Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển dịch vụ M G T T của Vietíracht 37 1.1 Hoạt động môi giới thuê tàu của Vieựracht trước thời kỳ mở cưa 37 1.2.. Tính cấp thiết của đề tài Hoạ
Trang 1PHÂN TÍCH VÀ BỂ XUẤT HỘT sẽ Hồi PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ PHẨN Môi Giới THUÊ Tầy CÙA CỐNG TY l ể PHẨN VẶN lải
& ĨHUễ TẦU VKimcm TRONS QUÀ TBỈHH Hội NHẬP
Trang 2T R Ư Ờ N G ĐẠI H Ọ C NGOẠI T H Ư Ơ N G
KHOA KINH T Ế V À KINH DOANH Q U Ố C T Ê
C H U Y Ê N N G À N H KINH T Ê Đ Ố I NGOẠI
***
KHOA LUẬN TỐT NGHIỆP
(ĐỀ tài!
PHÂN TÍCH VÀ DÊ XUẤT MỘT sô GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ PHẦN MÔI GIỚI THUÊ TÀU CỦA CỒNG TY cổ PHẦN VẬN TẢI
& THUÊ TÀU VIETPRACHT TRONG QUÁ TRINH HỘI NHẬP
Sinh viên thẶc hiện : Vũ Thị Hiền Lớp : Anh 9 Khoa : 43C - KT&KDQT GiẶ(£TTêư1nrớng dẫn: TS Trần Sĩ Lăm
'•ti Lì a, ì 4 íOíiiil
H à Nói -2008
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Sau bảy kỳ học tập tại trường Đ H Ngoại Thương, cùng với thời gian ba tháng tìm hiểu và nghiên cứu, em đã hoàn thành khoa luận này Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới: Ban giám hiệu nhà trường; các Thầy Cô giáo đã dạy dỗ và truyền đạt những nền tảng kiến thức vô cùng giá trị Em cũng xin được gửi làm cảm ơn sâu sổc tới chú Nguyễn Giang Tiến - Phó tông giám đốc Công ty cổ phần Vận tải và Thuê tàu Vietíracht đã hết sức tận tình giúp
đỡ em điều tra thông tin và chia sẻ cho em những kinh nghiệm quý báu đối với người làm nghê môi giới thuê tàu
Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới thầy giáo - T.s Trần Sĩ Lâm - người đã nhiệt tình hướng dẫn và chia sẻ rất nhiều khó khăn với em trong quá trình tìm hiêu, nghiên cứu và hoàn thành khoa luận này
Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn các bác, các cô, các anh các chị làm việc tại thư viện trường Đ H Ngoại Thương Hà Nội đã tạo điều kiện cho chúng em trong quá trình tìm kiếm và nghiên cứu tài liệu
Trang 4Khoa luận tốt nghiệp
M Ụ C L Ụ C
LỜI NÓI ĐÀU Ì
C H Ư Ơ N G Ì: KHÁI Q U Á T CHUNG V È THỊ T R Ư Ờ N G T H U Ê T À U V À
DỊCH VỊ M Ô I GIỚI T H U Ê T À U 3
ì KHÁI NIỆM V È HOẠT ĐỘNG M Ô I GIỚI T H U Ê T À U 3
1 Khái niệm 3
LI Môi giới 3 1.2 Môi giới thuê tàu 4
2 Phân loại dịch vụ môi giới thuê tàu 4
3 Lợi ích của hoạt động môi giới thuê tàu 6
4 Lịch sử ra đời phát triển của hoạt động môi giới thuê tàu 8
4 Ì Lịch sử ra đời 8
4.2 Quá trình phát triền cùa hoạt động môi giới thuê tàu 9
li C ơ SỎ T R Á C H NHIỆM V À ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA N G Ư Ờ I M Ô I
GIỚI T H U Ê T À U 12
Ì Địa vị pháp lý của người môi giới thuê tàu 12
2 Cơ sờ trách nghiệm cùa hoạt động môi giới thuê tàu 13
2 Ì Trách nhiệm chung cùa người môi giới 14
2.2 Một số quy định về quyền và nghĩa vụ của người môi giới thuê tàu
theo luật pháp Việt Nam 16
2.3 Phi hoa hông môi giới thuê tàu 18
HI VAI T R Ò CỦA N G Ư Ờ I M Ô I GIỚI T R Ê N THỊ T R Ư Ờ N G T H U Ê
T À U !9
Ì Khái quát chung về thị trường thuê tàu 19
1.1 Đặc diêm của thị trường thuê tàu 19
