LIểNăDOANHăVI Tăậ NGA Giáoăviênăh ngăd n :ăThS.ăPh măTh ăB oăOanh Sinhăviênăth căhi n :ăPh măTuy tăNhung Chuyên ngành : Tài chính ậ Ngân hàng HÀăN Iă- 2014... 3 1.2.ăT ngăquanăv ăd ch
Trang 1LIểNăDOANHăVI Tăậ NGA
SINHăVIểNăTH CăHI N :ăPH MăTUY TăNHUNG
HÀăN Iă- 2014
Trang 2LIểNăDOANHăVI Tăậ NGA
Giáoăviênăh ngăd n :ăThS.ăPh măTh ăB oăOanh Sinhăviênăth căhi n :ăPh măTuy tăNhung
Chuyên ngành : Tài chính ậ Ngân hàng
HÀăN Iă- 2014
Trang 3L IăC Mă N
Em xin chân thành c m n các th y cô Khoa Kinh t - Qu n lý c ng nh Ban lãnh đ o
Ngân hàng Liên doanh Vi t – Nga đã t n tình giúp đ em trong su t th i gian th c t p
và hoàn thi n bài khóa lu n này
Do còn nhi u h n ch v m t ki n th c, th i gian c ng nh kinh nghi m th c
ti n nên không tránh kh i thi u sót Em r t mong nh n đ c s ch b o và góp ý c a
các quý th y cô đ bài khóa lu n đ c hoàn thi n h n
Em xin chân thành c m n!
Sinh viên
Ph măTuy tăNhung
Trang 4L IăCAMă OAN
Em xin cam đoan khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h
tr t giáo viên h ng d n và không sao chép công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u, thông tin đ c s d ng trong khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n
rõ ràng
Em xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Sinh viên
Ph măTuy tăNhung
Trang 5M CăL C
L IăC Mă N
L IăCAMă OAN
CH NGă 1:ă NH NGă V Nă ă C ă B Nă V ă D CHă V ă THANHă TOÁNă
TH ăC AăNGỂNăHÀNGăTH NGăM I 1
1.1.T ngăquanăv ăth ăngơnăhƠng 1
1.1.1.Khái ni m th ngân hàng 1
1.1.2 c đi m c a th ngân hàng 1
1.1.3 Phân lo i th ngân hàng 3
1.2.ăT ngăquanăv ăd chăv ăthanhătoánăth ăc aăngơnăhƠngăth ngăm i 7
1.2.1.Khái ni m ế ch v thanh toán th c a ngân hàng th ng m i 7
1.2.2 c đi m và vai trò c a ế ch v thanh toán th 7
1.2.3.Các ch th tham gia vào ế ch v thanh toán th 12
1.2.4.Qui trình thanh toán th 13
1.3 Phátătri năd chăv ăthanhătoánăth ăc aăngơnăhƠngăth ngăm i 15
1.3.1.Khái ni m phát tri n d ch v thanh toán th c a ngơn hƠng th ng m i 15
1.3.2.Ý ngh a c a vi c phát tri n ế ch v thanh toán th 16
1.3.3.Các ch tiêu đánh giá s phát tri n ế ch v thanh toán th c a NHTM 16 1.3.4 Các nhân t nh h ng đ n s phát tri n ế ch v thanh toán th c a ngân hàng th ng m i 21
K TăLU NăCH NGă1 26
CH NGă2:ăTH CăTR NGăPHÁTăTRI NăD CHăV ăTHANHăTOÁNăTH ă T IăS ăGIAOăD CHăNGỂNăHÀNGăLIểNăDOANHăVI Tăậ NGA 27
2.1.ăKháiăquátăth ătr ngăth ăVi tăNam 27
2.2.ăKháiăquátăNgơnăhƠngăliênădoanhăVi tăậ Nga 29
2.2.1 Quá trình hình thành và phát tri n 30
2.2.2 Khái quát v S giao ế ch Ngân hàng Liên ếoanh Vi t – Nga 30
2.3 M tăs ăquiăđ nhăv ă d chăv ăthanhătoánăth ăc aăS ăgiaoă d chăNgơnă hƠngă LiênădoanhăVi tăậ Nga 31
2.3.1 Quy n và trách nhi m c a ch th 31
2.3.2 Quy n và trách nhi m c a Ngân hàng 32
2.3.2 Chính sách s n ph m th 33
2.3.3 Chính sách phí 33
2.3.4 Chính sách khuy n m i 36
2.4.ă Th că tr ngă phátă tri nă d chă v ă thanhă toánă th ă t iă S ă giaoă d chă Ngơnă hƠngăLiênădoanhăVi tăậ Ngaăgiaiăđo năn mă2011-2013 37
Trang 62.4.1 Tình hình phát hành th 37
2.4.2 Tình hình l p đ t các đi m ch p nh n th 40
2.4.3 Tình hình cung c p ế ch v thanh toán th 41
2.4.4 Tình hình phát tri n ế ch v thanh toán th 42
2.4.5 ánh giá công tác phát tri n ế ch v thanh toán th t i S giao ế ch Ngân hàng Liên ếoanh Vi t - Nga 44
K TăLU NăCH NGă2 52
CH NG 3: M T S GI I PHÁP PHÁT TRI N D CH V THANH TOÁN TH T I S GIAO D CH NGỂN HÀNG LIểN DOANH VI T – NGA 53
3.1 nh h ng phát tri n d ch v thanh toán th c a S giao d ch Ngơn hƠng Liên doanh Vi t - Nga 53
3.1.1 Xu h ng phát tri n ế ch v thanh toán th trên th gi i và Vi t Nam 53
3.1.2 nh h ng phát tri n ế ch v thanh toán th c a S giao ế ch Ngân hàng Liên ếoanh Vi t – Nga trong th i gian t i 56
3.2.ăM tăs ăgi iăphápăc ăb nănh măphátătri năd chăv ăthanhătoánăth ăt iăS ăgiaoă d chăNgơnăhƠngăLiênădoanhăVi t-Nga 57
3.2.2.M r ng m ng l i ch p nh n th 58
3.2.3.T ng c ng ho t đ ng qu ng bá v ế ch v thanh toán th và nâng cao hình nh c a s giao ế ch Ngân hàng Liên ếoanh Vi t – Nga……… 60
3.2.4.Nâng cao trình đ cán b th 62
3.2.5 Hi n đ i hóa công ngh ngân hàng – u t cho h th ng trang b k thu t ph c v ế ch v thanh toán th ………63
3.2.6.H n ch r i ro trong phát hành và thanh toán th 64
3.3.ăKi năngh 65
3.3.1 Ki n ngh v i Chính ph 65
3.3.2 Ki n ngh đ i v i Ngân hàng Nhà n c 66
3.3.3 Ki n ngh v i Hi p h i th ngân hàng Vi t Nam 66
3.4.4 Ki n ngh v i Ngân hàng Liên ếoanh Vi t – Nga 67
K TăLU NăCH NGă3 68
K TăLU N
DANHăM CăTÀIăLI UăTHAMăKH O
Trang 7DANHăM CăCÁCăT ăVI TăT T
Techcombank Ngân hàng Th ng m i c ph n K th ng Vi t Nam
Trang 8DANHăM CăCÁCăB NGăBI U,ăS ă
S đ 1.1 Qui trình s d ng và thanh toán th 13
Bi u đ 2.1: S l ng th đã phát hành trên th tr ng 28
Bi u đ 2.2: Th ph n t ng s th phát hành 28
Bi u đ 2.3: Doanh s s d ng th 29
B ng 2.1: Bi u phí d ch v c a th ghi n n i đ a trên th tr ng 34
B ng 2.2: Bi u phí d ch v c a m t s th qu c t trên th tr ng 35
B ng 2.3 : Tình hình phát hành th ghi n n i đ a 38
B ng 2.4: Tình hình phát hành th tín d ng qu c t 38
B ng 2.5: Tình hình phát hành th ghi n qu c t 39
B ng 2.6: Tình hình cung c p d ch v thanh toán th 41
B ng 2.7: T c đ t ng tr ng s l ng th phát hành 43
B ng 2.8: T c đ t ng tr ng máy ATM, POS 43
Trang 9L IăM ă U
1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi
Th ngân hàng là ph ng ti n thanh toán không dùng ti n m t, ra đ i t ph ng
th c mua bán ch u hàng hóa bán l và phát tri n g n li n v i s ng d ng công ngh tin h c trong l nh v c ngân hàng Trong khi th ngân hàng đã đ c s d ng ph bi n
và là m t ph n không th thi u trong cu c s ng hàng ngày c a đông đ o công chúng trên th gi i thì t i th tr ng Vi t Nam nó m i thu hút đ c s quan tâm, đ u t c a các ngân hàng th ng m i trong n c vài n m tr l i đây H ng t i đ i t ng khách hàng cá nhân, th tr thành công c quan tr ng trong chi n l c phát tri n ho t đ ng ngân hàng bán l c a các ngân hàng Phát hành th ghi n và tri n khai h th ng ATM
là l a ch n c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam trong giai đo n ban đ u gia nh p
th tr ng th , làm bàn đ p cho ngân hàng ti p t c tri n khai ho t đ ng phát hành và thanh toán th qu c t
Trong nh ng n m g n đây, th tr ng th ngân hàng t i Vi t Nam ti p t c phát
s l ng th đ c phát hành c a 48 t ch c đ t trên 57,1 tri u th (t ng 38,5% so v i
cu i n m 2011) v i kho ng 378 th ng hi u th , trong đó h u h t là th ghi n (chi m 93,6%), th tín d ng (chi m 3,1%) n cu i tháng 3/2013, có 46 NHTM đã trang b máy ATM/POS v i s l ng trên 14.300 ATM và h n 101.400 POS Hi n nay, ngoài vi c cung c p các d ch v c b n nh rút ti n m t, chuy n kho n, các ngân hàng còn ch đ ng nghiên c u và tri n khai nhi u tính n ng gia t ng trên h
th ng ATM nh thanh toán hóa đ n d ch v (đi n, n c, vi n thông, b o hi m, thu
T i Ngân hàng Liên doanh Vi t - Nga, d ch v thanh toán th đ c hình thành t
đ u n m 2008 v i vi c tri n khai th ghi n n i đ a ATM V i đ nh h ng m r ng
ho t đ ng ngân hàng bán l , các d ch v dành cho đ i t ng khách hàng cá nhân đ c
quan tâm, chú tr ng h n và là s n ph m d ch v chi n l c c a ngân hàng Trong đó,
d ch v th c ng đ c đ u t nhi u h n b ng vi c mua s m các gi i pháp k thu t hoàn thi n h th ng th , đ u t phát tri n h th ng ATM/POS, đa d ng hóa s n
ph m… Sau ba n m, ho t đ ng thanh toán th c a VRB c ng đ t đ c m t s k t
qu đáng khích l Tuy nhiên, s n ph m thanh toán th v n không th tránh kh i còn
Trang 10nhi u h n ch , ch a t o đ c d u n riêng đ i v i khách hàng Do đó, vi c nghiên
