lấm bùn-Đi dự đám tang nói cời oang oang+LĐ2:”Y phục xứng kì đc”

-Dù mặc đẹp đến đâu tựu xấu đi mà thôi

-Xa nay,cái đẹp bao giờ môi trờng

2.Phép tổng hợp:Câu cuối.”Thế mới biết ,trang phục hợp VH,hợp đạo

đức,hợp m/trờng mới là trang phục

đẹp.”

3.Vai trò :+Phép lập luận PT giúp ta hiểu sâu sắc các khía cạnh khác nhau của trang phục

đối với từng ng,trong từng h/cảnh cụ thể

+Phép LL tổng hợp giúp ta hiểu ý nghĩa

VH và đặc điểm cảu cách ăn mặc,nghĩa

là khong thể ăn mặc 1 cách tuỳ tiện,cẩu thả nh 1 ssố ng lầm tởng đó là sở thích

và quyền bất khả xâm phạm của mình

*Ghi nhớ:Tr:10

II.Luyện tập:

BT1:Tìm hiẻu kĩ năng phân tích VB”Bàn về đọc sách”

,phân tích LĐ”Học vấn không chỉ là việc

-học vấn là thành quả tích luỹ của nhân

+Trong VB nghi luận,PT là 1 thao tác

bắt buộc mang tính tất yếu bởi nếu kh

có PT thì không lấmngs tỏ LĐ và kh thể

thuyết phục ng đọc và ng nghe

+MĐ của PT và TH là giúp ng đọc,ng

nghe nhận thức đúng,hiểu đúng về vấn

đề,do đó nếu đã có PT thì đơng nhiên

đợc lu giữ in sách;Nừu kh mọi sự b/đầu

sẽ là con số không

-Đọc sách là hởng thụ thành quả về tri thức và k/nghiệm hàng năm của nhân loại,đó là tiền đề cho sự ph/triển học thuật của mọi ng

BT2:Tác giả đã ph/tích những lí do phải chọn sách để đọc ntn?

1.Bất cứ lĩnh vực học ván nào cũng có sách chất đầy th viện,do đó phải biết chọn sách để đọc

2.Phải chọn những cuốn sách”cơ bản

đích thực”để đọc ,không đọc những cuốn sách vô thởng vô phạt

3.Đọc sách cũng nh đánh trận,cầnphải

đánh vào thành trì kiên cố,đánh bại quân địch tinh nhuệ ;tức là phải đọc những cái cơ bản nhất,cần thiết nhất cho công việc và c/sống của mình

BT3:Tác giả đã ph/tích tầm q/trọng của

đọc sách ntn?

-Tham đọc nhiều mà chỏi liếc qua cốt

là để khoe khoang là mình đã đọc nhiều sách nọ sách kia thì chẳng khác gì chuồn chuồn đạp nớc thể hiện phẩm chất tầm thờng thấp kém

-Đọc ít mà đọc kĩ thì sẽ tập thành nếp nghĩ sâu xa,trầm ngâm tích luỹ tởng t-ợngtự do đến mức làm thay đổi khí chất-Có 2 loại sách cần đọc là sách về kiến thức PT và sách về kiến thức chuyên ngành

B,Giới thiệu đặc điểm nội dung vàh/thức của SV,HT

C,TRình bày từng bộ phận,ph/diện của v/đ nhằm chỉ ra nội dung bên trong của SVHT

D,Dùng dẫn chứng để KĐ v/đ là đúng đắn

4.Hớng dẫn về nhà:

-Học và nắm chắc phép PTTH

1.KTBC: Nêu nội dung của phép PT-TH

GV có thể dẫn vào v.đ :Hiện nay ch/ta

đang phấn đấu XD 1 XH học tập,nghĩa

là mọi ng đều có quyền h/tậpvà có nhu

cầu đi học

H:Đọcyêu cầu BT2

Câu hỏi thảo luận

1Th/nào là học qua loa đối phó?Những

biểu hiện của nó?

