Luật tài chính tình huống dựng kịch tư vấn theo nhóm về thuế thu nhập các nhân

Luật tài chính – Nhóm 2 : Chủ đề 5 Thuế thu nhập cá nhân Tóm tắt tình huống : A sau một thời gian làm việc chăm chỉ tại công ty đã có tên trong danh sách nộp thuế thu nhập cá nhân, bản thân A là một người hiểu biết về thuế thu nhập cá nhân nên rất vui vẻ cũng như hãnh diện về việc này , mẹ A vốn là người làm nông nghiệp được A lên sống tại thành phố ,bà nghe nói A phải nộp thuế thu nhập cá nhân vì vốn hiểu biết hạn hẹp nên bà muốn giữ lại tiền cho con mình , bà tự nhận mỗi tháng sẽ đi đóng thuế thu nhập thay A nhưng không đóng

Luật tài chính – Nhóm 2 : Chủ đề 5 - Thuế thu nhập cá nhân

Tóm tắt tình huống :

A sau một thời gian làm việc chăm chỉ tại công ty đã có tên trong danh sách nộp thuế thu nhập cá nhân, bản thân A là một người hiểu biết về thuế thu nhập cá nhân nên rất vui vẻ cũng như hãnh diện về việc này , mẹ A vốn là người làm nông nghiệp được A lên sống tại thành phố ,bà nghe nói A phải nộp thuế thu nhập cá nhân vì vốn hiểu biết hạn hẹp nên bà muốn giữ lại tiền cho con mình , bà tự nhận mỗi tháng sẽ đi đóng thuế thu nhập thay A.( Cảnh 1 )

Vì tin tưởng mẹ nên mỗi tháng A đưa tiền rất đều đặn để bà đi nộp thuế tuy nhiên sau một thời gian , A phát hiện ra vật dụng trong nhà được thay mới nhiều lên mà mình thì không đưa cho mẹ quá nhiều tiền để chi tiêu , A dò hỏi thấy biểu hiện kì

lạ của mẹ nên nghi ngờ và phát hiện mẹ chưa đóng thuế thu nhập cho mình A rất tức giận chỉ biết sập cửa bỏ đi Cảnh 2 )

Mẹ của A thấy con tức giận nên tìm đến trung tâm tư vấn pháp luật để hỏi , sau khi trở về bà bị dằn vặt suy nghĩ thậm chí còn tưởng tượng ra cảnh con vì mình mà bị tra hỏi còn bị bắt vì chưa đóng thuế , còn bị thanh tra giảng giải cho một bài về trách nhiệm công dân là gì ( Cảnh3 …)

A dù tức giận về việc làm vủa mẹ mình vẫn quyết định coi như không có việc gì và

tự đem tiền tích cóp đến kho bạc để đóng thuế thu nhập cá nhân , khi ra về A gặp B

là bạn đang làm thanh tra thuế hai người có nói chuyện với nhau về sự việc kia , B cho A biết về một số thực trạng và hạn chế trong việc đóng thuế thu nhập hiện nay thậm chí còn chỉ cho A một số cách để miễn hoặc giảm thuế thu nhập nhưng A vẫn muốn đóng thuế đầy đủ ( Cảnh 4)

Khi ra về từ quán nước , A gặp mẹ cũng đang vào kho bạc , A vội đến chỗ mẹ , bà nói bây giờ bà đã biết ý nghĩa của việc nộp thuế thu nhập cũng như tự hào vì công sức của con mình đã góp cho xã hội ,sau đó hai mẹ con ra về cùng lúc A nhận được tin mình lại được tăng lương , mẹ của A nói sẽ đi đóng thuế cho con lần này sẽ đóng đầy đủ đúng thủ tục ( Cảnh 5)

Phân vai

Sếp của A :

A :

Mẹ A : Luật sư : Thanh tra thuế : Trợ lý Nhân viên kho bạc Bạn A :

Cảnh 1 :

a)Sếp của A và A : Văn phòng, sếp đang lướt Web

A mở cửa bước vào chào và ngồi xuống , sếp ngước lên nhìn A

A : Chị gọi em có việc gì ạ ?

