NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.1 Tổng quan về phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1.1 Hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chí
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ giúp Nhà quản trị đánh giá được tình hình doanh nghiệp và đưa ra các quyết định kịp thời bởi vì các hoạt động của doanh nghiệp đều được phản ánh qua các báo cáo tài chính Bằng các phương pháp phân tích, nhà phân tích có thể đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu và hiệu quả kinh doanh trên cơ sở đó sẽ dự báo được các cơ hội, rủi ro của doanh nghiệp trong tương lai đây là thông tin quan trọng phục vụ cho nhà quản trị đưa ra kế hoạch kinh doanh phù hợp
Tuy nhiên, thực tế hiện nay các doanh nghiệp ở Việt Nam nói chung chưa thực sự chú trọng đúng mức đến công tác này Vì vậy mà chất lượng phân tích tài chính chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của người sử dụng kết quả phân tích, chưa phát huy được vai trò là công cụ hỗ trợ tích cực cho việc ra các quyết định tài chính PTSC cũng là một trong những doanh nghiệp như vậy
Trước tính sàng lọc của nền kinh tế thị trường tạo ra, để tồn tại và phát triển việc nâng cao chất lượng phân tích tài chính là rất cần thiết Vì vậy mà
đề tài “Nâng cao chất lượng phân tích tài chính doanh nghiệp tại Tổng công ty
cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí” được lựa chọn nghiên cứu Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo được kết cấu gồm ba chương như sau:
Chương 1: Những vấn đề cơ bản về chất lượng phân tích tài chính doanh nghiệp
Chương 2: Thực trạng chất lượng phân tích tài chính doanh nghiệp tại PTSC Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng phân tích tài chính doanh nghiệp tại PTSC
Trang 2CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG
PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
1.1 Tổng quan về phân tích tài chính doanh nghiệp
1.1.1 Hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp
Phân tích tài chính có thể được hiểu như là sự phân giải, lý giải, đánh giá các quan hệ, các quá trình chuyển dịch và biến đổi các luồng tài chính và
sự ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh doanh nghiệp.Về bản chất của phân tích tài chính doanh nghiệp là phân tích xử lý thông tin tài chính để đánh giá tình hình tài chính và tình hình kinh doanh của doanh nghiệp làm cơ sở cho việc ra quyết định tài chính và đánh giá doanh nghiệp một cách chính xác
1.1.2 Phân tích tài chính doanh nghiệp
Nội dung phân tích tài chính bao gồm các vấn đề cơ bản sau:
Thứ nhất, Phân tích khái quát tình hình tài chính
Phân tích khái quát tình hình tài chính là việc xem xét, nhận định sơ bộ, bước đầu về tình hình tài chính, nắm được thực trạng và sức mạnh tài chính của doanh nghiệp, trên cơ sở nguồn số liệu từ Bảng CĐKT, Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh Thông thường, xem xét một số biến động tương đối và tuyệt đối chủ yếu của cuối kỳ so với đầu kỳ hoặc của năm này so với năm khác Phân tích khái quát tình hình tài chính bao gồm Phân tích kết cấu vốn và tài sản của doanh nghiệp; Phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn; Phân tích báo cáo kết quả kinh doanh
Thứ hai, Phân tích các nhóm chỉ tiêu tài chính đặc trưng
Các chỉ số tài chính chủ yếu thường được chia thành 4 nhóm sau đây:
Các hệ số về khả năng thanh toán
Trang 3 Các hệ số phản ánh cơ cấu nguồn vốn và cơ cấu tài sản
Hệ số về khả năng hoạt động
Tỷ số về khả năng sinh lãi
Thứ ba, Phân tích các đòn bẩy của doanh nghiệp
Bên cạnh bốn nhóm chỉ tiêu tài chính quan trọng, các đòn bẩy tài chính là cũng là công cụ hiệu quả để đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp Dựa vào sự đánh giá các đòn bẩy nhà quản lý hoạch định cơ cấu đầu tư cũng như cơ cấu vốn của doanh nghiệp Phân tích đòn bẩy tài chính bao gồm phân tích đòn bẩy hoạt đông, phân tích đòn bẩy tài chính và phân tích đòn bẩy tổng hợp