c u th c tr ng ho t đ ng thanh toán th nh m đ a ra các gi i pháp pháp tri n ho t
đ ng là m t vi c c n thi t ó là lý do em đã ch n đ tài “Gi i pháp phát tri n ế ch
v thanh toán th t i S giao ế ch Ngân hàng Liên ếoanh Vi t - Nga” v i mong
mu n đóng góp m t ph n nh trong vi c th c hi n chi n l c phát tri n d ch v thanh toán th t i VRB
2 M căđíchănghiênăc u
H th ng hóa đ c nh ng v n đ lý lu n c b n v s n ph m th ngân hàng và
s phát tri n d ch v thanh toán th c a NHTM
Phân tích t ng quát th tr ng th Vi t Nam và t p trung nghiên c u phân tích
th c tr ng và đánh giá s phát tri n d ch v thanh toán th c a S giao d ch Ngân hàng Liên doanh Vi t - Nga
T đó đ xu t gi i pháp nh m phát tri n d ch v thanh toán th t i S giao d ch
Ngân hàng Liên doanh Vi t - Nga trong th i gian t i
3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc uă
giao d ch Ngân hàng Liên doanh Vi t - Nga t n m 2011 đ n n m 2013
4 Ph ngăphápănghiênăc u
Xu t phát t th c ti n ho t đ ng c a S giao d ch Ngân hàng Liên doanh Vi t -
khóa lu n s d ng k t h p các ph ng pháp nghiên c u khoa h c ph bi n nh
ph ng pháp th ng kê, thu th p s li u s n có, t ng h p, so sánh và phân tích trong quá trình nghiên c u
Ch ngă3:ăM tăs ăgi iăphápăphátătri năd chăv ăthanhătoánăth ăt iă S ăgiaoă
d ch Ngân hàngăLiênădoanhăVi tăNga
Trang 111
1.1 T ngăquanăv ăth ăngơnăhƠng
1.1.1 Khái ni m th ngân hàng
Th ngân hàng là ph ng ti n thanh toán không dùng ti n m t, ra đ i t ph ng
th c mua bán ch u hàng hóa bán l và phát tri n g n li n v i s ng d ng công ngh thông tin trong l nh v c ngân hàng Th ngân hàng là công c thanh toán do ngân hàng phát hành th c p cho khách hàng s d ng thanh toán hàng hóa, d ch v ho c rút ti n
m t trong ph m vi s d ti n g i c a mình ho c h n m c tín d ng đ c c p Th ngân hàng còn dùng đ th c hi n các d ch v thông qua h th ng giao d ch t đ ng hay còn
g i là h th ng t ph c v ATM
Theo Quy t đ nh s 20/2007/Q -NHNN ngày 15/5/2007 c a Th ng đ c NHNN
Vi t Nam v Quy ch phát hành, thanh toán, s d ng và cung c p d ch v h tr th
ngân hàng thì: “Th ngân hàng là ph ng ti n do t ch c phát hành th phát hành đ
th c hi n giao d ch th theo các đi u ki n và đi u kho n đ c các bên th a thu n”
Nh v y, ta có th hi u khái ni m th ngân hàng là ph ng ti n thanh toán
không dùng ti n m t do ngân hàng ho c các t ch c phát hành th theo qui đ nh c a nhà n c phát hành đ thanh toán ti n hàng hóa, d ch v ho c rút ti n m t thông qua các thi t b đ c th
1.1.2 c đi m c a th ngân hàng
M tălƠ, ph iătuơnăth quyăđ nhăch tăch ăv ăc uăt oăc aăth Th th ng đ c
thi t k v i kích th c hình ch nh t có tiêu chu n đ sao cho phù h p v i khe đ c
th , h u h t các lo i th tín d ng qu c t ngày nay đ u đ c c u t o b ng nh a c ng (plastic), th có khích th c thông th ng là 8,5 cm × 5,5 cm
Trên b m t tr c th g m:
Nhãn hi u th ng m i c a th , tên và logo c a ngân hàng phát hành th
S th : là s dành riêng cho m i ch th S này đ c d p n i cùng h và tên
ch th Tùy theo t ng lo i th mà có s ch s khác nhau và cách c u trúc theo nhóm
c ng khác nhau
Ngày hi u l c c a th : là th i h n mà th đ c l u hành
M t sau th :
Trang 12 B ng gi y đ ch th kí tên
B ng t (th t ) ho c chip (th chip) l u tr thông tin đ c mã hóa theo m t chu n th ng nh t nh s th , ngày h t h n, các y u t ki m tra an toàn khác v tài kho n đã đ c khách hàng đ ng ký t i ngân hàng
Hai là, t h ăch ăđ căphátăhƠnhăb iăcácăt ăch căphátăhƠnhăth ăvƠăph iătuân theoăquiăđ nhăc aănhƠăn c Th là công c trong thanh toán nên nó đ c s qu n lý
ch t ch c a Nhà n c và ch đ c các t ch c phát hành th theo qui đ nh c a Nhà
n c m i đ c phát hành, c th : Các NHTM mu n đ c cung ng d ch v th , đ u tiên ph i là thành viên c a t ch c phát hành th ho c hi p h i phát hành th , đ ng
th i ph i th a mãn các yêu c u c a Ngân hàng Nhà n c: có n ng l c tài chính, đ m
b o h th ng trang thi t b c n thi t phù h p v i tiêu chu n, đ m b o cho ho t đ ng phát hành, thanh toán th ; có đ i ng cán b đ n ng l c chuyên môn đ v n hành và
qu n lí h th ng này theo thông l qu c t ; ch ng minh đ c tính hi u qu c ng nh
s c n thi t và tính kh thi c a s đ u t vào h th ng phát hành và thanh toán th ; báo
cáo, cung c p đ y đ , chính xác các thông tin, tài li u có liên quan theo yêu c u c a Ngân hàng Nhà n c khi xem xét đ n xin phát hành th Khi đ c s đ ng ý c a Ngân hàng Nhà n c, NHTM s tri n khai các nghi p v c n thi t, nghi p v kinh doanh khi khách hàng có nhu c u mu n s d ng th ngân hàng Tùy vào nhu c u s
d ng c a khách hàng, NHTM phát hành các lo i th khác nhau
Ba là, p h iăk tăh păv iăcôngăngh ăđ ăcungăc păcácăd chăv ăthanhătoánăth vì
th là công c trong ho t đ ng thanh toán Song, mu n cung c p s n ph m d ch v thanh toán th thì ngân hàng phái k t h p ho t đ ng thanh toán truy n th ng v i công ngh thanh toán và thi t b thanh toán hi n đ i Ch ng h n nh bi n thi t b di đ ng thông d ng hàng ngày thành thi t b thanh toán th g n nh , ti n l i và tích h p công ngh b o m t cao
B nălƠ, các lo iăth ă ph iătr iă quaăcácă quiătrìnhăs nă xu tăvƠă phátă hƠnhăth ă
ch tăch , an toàn, mangătínhăb oăm tăcao Hi n nay, ho t đ ng thanh toán th còn
g p nhi u r i ro và h n ch M t trong s đó là qui trình phát hành th : l a ch n khách hàng, in d p, cá th hóa th , g i th cho khách hàng và qu n lí tài kho n th trong quá trình s d ng Các r i ro trong quá trình này, bao g m: gi m o thông tin phát hành th
m c thu nh p… đ đ c c p th và s d ng th đ chi m đo t ti n c a ngân hàng,
Trang 133
th ng x y ra v i th tín d ng); r i ro tín d ng (ch th không đ kh n ng thanh toán cho kho n tín d ng đã chi tiêu t ngân hàng); th b th t l c trong qua trình g i th đ n
nh ng r i ro trên, các Ngân hàng ph i ki m soát ch t ch t ng khâu trong qui trình phát hành th : t l a ch n khách hàng s d ng đ n ki m tra, rà soát thông tin và ch kí khách hàng đ tránh làm t n th t tài chính công ty, quy trình in n th , s d ng công ngh hi n đ i mã hóa kí t code và rò r m t kh u khách hàng…
N mălƠ, đaăd ngăvƠăphongăphúăv ăch ngălo iăth Các lo i th khác nhau có
c u t o, đ c đi m và tính n ng khác nhau, phù h p và thu n ti n cho khách hàng s
d ng th đáp ng nhu c u thanh toán, giao d ch c a khách hàng, hàng lo t các s n
C năc ăngu nătƠiăchínhăđ măb oăchoăvi căs ăd ngăth :
Th tín d ng (Credit card): Là ph ng th c thanh toán không dùng ti n m t
cung c p cho ng i s d ng kh n ng chi tiêu tr c, tr ti n sau
Theo đó, ch th đ c phép s d ng m t h n m c tín d ng quy đ nh đ mua s m hàng hóa, d ch v t i các c s kinh doanh, c a hàng, khách s n… ch p nh n lo i th này, ng ti n m t t i các đ n v ch p nh n th đ c phép và t i ATM
T i th i đi m khách hàng thanh toán hàng hóa d ch v , ngân hàng s đ ng ra t m
ng thanh toán cho đ n v cung c p hàng hóa d ch v và sau đó s ti n hành thu h i kho n ti n này t khách hàng sau m t kho ng th i gian nh t đ nh theo th o thu n gi a ngân hàng và ch th N u ch th thanh toán toàn b s d n vào ngày đ n h n, th i gian này s tr thành th i gian ân h n và ch th hoàn toàn đ c mi n lãi đ i v i s d
n cu i k Tuy v y, n u h t th i gian này mà ch th v n ch a thanh toán ho c ch a thanh toán h t s d n cu i k cho ngân hàng thì ch th s ph i ch u kho n phí và lãi
ch m tr trên s d n còn l i Sau khi thanh toán h t d n phát sinh trong k , h n
m c tín d ng c a ch th s đ c khôi ph c nh ban đ u ây là m t đi n hình cho
lo i hình cung ng tín d ng tu n hoàn
