Giáo án Vật lý 6 từ bài 8 đến bài 10 chuẩn

- GV nhắc lại 2 lực cân bằng: Nếu chỉ có hai lực tác dụng vào cùng một vật mà vật vẫn đứng yên, thì hai lực đó là hai lực cân bằng?. - HS trả lời C1: a Lò xo tác dụng lực kéo vào quả nặn

Trang 1

Tuần:

Tiết:

Ngày dạy:

Ngày soạn:

Bài 8 TRỌNG LỰC – ĐƠN VỊ LỰC

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

Hiểu được trọng lực hay trọng lượng là gì?

Nêu được phương và chiều của trong lực

Nắm được đơn vị đo cường độ của lực là Niutơn

2 Kĩ năng:

Biết vận dụng kiến thức thu nhận được vào thực tế và kỹ thuật sử dụng dây dọi để xác định phương thẳng đứng

3 Thái độ:

Có ý thức vận dụng kiến thức vào cuộc sống

II Chuẩn bị:

Dụng cụ: + Một giá treo.

+ Một lò xo

+ Một quả nặng 100g có móc treo

+ Một dây dọi

III Phương pháp dạy học:

- Dạy học nêu vấn đề

- Giải quyết vấn đề

- TN trực quan

- Vấn đáp gợi mở

- Hướng dẫn chung trên lớp

IV Hoạt động dạy – học:

1 Ổn định: 1 phút

2 Kiểm tra bài cũ: 4 phút

Khi có lực tác dụng lên một vật thì có hiện tượng gì xảy ra? Nêu ví dụ?

Cho biết những sự biến đổi của chuyển động? Nêu ví dụ chứng tỏ lực tác dụng lên vật vừa làm vật bị biến đổi chuyển động vừa làm vật bị biến dạng?

3 Tiến trình dạy học:

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập.

5

phút

ĐVĐ: Các em có biết trái đất

hình gì và các em có đoán

được vị trí người trên trái đất

như thế nào không?

- Yêu cầu HS đọc lời thoại

phần mở bài - HS đọc phần mở đầu.

Trang 2

- GV: Vấn đề là chúng ta phải

làm thí nghiệm để kiểm tra có

đúng là trái đất hút tất cả mọi

vật hay không? Và lực hút đó

có tên gọi là gì? Chúng ta cùng

tìm hiểu bài học hôm nay

- HS lắng nghe

Bài 8 : Trọng lực – Đơn vị lực

Hoạt động 2: Phát hiện sự tồn tại của trọng lực

15

phút

- Yêu cầu HS lắp thí nghiệm

như hình vẽ

Hỏi:

- Khi chưa treo quả nặng chiều

dài của lò xo như thế nào?

- Khi treo quả nặng thì lò xo

như thế nào?

- Yêu cầu HS trả lời câu C1

- GV nhắc lại 2 lực cân bằng:

Nếu chỉ có hai lực tác dụng

vào cùng một vật mà vật vẫn

đứng yên, thì hai lực đó là hai

lực cân bằng Hai lực cân bằng

là hai lực mạnh như nhau, có

cùng phương nhưng ngược

chiều

- Tại sao mọi vật lại rơi xuống

- HS tiến hành thí nghiệm

- HS trả lời: Lò xo có chiều dài không thay đổi

- HS trả lời: Lò xo bị dãn ra

- HS trả lời C1:

a) Lò xo tác dụng lực kéo vào quả nặng, lực đó có phương thẳng đứng và chiều từ trên xuống

Vì có lực kéo quả nặng xuống cân bằng lực kéo lò xo

b) Ban đầu viên phấn đứng yên sau đó di chuyển xuống đất Chứng tỏ có một lực làm biến đổi chuyển động của viên phấn

- HS trả lời: Tại vì Trái Đất

I.Trọng lực là gì? 1.Thí nghiệm:

Trang 3

- GV kết luận: Lực hút của

Trái Đất còn gọi là trọng lực

- Yêu cầu HS hoàn thành câu

C3

- Yêu cầu HS nhắc lại kết luận

về trọng lực

có lực hút

+ (1) Cân bằng

+ (2)Trái Đất

+ (3) Biến đổi

+ (4) Lực hút

+ (5) Trái Đất

- HS: Trọng lực là lực hút của Trái Đất

2 Kết luận:

a)Trái Đất tác dụng lực hút lên mọi vật Lực này gọi là trọng lực

b)Trong đời sống hằng ngày, nhiều khi người ta còn gọi trọng lực tác dụng lên một vật là trọng lượng của vật

Hoạt động 3: Tìm hiểu phương và chiều của trọng lực.