2.Bản chất của lối học đối phó và tác hại

-Cái hay th/h ở những cử động:thuyền nhích ,sóng gợn tí,đa vèo,tầng mây lơ lửng,con cá động

-Cìa hay th/h ở các vần thơ:tử vận hiểm hóc,kết hợp với từ với ngữ tự nhiên,không non ép

*Đoạn văn B:

a.LĐ:Mâú chốt của thành đạt là ở đâu.b.Trình tự:

-Thứ nhất,do nguyên nhân khách quan(đây là ĐK cần):gặp thời,h/cảnh,điều kiệ học tập thuận lợi ,tài năng trời phú

-Thứ 2,do nguyên nhân chủ quan(đây là

ĐK đủ):tinh thần kiên trì phấn đấu,h/tập không ,mệt mỏi và kh ngừng trau đồi phẩm chất đạo đức tốt đẹp

II.Thực hành PT 1 vấn đề:

BT2/12:Hiện nay có 1 số HS học qua loa đối phó,không học thật sự.Em hãy p/tích bản chất của lối học đối phó để nêu lên tác hại của nó

1.Học qua loa đối phóa.Biểu hiện của học qua loa:

+Học không có đầu có đuôi,không đến nơi đến chốn;Cái gì cũng biết 1 tí nhng

kh có k/thức cơ bản,hệ thống

+Học cốt chỉ để khoe mẽ là đã có bằng

nọ bằng kia nhng thực ra đầu óc trống rỗng;chỉ quen nghe lỏm,học mót,ăn theo ng khác;không dám bày tỏ ý kến của mình về các v/đ có liên quan

của nó?

*H/động 3:Giúp HS thực hành PT 1

VB’

H:Tại sao phải đọc sách?

y/cầu HS dựa vào VB”Bàn về đọc

sách”của Chu Quang Tiềm

điểm kém

+_Học dốt nát->k/thức sẽ nông cạn khiến ng học càng trở nên dốt nát trí trá,h hỏng

c.Bản chất của lối học đối phó và tác hại của nó

*Bản chất:

-Có h/thức học tập nh:Cũng đến lớp,cũng đọc sách,cũng có điểm thi,cũng có bằng cấp

-KHông có thực chất:đầu óc rỗng tuếch

đến nỗi”ăn không nên đội nói kh nên lời”hỏi cái gìcũng kh biết,làm việc gì cũng hỏng

*Tác hại:

-Đối với XH:Những kẻ học đối phó sẽ trở thành gánh nặng lâu dài cho XH về nhiều mặt nh k/tế,đạo đức,t tởng,lối sống

-Đối với bản thân:Những kẻ sẽ kh có hứng thú h/tập và do đó hiệu quả h/tập ngày càng thấp

-Tri thức in sách bao gồm những k/thức

KH và k/nghiệm thực tiễn đã đợc đúc kết,nó đợc coi là cái mặt bằng của mọi

ng có nhu cầu h/tập hiểu biết;Do đó nếu

kh đọc sách thì sẽ bị lạc hậu kh thể tiến bộ

-Càng đọc sách c/ta mới càng thấy k/thức của nhân loại thì mênh mông nh

đại dơng,còn hiểu biết của c/ta chỉ là vài

*Giới thiệu bài:

Hoạt động của GV và HS Nội dung

-NĐT(1924-2003),quê Hà Nội

-Là thành viên của tổ chức VH cu quốc,do Đảng CS th/lập 1943

-Ông làm vn ,viết thơ,s/tác nhạc,soạn

->a,Nội dung của VN là p/ánh thực tai

KQ,lời gửi lời nhắn nhủ của nhà nghệ sĩ

đến ng đọc (Từ đầu đến 1 cách sông của

tâm hồn

b,Sức mạnh kì diệu của VN(Còn lại)

*H/động 3:Hớng dẫn tìm hiểu chi tiết

H:Đọc ĐV từ đầu->đ/sống xung quanh

bang khuâng thơng cảm kh quên.Đó là

lời gửi,lời nhắn là n/dung t tởng t/cảm

In trong cuốn Mấy v/đ VH-XB 1956

3.Đọc:

*Kiểu VB:NGhị luận 1 v/đề VN(Lập luận giải thích và CM

II.Đọc hiểu văn bản:

1.Nội dung của văn nghệ

*LĐ:VN không chỉ phản ánh cái khách quan mà còn b/hiện cái chủ quan của ng sáng tạo

+2 câu thơ tả cảnh mùa xuân tơi đẹp+2 câu thơ làm c/ta rung động với cái

Ca-rê-=>Làm cho trí tò mò ,hiẻu biết của ta thoả mãn

Tác động đến cảm xúc,tâm hồn,t ởng,cách nhìn,đ/sống của con ngời.-

t VN đem lại niềm vui sống,tình yêu c/sống cho tâm hồn con ng

3.Củng cố:

H:Tóm tắt n/dung ghi nhớ =lời của mình

H:Thử hình dung in TK XI không còn tồn tại VN ,các nghệ sĩ kh còn s/tác và biểu diễn,các th viện biến mất ti vi đài phát thanh im tiếng ngừng phát in 1 năm Thế giới và mỗi ng sẽ ra sao?