Trang 14Th ghi n (Debit card): Là lo i th có quan h tr c ti p và g n li n v i tài kho n
ti n g i thanh toán c a ch th Lo i th này khi rút ti n, mua hàng hóa, d ch v , giá
tr nh ng giao d ch s đ c kh u tr ngay l p t c vào tài kho n c a ch th
Th ATM là hình th c phát tri n đ u tiên c a th ghi n , cho phép khách hàng có
th ti p c n tr c ti p t i tài kho n t i ngân hàng t máy rút ti n t đ ng Ch th có
th th c hi n nhi u giao d ch khác nhau t i máy ATM bao g m: rút ti n, chuy n kho n, xem s d tài kho n, in sao kê, xem các thông tin qu ng cáo… H th ng ATM
hi n đ i còn cho phép ch th t g i ti n vào tài kho n c a mình ngay t i các máy ATM, đ i séc qua máy rút ti n t đ ng, th c hi n n p h s cho m t kho n vay c ng
nh t mình th c hi n nhi u d ch v ngân hàng khác Cùng v i th ATM, h th ng ATM đã cung c p cho khách hàng s d ng th kh n ng giao d ch ngoài gi làm vi c, ngoài tr s ngân hàng và kh n ng t ph c v
Theoăph ngăth căhoƠnătr
th ghi n và th tín d ng Khách hàng có th dùng th đ rút ti n nh m t s n ph m
th ghi n truy n th ng (ti n đ c tr ngay trên tài kho n), đ ng th i khi th c hi n giao d ch thanh toán hàng hóa d ch v nh h n m c chi tiêu đ c ngân hàng c p do đó tài kho n thanh toán c a khách hàng không b tr cho đ n ngày thanh toán n
Th tr tr c (Prepaid card): Là th cho phép ch th đ c th c hi n giao d ch
th trong ph m vi giá tr ti n đ c n p vào th t ng ng v i s ti n mà ch th đã tr
tr c cho t ch c phát hành th Ngoài ra, th tr tr c còn có đ c đi m khác v i th ghi n và th tín d ng là ch th không c n có tài kho n t i ngân hàng Mã s th chính là s tài kho n th mà ch th có th n p ti n vào đ s d ng
Theoăcôngăngh ăs năxu tăth :
Th b ng t (Magnetic stripe): Là lo i th m t sau có m t d i b ng t chia các
rãnh đ ghi các thông tin v ch th và các thông tin c n thi t khác Hi n nay, th ghi
n n i đ a c a các ngân hàng Vi t Nam ch y u là th t Th này đã đ c s d ng
ph bi n trong 20 n m qua, nh ng đã b c l m t s nh c đi m c a th t , đó là s
l ng các thông tin đ c mã hóa không nhi u và mang tính c đ nh nên không th áp
d ng k thu t mã hóa an toàn và có th b n c p thông tin b ng các thi t b n i v i
máy vi tính
Trang 155
Th thông minh (Smart card): ây là th h m i nh t c a th , có đ c tính b o
m t và an toàn r t cao, d a trên công ngh vi x lý M t tr c c a th có g n m t Chip đi n t có c u t o nh m t máy tính hoàn h o Chip đi n t đ c l p v i th và
đ c g n trên b m t c a th , v b n ch t g m hai lo i Chip: Chip b nh và Chip x
lý d li u Chip b nh l u tr toàn b các thông tin c n thi t ph c v cho công tác thanh toán th trong m i l n s d ng còn Chip x lý d li u có kh n ng b sung, xóa
b ho c đi u ch nh thông tin trong b nh
Th thông minh g n Chip x lý d li u có kh n ng v a l u tr các thông tin v
ch th , đi m th ng tích l y đ ng th i l u tr các s li u v nh ng l n giao d ch c a
ch th t i VCNT Tính n ng v t tr i này c a th thông minh giúp c t gi m chi phí
x lý đ i v i ngân hàng và các trung gian thanh toán b i vi c đ i chi u thông tin tài kho n và thông tin c a ch th c ng nh vi c c p nh t thông tin liên quan t i th gi đây đã đ c th c hi n ngay t i VCNT Tuy nhiên, do s d ng công ngh m i nên
giá thành cao, h th ng máy móc ch p nh n thanh toán th này c ng đ t nên s
d ng còn ch a ph bi n nh th t Vi c phát hành và ch p nh n thanh toán th này
m i ch ph bi n các n c phát tri n dù các t ch c th qu c t v n khuy n khích các ngân hàng thành viên phát hành và thanh toán l i th này nh m gi m t l r i ro
do gi m o th
Hi n nay, các t ch c th qu c t l n nh Visa Card, MasterCad đ u có khuy n
ngh các ngân hàng ph i chuy n sang phát hành th Chip thỀo tiêu chu n EMV đ
đ m b o an toàn EMV là s n ph m chung do Europay, MasterCard và Visa cùng phát tri n vào gi a th p niên 1990s có tính n ng m đ đ m b o kh n ng v n hành liên thông gi a các th Chip và máy đ c th thanh toán
Theoăh năm căs ăd ngăth :
Th b ch kim (Platium card): Là lo i th dành riêng cho nh ng khách hàng là
doanh nhân thành đ t, có kh n ng tài chính l n, uy tín cao, thu c khách hàng VIP c a ngân hàng Th b ch kim mang đ n cho khách hàng nh ng ti n ích đ c bi t cao c p
nh giá tr h n m c r t l n, cung c p d ch v h tr toàn c u và nhi u u đãi đ c bi t
Th vàng (Gold card): Th này đ c phát hành cho đ i t ng có uy tín, có thu
nh p cao, kh n ng tài chính lành m nh và nhu c u chi tiêu l n Có h n m c cao h n
th th ng và th p h n c a th b ch kim
Trang 16Th th ng (Classic card): Là lo i th c n b n nh t, mang tính ch t ph thông
đ i chúng, đ c hàng tr m tri u ng i trên th gi i s d ng m i ngày ây là m t
d ng th ph bi n v i h n m c th p h n, phù h p v i khách hàng thu nh p trung bình
H n m c quy đ nh t i thi u tùy NHPHT quy đ nh
Theoăph măviăs ăd ngăth :
Th n i đ a (Local card): Là th do các ngân hàng, t ch c tín d ng phát hành s
d ng thay th ti n m t đ thanh toán hàng hóa d ch v và rút ti n m t trong ph m vi
qu c gia, do v y đ ng ti n giao d ch ph i là đ ng b n t Thông th ng đó là th ghi
n n i đ a c a các ngân hàng th ng m i phát hành s d ng t i h th ng máy ATM và
m ng l i các VCNT c a ngân hàng phát hành và ngân hàng đ i lý, ngân hàng liên
k t v i ngân hàng phát hành đó trong m t n c
Th qu c t (International card): Th đ c ch p nh n thanh toán trên nhi u qu c
gia và s d ng thanh toán b ng các lo i ngo i t m nh Quy trình phát hành và thanh toán c a th qu c t đ c h tr và qu n lý trong m t h th ng đ ng nh t, đ ng b trên toàn th gi i b i nh ng t ch c tài chính, công ty đi u hành l n nh Master card,
Visa card, Amex, JCB,…
Theoăch ăth ăphátăhƠnhăth :
Th do ngân hàng phát hành: Lo i th mà ngân hàng phát hành cho khách
hàng s d ng linh ho t s ti n s n có trong tài kho n c a h t i ngân hàng ho c s
d ng theo m t h n m c tín d ng do ngân hàng c p tín d ng Th này đ c s d ng
r ng rãi nh t hi n nay
Th do t ch c phi ngân hàng phát hành: Lo i th do các t ch c d ch v du l ch
và gi i trí l n, n i ti ng trên th gi i phát hành nh Dinnerclub, Amex… hay đó c ng
có th là do các công ty x ng d u, các c a hi u l n, các c s kinh doanh…phát hành
Th liên k t (hay th đ ng th ng hi u (co-brand)): Là s n ph m th do m t ngân
hàng hay t ch c hành chính k t h p v i m t bên th ba phát hành và thông th ng tên, nhãn hi u th ng m i và logo c a bên th ba này c ng đ ng th i xu t hi n trên
t m th Ngoài nh ng đ c đi m s n có c a th ngân hàng thông th ng, th liên
k t có s c h p d n h n v i khách hàng b i chính nh ng l i ích ph tr i do bên
th ba đem l i Ví d th Visa co-brand do ngân hàng Standard Chartered và t p đoàn th i trang Espirit phát hành mang l i cho ch th nh ng ti n ích ph tr i riêng bi t nh đ c ch m sóc s c đ p mi n phí, gi m giá 20% cho t t c các m t
Trang 177
hàng Espirit trong 3 tháng đ u tiên, ch ng trình đi m th ng tích l y theo l ng
ti n thanh toán b ng th …
1.2 T ngăquanăv ăd chăv ăthanhătoánăth ăc aăngơnăhƠngăth ngăm i
1.2.1 Khái ni m ế ch v thanh toán th c a ngân hàng th ng m i
Theo Philip Kotler, ng i đ c cho là cha đ c a marketing hi n đ i đã đ nh
ngh a v d ch v nh sau: “D ch v là m i hành đ ng và k t qu mà m t bên có th
cung c p cho bên kia, ch y u là vô hình và không d n đ n quy n s h u cái gì đó
S n ph m c a nó có th có hay không g n li n v i s n ph m v t ch t”
Thanh toán đ n gi n là thu t ng ng n g n mô t vi c chuy n giao các ph ng
ti n tài chính t m t bên sang m t bên khác Bên c nh đó theo ngh đ nh s 101/2012/N -CP c a Chính ph ban hành v thanh toán không dùng ti n m t bao g m
