Tổ chức kế toán quản trị chi phí tại Công ty May Đức Giang

Các doanh nghiệp ở các nước phát triển trên thế giới đã xây dựng hệ thống kế toán quản trị chi phí hiện đại, cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản trị nội bộ để trợ giúp họ trong v

Đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin về chi phí trong các doanh nghiệp chính là hệ thống kế toán chi phí Các doanh nghiệp ở các nước phát triển trên thế giới đã xây dựng hệ thống kế toán quản trị chi phí hiện đại, cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản trị nội bộ để trợ giúp họ trong việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch

Qua việc tìm hiểu công tác tổ chức kế toán quản trị chi phí tại Công ty may Đức Giang, tác giả nhận thấy, tổ chức kế toán quản trị chi phí còn nhiều

bất cập Xuất phát từ thực trạng trên, tác giả chọn đề tài “Tổ chức kế toán quản trị chi phí tại Công ty may Đức Giang” làm luận văn tốt nghiệp Thạc

sỹ của mình với mong muốn sẽ đóng góp một số ý kiến nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí tại Công ty may Đức Giang

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức kế toán quản trị chi phí trong

doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng tổ chức kế toán quản trị chi phí tại Công ty may

Đức Giang

ii

Chương 3: Phương hướng hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí

tại Công ty may Đức Giang

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ

CHI PHÍ TRONG DOANH NGHIỆP

1 1 Khái niệm, bản chất và nhiệm vụ tổ chức kế toán quản trị chi phí

1.1.1 Khái niệm tổ chức kế toán quản trị chi phí

Kế toán quản trị chi phí là một bộ phận của hệ thống kế toán quản trị nhằm cung cấp thông tin về chi phí để mỗi tổ chức thực hiện chức năng quản trị yếu tố nguồn lực tiêu dùng cho các hoạt động, nhằm xây dựng kế hoạch, kiểm soát, đánh giá hoạt động và ra các quyết định hợp lý

Để phục vụ nhu cầu thông tin của các nhà quản trị trong việc đưa ra quyết định điều hành mọi hoạt động kinh doanh trong các tổ chức hoạt động Nội dung kế toán quản trị chi phí có vai trò quan trọng trong hoạt động tổng thể của doanh nghiêp Tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp được hiểu đó là sự kết hợp giữa các yếu tố con người, đối tượng lao động, công cụ lao động nhằm kiểm soát chi phí, tiết kiệm chi phí

1.1.2 Bản chất của tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp

Xuất phát từ chức năng của kế toán quản trị nói chung và kế toán quản trị chi phí nói riêng là chức năng hoạch định, chức năng tổ chức thực hiện và chức năng kiểm tra, đánh giá và ra quyết định; bản chất của tổ chức kế toán quản trị chi phí không chỉ thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin về các nghiệp

vụ kinh tế đã phát sinh mà còn giúp cho các nhà quản trị trong việc ra quyết định

Bên cạnh đó, kế toán quản trị nói chung và kế toán quản trị chi phí nói riêng chỉ cung cấp thông tin trong phạm vi yêu cầu quản lý nội bộ của doanh nghiệp

1.1.3 Nhiệm vụ tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp

Tổ chức kế toán quản trị chi phí cần thực hiện tốt các nhiệm vụ:

- Xây dựng các định mức chi phí tiêu chuẩn, hệ thống dự toán, lập kế hoạch chi phí phù hợp trong một kỳ xác định

- Tổ chức, phố hợp thực hiện các khâu công việc trong doanh nghiệp nhằm đạt được các mục tiêu tối thiểu hoá chi phí

- Thu thập, xử lý thông tin về tình hình biến động chi phí theo phạm vi từng bộ phận và toàn doanh nghiệp

- Kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện các định mức chi phí, dự toán và kế hoạch đã xây dựng

- Phân tích đánh giá thông tin, cung cấp thông tin cho các nhà quản trị thông qua hệ thống báo cáo kế toán quản trị chi phí Tư vấn cho các nhà quản trị đưa ra quyết định

1.2 Nội dung tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp

1.2.1 Tổ chức thu nhận hệ thống thông tin ban đầu

Tổ chức thu nhận hệ thống thông tin ban đầu thông qua hệ thống chứng

từ Việc vận dụng các nguyên tắc, phương pháp về lập, luân chuyển, quản lý

và sử dụng chứng từ kế toán quản trị chi phí phải phù hợp với điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp Có thể cụ thể hoá và bổ sung các nội dung cần thiết của từng mẫu chứng từ kế toán đã được quy định, hoặc lập chứng từ riêng để phục vụ cho việc thu thập thông tin quản trị nội bộ doanh nghiệp Có thể sử dụng những chứng từ ban đầu, chứng từ thống kê trong điều hành sản xuất

iv

kinh doanh của doanh nghiệp để thu thập, xử lý và cung cấp thông tin cho quản trị nội bộ doanh nghiệp