1.2 Phân loại thị trường thuê tàu 21
ĩ Vai trò của người môi giới thuê tầu đối với từng phương thức thuê tàu 23
Vũ Thị Hiền
Trang 5Khoa luận tốt nghiệp
C H Ư Ơ N G 2: THỰC TRẠNG HOẠT Đ Ộ N G KINH DOANH M Ô I GIỚI
T H U Ê T À U Ở VIETFRACHT 28
ì GIỚI THIỆU KHÁI Q U Á T VÈ C Ô N G TY 28
li THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DỊCH vụ M Ô I
GIỚI T H U Ê T À U TẠI VIETFRACHT 37
1 Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển dịch vụ M G T T của
Vietíracht 37
1.1 Hoạt động môi giới thuê tàu của Vieựracht trước thời kỳ mở cưa 37
1.2 Hoạt động môi giới thuê tàu cùa Vietỷracht sau những năm mở cữơĩ9
2. Những thành công về môi giới thuê tàu cùa Vietíracht trong những năm
gần đây 42
3 Những thị trường lớn về M G T T Công ty đang khai thác 46
HI C Á C MẶT TỒN TẠI ẢNH H Ư Ở N G TỚI VIỆC P H Á T TRIỂN THỊ
T R Ư Ờ N G MGTT CỦA VIETFRACHT 49
Ì Những tồn tại từ phía Công ty 49
/ / Khó khăn vê nguồn nhân lực 49
1.2 Hạn chế về yếu tố thông tin 50
1.3 Uy tin của Công ty 52
2 Các yếu tố ảnh hường từ phía Nhà nước 52
2.1 Chính sách quản lý đối với hoạt động môi giới thuê tàu 53
C H Ư Ơ N G 3: GIẢI PHÁP P H Á T TRIỂN THỊ P H À N MGTT CỦA
VIETFRACHT TRONG Q U Á TRÌNH HỘI NHẬP 59
ì ĐỊNH H Ư Ớ N G P H Á T TRIỂN HOẠT Đ Ộ N G M Ô I GIỚI T H U Ê
T À U CỦA VIETFRACHT 59
1 Bối cảnh kinh tế và dịch vụ môi giới thuê tàu 59
/ Ì Vai trò của dịch vụ môi giới thuê tàu trong thời gian tới 59
1.2 Bối cảnh kinh tê thê giới 60
Vũ Thị mền Lớp Anh 9 - K43C- KT&KDQT
Trang 6Khoa luận tốt nghiệp
Lĩ Bối cảnh kinh tế trong nước 61
2 Định hướng chiến lược phát triển của Vietíracht 64
li C ơ HỘI V À T H Á C H THỨC ĐÓI VỚI P H Á T TRIỂN THỊ
T R Ư Ờ N G M Ô I GIỚI T H U Ê T À U CỦA VIETFRACHT TRONG Q U Á
l.Cơ hội 67
2 Thách thức 68
HI GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ P H À N M Ô I GIỚI T H U Ê T À U
CỦA VIETFRACHT 70
Ì Những giải pháp đối với Vietíracht 71
/ ì Nâng cao hiệu quả của công tác nghiên cứu thị trường và đổi tác 71
1.2 Đáu tư phát triền đội ngũ cán bộ mỏi giới có đủ năng lực và phàm
chất 75
2 Những giải pháp đề xuất đối với Nhà nước và các quan quản lý chức
năng 79
2.1 Nhóm giải pháp ho trợ trực tiếp 79
2.2 Nhóm giải pháp ho trợ gián tiếp 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO 86
Vũ Thị mền Lớp Anh 9 - K43C- KT&KDQT
Trang 7Khoa luận tốt nghiệp
L Ờ I N Ó I Đ À U
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hoạt động kinh doanh môi giới thuê tàu là một dịch vụ Hàng hải không thể thiếu được trong sự phát triển của thương mại Hàng hải thế giới ơ Việt Nam hoạt động môi giới thuê tàu là một trong những dịch vụ Hàng hải góp phần phát triển nền kinh tế quốc dân Trong cơ chế thị trưắng hiện nay, sự cạnh tranh là không thế tránh khỏi, thậm chí ngày càng gay gắt, đặc biệt là khi nước ta đã gia nhập Tố chức thương mại thế giới Các ngành kinh tê sẽ có nhiêu cơ hội phát triên hơn nữa nhưng đông thắi cũng sẽ gặp nhiều nguy cơ thách thức về sức cạnh tranh Thị trưắng vận tải biến nói chung và môi giới thuê tàu nói riêng cũng không nằm ngoài quy luật đó Đ ố i với vận tải biên, dịch vụ môi giới thuê tàu vẫn là một trong những vũ khí sắc bén, nếu công ty nào có dịch vụ thoa mãn tét nhất nhu cầu của khách hàng thì công ty đó đạt