1.2 Chất lượng phân tích tài chính doanh nghiệp
1.2.1 Quan điểm về chất lượng phân tích tài chính doanh nghiệp
Chất lượng phân tích tài chính doanh nghiệp được biểu hiện ở tập hợp các tiêu chí đánh giá bao gồm thời gian phân tích, chi phí phân tích, quy trình phân tích, nội dung phân tích, phương pháp phân tích nhằm đánh giá chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp phục vụ cho việc ra các quyết định tài chính tùy thuộc vào mục đích phân tích
1.2.2 Các chỉ tiêu phản ánh chất lượng phân tích tài chính doanh nghiệp
Chỉ tiêu định lượng
- Thời gian phân tích
- Chi phí phân tích
Chỉ tiêu định tính
- Công tác tổ chức phân tích tài chính
- Năng lực của cán bộ phân tích
- Nhận thức của các nhà quản trị doanh nghiệp về phân tích tài chính
Trang 4- Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp
- Phương pháp và kỹ thuật phân tích tài chính doanh nghiệp
- Chất lượng nguồn thông tin sử dụng trong phân tích tài chính
Bảng đánh giá chất lượng phân tích tài chính doanh nghiệp
giá
1 Năng lực của cán bộ phân tích 1 2 3 4 5
2 Phương pháp và kỹ thuật phân tích 1 2 3 4 5
4 Công tác tổ chức phân tích tài chính 1 2 3 4 5
5 Chất lượng của thông tin cung cấp 1 2 3 4 5
8 Mức độ ảnh hưởng của môi trường pháp lý 1 2 3 4 5
9 Mức độ hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu trung
Tổng số điểm
Tổng hợp mức điểm đánh giá như sau:
+ Tổng điểm từ 9 – 18 : Chất lượng phân tích kém
+ Tổng điểm từ 19 – 27: Chất lượng phân tích trung bình
+ Tổng điểm từ 28 – 36 : Chất lượng phân tích khá
+ Tổng điểm từ 37 – 45 : Chất lượng phân tích tốt
Trang 51.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng phân tích tài chính DN
Có nhiều cách tiếp cận nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng phân tích tài chính tuy nhiên trong giới hạn đề tài này chúng ta chỉ xem xét nhân tố chủ quan (nhân tố thuộc về doanh nghiệp) và nhân tố khách quan
CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH
DOANH NGHIỆP TẠI PTSC
2.3.1 Đánh giá chất lượng phân tích tài chính tại PTSC
Trên cơ sở thực trạng phân tích tài chính doanh nghiệp tại PTSC trong thời kỳ phân tích Chất lượng phân tích tài chính tại PTSC được đánh giá qua các chỉ tiêu như sau:
Đánh giá về nhận thức của các lãnh đạo công ty về phân tích tài chính Nhìn chung nhận thức của các lãnh đạo công ty về phân tích tài chính
là ở mức độ khá Tuy nhiên, PTSC vẫn chưa có bộ phận chuyên trách về phân tích tài chính dẫn đến công tác phân tích tài chính chưa chuyên nghiệp làm ảnh hưởng đến chất lượng phân tích
Năng lực của cán bộ phân tích
Công tác tổ chức phân tích tài chính
Nội dung phân tích tài chính
Phương pháp và kỹ thuật phân tích tài chính
Nguồn thông tin phục vụ quá trình phân tích
Chi phí phân tích tài chính
Trang 6 Thời gian phân tích tài chính
Bảng đánh giá chất lượng phân tích tài chính doanh nghiệp
2.3.2 Kết quả đạt được
Thông qua việc đánh giá thực trạng phân tích tài chính của công ty trong thời kỳ phân tích, ta có thể đánh giá chất lượng phân tích tài chính của công ty như sau:
Thứ nhất, Nhận thức của Ban lãnh đạo công ty đã thấy được tầm quan
trọng của phân tích tài chính đối với doanh nghiệp thể hiện qua việc thường xuyên tổ chức các khóa học đào tạo, nâng cao trình độ phân tích tài chính, đầu
tư vào cơ sở vật chất phục vụ phân tích tài chính
Thứ hai, cán bộ phân tích của PTSC là những người trung thực, có
năng lực và được đào tạo cơ bản đúng chuyên ngành, tác phong làm việc chuyên nghiệp, chủ động trong công việc
Thứ ba, PTSC đã sử dụng rất tốt hai phương pháp phân tích: phương pháp tỷ
số và phương pháp so sánh cũng như kết hợp cả hai phương pháp này khi phân tích đánh giá khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp, phân tích khả năng thanh toán, phân tích khả năng hoạt đông, khả năng sinh lời cũng như khả năng cân đối vốn Trong quá trình phân tích, doanh nghiệp đã tiến hành tính toán, so sánh những biến động tương đối và tuyệt đối để từ đó đánh giá được xu hướng của các chỉ tiêu phân tích