1.2.2 Tổ chức phân loại chi phí

1.2.2.1 Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động chi phí

Mục đích của việc phân loại chi phí theo chức năng hoạt động chi phí

là xác định rõ vai trò, chức năng hoạt động của chi phí trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh ở các doanh nghiệp, cung cấp thông tin có hệ thống cho việc lập báo cáo kế toán theo chức năng hoạt động và xây dựng dự toán chi phí theo khoản mục và yếu tố

Theo chức năng hoạt động, chi phí được phân thành: Chi phí trong sản xuất và chi phí ngoài sản xuất

1.2.2.2 Phân loại chi phí theo cách ứng xử của chi phí

Mục đích của cách phân loại chi phí này là cung cấp thông tin phục vụ cho việc lập kế hoạch, kiểm tra và chủ động điều tiết chi phí cho phù hợp Cách phân loại chi phí này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các báo cáo bộ phận và phân tích chi phí – sản lượng – lợi nhuận là một công cụ hữu hiệu cho nhà quản trị trong việc quản trị bộ phận và đưa ra các quyết định quản lý

Theo cách phân loại này, chi phí được phân thành: Biến phí, định phí

và chi phí hỗn hợp

1.2.3 Tổ chức lựa chọn phương pháp xác định chi phí sản xuất sản phẩm

Đối với những doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng, quy trình công nghệ sản xuất khép kín, để xác định chi phí sản xuất sản phẩm vận dụng phương pháp xác định chi phí theo công việc Phương pháp này theo dõi, ghi chép lại một cách chi tiết thông tin về chi phí của từng sản phẩm riêng biệt hoặc từng nhóm sản phẩm cùng loại có đặc tính giống nhau và chọn các căn

Định mức chi phí là sự kết tinh các khoản chi phí tiêu hao cho một đơn

vị sản phẩm thông qua sản xuất thử hoặc thí nghiệm Định mức là thước đo xác định các khoản chi phí cho một đơn vị sản phẩm cần thiết

Khi xây dựng định mức chi phí phải tuân theo những phương pháp và nguyên tắc nhất định

1.2.4.2 Xây dựng hệ thống dự toán chi phí

Dự toán chi phí sản xuất là việc dự kiến các chỉ tiêu về chi phí trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Trên cơ sở các dự toán chi phí, doanh nghiệp có thể chủ động trong việc sử dụng các nguồn lực có hạn

và có cơ sở để đánh giá hiệu quả sử dụng chi phí của mình

Định kỳ, doanh nghiệp tiến hành lập dự toán tổng quát trong đó có dự toán chi phí như dự toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, dự toán chi phí nhân công trực tiếp, dự toán chi phí sản xuất chung, dự toán chi phí bán hàng

và dự toán chi phí quản lý doanh nghiệp Các dự toán này đều được lập trên

cơ sở đáp ứng nhu cầu tiêu thụ và sản xuất trong kỳ

Để lập dự toán chi phí doanh nghiệp có thể sử dụng hai phương pháp là

dự toán tĩnh và dự toán linh hoạt

1.2.5 Tổ chức phân tích mối quan hệ chi phí, sản lượng và lợi nhuận

Nghiên cứu mối quan hệ chi phí – sản lượng – lợi nhuận là một biện pháp hữu ích nhằm hướng dẫn các nhà quản trị doanh nghiệp trong việc lựa chọn, đề ra quyết định như xác định sản lượng sản phẩm cần sản xuất và tiêu thụ, lựa chọn dây chuyền sản xuất, định giá sản phẩm, sử dụng tốt nhất những điều kiện kinh doanh hiện có

Tổ chức báo cáo kế toán quản trị chi phí bao gồm các loại báo cáo:

- Báo cáo phục vụ chức năng hoạch định của nhà quản trị

- Báo cáo phục vụ cho chức năng kiểm soát và đánh giá

- Báo cáo phục vụ chức năng ra quyết định tối ưu của nhà quản trị

1.2.7 Tổ chức mô hình bộ máy kế toán kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp

Các doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong các mô hình tổ chức kế toán quản trị chi phí:

- Tổ chức kế toán quản trị và kế toán tài chính theo mô hình kết hợp

- Tổ chức kế toán quản trị và kế toán tài chính theo mô hình tách rời

1.3 Kinh nghiệm tổ chức kế toán quản trị chi phí ở một số nước phát triển và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

1.3.1 Kinh nghiệm tổ chức kế toán quản trị chi phí ở một số nước phát triển

Quá trình hình thành và phát triển của kế toán quản trị ở các nước đều đặt trọng tâm giải quyết các vấn đề quản trị doanh nghiệp, là một trong những nguồn quan trọng cung cấp thông tin cho các nhà quản trị doanh nghiệp điều hành hoạch định và ra các quyết định kinh doanh