*Giới thiệu bài:

Hoạt động của GV và HS Nội dung

H:Đọc và suy nghĩ ĐV từ”Lời gửi của

nghệ thuật 1 cách sông của tâm hồn”

Câu hỏi thảo luận

H:Vì sao t/giả viết lời gửicủa nghệ sĩ

cho nhân loại,cho đời sau phức tạp

hơn,phong phú hơn và sâu sắc hơn

những bài họcluân lí,triết lí đời

ng?->Nội dung tập trung khám phá,m/tả

chiều sâu tính cách số phận con ng,thế

giới bên in tâm lí,tâm hồn của con

ng.đó là h/tợng cụ thể,sinh động,là

đ/sống t tởng t/cảm của con ng

H:LĐ này đợc trình bày ở phần 2 của

VB với sự liên kết của 3 ý.Đó là những

ý nào?ứng với đ/văn nào?

H:Tóm tắt phân tích của t/giả về vấn

đề”VN nói nhiều nhất với cảm xúc”

2.Sức mạnh và ý nghĩa kì diệu của văn nghệ

-VN nói nhiều nhất với cảm xúc

-VN nói nhiều nhất với t tởng

-VN mợn sự việc để tuyên truyền

=>P/ánh cảm xúc in lòng ng và tác động

đến t/cảm con ng đó là đặc điểm nổi bật cảu VN

+VN giúp ta tựu nh/thức chính bản than,giúp ta sống đầy đủ,phong phú hơn c/ssống của chình mình

+Mỗi t/phẩm lớn rọi vào bên trong c/ta

ánh sáng riêng kh bao giờ nhoà đi

+VN đối với đ/sống của quần chúng ND,KH thể xa rời c/sống ND lao động

_->HS tựu tt

H:Từ đó tác giả muốn nhấn mạnh đắc

điểm nào in nội dung ph/ánh và tác

động của VN?

H:Trong ĐV không ít lần t/giả đã đa ra

q/niệm của mình về bản chất của

NT.Bản chất đó là gì?->

H:Từ b/chất ấy t/giả diễn giải và làm rõ

con đờng đến với ng tiếp nhận-tạo nên

sức mạnh kì diệucủa NT là gì?->

H:Nhận xét về NT in VB này?

->Giàu lí lẽ

H:Từ những lời bàn về”Tiếng nói VN”

t/giả cho thấy quan niệm về NT của ông

ntn?

H:Cách viết NT in”Tiếng nói VN” có gì

giống và khác nhau so với “Bàn về đọc

sách”->Giống:Lập luận từ các l/cứ,giàu

lí lẽ,d/chứngb và nhiệt tình của ng viết

KHác :Tiếng nói VN là bài NL VH nên

ời tiếp nhận

-Nghệ thuật là tiếng nói của t/cảm

-Chỗ đứng của ng nghệ sĩ là chõ giao nhau giữa tâm hồn con ng với c/sống sản xuất và ch/đấu

-Nghệ thuật là t tởng nhng t tởng đợc Nthuật hoá,nghĩa là không trừu tợng

III Tổng kết:

1.Nghệ thuật:

-Bố cục chặt chẽ, hợp lí ,dẫn dắt tự nhiên.Cách viết giàu hình ảnh, dẫn chứng tiêu biểu đa dạng có sức thuyết phục cao

- Lập luạn sắp xếp theo trình tự hợp lí.2.Nọi dung:SGK

Câu hỏi thảo luận

H: Các từ in đậm trong 2 VD a,b thể hiện

thái độ gì của ngời nói?

H: Nếu không có các từ in đậm ấy thì

nghĩa cơ bản của câu có thay đổi không?

vì sao?

-> Vì: các từ ngữ in đậm chỉ thể hiện sự

nhận định của ngời nói đối với sự việc

trong câu, chứ không phải là thông tin sự

việc của câu

H: những từ ngữ nào trong câu có liên

quan đến việc làm xuất hiện các từ ngữ in

a, với lòng mong nhớ của anh, chắc

anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy ->Thể hiện thái độ tin cậy cao

b, Anh quay lại nhìn con vừa có lẽ

vì khổ tâm đến nỗi thôi-> thể hiện thái độ tin cậy cha cao

2 Nhận xét.

Nếu không có từ in đậm thì ý nghĩa cơ bản của câu không thay đổi