2.3.3 Những mặt hạn chế và nguyên nhân
2.3.3.1 Những mặt hạn chế
Thứ nhất, công ty chưa có bộ phân chuyên trách về phân tích tài chính mà
chủ yếu là bộ phận kế toán phải kiêm nhiệm Công ty chưa có những khoản kinh phí
cụ thể dành cho phân tích tài chính hàng quý, hàng năm
Trang 7Thứ hai, quy trình phân tích chưa được thực hiện một cách khoa học,
đúng trình tự còn mang tính chất tự phát Ba bước của quy trình phân tích chưa được thực hiện một cách đầy đủ dẫn đến nội dung phân tích nhiều khi không phù hợp với mục tiêu phân tích Điều này làm cho chất lượng phân tích
bị ảnh hưởng
Thứ ba, các báo cáo phân tích tài chính của công ty vẫn còn mang tính hình thức, nên việc ra các quyết định quản lý dựa trên kết quả của báo cáo phân tích chưa phát huy được tác dụng của nó
Thứ tư, mặc dầu nội dung phân tích khá toàn diện song các khía cạnh được đề cập chưa đầy đủ nên các chỉ tiêu phân tích cũng chưa đầy đủ
Thứ năm, thông tin sử dụng trong phân tích tài chính chủ yếu là ở bảng
cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh, ít thông tin được khai thác từ báo cáo lưu chuyển tiền, bảng tài trợ
Thứ sáu, tính dự báo của hệ thống chỉ tiêu chưa cao, các chỉ tiêu thể
hiện các mối quan hệ giữa các nội dung phân tích còn thiếu, mức độ chính xác của các báo cáo tài chính đã được kiểm toán còn hạn chế, đó là tình trạng chung của các doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay Từ đó chưa giúp cho doanh nghiệp có khả năng điều chỉnh sớm các hoạt động kinh doanh của mình
2.3.3.2 Nguyên nhân tồn tại của những hạn chế
Các nguyên nhân thuộc về doanh nghiệp
Thứ nhất, nguồn thông tin sử dụng trong quá trình phân tích còn có hạn
chế Các thông tin mà công ty sử dụng cho việc phân tích chủ yếu là các thông tin nội bộ doanh nghiệp, mà chưa sử dụng các thông tin bên ngoài như: thông tin về đối thủ cạnh tranh, về thị trường… Bên cạnh đó, nguồn thông tin
cơ sở cho việc tính toán phân tích và phương pháp hạch toán của doanh
Trang 8nghiệp, phân nào chưa phản ánh số liệu chính xác theo yêu cầu phân tích nên dẫn tới kết quả phân tích chưa được chính xác
Thứ hai, phương pháp phân tích chưa đầy đủ, công ty nên bổ sung thêm
một số phương pháp phân tích mới Phương pháp phân tích chủ yếu sử dụng phương pháp so sánh và tỷ số truyền thống
Thứ ba, cán bộ phân tích tài chính tại PTSC có trình độ từ đại học trở
lên Trong thời gian vừa qua Ban lãnh đạo công ty có sự quân tâm đến công tác phân tích tài chính tuy nhiên vẫn chưa có bộ phân chuyên trách về phân tích tài chính doanh nghiệp mà chủ yếu kiêm nhiệm
Thứ tư, quy trình phân tích còn chưa chuyên nghiệp, bỏ qua nhiều khâu
quan trọng đặc biệt là giai đoạn lập kế hoạch phân tích còn chưa thực hiên nghiêm túc
Các nguyên nhân ngoài doanh nghiệp
Thứ nhất, do hệ thống văn bản pháp luật về tài chính chưa đồng bộ và
chặt chẽ dễ gây ra hiểu lầm dẫn đến sử dụng sai nguyên tắc
Thứ hai, do không có hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành nên việc so sánh
các chỉ tiêu tài chính của công ty so với mặt bằng chung trong ngành để thấy được vị thế của công ty là không thể thực hiện được, dẫn đến chất lượng phân tích tài chính chưa cao
Thứ tư, trong thời gian gần đây, tình hình lạm phát dẫn đến giá cả, chi phí
đầu vào tăng nhanh làm ảnh hưởng đến tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là một số dự án đầu tư đang triển khai gặp khó khăn về vấn đề vốn do lãi suất vay vốn cao làm ảnh hưởng tính hiệu quả kinh tế của các dự án
Trang 9CHƯƠNG III GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHÂN TÍCH
TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TẠI PTSC
3.1 Định hướng phát triển của PTSC