Sếp nâng gọng kính nhìn rồi chỉ A ngồi xuống

Sếp : Cô làm việc ở đây cũng lâu rồi nhỉ … Cũng sắp đến ngày lấy lương rồi Có vài việc định hỏi cô

A ( lo lắng nhìn sếp ) : Năm nay em làm gì sai ạ , em bị trừ lương ạ , hay chị muốn cho em thôi việc , chị ơi em không làm gì mà , em là công dân gương mẫu không phạm pháp không trốn thuế

Sếp( day trán ):Cứ nghe tôi hỏi đã , cô có kinh doanh không, hay là hành nghề độc lập

A:Không ạ , em rất trung thành với công ty mình , em làm mọi việc vì sự phát triển của công ty

Sếp :Thế có có đầu tư , trúng sổ số hay bản uyền , quyền thương mại không hay thừa kế nhận được quà tặng nào đó ( Hỏi dồn dập )

A: Nhìn sếp : Em mà giỏ thế thì không phải làm nhân viên của chị

Sếp ( Lườm A) : Thế thì chỉ còn mỗi tiền lương để đóng thuế thu nhập cá nhân thôi nhỉ

A giỏng tai lên – sau đó bật dật nhìn sếp : Chị nói gì

Sếp : Được đóng thuế thu nhập cá nhân rồi – còn không cảm ơn tôi – tôi con thấy tăng lương cho cô hơi nhiều đấy

Sau khi ra khỏi văn phòng A vội điện thoại báo cho mẹ báo được tăng lương Chiều hôm đó về nhà mẹ A đón con từ cửa kéo con vào vội hỏi về việc tăng

lương b) A – Mẹ A

Mẹ A : Con được tăng lương à , tăng nhiều không con , chắc con đi làm vất vả lắm

A : Lương con tăng thừa mức để đóng thuế thu nhập cá nhân rồi mẹ ạ

Mẹ A : Ơ hay , mày được tiền mà sao lại phải đóng cho người ta , đưa cho mẹ mẹ giữ cho để có vốn mà lấy chồng

A ( nắm tay mẹ ) : Mẹ , đây là thuế

Mẹ A : Mẹ chẳng biết thuế là gì ?

A cầm luật thuế thu nhập cá nhân chuẩn bị đọc cho mẹ nghe

A: thuế thu nhập cá nhân là lại thuế trực thu đánh vào thu nhập chính đáng của từng cá nhân Ở miền Nam Việt Nam trước 1975, chính quyền Sài Gòn đã áp dụng thuế thu nhập cá nhân nhưng với tên gọi là thuế lợi tức lương bổng năm

1962 và sau đó được cải cách vào năm 1972.

Ngày 27/12/1990, Chủ tịch nước đã ký lệnh công bố Pháp lệnh Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao (Income Tax on high - Income earner) và đã được

ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Ðể cho phù hợp với tình hình thực tế của từng giai đoạn phát triển kinh tế- xã hội của đất nước, từ đó đến nay đã có 05 lần sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao: lần thứ nhất vào ngày 10/3/1992, lần thứ hai vào ngày 1/6/1994, lần thứ ba vào ngày 6/2/1997, lần thứ 4 vào ngày 30/6/1999)lần thứ năm vào ngày 13/6/2001( có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2001) lần thứ 6 là năm 2007

A : Mẹ , mẹ có nghe con đọc không vậy

Mẹ A : Mẹ chẳng hiểu mày nói gì cả , sao những người khác không phải đóng con xem mấy đứa con của bạn mẹ có ai đóng thuế đâu