được hiệu quả kinh doanh cao vấn đề quan trọng nhất hiện nay là các công ty
kinh doanh dịch vụ môi giới thuê tàu phải tìm ra giải pháp để duy trì được thị phân trong nước, sau đó mới mắ rộng ra ắ bên ngoài
Vietíracht là công ty môi giới thuê tàu ra đắi đầu tiên tại Việt Nam và hiện nay có uy tín rất lớn trên thị trưắng thế giới trong lĩnh vực này Nhưng vị thế độc quyền môi giới của Công ty không còn nữa do Nhà nước thực hiện cơ chế mắ cửa nền kinh tế Không những thế, các công ty tư nhân và công ty nước ngoài kinh doanh dịch vụ này trong nước đang ngày càng có khả năng cạnh tranh cao hơn do đó phần lớn lượng tàu/ hàng môi giới được đều thuộc
về những công ty này Thị phần môi giới trong nước của Công ty đang dần thu hẹp lại Vì vậy cần thiết phải có những biện pháp cải thiện để tiếp tục duy trì và phát triển uy tín của Vietíracht về lĩnh vực môi giới thuê tàu đổi với thị trưắng trong nước và dần mắ rộng ra nước ngoài Đ ã đến lúc Vietíracht cần
Vũ Thị Hiền Lớp Anh 9 - K43C- KT&KDQT
Trang 8Khoa luận tốt nghiệp
tìm ra giải pháp đê tận dụng được những lợi thế của mình, tăng thị phân môi giới thuê tàu trong nước
Xuất phát từ thực tiễn trên, em quyết định chọn đề tài: "Phân tích và
đê xuôi một số giải pháp phát triển thị phần môi giới thuê tàu của Công ty
co phần vận tải & thuê tàu Vietfracht trong quả trình hội nhập" là đề tài
khoa luận tốt nghiệp
2 M ụ c tiêu nghiên cứu
Đê ra những giải pháp phù hợp nhờm phát triển thị phần môi giới thuê tàu ờ Vietíracht trong thời kỳ hội nhập
3 Đôi tượng, phạm v i nghiên cứu
Nghiên cứu, phân tích thực trạng hoạt động môi giới thuê tàu cùa Công
ty cô phần Vận tải & Thuê tàu Vietíracht trong những năm gần đây và các biện pháp nhờm phát triển dịch vụ môi giới thuê tàu của Công ty đối với chủ hàng và chủ tàu Việt Nam
4 Phương pháp nghiên cứu
itìện-văn sử dụng tông hợp các phương pháp nghiên cứu như duy vật biện chứng, phương pháp lịch sử, logic, phàn tích tổng hợp và so sánh, thống
kê để nghiên cứu và trình bày các vấn đề thực tiễn và lý luận Trong đó phương pháp duy vật biện chứng là chủ yếu
-"ịch™ l o a i - , Ngoài L ờ i mờ đầu, Kết luận, và Tài liệu tham khảo,4uânJ/ăn bao gồm
3 chương:
• Chương ì: Khái quát về hoạt động môi giới thuê tàu
• Chuông li: Thực trạng hoạt động môi giới thuê tàu tại Vietíracht
• Chương HI: Giải pháp phát triển thị phần môi giới thuê tàu của Vietíracht trong thời kỳ hội nhập
Sau đây là nội dung của khoa luận của em
Thị Hiền 2 Lớp Anh 9 - K43C- KT&KDQT
Trang 9Khoa luận tốt nghiệp
C H Ư Ơ N G 1: KHÁI Q U Á T C H Ư N G V È THỊ T R Ư Ờ N G T H U Ê T À U V À
DỊCH VỤ M Ô I GIỚI T H U Ê T À U
ì KHÁI NIỆM VÊ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI THUÊ TÀU
1 Khái niệm
1.1 Môi giới