1.3.2 Bài học vận dụng cho Việt Nam

Theo kinh nghiệm áp dụng kế toán quản trị ở các nước trên thế giới, ngay tại các nước có nền kinh tế phát triển thì việc áp dụng những lý thuyết

vii

kế toán quản trị chi phí hiện đại có khá hạn chế Chính vì vậy, với điều kiện kinh tế thấp hơn và nền móng về kế toán quản trị chi phí hầu như chưa có, những lý thuyết về kế toán quản trị chi phí hiện đại chưa thể áp dụng được ngay một cách triệt để trong các doanh nghiệp Việt Nam

Kết luận chương 1

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI

PHÍ TẠI CÔNG TY MAY ĐỨC GIANG 2.1 Tổng quan về Công ty may Đức Giang

Ngày 2/5/1989, đứng trước hoàn cảnh nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường, các doanh nghiệp phải chuyển đổi dần cung cách làm ăn, liên hiệp sản xuất và nhập khẩu đã điều động 27 cán bộ công nhân viên về xây dựng phân xưởng thương mại tổng kho I Sau một thời gian làm việc có hiệu quả cộng với sự giúp đỡ của nhiều phía, ngày 23/2/1990 Bộ Công nghiệp nhẹ đã

ra quyết định thành lập “Xí nghiệp sản xuất và dịch vụ may Đức Giang” theo Quyết định số 102 chức năng - TCLĐ ngày 14/2/1990 và giao quyền giám đốc cho đồng chí Trần Xuân Cẩn Tháng 9/1992, Bộ Công nghiệp nhẹ và Bộ Thương Mại - Du lịch đã cho phép Xí nghiệp được xuất khẩu trực tiếp theo công văn số 260/TM – DL -XNK, ký ngày 21/9/1992

Đến ngày 1/1/2006, Công ty May Đức Giang đã chính thức chuyển đổi sang Công ty Cổ Phần May Đức Giang trực thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam theo Quyết định 26/2005 QĐ-BCN ký ngày 20/12/2005, với vốn điều lệ 14,705,162,217 VND trong đó vốn nhà nước chiếm 51% Trụ sở chính của công ty đặt tại số 59 phố Đức Giang- Quận Long Biên - Hà nội, với 6 xưởng sản xuất (xưởng 1, xưởng 2, xưởng 4, xưởng 6, xưởng 8 và xưởng 9)

2.1.1 Đặc điểm tổ chức quản lý và sản xuất tại Công ty may Đức Giang

2.1.1.1 Đặc điểm tổ chức quản lý tại Công ty may Đức Giang

viii

Thực hiện mô hình tổ chức quản lý các xí nghiệp thành viên trong công

ty trên cơ sở phân cấp hợp lý các nội dung công việc là điều kiện để giảm nhẹ biên chế khối văn phòng công ty, giải phóng Tổng Giám Đốc công ty khỏi các công việc điều hành sự vụ hàng ngày để có nhiều thời gian chỉ đạo tập trung, nắm bắt được thị trường, mở rộng quan hệ bạn hàng, tìm đối tác, xây dựng các phương án đầu tư, mở rộng quy mô và nâng cao năng lực sản xuất, cạnh tranh, tạo nhiều công ăn việc làm cho công nhân thông qua các hợp đồng kinh

tế ký kết với khách hàng trong và ngoài nước… Sau đây là mô hình quản lý của Tổng Công ty Đức Giang (Sơ đồ 2.1)

ix

SƠ ĐỒ 2.1: MÔ HÌNH QUẢN LÝ CỦA TỔNG CÔNG TY

MAY ĐỨC GIANG

2.1.1.2 Đặc điểm tổ chức sản xuất tại công ty may Đức Giang

Các ngành, nghề sản xuất của công ty là các sản phẩm may mặc, các loại nguyên liệu, thiết bị, phụ tùng, phụ liệu, hoá chất, thuốc nhuộm, thiết bị tạo mẫu thời trang và các sản phẩm khác của ngành dệt may

Sản phẩm may mặc chủ yếu được sản xuất theo 2 hình thức: sản xuất theo đơn đặt hàng và hình thức “mua đứt bán đoạn”

thêu

XN giặt

XN bao

bì

Phòng

kỹ thuật

Văn phòng tổng hợp

Phòng

KD tổng hợp

Phòng ISO

Phòng

KH thị trường

x

Quy trình sản xuất sản phẩm của công ty (Sơ đồ 2.2)

SƠ ĐỒ 2.2: QUY TRÌNH SẢN XUẤT SẢN PHẨM

2.1.2 Đặc điểm cơ chế tài chính và tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty may Đức Giang