A : Mẹ , con mẹ là đôi tượng trong diện được nộp thuế mẹ phải vui chứ , mẹ có biết ai phải nộp thuế không , đó là Các cá nhân là công dân Việt Nam ở trong nước hoặc đi công tác, lao động ở nước ngoài, cá nhân khác định cư tại Việt Nam có thu nhập đến mức phải chịu thuế theo quy định của pháp luật đều là đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân Cá nhân khác định cư tại Việt Nam là người không mang quốc tịch Việt Nam, nhưng định cư không thời hạn tại Việt Nam; người nước ngoài làm việc tại Việt Nam có thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam

.Mẹ A xua tay : Thôi , mẹ đau đầu quá , mày đừng có nói nữa , thé thì mày phải nộp bao nhiêu nộp ở đâu

A : Bắt đầu tính : Thu nhập của con là thu nhập thường xuyên là đối tượng chịu thuế , 90 triệu thì 5 nhân vơi 5% cộng với 5 nhân với 10 %cộng với 8 nhân với 15

% cộng với 2 nhân với 20

Mẹ A : Nói nhiều quá mẹ hỏi mày phải nộp bao nhiêu tiền

A : Dạ ,2 triệu 3 trăm năm mươi nghìn

Mẹ A : Thế thì để mẹ đi nộp cho , dù sao mẹ ở nhà cũng không có việc gì làm

A: Vậy mỗi tháng con đưa tiền cho mẹ đi nộp ( Lấy tiền đưa cho mẹ , sau đó đứng dậy ) con đi dọn cơm ạ

Mẹ A ( Đếm tiền, nói ) : Thuế là cái gì , để mẹ tiêu cho còn tốt hơn

Cảnh 2 : A đưa tiền cho mẹ đi nộp thuế nhưng bà không nộp - một thời gian sau ( 10 tháng sau )

a)Phòng khách , A đọc một số bài báo về thuế , mẹ A đi chợ về nhìn thấy con thì giấu diếm một đi vào bếp cất đồ rồi bước ra ngồi cạnh con

Mẹ A : Con xem cái gì vậy

A : Con đang đọc báo , dạo này tình hình kinh tế đang dần phục hồi mà sao nhiều người làm ăn lạ quá , mẹ xem này trốn thuế , lừa đảo , còn vay nợ nữa

Mẹ A : Nghe nói chỉ cười , sau đó đứng dậy

Công ty : Sếp nhìn danh sách nộp thuế sau đó gọi A lên

Sếp : Dạo này cô gặp khó khăn gì à

A : Không ạ , em rất chăm chỉ làm việc

Sếp nghi ngờ nhìn A : Thế cô về làm việc đi sau đó đưa cho A một tờ giấy trong

đó ghi số tiền thuế A chưa nộp

b) A về nhà và hỏi mẹ , hai người to tiếng

A : mẹ có biết đây là trách nhiệm không , thuế có vai trò quan trọng lắm đấy mẹ biết không “ góp phần tăng thu , con góp phần công bằng nữa , dù nó không lớn nhưng giúp được nhiều người , sao mẹ không nộp cho con , con tin mẹ như vậy”

Mẹ A : Mẹ chẳng biết thế nào nhưng tiền con vất vả làm ra lại đi cho người ta , hay bọn mày bây giờ kiếm tiền dễ dàng , không như mẹ nai lưng ra

A : Mẹ , đây là vai trò và trách nhiệm mẹ xem tính theo thu nhập thậm chí thêm cả thuế suất thì cũng đâu chiếm bao nhiêu lương của con , mẹ , mẹ nghe con nói đi

mẹ Mặc dù thuế thu nhập cá nhân chưa mang lại số thu lớn cho ngân sách Nhà nước, song xét trên phương diện công bằng xã hội và phương diện công cụ quản lý vĩ mô của Nhà nước thì thuế thu nhập cá nhân có vị trí cực kỳ quan trọng, do đó việc điều tiết thuế thu nhập đối với những người có thu nhập cao là cần thiết, đảm bảo thực hiện chính sách công bằng xã hội