d ch v thanh toán qua tài kho n thanh toán và m t s d ch v thanh toán không qua tài kho n thanh toán c a khách hàng T ch c cung ng d ch v thanh toán th g m: Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam, ngân hàng, chi nhánh ngân hàng n c ngoài, qu tín
d ng nhân dân, t ch c tài chính vi mô và m t s t ch c khác
D chăv ăthanhătoánăth ăc aăNHTMălƠăm t hìnhăth căthanhătoánăkhôngădùngă
ti năm tădoăcácăngơnăhƠngăhayăcácăt ăch căhƠnhăchínhăphátăhƠnhăvƠăcungăc păchoă kháchăhƠng.ăKháchăhƠngăcóăth ăs ăd ngăđ ărútăti năm tăt iăcácăngơnăhƠngăđ iălỦ,ă cácămáyărútăti năt ăđ ngă(ATM)ăho căthanhătoánăti năhƠngăhóaăd chăv
Ngoài ra, t n d ng v trí uy tín, chuyên môn c a mình là trung gian tài chính, các ngân hàng th ng m i cung c p r t nhi u d ch v khác nhau nh d ch v thanh toán,
b o lãnh, làm đ i lý… Các d ch v này hoàn toàn đ c l p ho c liên quan h tr cho
nh ng chúng đ u đem l i thu nh p cho ngân hàng d i d ng thu phí d ch v i v i
h u h t các ngân hàng th ng m i, thu nh p t vi c cung c p các d ch v thanh toán
th ngày nay chi m t tr ng l n trong t ng thu nh p
1.2.2 c đi m và vai trò c a ế ch v thanh toán th
1.2.2.1 c đi m c a d ch v thanh toán th
DoăNgơnăhƠngăTh ngăm iăphátăhƠnh
Ngân hàng th ng m i hay (còn g i là ngân hàng phát hành) là thành viên chính
hành th Ngân hàng có trách nhi m xem xét vi c phát hành th , h ng d n ch th s
Trang 18d ng th và ban hành các qui đ nh c n thi t khi s d ng th , thanh toán s ti n trên hóa
đ n c a khách hàng do Ngân hàng đ i lý chuy n đ n, c p phép các th ng v thanh toán v t h n m c
că cungă c pă d aă trênă c ă s ă n nă t ngă lƠă d chă v ă thanhă toánă c aă
ngân hàng
D ch v thanh toán c a Ngân hàng là vi c cung ng ph ng ti n thanh toán,
th c hi n giao d ch thanh toán trong n c và qu c t , trong đó có th c hi n thu h , chi
h và các lo i d ch v khác c a NHTM theo yêu c u c a ng i s d ng d ch v thanh
ho t đ ng thanh toán hi n đ i, ng d ng công ngh ngân hàng đ cho ra đ i s n ph m
này Tuy v y, v b n ch t đây v n là ho t đ ng thanh toán n n t ng c p cho khách
hàng nên d ch v thanh toán th cung c p trên n n t ng là ho t đ ng thanh toán truy n
th ng c a ngân hàng
căcungăc păd aătrênă ngăd ngăcôngăngh ăthanhătoánăc aăngơnăhƠng
S phát tri n c a d ch v thanh toán th ch y u d a trên s phát tri n c a khoa
h c công ngh k t h p v i d ch v thanh toán c a Ngân hàng nên d ch v thanh toán
th c a ngân hàng ra đ i: N u không có công ngh thanh toán và ng d ng công ngh thanh toán vào ho t đ ng thanh toán th thì Ngân hàng không th cho ra đ i d ch v thanh toán th Các thi t b thanh toán hi n nay nh máy ATM, máy POS cùng nh ng công ngh thanh toán hi n đ i khác đã ph n nào đáp ng đ c vi c cung ng d ch v
thanh toán th t i khách hàng
S năph măđaăd ngăvƠălinhăho t
Th tr ng th là th tr ng có s đa d ng v s n ph m nh t Do nhu c u thanh toán không dùng ti n m t ngày càng cao, nhu c u đi l i, mua s m c ng gia t ng i u này đ ng ngh a v i s l ng th phát hành l n t ng s c nh tranh gi a các Ngân hàng v i nhau, đòi h i c n có s đ i m i hình th c các s n ph m th , tránh s trùng
l p và các ch c n ng gi ng nhau S đa d ng v s n ph m th s giúp cho Ngân hàng
đó thu hút đ c nhi u khách hàng s d ng d ch v thanh toán th c a mình h n, nâng cao m c doanh thu phát hành và doanh thu thanh toán th ngân hàng
Th ătr ngăkhaiăthácăr ngăl n
D ch v thanh toán th không ch h ng vào khách hàng cá nhân có thu nh p cao, hay ch h ng vào m t b ph n khách hàng nào đ c bi t mà ph bi n t i t t c
Trang 199
khách hàng trên toàn th gi i Ng i có thu nh p cao phù h p v i th Platinum, th vàng; ng i có thu nh p v a ph i, th ng xuyên giao d ch ti n m t đ thanh toán hàng mua hay trong công vi c thì có th dùng th th ng V i l ng khách hàng r ng l n này yêu c u các Ngân hàng luôn tìm hi u, nghiên c u, khai thác thêm l ng khách hàng m i cho Ngân hàng các khu v c khác nhau, các l nh v c khác nhau
1.2.2.2 Vai trò c a d ch v thanh toán th
a) iăv iăch ăth :
Ti tă ki m: V i d ch v thanh toán th , đ c bi t là th tín d ng, ch th đ c
ngân hàng giúp m r ng kh n ng thanh toán trong kho ng th i gian nh t đ nh mà không ph i ch u b t k m t kho n lãi nào Ngoài ra, khi có s d trong tài kho n không đ c s d ng, ch th s đ c h ng lãi su t ti n g i không kì h n
Ti năl i: Khi mua s m hàng hóa, d ch v ng i tiêu dùng không ph i mang theo
trình thanh toán
An toàn: Khi b m t th , ch th ch c n báo v i ngân hàng phát hành đ khóa
th l i, b o toàn đ c tài kho n c a mình Ch th là ng i duy nh t n m gi mã s có quy n s d ng th vì v y ch ng vi c làm gi ng n ch n ng i khác s d ng Bên c nh
đó d ch v thanh toán th th ngân hàng luôn đ c ng d ng s n xu t d a trên k thu t công ngh cao, t o nên nh ng chi c th thông minh v i đ an toàn ngày càng
đ c nâng cao
Linhăho t:ăD ch v thanh toán th ngân hàng cho phép ch th mua hàng hóa
d ch v thông qua m ng l i r ng rãi các đi m ch p nh n th hay rút ti n m t khi c n thi t và th c hi n các d ch v khác nh v n tin tài kho n, chuy n kho n, thanh toán hóa đ n hay các giao d ch đi n t tr c ti p khác… t i các máy ATM kh p n i mà không b h n ch v th i gian giao d ch
năgi năhóaăqu nălỦăchiătiêu: i v i th tín d ng, m i tháng ngân hàng phát
hành s g i chi ti t b ng sao kê v nh ng giao d ch nh s ti n, ngày tháng thanh toán, mua s m đâu… đi u này giúp thu n ti n h n r t nhi u so v i vi c ph i gi h t hóa
đ n c a t t c các thanh toán và t qu n lý m t cách chính xác
b) iăv iăngơnăhƠngăphátăhƠnh:
T ngăthuănh păchoăngơnăhƠng:ăTri n khai d ch v thanh toán th , ngân hàng có
m t ngu n doanh thu t các lo i phí nh phí phát hành, phí th ng niên, phí giao d ch,
Trang 20phí c p tín d ng, chuy n đ i ngo i t … cùng v i các kho n lãi thu t nh ng kho n tín
d ng c a th tín d ng ho c th ghi n có th u chi… Bên c nh đó, m t ngu n thu đáng
k t huy đ ng v n giá r t ngu n ti n nhàn r i trong dân c
Hi năđ iăhóaăcôngăngh ăngơnăhƠng: Khi tri n khai d ch v thanh toán th , các
ngân hàng ph i nâng c p và hi n đ i hóa h th ng thanh toán c a mình do đó các ngân hàng có đi u ki n ti p c n v i nh ng công ngh tiên ti n trên th gi i rút ng n kho ng cách chênh l ch v công ngh khi h i nh p và góp ph n nâng cao trình đ c a nhân
viên đ i v i nghi p v thanh toán th nói riêng và ngân hàng nói chung
T ngăkênhăphơnăph iăs năph măd chăv ăkháchăhƠng:ăVi c phát tri n h th ng
máy ATM/POS là phát tri n kênh phân ph i cho ngân hàng Kênh phân ph i này không b h n ch gi làm vi c và có th cung c p d ch v ngân hàng 24/24h, giúp khách hàng giao d ch nhanh chóng, gi m b t giao d ch t i qu y ngân hàng
M ăr ngăth ătr ngăvƠăquanăh ăkháchăhƠng: Tham gia cung c p d ch v thanh
toán th , ngân hàng có th đa d ng hóa các d ch v c a mình, thu hút đ c nh ng khách hàng m i làm quen v i d ch v thanh toán th và các d ch v khác do ngân hàng cung c p và t đó góp ph n t o ra nh ng đ i tác lâu dài, mang tính n đ nh cao vì khi
h p đ ng th đ c ký k t s g n k t ngân hàng v i khách hàng s d ng th c ng nh VCNT
T ngă nh nă di nă th ngă hi u: Ho t đ ng tri n khai cung ng th mang bi u
tr ng c a ngân hàng đ n tay khách hàng cá nhân còn t o nên nh ng giá tr vô hình cho ngân hàng nh nâng cao v th , uy tín ngân hàng, qu ng bá hình nh, th ng hi u, nâng cao m c đ nh n bi t c a khách hàng đ i v i s n ph m d ch v th c ng nh tên
tu i ngân hàng
Phơnătánăr iăro: Xét trên góc đ tài chính và qu n tr ngân hàng, các ngân hàng
tri n khai d ch v thanh toán th s có đi u ki n đ h n ch ph n nào r i ro do tác nhân bên ngoài i v i các d ch v bán buôn, ch c n m t khách hàng có r i ro là có th