Ban lãnh đạo PTSC đã định hướng phát triển PTSC như sau: xây dựng PTSC trở thành Tổng Công ty dịch vụ kỹ thuật dầu khí, công nghiệp hàng hải
có thương hiệu trong khu vực và trên thế giới, trong đó lấy dịch vụ kỹ thuật dầu khí làm then chốt
3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng phân tích tài chính tại PTSC
3.2.1 Chuyên môn hóa phân tích tài chính trong doanh nghiệp
Chuyên môn hóa phân tích tài chính là một nhân tố cần thiết để nâng cao chất lượng phân tích tài chính Chuyên môn hóa phân tích tài chính đòi hỏi các nhà quản trị doanh nghiệp phải có đánh giá đúng đắn về tầm quan trọng của phân tích tài chính và coi đó như một hoạt động chu kỳ của công ty
và phải có một bộ phận chuyên trách về phân tích tài chính
3.2.2 Nâng cao trình độ cán bộ phân tích tài chính
Trình độ cán bộ phân tích đóng vai trò quyết định đến chất lượng phân tích Để làm được điều này đòi hỏi công ty phải có chính sách đào tạo và nâng cao nghiệp vụ phân tích tài chính Việc phân tích phải được tiến hành một cách bài bản trên cơ sở cập nhật các thông tin mới nhất quy định pháp luật về tài chính Có đội ngũ cán bộ vững về nghiệp vụ tài chính thì công ty mới có thể xây dựng được một quy trình phân tích khoa học, chặt chẽ
3.2.3 Nâng cao nhận thức của Ban lãnh đạo công ty về phân tích tài chính doanh nghiệp
Nâng cao trình độ và phẩm chất của cán bộ quản lý Tất cả các quyết định về kinh doanh, tài chính, quản lý của doanh nghiệp đều từ cán bộ quản
Trang 10lý Do vậy, trình độ, năng lực và đạo đức của họ là quyết định sự hoạt động có hiệu quả của doanh nghiệp, hiệu quả hoạt động tài chính và công tác phân tích tài chính doanh nghiệp
3.2.4 Nâng cao chất lượng thông tin phân tích tài chính
Chất lượng thông tin là một trong những nhân tố đóng vai trò quyết định đến chất lượng phân tích tài chính Chất lượng thông tin phân tích biểu hiện ở tính đầy đủ, chính xác, cập nhật và kịp thời
3.2.5 Hoàn thiện nội dung phân tích
Bổ sung phân tích các đòn bẩy của doanh nghiệp cụ thể như sau:
Đòn bẩy hoạt động (DOL)
DOL = % ∆ EBIT / % ∆ Doanh thu hay DOL =
F V P Q
V P Q
) (
) (
DOL =
F V P
Q
V P
Q
) (
) (
=
F QV QP
QV QP
Trong đó: QP là doanh thu thuần
QV là giá vốn hàng bán
F là chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp
Nên ta có: DOL2006 =
719 34 555 41 808 152 4 247 497 4
806 152 4 247 497 4
=1,28 Tương tự ta có DOL2007 =1,67
Ta thấy chỉ số đòn bẩy hoạt động của năm 2007 cao hơn 2006 nguyên nhân là
do chi phí cố định của 2007 tăng lên hơn 2 lần so với năm 2006; năm 2006 khi doanh thu tăng 1% thì lợi nhuận trước thuế và lãi tăng 1,28%; năm 2007 khi doanh thu tăng 1% thì lợi nhuận trước thuế và lãi tăng 1,67%
Đòn bẩy tài chính (DFL)
Trang 11DFL = % ∆ EPS / % ∆ EBIT hay DFL =
R F V P Q
F V P Q
) (
) (
DFL2006 =
027 46 719 34 555 41 806 152 4 247 497
4
719 34 555 41 806 152 4 247 497 4
=1,2 Tương tự ta có: DFL2007 = 1,35
Trong năm 2006 khi lợi nhuận trước thuế và lãi tăng 1% thì lợi nhuận trên vốn cổ phần tăng 1,2% Năm 2007 khi lợi nhuận trước thuế và lãi tăng 1% thì lợi nhuận trên vốn cổ phần tăng 1,35% Do chi phí lãi vay của công ty năm
2007 tăng 1,85 lần so với năm 2006 nên DFL 2007 lớn hơn DFL 2006
Đòn bẩy tổng hợp (DTL)
DTL = DOL x DFL =
R F V P Q
V P Q
) (
) (
Ta có DTL2006 = DOL2006 x DFL2006 = 1,28 x 1,2 = 1,54
DTL2007 = DOL2007 x DFL2007 = 1,67 x 1,35 = 2,25
Trong năm 2006 khi doanh thu tăng 1% thì thu nhập vốn cổ phần tăng 1,54%; Năm 2007 khi doanh thu tăng 1% thì thu nhập vốn cổ phần tăng 2,25%
Để nâng cao chất lượng phân tích tài chính công ty nên bổ sung thêm một số chỉ tiêu phân tích sau:
Tỷ số thanh toán lãi vay hoặc số lần có thể trả lãi:
Tỷ số thanh toán lãi vay =
Tỷ số này cho biết mức độ lợi nhuận đảm bảo khả năng trả lãi vay hàng năm Nếu công ty không có khả năng trả khoản nợ này thì sẽ có nguy cơ phá sản Với tư cách là người đi vay công ty cần tính toán chỉ tiêu này để tránh bất lợi cho việc huy động vốn của mình