Mẹ A ( Cương quyết ) : Mẹ không nghe mày nữa

A tức giận , đứng dậy đập cửa bỏ đi

Cảnh 3 : Mẹ A đến trung tâm tư vấn pháp luật

Mẹ A : Chào chị , tôi muốn hỏi một việc

Luật sư :Vâng , mời bác

Mẹ A : Tôi muốn hỏi , chẳng là con gái tôi …

Tua nhanh …

Sau khi trở về mẹ A tưởng tưởng

a)tưởng tưởng 1

Thanh tra ( Đập bàn ) : Cô là một công dân gương mẫu mà sao không biết nộp thuế là trách nhiệm cũng là nghĩa vụ hả có cần tôi nói cho cô biết không

Ðối tượng nộp thuế.

Các cá nhân là công dân Việt Nam ở trong nước hoặc đi công tác, lao động ở nước ngoài, cá nhân khác định cư tại Việt Nam có thu nhập đến mức phải chịu thuế theo quy định của pháp luật đều là đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân Cá nhân khác định cư tại Việt Nam là người không mang quốc tịch Việt Nam, nhưng định cư không thời hạn tại Việt Nam; người nước ngoài làm việc tại Việt Nam có thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam.

Ðối tượng chịu thuế và không chịu thuế.

Ðối tượng chịu thuế.

Ðối tượng chịu thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao bao gồm thu nhập thường xuyên

và thu nhập không thường xuyên.

tính chất đều đặn và ổn định trong năm và có thể dự tính được, bao gồm: Các khoản

thu nhập dưới các hình thức: tiền lương, tiền công, tiền thù lao; Các khoản thu nhập dưới hình thức là các khoản thưởng mang tính chất tiền lương, tiền công bằng tiền, bằng hiện vật từ các nguồn khác nhau của người lao động làm việc tại các cơ sở sản xuất kinh doanh thuộc các thành phần kinh tế, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, các tổ chức quốc tế tại Việt Nam; Các khoản thu nhập của các cá nhân do tham gia hiệp hội kinh doanh, hội đồng quản trị; Các khoản thu nhập của các cá nhân do tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ không thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp;

Riêng cá nhân người nước ngoài có các khoản thu nhập được chi trả hộ về tiền nhà, điện, nước được xác định với một số trường hợp như sau:

· Trường hợp cơ quan chi trả thu nhập trả trực tiếp bằng tiền cho người nước ngoài về tiền nhà, điện, nước để cá nhân tự lo nhà ở, tiền điện nước thì khoản thu nhập bằng tiền này phải cộng vào thu nhập để tính thu nhập chịu thuế.

· Trường hợp cơ quan chi trả thu nhập chi trả hộ cho cá nhân về tiền nhà, điện, nước thì khoản chi trả hộ phải cộng vào thu nhập chịu thuế Riêng khoản tiền nhà tính theo số thực chi trả hộ, nhưng không qúa 15 % tổng số thu nhập về tiền lương, tiền công, tiền thù lao.

· Trường hợp cá nhân được cơ quan cấp nhà ở cùng trụ sở làm việc thì xác định khoản thu nhập chịu thuế như sau:

- Ðối với nhà cơ quan đi thuê thì căn cứ vào diện tích sử dụng và giá bình quân 1m 2 đi thuê;

- Ðối với nhà do cơ quan tự xây thì căn cứ vào diện tích sử dụng và khấu hao thực tế bình quân 1m 2.

 Thu nhập không thường xuyên: là các khoản thu nhập phát sinh theo từng lần, từng đợt riêng lẻ, không có tính chất đều đặn, bao gồm:

· Thu nhập nhập về chuyển giao công nghệ theo từng hợp đồng như: Chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp; chuyển giao thông qua việc mua, bán, cung cấp bí quyết kỹ thuật, phương án công nghệ, nhãn hiệu hàng hóa, thực hiện các dịch vụ hỗ trợ và tư vấn công nghệ, chuyển giao việc sử dụng hoặc quyền sử dụng các thiết

bị công nghiệp, thương nghiệp hoặc khoa học.