Với lợi thế là một doanh nghiệp mạnh, làm ăn có hiệu quả trong Tổng công ty Dệt may, công ty may Đức Giang có nhiều lợi thế trong việc huy động vốn từ các nguồn khác nhau Hiện nay nguồn huy động vốn chủ yếu của công ty là từ quỹ hỗ trợ phát triển ( nguồn do Chính phủ ưu tiên để hỗ trợ phát triển ngành Dệt may), vay từ các ngân hàng thương mại, công ty Tài chính Dệt may, huy động vốn từ cán bộ công nhân viên chức thông qua việc phát hành cổ phiếu Với nguồn vốn chủ sở hữu ( năm 2007: 34.349.760.000đ, năm 2008: 40.086.759.000đ), công ty có một nguồn vốn khá lớn để phát triển sản xuất kinh doanh

số lượng kế toán viên trong phòng kế toán nhiều, trình độ trang bị và sử dụng các phương tiện tính toán hiện đại, đồng bộ có khả năng xử lý nhanh, kết nối, trao đổi thông tin tự động giữa các phần hành kế toán và giữa chi nhánh thường xuyên liên hệ với trụ sở chính thông quan mạng Internet toàn cầu

Việc tổ chức thực hiện các chức năng, nhiệm vụ hạch toán kế toán trong một đơn vị hạch toán tại cơ sở do bộ máy kế toán đảm nhiệm Với đặc điểm bộ máy hoạt động kinh doanh đã nêu trên thì công ty tổ chức xây dựng

bộ máy kế toán theo kiểu chức năng Do vậy, bộ máy kế toán được chia thành những bộ phận độc lập đảm nhiệm những hoạt động riêng rẽ

Và có thể khái quát cụ thể bộ máy kế toán theo sơ đồ sau: (Sơ đồ 2.3)

xii

Ghi chú:

Quan hệ trực tiếp

Quan hệ đối chiếu

SƠ ĐỒ 2.3: MÔ HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY KẾ TOÁN TỔNG CÔNG TY

Nhóm kế toán TSCĐ và

NVL

Kế toán tài sản cố định và công cụ dụng cụ

Kế toán nguyên vật liệu

Kế toán theo dõi công nợ

Nhóm kế toán tổng hợp

Kế toán tiền lương

và trả bảo hiểm

xã hội

Kế toán chi phí

và tính giá thành

Kế toán thành phẩm

và tiêu thụ

Nhân viên thống kê tại XN

xiii

Để thu nhận thông tin ban đầu, kế toán thông qua hệ thống chứng từ

Hệ thống chứng từ này được dựa trên hệ thống chứng bắt buộc và hướng dẫn

của Bộ tài chính quy định như: Phiếu xuất kho nguyên vật liệu (Phụ lục số

01), Bảng phân bổ nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ (Phụ lục số 02) Bảng

phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (Phụ lục số 03), Bảng tập hợp chi phí

sản xuất kinh doanh (Phụ lục số 04)…

Công ty cũng mở hệ thống tài khoản và sổ kế toán để phản ánh chi phí

thông qua đó kiểm soát được chi phí như: tài khoản 621 – Chi phí nguyên vật

liệu trực tiếp, tài khoản 622 – Chi phí nhân công trực tiếp, tài khoản 627 – Chi

phí sản xuất chung, tài khoản 641 – Chi phí bán hàng, tài khoản 642 – Chi phí

quản lý doanh nghiệp…., các sổ chi tiết, sổ cái các tài khoản 621, 622, 627,

641, 642 (Phụ lục số 05, 06, 07)…

2.2.2 Thực trạng tổ chức phân loại chi phí

Đối với loại hình sản xuất gia công hàng may mặc cho khách hàng, chi

phí bao gồm các khoản mục chi phí sau:

- Chi phí nguyên vật liệu chính trực tiếp: Là những nguyên vật liệu khi tham

gia vào sản xuất nó cấu thành nên thực thể sản phẩm may mặc như: vải, chỉ…

- Chi phí nguyên vật liệu phụ trực tiếp: Là những nguyên liệu, vật liệu khi

tham gia vào sản xuất nó không cấu thành nên thực thể chính của sản phẩm

may mặc như: cúc, khuy…

- Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm chi phí tiền lương và các khoản trích

theo lương

- Chi phí sản xuất chung bao gồm toàn bộ những chi phí phục vụ cho quá

trình sản xuất ở từng xí nghiệp như: Chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí

quản lý phân xưởng, chi phí nguyên vật liệu và các chi phí khác bằng tiền

- Chi phí bán hàng: bao gồm toàn chi phí liên quan đến khâu tiêu thụ sản

phẩm của Công ty