5

phút

- GV gọi HS đọc thông báo về

dây dọi có phương thẳng đứng

- Yêu cầu HS bố trí thí nghiệm

như hình 8.2 SGK

- Treo dây dọi lên giá đỡ thì

phương của dây dọi như thế

nào?

- Khi quả nặng đứng yên thì

trọng lượng của quả nặng cân

bằng với lực gì?

- Trọng lực có chiều như thế

nào?

- Yêu cầu HS nhắc lại phương

và chiều của trọng lực

- HS đọc thông báo

- HS bố trí thí nghiệm

- HS trả lời: Phương của dây dọi là phương thẳng đứng

- HS: Trọng lượng của quả nặng cân bằng với lực kéo của dây

- HS: Trọng lực có chiều hướng xuống

- HS: Trọng lực có phương thẳng đứng và có chiều hướng về phía Trái Đất

II Phương và chiều của trọng lực.

1 Phương và chiều

của trọng lực.

Trọng lực có phương thẳng đứng và có chiều hướng về phía Trái Đất

Trang 4

Hoạt động 4: Tìm hiểu về đơn vị lực.

5

phút - Thông báo: Để đo độ mạnh

(cường độ) của lực, hệ thống

đơn vị đo lường hợp pháp của

Việt Nam dùng đơn vị niuton

(kí hiệu N)

- Giải thích: Trọng lượng của

quả cân 100g được tính làm

tròn là 1 Niuton

- Trọng lượng một quả cân một

kg là bao nhiêu niutơn?

- HS nhận thông tin

- HS: Trọng lượng một quả cân một kg là 10N

III Đơn vị lực:

Đơn vị lực là niuton

kí hiệu N

Trọng lượng của một quả cân 100g là 1N

Trọng lượng một quả cân một kg là 10N

Hoạt động 5: Vận dụng.

5

phút Yêu cầu HS làm thí nghiệm

(sử dụng thí nghiệm hình 8.2)

treo dây dọi phía trên mặt nước

đứng yên của một chậu nước,

tìm mối quan hệ giữa mặt

thẳng đứng và mặt nằm nagng

Làm TN để trả lời câu C6 IV Vận dụng

4 Củng cố: 3 phút

- Trọng lực là gì?

- Phương và chiều của trọng lực?

5 Dặn dò: 2 phút

- Học thuộc bài

- Bài tập 8.1 đến 8.4 SBT

- Xem trước và chuẩn bị bài 9: Lực đàn hồi

RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY:

Trang 5

Tuần:

Tiết:

Ngày dạy:

Ngày soạn:

Bài 9: LỰC ĐÀN HỒI

I Mục tiêu:

Nhận biết được lực đàn hồi (qua sự đàn hồi của lò xo)

Trả lời được câu hỏi đặc điểm của lò xo

Rút ra được sự nhận xét về sự phụ thuộc của lực đàn hồi vào độ biến dạng của vật đàn hồi

2 Kĩ năng:

Lắp thí nghiệm như hình vẽ

Nghiên cứu hiện tượng để rút ra qui luật vật lý qua các hiện tượng tự nhiên

3 Thái độ:

Có ý thức vận dụng kiến thức vào cuộc sống

Dụng cụ: + Một giá treo.

+ Một lò xo

+ Một thước có độ chia đến mm

+ 3 quả nặng giống nhau, mỗi quả 50g

- TN trực quan

Trọng lực là gì?

Phương và chiều của trọng lực

2

phút

ĐVĐ: Một sợi dây cao su và

một lò xo có tính chất nào

giống nhau Để trả lời câu hỏi

nay chúng ta cùng tìm hiểu bài

học hôm nay

- HS lắng nghe

Bài 9 : Lực đàn hồi

Trang 6

Hoạt động 2: Nghiên cứu biến dạng đàn hồi (qua lò xo) Độ biến dạng.

15

phút

- Yêu cầu HS đọc SGK và bố

trí thí nghiệm hình 9-1

- Yêu cầu HS hoạt động nhóm

đo đạc và ghi kết quả vào

bảng

- Lần lượt treo 3 quả nặng (mỗi

quả 50g) ghi kết quả l1,l2,l3 vào

bảng 9-1

- Hướng dẫn HS tính trọng

lượng của các quả nặng theo

lập luận sau :

+ 1 quả nặng có khối lượng

100g thì có trọng lượng là 1N

50g thì có trọng lượng 0,5 N

- Yêu cầu HS hoàn thành câu

C1

- HS đọc SGK và bố trí TN như hình 9-1

- HS hoạt động nhóm làm

TN hình 9-1

- HS: Đo chiều dài l0,l1,l2,,l3

và ghi kết quả đo được vào bảng 9-1

+ Quả nặng l0 =10cm + Quả nặng l1 =11cm + Quả nặng l2 =12cm + Quả nặng l3 =13cm +Đo lại chiều dài tự nhiên

l0 của lò xo +Tính độ biến dạng

(l – l 0)

- HS chú ý lắng nghe

+ (1) dãn ra

+ (2) tăng lên

+ (3) bằng

I Biến dạng đàn hồi,độ biến dạng :

1 Biến dạng của một lò xo:

a Thí nghiệm:

b Rút ra kết luận :

Khi bị trọng lượng của các quả nặng kéo

thì lò xo dãn ra chiều dài của nó tăng lên

Khi bỏ các quả nặng

đi, chiều dài của lò

xo trở lại bằng chiều

dài tự nhiên của nó

Lò xo có hình dạng ban đầu Biến dạng của lò xo có đặc

Trang 7

- Qua TN trên ta thấy: Dưới tác

dụng của trọng lượng quả nặng

thì lò xo sẽ dãn ra , lấy quả

nặng ra thì lò xo sẽ trở về vị trí

ban đầu Biến dạng đó gọi là

biến dạng đàn hồi

- Vậy lò xo có tính chất gì?

- HS trả lời: Lò xo là vật có tính chất đàn hồi

điểm như trên là biến dạng đàn hồi

Lò xo là vật có tính chất đàn hồi

Hoạt động 3: Lực đàn hồi và đặc điểm của nó.

13

phút

- Từ TN yêu cầu HS rút ra

nhận xét về lực đàn hồi?

- Yêu cầu HS quan sát hình

9.2 và hoàn thành câu C3

- Khi treo quả nặng vào lò xo

thì chiều dài của lò xo như thế

nào?

- Khi treo 2, 3 quả nặng vào thì

chiều dài của lò xo như thế

nào?

- Như vậy độ biến dạng tăng

thì lực đàn hồi như thế nào?

- Yêu cầu học sinh chọn câu

đúng cho C4?

- GV thông báo: Dựa vào đặc

điểm này mà ngưòi ta đã ứng

dụng rất nhiều vào trong đời

sống và kĩ thuật như: Yên xe

- HS: Khi lò xo bị nén hoặc

bị kéo dãn thì nó sẽ tác dụng lực đàn hồi lên vật tiếp xúc hoặc gắn với 2 đầu của nó

- HS: C3 Lực đàn hồi của

lò xo cân bằng với trọng lực

⇒Cường độ của lực đàn

hồi bằng với cường độ của trọng lực.(trọng lượng của quả nặng

- HS trả lời: Chiều dài của

lò xo tăng

- HS trả lời: Tăng thêm nữa

- HS: Độ biến dạng tăng thì lực đàn hồi cũng tăng theo

- HS trả lời C4: Chọn câu

C

II Lực đàn hồi và đặc điểm của nó:

1 Lực đàn hồi.

Lực mà lò xo khi biến dạng tác dụng lên vật nặng (vật làm cho lò

xo biến dạng) gọi là

lực đàn hồi.

2 Đặc điểm của lực đàn hồi

Độ biến dạng của lò

xo càng lớn, thì lực đàn hồi càng lớn

Trang 8

đạp, phuộc xe hon đa, viết

bi Và ở bài sau các em sẽ

biết nhờ đặc điểm này người

ta sản xuất ra 1 dụng cụ dùng

để đo lực

Hoạt động 4: Vận dụng.

5

phút - Yêu cầu HS làm việc cá

nhân hoàn thành câu C5

- Từ kiến thức học được trong

bài, em hãy trả lời câu hỏi nêu

ra ở đầu bài (C6) ?

- HS trả lời:

C5 ( 1) tăng gấp đôi

( 2) tăng gấp 3

- HS trả lời C6: Sợi dây cao

su và chiếc lò xo giống nhau cùng có tính chất đàn hồi

III Vận dụng : C5: ( 1) tăng gấp đôi

( 2) tăng gấp 3

C6:

Sợi dây cao su và chiếc lò xo cùng có tính chất đàn hồi

4 Củng cố: 3 phút

Thế nào là biến dạng và thế nào là biến dạng đàn hồi?

Khi nào một vật được gọi là vật đàn hồi?

Nêu thí nghiệm và chứng tỏ mối quan hệ giữa độ giãn của lò xo và trọng lượng vật được treo vào?

5 Dặn dò: 2 phút

- Học thuộc bài

- Làm bài tập SBT

- Xem trước và chuẩn bị bài 10: Lực kế - Phép đo lực Trọng lượng và khối lượng

RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY:

Trang 9

Tuần:

Tiết:

Ngày dạy:

Ngày soạn:

Bài 10: LỰC KẾ - PHÉP ĐO LỰC TRỌNG LƯỢNG VÀ KHỐI LƯỢNG

I Mục tiêu:

Nhận biết được cấu tạo của lực kế, xác định được GHĐ và ĐCNN của một lực kế

Biết đo lực bằng lực kế

Biết mối liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng để tính trọng lượng của vật khi biết khối lượng hoặc ngược lại

2 Kĩ năng:

Thực hành đo lực kế, hợp tác nhóm, quan sát

3 Thái độ:

Trung thực, cẩn thận, yêu thích môn học

Mỗi nhóm HS:1 lực kế lò xo; Một sợi dây mảnh nhẹ để buộc vài cuốn SGK với nhau GV: Bảng phụ ; 1 lực kế lò xo

- TN trực quan

Khi nào một vật được gọi là vật đàn hồi? Thế nào là lực đàn hồi?

Lực đàn hồi có những đặc điểm gì? Khi lực đàn hồi tăng lên bốn lần thì độ biến dạng của vật tăng hay giảm bao nhiêu lần?

2

phút

ĐVĐ: Các em đều biết muốn

đo độ dài ta dùng thước; đo

khối lượng dùng cân; đo thể

tích dùng bình chia độ, bình

tràn Vậy muốn đo lực ta cần

dùng dụng cụ gì để đo?

- HS lắng nghe

Bài 10 : Lực kế - Phép đo lực Trọng

Trang 10

lượng và khối lượng

Hoạt động 2: Tìm hiểu lực kế.

8

phút

- Yêu câu HS quan sát hình vẽ

đầu bài để trả lời các câu hỏi:

+ Làm thế nào để đo được lực

mà dây cung đã tác dụng vào

mũi tên?

+ Chúng ta có thể dùng 1 loại

dụng cụ đó là lực kế Vậy lực kế

là gì?

+ Chúng ta có nhiều loại lực

kế Nhưng lực kế thường dùng

là lực kế gì?

- GV phát cho mỗi nhóm 1 lực

kế lò xo

- Yêu cầu HS quan sát lực kế

lò xo và điền từ vào câu C1?

- Gọi HS khác nhận xét

- HS quan sát hình vẽ

- HS dự đoán trả lời

- HS trả lời: Lực kế là dụng

cụ dùng để đo lực

- HS: Lực kế thường dùng

là lực kế lò xo

- HS: Nhận dụng cụ

- HS nghiên cứu cấu tạo của lực kế lò xo

C1: (1) lò xo.

(2) kim chỉ thị

(3) bảng chia độ

- HS nhận xét

I Tìm hiểu lực kế

1 Lực kế là gì ?

Lực kế là dụng cụ dùng để đo lực

2 Mô tả lực kế lò

xo đơn giản C1: (1) lò xo.

(2) kim chỉ thị (3) bảng chia độ

Hoạt động 3: Tìm hiểu cách đo lực bằng lực kế.

10

phút

- Yêu cầu HS trả lời câu C3

- GV hướng dẫn HS điều chỉnh

kim chỉ thị về vạch số 0

-Yêu cầu HS dùng lực kế đo

trọng lượng, lực kéo

- Hãy đo trọng lượng của

quyển sách Vật lý lớp 6

- Theo dõi và điều chỉnh cách

đo của HS kịp thời

- HS trả lời câu C3 : (1)

vạch 0

(2) lực cần đo (3) phương

- HS tiến hành đo và so sánh với kết quả của bạn

II Đo một lực bằng lực kế.

1 Cách đo

C3 : (1) vạch 0 (2) lực cần đo (3) phương

Trang 11

- Khi đo cầm lực kế như thế

nào? Tại sao?

- Khi em đo quyển sách là lực

gì, nó có phương như thế nào ?

- HS trả lời câu C5: Khi đo phải cầm lực kế sao cho lò

xo của lực kế nằm ở tư thế thẳng đứng Vì lực cần đo

là trọng lực nó có phương thẳng đứng

- HS trả lời: Lực kế nằm dọc theo phương của lực cần đo Đó là trọng lực; nó

có phương thẳng đứng

2 Thực hành đo lực.

C5: Khi đo phải cầm

lực kế sao cho lò xo của lực kế nằm ở tư thế thẳng đứng, vì lực cần đo là trọng lực nó

có phương thẳng đứng

Hoạt động 4: Tìm hiểu mối liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng.

.

10

phút

- Yêu cầu HS đọc và hoàn

thành câu C6

- Nếu cô có khối lượng là m kg

thì khi đó trọng lượng sẽ là bao

nhiêu Niutơn ?

- Nếu gọi trọng lượng của vật

là P thì: Trọng lượng và khối

lượng có mối liên hệ với nhau

như thế nào?

- Yêu cầu HS viết công thức và

nêu ý nghĩa, đơn vị các đại

lượng trong công thức

- C6: (1) 1N

(2) 200g

(3) 10N

- HS trả lời: Khi đó trọng lượng sẽ là 10 x m (N)

- HS: P = 10m

- HS trả lời:

P = 10m P: trọng lượng của vật;

đơn vị là Niutơn (N)

m: Khối lượng của vật, đơn vị là kilôgam (kg)

III Công thức liên

hệ giữa trọng lượng

và khối lượng.

P: trọng lượng của vật; đơn vị là Niutơn (N)

m: Khối lượng của vật, đơn vị là kilôgam (kg)

Hoạt động 5: Vận dụng

5

phút - Gọi HS trả lời C7.

- Gợi ý: Từ công thức trên em

thấy khi khối lượng của vật

- HS trả lời C7: Vì trọng lượng của vật luôn luôn tỉ

IV Vận dụng.

C7 - Vì trọng lượng

của vật luôn luôn tỉ

P = 10m

Trang 12

tăng (giảm) thì trọng lượng của

vật như thế nào?

- Qua bài học em nhận thấy

thực chất cân bỏ túi là một loại

dụng cụ gì ?

- Yêu cầu HS áp dụng công

thức đã học để làm C9?

lệ với khối lượng của nó nên bảng chia độ lực kế ta

có thể ghi khối lượng vật

- HS trả lời: Cân bỏ túi chính là 1 loại lực kế lò xo

- HS trả lời C9:

m = 3,2tấn = 3200kg Trọng lượng của xe tải là:

P = 10m = 10 x 3200

⇒P = 32.000N

lệ với khối lượng của

nó nên bảng chia độ lực kế ta có thể ghi khối lượng vật

- Cân là 1 loại lực kế

lò xo

C9:

m = 3,2tấn = 3200kg Trọng lượng của xe tải là: P = 10m = 10 x 3200 ⇒P = 32.000N 4 Củng cố: 3 phút - Lực kế là gì? Nêu cấu tạo của nó - Nêu phương pháp dùng lực kế để đo trọng lượng của một vật 5 Dặn dò: 2 phút - Học thuộc bài - Hướng dẫn HS về làm C8 - Về xem lại bài tiết sau kiểm tra 1 tiết RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY:

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	201 KB