· Thu nhập về quà biếu, qùa tặng bằng hiện vật do các tổ chức, cá nhân từ nước ngoài gửi về cho cá nhân Việt Nam dưới mọi hình thức.

· Thu nhập về tiền bản quyền các tác phẩm văn học nghệ thuật; thu nhập về thiết kế kỹ thuật xây dựng, thiết kế kỹ thuật công nghiệp và dịch vụ khác.

· Trúng thưởng xổ số.

A : Em biết em sai rồi ạ , chị ơi chị nói từ từ thôi

b) tưởng tượng 2 :

Thanh tra : ( Đập bàn ) : Cô , Cô là công dân gương mẫu mà có thể trốn thuế như vậy

à , cô thuộc đối tượng nào không chịu thuế không hả đó là :

Ðối tượng không chịu thuế.

Các khoản thu nhập sau đây sẽ không thuộc diện chịu thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao:

 Phụ cấp làm đêm (không bao gồm lương ca ba)

 Phụ cấp độc hại, nguy hiểm đối với nghề hoặc công việc ở những nơi có điều kiện độc hại, nguy hiểm như hầm lò, giàn khoan ngoài biển

 Phụ cấp khu vực, phụ cấp thu hút, phụ cấp đặc biệt đối với một số đảo xa

và vùng biên giới

 Phụ cấp thâm niên đối với lực lượng vũ trang.

 Phụ cấp đặc thù của một số ngành nghề: pháp y, mổ

 Các khoản phụ cấp của công chức Nhà nước và các khoản phụ cấp khác

có nguồn chi từ ngân sách Nhà nước; phụ cấp ưu đãi đối với cán bộ hoạt động cách mạng trước năm 1945

 Tiền công tác phí

 Tiền ăn định lượng của một số ngành nghề đặc biệt, bữa ăn tại chổ

 Các khoản trợ cấp xã hội của các đối tượng hưởng chính sách xã hội

 Trợ cấp thôi việc một lần của các cán bộ, công nhân viên nhà nước

 Trợ cấp điều động về cơ sở sản xuất theo quy định của Nhà nước

 Tiền bồi thường bảo hiểm do tham gia bảo hiểm con người và tài sản

 Tiền thưởng về cải tiến kỹ thuật, sáng chế phát minh, các giải thưởng quốc gia, quốc tế

 Tiền thưởng kèm theo các danh hiệu do Nhà nước phong tặng như Giáo

sư, Nhà giáo nhân dân, Anh hùng lao động, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân

 Thu nhập là qùa biếu, qùa tặng là công nghệ chuyển giao quyền sở hữu công nghiệp

 Thu nhập thường xuyên phát sinh tại Việt Nam của người nước ngoài cư trú tại Việt Nam dưới 30 ngày trong phạm vi 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên đến Việt Nam

 Thu nhập của hộ kinh doanh cá thể đã thuộc diện chiụ thuế thu nhập doanh nghiệp ( thu nhập của họ không được tinh vào chi phí xác định thu nhập chịu thuế)

 Tiền thu về do bán tài sản thuộc sở hữu cá nhân

 Thu về thừa kế tài sản

Ngoài các khoản thu nhập thuộc đối tượng chịu thuế hoặc không thuộc đối tượng chịu thuế kể trên, còn một số khoản được coi là thu nhập đặc biệt và tạm thời chưa đưa vào đối tượng chiụ thuế, bao gồm:

· Các khoản thu nhập về lãi gửi ngân hàng, lãi tiền gửi tiết kiệm, lãi mua tín phiếu, trái phiếu, kỳ phiếu, cổ phiếu theo quy định

· Thu nhập về qùa biếu, quà tặng bằng tiền do các tổ chức, cá nhân từ nước ngoài gửi về cho cá nhân Việt Nam

A : Chị nói từ từ thôi ạ

c) Tưởng tượng 3 : Hai mẹ con vừa làm lành

A : Mẹ , con biết sai rồi , con sẽ không bắt mẹ phải đi nộp thuế nữa , tiền đó , mẹ