"Môi giới" được công nhận là một ngành kinh doanh từ rát lâu trên thè giới và giờ đây cũng đã được Việt Nam công nhận là một ngành kinh doanh hợp pháp và ngày càng trờ nên phát triển Khi phân công lao động phát triền sâu sắc, người mua và người bán không cần mất thời gian chọn lọc thông tin tim hiếu đối tác nữa bời việc đó đã được giao cho bên thứ ba đảm trách, hay còn gọi là bên trung gian mua bán bời họ rất am hiêu thụ trường và có đây đủ thông tin Có rất nhiều loại dụch vụ trung gian, nhưng phổ biến và phát triển hơn cả là dụch vụ môi giới thương mại
Điều 150, Luật Thương mại Việt Nam 2005 đụnh nghĩa về môi giới thương mại như sau:
"Môi giới thương mại là hoạt động thương mại, theo đó một thương nhân làm trung gian (gọi là bên mỏi giới) cho các bên mua bán hàng hoa, cung ứng dịch vụ (gọi là bên được môi giới) trong việc đàm phán, giao kết hợp đổng mua bán hàng hoa, dịch vụ và được hưởng thù lao theo hợp đồng môi giới "
Như vậy, một cách chung nhát môi giới thương mại được hiểu là một thương nhân trung gian - làm cầu nối cho bên bán và bên mua gặp nhau, có thể làm việc theo uỳ thác cho một hoặc cả hai bên (as agent for), không thực hiện hợp đồng (trừ khi được uỷ thác), và được hưởng hoa hồng môi giới
Vũ Thị Hiền
Trang 10Khoa luận tốt nghiệp 1.2 Môi giới thuê tàu
Những cụm từ như "môi giới nhà đất", "môi giới chứng khoán", "môi giới hàng hoa", "môi giới việc làm" v.v đã trờ nên vô cùng quen thuộc với tất cả mọi người Nhưng "môi giới thuê tàu" vẫn còn là một khái niệm mới lạ bời nghê môi giới thuê tàu ra đời muộn hơn các nghề môi giới khác Môi giới thuê tàu xuât hiện đâu tiên ờ Anh vào khoảng thế kỷ 17 nhằm mục đích phục
vụ trong nước là chủ yêu, sau đó dắn phát triên ra bên ngoài Môi giới thuê tàu được định nghĩa rất ngắn gọn trong các nguyên tắc quốc tế Sỡ giao dịch thuê tàu Baltic định nghĩa về môi giới thuê tàu trong quy tắc của mình như
sau: "Brokers, who act as intermediaries between shipovtners ơnd cargo interests, and do nót trade ôn their own behalf - "Người môi giới là bén trung gian hành động vì lợi ích của chủ tàu hoặc chủ hàng, không nhân danh mình thực hiện hợp đồng "
Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2005, định nghĩa về môi giới hàng hải tại Khoản Ì - Điều 166 như sau:
" Mói giới hàng hải là dịch vụ làm trung gian cho các bên liên quan trong việc giao dịch, đàm phán, ký kết hợp đồng vận chuyển, hợp đồng bào hìêm hàng hải, hợp đồng thuê tàu, hợp đồng mua bán tàu biển, hợp đồng lai dắt tàu biển, hợp đồng thuê thuyền viên và các hợp đồng khác liên quan đến
Từ đó có thể suy ra rằng môi giới thuê làu là loại hình môi giới hàng
hải trong đó người môi giới thuê tàu là trung gian giữa chủ tàu (the shipowner) và người thuê tàu (the charterer) trong việc kỷ kết hợp đồng chuyên chở và được hưởng hoa hồng môi giới từ chủ tàu
2 Phân loại dịch vụ môi giới thuê tàu
Do người môi giới thuê tàu thường đảm nhiệm nhiều chức năng nên rất khó để phàn biệt chính xác giữa các loại môi giới với nhau nhung vẫn có thể chia thành một số loại môi giới chính như sau:
Vũ Thị Hiền Lớp Anh 9 - K43C- KT&KDQT