nh h ng r t l n đ n ngân hàng Trong khi đó các d ch v thanh toán th nói riêng và
d ch v ngân hàng bán l nói chung, r i ro đ c san đ u ra khách hàng nh , cho phép ngân hàng có kh n ng ph n ng và đi u ch nh các chính sách khi có s thay đ i trong môi tr ng kinh doanh
LƠăn năt ngăphátătri năd chăv ăe-banking: Cùng v i s phát tri n m nh m c a
ngành công ngh thông tin trong nh ng n m qua, h th ng công ngh d ch v thanh
Trang 2111
toán th không ch góp ph n đ a các s n ph m d ch v thanh toán th đ n tay ng i
tiêu dùng mà còn là n n t ng phát tri n các d ch v gia t ng nh e-banking v i r t nhi u giao di n ti n ích, g n li n thanh toán th v i các giao d ch internet banking,
home banking, mobile banking
c) iăv iăđ năv ăch pănh năth :
T ngă doanhăs ă bánă hƠngă do thu hút đ c l p khách hàng có ti n và khuy n
khích khách hàng tiêu nhi u h n:
Khi ch p nh n thanh toán th , VCNT đã t o đi u ki n đ lôi kéo đ c l p khách hàng s h u, s d ng th nói chung và th VISA nói riêng (c khách hàng trong
n c và khách n c ngoài) ây là l p khách hàng có thu nh p n đ nh, còn v i ch
th VISA thì thu nh p th ng m c cao
Vi c thanh toán th khi n khách hàng có xu h ng chi tiêu tho i mái h n do
nh ng chính sách d ch v c a ngân hàng cho ch th và khách hàng không ph i đi rút
ti n m t đ thanh toán hàng hóa n a Vi c này s làm t ng doanh s bán hàng cho VCNT
Q u nălỦăthuăchi,ăqu nălỦăti năm tăd ădƠngăh n:
VCNT có th gi m thi u chi phí qu n lý ti n m t nh ti t ki m đ c th i gian
và công s c ki m đ m, phân lo i, l u tr và v n chuy n ti n m t
Ti n ích ch ng nh n ti n gi : Cùng v i công ngh và các chính sách b o m t th ngày càng hoàn thi n, t ng c ng tính ch ng gi m o cao, vi c ch p nh n th gi m thi u r i ro nh n ph i ti n gi cho VCNT (ch ng l i vi c m c đ gi c a đ ng VN
ngày càng cao)
Ngoài ra, VCNT còn thi t l p đ c m i quan h m t thi t v i ngân hàng, nh
đó nh ng giao d ch sau này s u đãi h n ng th i nâng cao uy tín c a doanh nghi p trong m t ngân hàng, đ ng th i t o d ng hình nh cho doanh nghi p, c a hàng n ng
đ ng, hi n đ i trong m t khách hàng
d) iăv iăn n kinhăt :
D ch v thanh toán th ngân hàng ra đ i góp ph n tích c c vào vi c thay đ i thói quen giao d ch thanh toán c a công chúng, làm gi m kh i l ng ti n m t trong l u thông, h n ch n n ti n gi , t ng t c đ chu chuy n, thanh toán trong
n n kinh t
Trang 22H u h t m i giao d ch thanh toán th đ u đ c th c hi n qua h th ng máy móc
đi n t d i s ki m soát c a ngân hàng, vì v y t o đi u ki n cho vi c ki m soát ch t
l ng giao d ch, thanh toán c a dân c và c n n kinh t , c ng nh t o đi u ki n cho
Ngân hàng Nhà n c ki m soát, đi u ti t l ng ti n trong l u thông, t đó đi u hành
và th c thi chính sách ti n t m t cách hi u qu
Bên c nh đó, d ch v thanh toán b ng th giúp khách hàng ti p c n ph ng th c mua s m gián ti p hi n nay nh đ t hàng qua đi n tho i, mua hàng qua m ng… góp
ph n t o n p s ng v n minh, l ch s
Không ch v y, d ch v thanh toán th c a ngân hàng th ng m i còn góp ph n
c i thi n môi tr ng v n minh th ng m i, thu hút khách du l ch và đ u t n c ngoài,
là công c kích c u b ng vi c n i l ng các chính sách phát hành nh h lãi su t, gi m tiêu chí xét duy t phát hành… ph i h p v i các nhà cung c p d ch v hàng hóa khuy n
khích tiêu dùng
1.2.3 Các ch th tham gia vào ế ch v thanh toán th
Ho t đ ng phát hành, s d ng và thanh toán th ngân hàng trong n c có s tham gia ch t ch c a 4 thành ph n c b n là: ngân hàng phát hành th , ngân hàng thanh toán th , ch th và các đ n v ch p nh n th i v i th qu c t còn có thêm
m t thành ph n n a là các T ch c th qu c t M i ch th đóng vai trò quan tr ng khác nhau trong vi c phát huy t i đa tính n ng ph ng ti n thanh toán hi n đ i không dùng ti n m t c a th ngân hàng
Ch th (Card holder): Là cá nhân đ ng tên xin c p th ho c ng i đ c y
quy n (n u là th do công ty y quy n s d ng) và có tên đ c in n i trên th Ch th bao g m ch th chính và ch th ph (n u có)
Ngân hàng/T ch c phát hành th (Issuing bank): Là ngân hàng, t ch c đ c
Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam cho phép th c hi n nghi p v phát hành th , ch u trách nhi m v giao d ch qua th c a mình
Ngân hàng/T ch c đ i lý phát hành th : M t ngân hàng hay m t t ch c có th
ký h p đ ng đ i lý phát hành th đ h ng hoa h ng v i m t ngân hàng phát hành
d i tên c a ngân hàng đó
Ngân hàng thanh toán (Acquiring bank): Là t ch c đ c các ngân hàng phát hành th y quy n ho c th c hi n theo h p đ ng thanh toán ký v i ngân hàng phát hành ho c là thành viên c a t ch c th n i đ a, qu c t Ngân hàng thanh toán cung
Trang 2313
c p m ng l i thi t b ch p nh n th (ATM/POS) và h ng phí giao d ch th t đ n v
ch p nh n th và ngân hàng phát hành th
n v ch p nh n th (Merchant): Là t t c các c s cung c p hàng hóa, d ch
v , các ngân hàng đ i lý và đi m ng ti n m t đ c y quy n và đ c trang b máy móc k thu t đ ch p nh n th làm ph ng ti n thanh toán
T ch c th qu c t (International Card Acssociation): Là t ch c cung c p h
th ng thanh toán th toàn c u, g n v i m t th ng hi n th đ c quy n, có th do m t
ho c m t s đ nh ch tài chính thành l p nên Hi n nay, trên th gi i có m t s t ch c
th qu c th l n nh Visa International, Mastercard, American Express, JCB, Diners Club, Mondex…
Trung tâm chuy n m ch (Switching centre): Là đ u m i k t n i h th ng th c a
các ngân hàng và t ch c thanh toán th khác nhau đ t o ra m ng l i ch p nh n th
r ng l n, giúp ch th có th s d ng th b t k VCNT có mang th ng hi u ch p
nh n th Vi t Nam hi n có ba nhà m ng l n là Banknetvn, Smartlink và VNBC
1.2.4 Qui trình thanh toán th
S đ 1.1 Qui trình s ế ng và thanh toán th
(Ngu n: Hi p h i th Vi t Nam)
Theo quy t đ nh s 1092/2002/Q -NHNN ngày 08/10/2002 c a Th ng đ c NHNN v vi c ban hành quy đ nh th t c thanh toán qua các t ch c cung ng d ch v thanh toán: “ i u 6: Thanh toán b ng th ngân hàng
1 Th t c phát hành, s d ng th ngân hàng
a i v i khách hàng
đ c s d ng th ngân hàng, khách hàng ph i th c hi n các th t c đ ng ký
s d ng th và đáp ng các đi u ki n theo quy đ nh c a NHPHT
Trang 24Thanh toán ti n hàng hóa d ch v cho các VCNT
Vi c ti p nh n thanh toán b ng th ph i có h p đ ng th a thu n gi a NHPHT
ho c ngân hàng thanh toán th v i VCNT
trách nhi m h ng d n đ y đ quy trình thanh toán th cho VCNT
VCNT ph i s d ng máy chuyên d ng k t h p v i vi c ki m tra b ng m t
+ Tính h p l , th i h n hi u l c c a th
+ i chi u s th c a khách hàng v i h n m c thanh toán (do ngân hàng thanh toán quy đ nh)
+ Ki m tra gi y ch ng minh nhân dân ho c h chi u c a ng i c m th xem
ng i c m th có ph i là ch th không (trong tr ng h p có nghi ng đ i v i ng i
c m th )
hàng hóa, d ch v , yêu c u ch th ký trên hóa đ n thanh toán, đ i chi u ch ký c a
ch th trên th (n u có) Hóa đ n thanh toán hàng hóa, d ch v đ c l p 3 liên s
d ng nh sau:
+ 1 liên g i cho ch th cùng v i th
+ 1 liên l u t i đ n v ch p nh n th
+ 1 liên kèm theo các hóa đ n thanh toán (đ n v ch p nh n th l p cu i ngày
ho c theo đ nh k th a thu n thanh toán v i NHPHT ho c ngân hàng thanh toán th )
g i cho ngân hàng thanh toán th đ thanh toán
Trang 2515
c a VCNT g i đ n, sau khi đã ki m tra đ đi u ki n thanh toán, ngân hàng thanh toán th có trách nhi m thanh toán ngay cho đ n v ch p nh n th
toán cho VCNT đ c th c hi n theo th a thu n gi a hai bên qua các ph ng th c thanh toán gi a các ngân hàng.”
1.3 Phátătri năd chăv ăthanhătoánăth ăc aăngơnăhƠngăth ngăm i
1.3.1 Khái ni m phát tri n ế ch v thanh toán th c a ngân hàng th ng m i
Trong b i c nh kh ng ho ng kinh t th gi i nh ng n m g n đây, ngân hàng ngày càng ph i đa d ng hóa khách hàng, đa d ng hóa các s n ph m d ch v , m r ng
th tr ng ho t đ ng… đ phân tán r i ro Trong khi đó khi th c hi n các d ch v thanh toán th nói riêng và d ch v ngân hàng bán l nói chung, r i ro đ c san đ u ra nhi u khách hàng nh , cho phép ngân hàng có kh n ng ph n ng và đi u ch nh chính sách khi có s thay đ i trong môi tr ng kinh doanh D ch v thanh toán th không ch đóng vai trò là kênh phân tán r i ro mà c ng s giúp ngân hàng t ng thu nh p, t ng kênh phân ph i s n ph m d ch v ngân hàng, m r ng th tr ng và quan h khách hàng, t ng nh n di n th ng hi u là n n t ng đ phát tri n d ch v e-banking Vi c phát hành d ch v thanh toán th là m t xu h ng t t y u trong giai đo n hi n nay Nó
v a đ m b o đúng ch đ o c a Chính ph trong đ nh h ng m r ng thanh toán không dùng ti n m t, đ ng th i đem l i nhi u l i ích cho ngân hàng có th đánh giá và
đ a ra các gi i pháp phát tri n d ch v thanh toán th thì chúng ta c n có khái ni m đúng đ n v phát tri n d ch v thanh toán th
M t cách t ng quát, các ho t đ ng cung c p d ch v thanh toán th c a ngân hàng th ng m i bao g m ho t đ ng phát hành, ho t đ ng thanh toán, ho t đ ng qu n
lý r i ro, marketing và d ch v khách hàng Nh v y, phát tri n d ch v thanh toán th
c a ngân hàng th ng m i không ch là m r ng ho t đ ng phát hành, t ng s l ng
th mà quan tr ng là phát tri n v ch t l ng d ch v thanh toán th , t đó mang l i nhi u l i ích cho các ch th tham gia vào chu i cung ng - s d ng d ch v th -
ch p nh n th Trong đó, s gia t ng v s l ng th trong l u thông ch ph n ánh b
n i c a ho t đ ng kinh doanh d ch v thanh toán th Ch t l ng d ch v thanh toán
th mà c th là các ti n ích c a s n ph m th , c ng nh ch t l ng ho t đ ng thanh toán th m i quy t đ nh s phát tri n
Trang 261.3.2 Ý ngh a c a vi c phát tri n ế ch v thanh toán th
Giúpăgiaăt ngăngu năv năkinh doanh c aăngơnăhƠng
D ch v thanh toán th đem l i l i ích to l n đ i v i đ n v cung ng d ch v Khi đ n v cung ng d ch v mu n tham gia m ng l i thanh toán ch p nh n th r ng
kh p các ngân hàng s ph i m m t tài kho n thanh toán th t i ngân hàng đó và m i giao d ch s đ c h ch toán thông qua tài kho n này Nh v y các ngân hàng th ng
m i c ng s t n d ng đ c m t ngu n v n nhàn r i không nh t tài kho n ti n g i thanh toán th Nâng cao n ng l c c nh tranh c a các ngân hàng
Giúpănơngăcaoăn ngăl căc nhătranhăc aăngơnăhƠng
Công ngh ngân hàng đóng vai trò quan tr ng trong ho t đ ng ngân hàng, đ c
bi t là trong d ch v thanh toán th Các ngân hàng th ng m i đ u t công ngh
hi n đ i nh m đáp ng nhu c u c a khách hàng khi tham gia d ch v thanh toán th
B ng cách này, các ngân hàng th ng m i không nh ng t ng ch t l ng d ch v
c a khách hàng mà còn t ng thêm uy tín và th ph n c a ngân hàng, góp ph n t ng
n ng l c c nh tranh
Giúpăt ngăthuănh păchoăngơnăhƠng
Ho t đ ng thanh toán th mang l i doanh thu khá cao cho các ngân hàng thanh toán u tiên là ph i k đ n phí sau m i giao d ch đem l i và phí t các đ n v ch p
nh n th M c phí này còn đ c g i là phí chi t kh u, th ng giao đ ng trong kho ng
2 đ n 3% giá tr giao d ch N u s l ng khách hàng đ n giao d ch càng nhi u thì doanh thu c a các ngân hàng càng t ng cao Bên c nh đó, khi khách hàng đ n ngân hàng th c hi n các giao d ch nh rút ti n m t, chuy n kho n, in sao kê…ngân hàng còn đ c h ng phí d ch v đ i lý thanh toán t phía ngân hàng phát hành T t c các kho n này mang l i m t kho ng l n, t o h p d n cho nh ng nhà kinh doanh th
1.3.3 Các ch tiêu đánh giá s phát tri n ế ch v thanh toán th c a NHTM
đánh giá s phát tri n d ch v th c a ngân hàng m t cách chính xác, đ y đ ,
đ nh l ng
1.3.3.1 Các ch tiêu đ nh tính
M căđ ăđaăd ngăc a danhăm căs năph măth :
Trên th tr ng canh tranh, ng i tiêu dùng luôn mong mu n nh ng s n ph m
d ch v t t nh t v i giá c phù h p nh t Và th tr ng s n ph m d ch v thanh toán
Trang 27a d ng hóa s n ph m phù h p v i nhu c u c a khách hàng và phù h p v i phân
đo n th tr ng ngân hàng l a ch n là m t tiêu chí mà các ngân hàng ph i quan tâm khi phát tri n d ch v thanh toán th M t danh m c s n ph m đa d ng s giúp cho khách hàng có th d dàng l a ch n ra s n ph m nào c a ngân hàng phù h p nh t v i nhu c u c a b n thân Do đó, m t danh m c s n ph m đa d ng và phù h p s th hi n
s tr ng thành trong ho t đ ng cung c p d ch v thanh toán th c a NHTM
Kh ăn ngăth aămưnănhuăc uăthanhătoánăc aăkháchăhƠng
Kh n ng th a mãn nhu c u này đ c th hi n tính nhanh chóng, thu n ti n và tính an toàn, b o m t cao, cho th y kh n ng phát tri n d ch v thanh toán th c a s giao d ch VRB so v i ngân hàng khác
Tính nhanh chóng: đánh giá d a vào th i gian c n thi t đ hoàn thành m t giao
d ch Th i gian th c hi n càng đ c rút ng n càng ti t ki m đ c th i gian cho khách hàng và c ng ch ng t đ c công ngh ngân hàng và trình đ c a cán b ngân hàng
ngày càng cao
Tính thu n ti n: ph n ánh m c đ đáp ng nhu c u thanh toán c a khách hàng
m i lúc m i n i Do đó, đ th c hi n đ c đi u này thì các NHTM ph i tham gia m
r ng ph m vi, m ng l i c a mình Ngoài ra, tính thu n ti n đây c ng đ c hi u là
s đa d ng c a các s n ph m th mà ngân hàng cung c p cho khách hàng nh tích h p
đ c nhi u ch c n ng n p ti n đi n tho i, đ t vé máy bay, thanh toán hóa đ n ti n
đi n, n c…
Tính an toàn và b o m t: ph n ánh trình đ khoa h c công ngh c a ngân hàng
t khâu phát hành cho đ n khâu thanh toán, làm t ng m c đ tin c y c a khách hàng khi s d ng d ch v thanh toán th N u ngân hàng càng có kh n ng th a mãn nhu
c u thanh toán c a khách hàng thì kh n ng phát tri n d ch v thanh toán th càng t t
và ng c l i
Kh ăn ngăgiaăt ngăuyătínăvƠăhìnhă nhătrongăd chăv ăthanhătoánăth ăc aăngơnă
hàng: th hi n thông qua m c đ nh n bi t v s n ph m d ch v th ngân hàng c a khách hàng N u ngân hàng càng có kh n ng gia t ng uy tín c ng nh hình nh d ch
Trang 28v th ngân hàng t i khách hàng, càng ch ng t m c đ nh n bi t hình nh ngân hàng,
s gia t ng trong s l ng khách hàng s d ng d ch v thanh toán th ngân hàng Nh
v y, n u ngân hàng càng có kh n ng gia t ng uy tín và hình nh trong d ch v thanh
toán thì cho th y kh n ng phát tri n d ch v thanh toán th c a ngân hàng càng t t và
ng c l i
Kh ăn ngăm ăr ngăth ăph năthanhătoánăth ăc aăNgơnăhƠng:ă thông qua quá
trình nghiên c u th tr ng, hành vi tiêu dùng c a khách hàng các th tr ng khác nhau đ đ a s n ph m d ch v thanh toán th phù h p v i khách hàng nh t nh m m
r ng th ph n th ngân hàng N u chi n l c marketing c a ngân hàng phát tri n quá cao, càng gia t ng kh n ng m r ng th ph n thanh toán th c a ngân hàng hay nói
cách khác là phát tri n d ch v thanh toán th c a ngân hàng và ng c l i
Kh ă n ngă thuă hútă kháchă hƠngă m iă s ă d ngă d chă v ă thanhă toánă th ă ngơnă
hàng: Các ngân hàng c n luôn tìm ki m, m r ng th tr ng đ đ a s n ph m, d ch v thanh toán th t i c ng đ ng; k t h p v i chi n d ch gia t ng hình nh, uy tín ngân hàng, các ngân hàng s v a gi chân đ c nh ng khách hàng trung thành và v a thu hút thêm đ c nh ng khách hàng m i s d ng d ch v thanh toán thông qua vi c
qu ng bá tr c ti p ho c gián ti p c a ngân hàng Nh v y, n u ngân hàng càng làm hài lòng khách hàng, gia t ng uy tín – hình nh ngân hàng, v a t o đ c cho khách hàng hình nh quen thu c, thái đ ph c v t t thì ngân hàng càng d dàng ti p c n đ c g n
Trang 2919
T căđ ăt ngătr ngăs ămónăthanhătoánăth
T c đ t ng tr ng s món thanh toán th cho th y ho t đ ng thanh toán th c a Ngân hàng t ng hay gi m so v i các n m tr c và so v i các Ngân hàng trong cùng khu v c
c a Ngân hàng càng t t Ng c l i, n u ch tiêu này càng th p thì ho t đ ng thanh toán
th c a Ngân hàng càng b thu h p N u ch tiêu này ≤ 0 thì ho t đ ng thanh toán th
c a Ngân hàng không nh ng không phát tri n mà còn có d u hi u đi xu ng
T căđ ăt ngătr ngăs ămáyăATMă/ăs ăđi măch pănh năth ăPOS
S l ng máy ATM và s đi m ch p nh n th POS ph n ánh s t ng tr ng
trong trang b thi t b thanh toán th c a ngân hàng và kh n ng t ng tr ng đi m đ t thi t b c a ngân hàng so v i các ngân hàng khác trên th tr ng T c đ t ng tr ng
s máy ATM/ s đi m ch p nh n th POS c ng th hi n kh n ng m r ng s l ng máy ATM/s đi m ch p nh n th POS trên th tr ng đ c nhi u khách hàng và các VCNT s d ng Ch s này càng cao càng th hi n kh n ng phát tri n d ch v thanh toán th càng t t và ng c l i
T năsu tăgiaoăd chăthanhătoánăth
T n su t giao d ch thanh toán th đ c do b ng s l n giao d ch thanh toán qua máy ATM và máy POS trong m t đ n v th i gian T n su t giao d ch th ph n ánh s
Trang 30l n khách hàng s d ng d ch v thanh toán th c a ngân hàng N u t n su t giao d ch
l n th hi n m c đ a thích c a khách hàng trong vi c s d ng d ch v thanh toán th
c a ngân hàng N u h s này có xu h ng t ng theo th i gian cho th y kh n ng phát tri n d ch v thanh toán th c a ngân hàng t t và ng c l i
T ăl ăkháchăhƠngăphƠnănƠn/t ngăs ăkháchăhƠngăs ăd ngăd chăv
T l này ph n ánh m c đ hài lòng hay không hài lòng c a khách hàng khi s
d ng d ch v thanh toán th c a ngân hàng T l này càng cao s làm gi m kh n ng
phát tri n d ch v thanh toán th c a ngân hàng, nh h ng đ n doanh thu, uy tín c a ngân hàng và ng c l i
T căđ ăt ngătr ngădoanhăthuăt ăd chăv ăthanhătoánăth
T c đ t ng tr ng doanh thu t d ch v thanh toán th là ch tiêu quan tr ng c a
ngân hàng Nó ph n ánh s phát tri n hay suy y u c a d ch v thanh toán th qua các
k Qua đó, ngân hàng có th th y đ c v trí c a mình so v i các ngân hàng khác trong l nh v c d ch v thanh toán th
T ăl ădoanhăthuăthanhătoánăth
Doanh thu thanh toán th là giá tr các giao d ch thanh toán th trong m t k c a ngân hàng Nó đ c ph n ánh qua hai ch tiêu là s món giao d ch và s ti n thanh toán th
T l doanh thu thanh tóan th th ng đ c tính thông qua t ng thu nh p và t ng
Trang 31s ng N u nh có s n đ nh v chính tr thì s t o ra tâm lý yên tâm c a dân c khi
g i ti n vào ngân hàng Khi chính tr xã h i đ c n đ nh, tình hình an ninh đ c đ m
b o s t o đi u ki n thu n l i cho thanh toán th phát tri n An ninh không đ m b o có
th nh h ng đ n trang thi t b c a h th ng thanh toán nh các máy ATM, và nh
h ng đ n ho t đ ng c a h th ng n u tình tr ng t i ph m di n ra mà không có s
ng n ch n Nh v y, môi tr ng chính tr n đ nh là ti n đ t t cho s phát tri n c a
d ch v thanh toán th
Thói quen s d ng ti n m t:
Thanh toán th là ph ng ti n thanh toán không dùng ti n m t, khách hàng ph i
m tài kho n ho c ký qu Cho nên, thói quen và tâm lý u thích s d ng ti n m t là nhân t nh h ng khá l n đ n vi c phát tri n thanh toán th Vì v y, ho t đ ng thanh toán th s b h n ch nhi u h n c bi t v i Vi t Nam, đây là m t khó kh n đáng k ,
vì chúng ta ch a có thói quen chi tiêu b ng th và l ng ti n m t l u thông trên th c t
là r t l n nên kh n ng s d ng d ch v thanh toán th còn h n ch Hi n nay, h u h t các giao d ch chi tiêu tiêu dùng cá nhân c a ng i dân đ u là giao d ch thông qua ti n
m t ây không ph i là m t đi u ki n thu n l i cho vi c phát tri n thanh toán th
có th phát tri n hình th c này c n có th i gian đ thay đ i thói quen và nh n th c c a
ng i dân
Trình đ dân trí:
Thanh toán th là ho t đ ng thanh toán hi n đ i, nên s phát tri n c a thanh toán
th ph thu c vào s am hi u c a công chúng v d ch v thanh toán th Trình đ đây là kh n ng ti p c n, s d ng d ch v thanh toán th , vi c nh n bi t các ti n ích
Trang 32c a th ngân hàng Trình đ dân trí ngày m t phát tri n thì kh n ng s d ng nh ng
d ch v do th ngân hàng mang l i s ngày m t t ng
i uăki năkinhăt
S phát tri n và n đ nh c a n n kinh t :
S b n v ng n đ nh c a t c đ phát tri n kinh t tác đ ng r t l n t i s phát tri n c a kinh doanh th Kinh t t ng tr ng n đ nh kéo theo s n đ nh v ti n t và
s t ng tr ng trong thu nh p cá nhân, đó l i là nh ng đi u ki n c b n cho vi c phát tri n d ch v thanh toán th
Thu nh p cá nhân:
Thu nh p c a ng i dân là m t trong nh ng nhân t tác đ ng tr c ti p đ n quy t
đ nh s d ng d ch v thanh toán th Thu nh p c a ng i dân th hi n m c s ng và nhu c u tiêu dùng c a h Khi thu nh p th p, nhu c u và kh n ng chi tiêu c ng th p,
d ch v thanh toán th là ch a c n thi t Nh ng khi thu nh p c a ng i dân t ng lên, nhu c u và kh n ng tiêu dùng s t ng, kh i l ng các giao d ch t ng lên khi n cho s
d ng th thanh toán là m t đòi h i t t y u Vi c s d ng th s thu n ti n cho vi c c t
gi các kho n thu nh p, thanh toán các hóa đ n và nh ng chi tiêu phát sinh trong cu c
s ng Nh ng ng i có thu nh p cao th ng yêu c u nh ng d ch v kèm theo th cao
h n (nh h n m c th u chi, kh n ng rút ti n t i các máy giao d ch t đ ng khác nhau…) Vì v y, thu nh p c a ng i dân có m i quan h t l thu n đ n s phát tri n
i uăki năkhoaăh căk ăthu t
Th thanh toán ra đ i d a trên trình đ công ngh thông tin Khoa h c k thu t tiên ti n hi n đ i s thúc đ y s phát tri n c a h th ng thanh toán th Công ngh ngày càng đ c hoàn thi n và áp d ng vào h th ng s giúp cho vi c thanh toán th di n ra ngày càng t t h n, thu n ti n và an toàn h n H n n a nh ng d ch
v gia t ng kèm theo và các ti n ích c a d ch v thanh toán th ngày càng nhi u, tính b o m t c ng t ng lên cùng v i s phát tri n c a công ngh , nh đó mà thu hút
Trang 33đó t o nên n n t ng cho s phát tri n ho t đ ng thanh toán th
i uăki năc nhătranh
C nh tranh là nhân t có tác đ ng m nh thúc đ y s phát tri n c a th tr ng th Khi nhi u thành viên tham gia vào th tr ng, ch th có nhi u s l a ch n M t khác,
s c nh tranh đòi h i các nhà cung c p d ch v ph i không ng ng c i ti n công ngh , gia t ng các s n ph m d ch v ti n ích cho th , th c hi n t t vi c ch m sóc khách hàng Khi đó, s t o nên môi tr ng c nh tranh lành m nh và là đ ng l c thúc đ y d ch
v thanh toán th phát tri n
Ngu n v n c a ngân hàng s nh h ng đ n ho t đ ng thanh toán và vi c m
r ng h th ng thanh toán qua th c a ngân hàng Khi ngân hàng có l ng v n l n, ngân hàng có th c p h n m c tín d ng cao h n cho khách hàng và s t o đi u ki n cho vi c m r ng h th ng máy ATM, các c s ch p nh n th và giúp cho vi c nâng cao trình đ k thu t công ngh áp d ng trong h th ng thanh toán
Qui mô và ph m vi ho t đ ng c a ngân hàng có nh h ng l n đ n ho t đ ng phát hành và thanh toán th M t ngân hàng có qui mô l n, ph m vi ho t đ ng r ng, có
uy tín s d dàng đ u t , phát tri n s n ph m m i, trang b công ngh tiên ti n ti p c n
v i các s n ph m c a ngân hàng hi n đ i Nhìn chung ch có phát hành và thanh toán
th c a nh ng ngân hàng l n m i đem l i l i nhu n do đ t đ c hi u ng kinh t nh
qui mô
Trang 34Th ngăhi uăngơnăhƠng:
Th ng hi u th hi n uy tín, ch t l ng s n ph m, phong cách ph c v , v n hóa c a
t ng ngân hàng, mà không ch trong m t s m m t chi u có th gây d ng đ c Th ng
hi u mang l i nh ng giá tr to l n v i m i ngân hàng, nh t là trong đi u ki n c nh tranh
kh c li t đ giành gi t th ph n cung c p d ch v nh hi n nay
Theo xu h ng các ngân hàng ngày m t chú tr ng d ch v ngân hàng bán l mà
hi n t i còn r t nhi u ti m n ng phát tri n đ c bi t là đ i v i d ch v thanh toán th trong dân c H n n a, th thanh toán đang phát tri n theo xu h ng ngày m t đa
n ng, đ n m t lúc nào đó, t t c th c a các ngân hàng đ u mang l i nh ng ti n ích
th a mãn khách hàng nh nhau, thì quy t đ nh l a ch n s b th ng hi u chi ph i
B i vì th ng hi u mang l i s cam k t, lòng tin, th m chí kh ng đ nh đ ng c p c a
ng i tiêu dùng Mà chính b n thân ngân hàng v i nh ng d ch v ch t l ng cao, v i
v n hóa riêng… s t o nên th ng hi u cho mình Các ngân hàng có th ng hi u l n thì ho t đ ng d ch v thanh toán th càng phát tri n và ng c l i
nhăh ngăvƠăchi năl căphátătri năc aăngơnăhƠng:
nh h ng và chi n l c c a ngân hàng trong ho t đ ng thanh toán th s quy t
đ nh s phát tri n c a ho t đ ng này N u đ nh h ng và các chính sách phát tri n đúng đ n, phù h p v i tình hình trong n c, th gi i cùng v i xu h ng phát tri n c a
l nh v c th thanh toán là y u t t o nên s thành công làm đ c đi u này, ngân hàng
ph i xây d ng đ c cho mình m t ch ng trình mang tính chi n l c trong dài h n trên
c s kh o sát, nghiên c u th tr ng, xác đ nh khách hàng m c tiêu và đo n th tr ng
m c tiêu, m c đ c nh tranh… và d a vào n i l c c a mình
Trìnhăđ ăn ngăl căc aăcánăb ăngơnăhƠng:
Nh b t k l nh v c nào, con ng i luôn là y u t quan tr ng nh t, quy t đ nh đ n
hi u qu c a công vi c Nhân l c cho ho t đ ng kinh doanh th c n nhi u m ng công
vi c khác nhau nh : nhân l c cho phát tri n th tr ng, các ho t đ ng marketing, các ho t
đ ng nghi p v quy trình thanh toán, nhân l c v công ngh k thu t
ây là m t l nh v c m i m và hi n đ i, do v y, ngu n nhân l c đòi h i ph i có trình đ chuyên môn nghi p v cao Bên c nh đó, liên k t h p tác v i các t ch c th
qu c t và h i nh p v i th gi i trong l nh v c này c ng đòi h i ngu n nhân l c thành
th o trình đ ngo i ng và tin h c H n n a mô hình t ch c ngu n nhân l c c ng nh
h ng l n t i phát tri n ho t đ ng thanh toán th
Trang 3525
M ngăl iăcácăđ năv ăch pănh năth ăc aăngơnăhƠng:
S l ng các máy ATM/POS t o ra s ti n l i nhanh chóng cho ho t đ ng thanh toán th đ i v i khách hàng Thanh toán th ch có th phát tri n khi m ng l i này
đ c m r ng và đ t l i nh ng đ a đi m thu n l i cho khách hàng Bên c nh đó, các trang thi t b ho t đ ng t t, an toàn, không có s c tr c tr c, gián đo n có ý ngh a r t quan tr ng đ n s phát tri n c a d ch v thanh toán th
Kh ăn ngăMarketingăc aăngơnăhƠng:
Là s n ph m c a công ngh m i, vai trò marketing và truy n thông v công
d ng, tính an toàn, ti n ích và s phù h p v i s phát tri n c a n n kinh t r t quan
tr ng, giúp cho ng i dân am hi u và s d ng d ch v này đ a m ng l i đ n g n công chúng và thay đ i thói quen dùng ti n m t c a ng i dân, nhi u ngân hàng c p
th đã thành l p luôn d ch v t v n và làm th t c phát hành th ATM t i các máy ATM đ t n i công c ng ho c n i làm vi c đã t o đi u ki n cho khách hàng làm th
Nh ng chính sách nh cho đ ng kí s d ng ATM t i các qu y d ch v t i n i công
c ng, mi n phí m th , h ng d n và cho giao d ch th đã c ng c lòng tin, s trung thành và c ng kh ng đ nh đ c th ng hi u c a chính ngân hàng đó v i ng i s
d ng N u ngân hàng có chính sách Marketing phù h p và đúng đ n, d ch v này s r t phát tri n và phù h p v i xu th th i đ i m i trong t ng lai g n
Trang 36K TăLU NăCH NGă1
Ch ng 1 c a khóa lu n đã khái quát nh ng v n đ lý lu n chung v th ngân hàng và s phát tri n d ch v thanh toán th c a ngân hàng th ng m i Khóa lu n
c ng đã phân tích đ c các l i ích c a vi c m r ng và phát tri n ho t đ ng kinh doanh th hi n nay, c ng nh đ a ra các ch tiêu đánh giá s phát tri n d ch v thanh toán th c a ngân hàng th ng m i, đ ng th i nêu ra các nhân t tác đ ng t i phát tri n d ch v thanh toán th c a ngân hàng Các n i dung trình bày ch ng 1 là c s
lý lu n c n thi t đ nghiên c u th c tr ng phát tri n d ch v thanh toán th t i S giao
d ch Ngân hàng liên doanh Vi t ậ Nga t i ch ng 2
Trang 3727
T IăS ăGIAOăD CHăNGỂNăHÀNGăLIểNăDOANHăVI Tăậ NGA
2.1 Kháiăquátăth ătr ngăth ăVi tăNam
T i Vi t Nam th tr ng th b t đ u gia nh p vào kho ng nh ng n m 90 c a th
k tr c, v i m c đ ch ph c v nhu c u thanh toán ti n hàng hóa d ch v b ng th
n c ngoài D ch v này đ c các NHTM Vi t Nam áp d ng khá mu n song nh ng
ti n ích mà nó đem l i là khá l n, d ch v thanh toán th nhanh chóng phát tri n và tr
b i c nh đó, đ duy trì ho t đ ng kinh doanh theo h ng n đ nh, b n v ng, đ s c
c nh tranh trên th tr ng, h u h t ngân hàng đ u ph i c c u l i ho t đ ng kinh doanh, l nh v c bán l nói chung và l nh v c kinh doanh d ch v thanh toán th nói riêng ngày càng th hi n v trí quan tr ng trong chi n l c kinh doanh c a các ngân hàng Th tr ng tiêu dùng t v trí th y u thành l nh v c chi n l c do tính ch t phân tán r i ro và kh n ng đa d ng hóa s n ph m c a th tr ng này Bên c nh đó, các ti n b k thu t trong l nh v c đi n t vi n thông đã đem l i cho ngân hàng kh
n ng ti p c n các khách hàng cá nhân vào m i n i m i lúc thông qua các kênh bán l
hi n đ i T p chí TimeWell có nh n đ nh “xu h ng ngày nay, ngân hàng nào n m b t
đ c c h i m r ng vi c cung c p d ch v ngân hàng bán l cho m t s l ng kh ng
l dân c đang “đói” các d ch v tài chính các n c có n n kinh t m i n i, s tr thành nh ng gã kh ng l trong t ng lai”
Các NHTM t i Vi t Nam đ u nh n th c đ c t m quan tr ng c a ngân hàng bán
l Vì v y, trong chi n l c phát tri n c a mình đ u h ng đ n vi c tr thành ngân hàng bán l , trong đó t p trung đ u t phát tri n d ch v thanh toán th , m t kênh phân
ph i quan tr ng nh t đ phát tri n ngân hàng bán l hi n đ i
Trang 38Bi uăđ ă2.1:ăS ăl ngăth ăđưăphátăhƠnhătrênăth ătr ng
0 10 20 30 40 50 60 70
Qua bi u đ trên, s l ng th n m 2011 là 40,6 tri u th , sang n m 2012 là 58,4 tri u th , t ng 17,8 tri u th so v i n m 2011, t ng ng t ng 44% n n m
2013 s th ti p t c t ng lên 66,5 tri u th t ng ng kho ng 14% so v i n m
2012 D ch v th ngân hàng phát tri n đã giúp NHTM có thêm kênh huy đ ng v n
cho khách hàng
V th ph n, so v i n m 2012, Vietinbank đã v t lên Agribank d n đ u th
tr ng v t ng s th phát hành v i trên 8,7 tri u th (20,61% th ph n) Agribank
đ ng th 2 v i g n 8,4 tri u th (119,86%), Vietcombank, DongA bank và BIDV v n
l n l t gi v trí 3,4 và 5 v i th ph n cao
Bi uăđ ă2.2:ăTh ăph năt ngăs ăth ăphátăhƠnh
V s n ph m, v i kho ng h n 200 th ng hi u th khác nhau, các lo i hình th
r t đa d ng và phong phú Nh ng chung quy l i, hi n nay trên th tr ng có ba lo i th
ph bi n nh t là th ghi n , th tín d ng và th tr tr c, t ng ng v i ph m vi s
d ng th trong n i đ a ho c qu c t
Trang 3929
Bi uăđ ă2.3:ăDoanhăs ăs ăd ngăth
0 50 100 150 200
Doanhăs ăs ăd ngăth Doanhăs ăthanhătoánăth
Doanh s s d ng th các lo i liên t c t ng m nh qua các n m, th hi n nhu c u
s d ng th c a ng i dân ngày m t gia t ng Dù ch u tác đ ng c a kh ng ho ng tài
chính và suy gi m kinh t , thu nh p và chi tiêu c a ng i dân Vi t Nam c ng b suy
gi m theo, nh ng nhu c u thanh toán th đã d n tr thành thói quen c a ng i dân,
nh đó gi đ c đà t ng c a doanh s thanh toán th
2.2 Khái quát Ng ơnăhƠngăliênădoanhăVi tăậ Nga
đ u c a hai n c Vi t Nam và Liên bang Nga là Ngân hàng Th ng m i c ph n u
t và Phát Tri n Vi t Nam (BIDV) và Ngân hàng VTB (tr c là Ngân hàng Ngo i
th ng Nga Vneshtorgbank) v i m c v n đi u l ngang nhau
VRB ra đ i là k t qu c a s h p tác v m t kinh t gi a Chính ph và Ngân hàng trung ng c a hai n c, m ra c h i h p tác gi a hai n n kinh t , hai h th ng tài chính Vi c thành l p VRB ngoài nh m m c tiêu nhi m v phát tri n quan h chính
tr , th ng m i hai n c, còn có m c tiêu phát tri n VRB tr thành NHTM kinh doanh
đa n ng theo mô hình ngân hàng hi n đ i v i nguyên t c phát tri n b n v ng, an toàn,
hi u qu và h i nh p
Bên c nh nhi m v ph c v các d án h p tác kinh t liên chính ph , VRB còn cung c p d ch v thanh toán, tín d ng cho các doanh nghi p, th c hi n ch ng trình
h p tác toàn di n v đ u t , th ng m i Vi t – Nga thông qua nhi u ho t đ ng nh : h
tr các doanh nghi p Nga xúc ti n ho t đ ng t i Vi t Nam và các doanh nghi p Vi t Nam xu t kh u sang th tr ng Nga và các n c SNG, thi t l p kênh thanh toán RUB/VND v i th tr ng Nga, ch đ ng ph i h p tri n khai và tích c c tham gia các
ch ng trình h tr xu t kh u và đ u t song ph ng
Trang 402.2.1 Quá trình hình thành và phát tri n
ụ t ng thành l p ngân hàng liên doanh gi a Nga và Vi t Nam đ t ng c ng
h p tác song ph ng đ c lãnh đ o Chính ph hai n c nh t trí trong chuy n th m
Vi t Nam c a Th t ng Nga Mikhail Fradkov vào tháng 2 n m 2006 Ngân hàng liên doanh Vi t – Nga chính th c đi vào ho t đ ng ngày 19/11/2006
c s quan tâm c a Chính ph , Ngân hàng trung ng hai n c và hai ngân hàng m , VRB đã đ t đ c k t qu đáng kích l , th hi n qua s phát tri n n đ nh,
hi u qu , kinh doanh có lãi liên t c trong nh ng n m g n đây
VRB là m t trong nh ng đ n v đ u tiên phát tri n v m ng l i trong kh i các ngân hàng liên doanh t i Vi t Nam Hi n nay, VRB có 6 chi nhánh, S giao d ch các vùng kinh t tr ng đi m c a c n c: Hà N i, H i Phòng, à N ng, Khánh Hòa, V ng Tàu, Tp H Chí Minh, có V n phòng đ i di n và Ngân hàng 100% thu c s h u v n
c a VRB t i Liên bang Nga
VRB hi n có trên 25.000 khách hàng, trong đó có 1.400 khách hàng doanh nghi p Trong đó, h n 200 khách hàng là các c quan đ i di n và doanh nghi p
n c ngoài
V i đ nh h ng tr thành ngân hàng bán l trên n n t ng công ngh hi n đ i, bên
c nh nhi u s n ph m d ch v truy n th ng, VRB còn có nhi u s n ph m đ c thù nh :
“Hành trình đ n v i n c Nga”, d ch v thanh toán tr c ti p gi a Vi t Nam và Nga, thanh toán h p đ ng th ng m i và chuy n ti n b ng đ ng bán t hai n c, phát tri n các d ch v ngân hàng đi n t : SMS Banking, Mobile Banking, Internet Banking
2.2.2 Khái quát v S giao ế ch Ngân hàng Liên ếoanh Vi t – Nga
Ti n thân c a S Giao d ch Ngân hàng Liên doanh Vi t – Nga là Ngân hàng Liên doanh Vi t – Nga – S giao d ch có đ a ch t i s 535 Kim Mã, qu n
Ba ình, thành ph Hà N i Theo Ngh quy t s 0121/NQ-H TV ngày 06/11/2013
c a H i đ ng Thành viên Ngân hàng Liên doanh Vi t – Nga v vi c: Ph ng án tr tr
s làm vi c c a S Giao d ch và Công v n s 508/HAN-TTGS1 ngày 27/03/2014 c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam Chi nhánh Thành ph Hà N i v vi c: Ch p thu n đ i tên, đ a đi m S giao d ch Ngân hàng Liên doanh Vi t – Nga, Ngân hàng Liên doanh
Vi t – Nga s thay đ i tên và đ a đi m đ t tr s c a Chi nhánh S Giao d ch nh sau:
- Tên: Ngân hàng Liên doanh Vi t – Nga – Chi nhánh S Giao d ch
- a đi m: t ng 1, t ng 2 tòa nhà 319 Tower, s 63 Lê V n L ng, ph ng Trung Hòa, qu n C u Gi y, thành ph Hà N i