để lại mà tiêu , mẹ có thiếu tiền không con đưa cho mẹ

Mẹ A ( Nắm tay con ) cuối cùng con cũng hiểu nỗi long của mẹ

Thanh tra vỗ vai A : Cô

A ( Hất tay thanh tra ): Bỏ ra

Thanh tra ( vỗ vai lần 2 ) : Cô

A ( quay lại ) : Đã nói là đi ra mà

Thanh tra : Cô bị bắt vì tội trốn thuế mọi lời cô nói sẽ là …

Mẹ A thoát khỏi tưởng tượng : Không được , không được mình phải đi nộp thuế cho nó

Cảnh 4: A tự đi nộp thuế sau đó gặp B là bạn làm thanh tra thuế

B : Lâu ngày không gặp , nghe nói cậu bận lắm mà , sao có thời gian đến đây vậy

A ( lắc đầu ) Cậu không biết đâu mẹ tớ ấy à ….( Tua nhanh ) \

B : Thì ra là thế ( Vỗ ngực ) thời buổi này tiền bạc khó khăn , ai chả lo về tiền , cậu không biết giờ người ta tìm đủ cách trốn thuế báo đài nhan nhản ra kìa

A ( tò mò ) : Cậu có làm được không

B : tớ là ai chứ , tớ là thanh tra tớ không thể phá vỡ mạch máu xã hội ( nhìn ngó ) nhưng mà cái quyển luật tớ bán cho cậu ấy , có một số điều đấy như là khia thêm người phụ thuộc này , không có khả năng lao động còn nhiều trường hợp lắm như là “Cá nhân nộp thuế gặp khó khăn do thiên tai, địch họa, tai nạn làm thiệt hại về tài sản, thu nhập, ảnh hưởng đến đời sống bản thân thì cá nhân nộp thuế được xét miễn, giảm thuế trong năm tùy theo mức độ thiệt hại Số thuế được xét miễn, giảm bằng tỷ lệ giữa số thiệt hại so với thu nhập chịu thuế trong năm, nhưng không vượt qúa số tiền thuế phải nộp cả năm.

Với một số trường hợp đặc biệt, liên quan đến lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội quốc gia thì được xem xét miễn, giảm thuế.

Trong trường hợp chờ quyết định miễn, giảm thuế, cá nhân nộp thuế vẫn phải nộp đủ số thuế theo quy định Khi có quyết định miễn, giảm thuế sẽ được thoái trả số thuế được miễn, giảm bằng cách trừ vào số thuế phải nộp kỳ sau hoặc được cơ quan ủy nhiệm thu trả lại tiền thuế đã khấu trừ theo quyết định của cơ quan thuế.”

A : tớ là công dân gương mẫu , ai lại làm thế thế nhưng tớ cũng chẳng hiểu về kê khai nộp thuế lắm đâu , làm sao mà sếp tớ lại biết tớ chưa đóng thuế

B : Cái này , cậu có thời gian không

A : Thừa luôn

B ( Hít một hơi )

Khai thuế

 Cá nhân có thu nhập chịu thuế (bao gồm thu nhập thường xuyên và thu nhập không thường xuyên) có trách nhiệm chủ động đăng ký, khai báo về thu nhập với tổ chức ủy nhiệm thu hoặc cơ quan thuế địa phương nơi làm việc

 Tổ chức ủy nhiệm thu phải chủ động đăng ký với cơ quan thuế tại địa phương nơi đăng ký nộp thuế môn bài, trừ trường hợp tổ chức ủy nhiệm thu không phải nộp thuế môn bài thì đăng ký với cơ quan thuế địa

phương nơi đóng trụ sở và thu thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao của đơn vị mình

 Các cá nhân có thu nhập chịu thuế chưa được khấu trừ tiền thuế tại

nguồn: có trách nhiệm đăng ký với cơ quan thuế địa phương nơi làm việc

 để nhận tờ khai đăng ký thuế, tờ khai thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao