Thực phẩm chức năng - Thức ăn của con người trong thế kỷ 21

Các nhà khoa học trên thế giới đã dự báo rằng: Thức ăn của con người trong thế kỷ XXI sẽ là các thực phẩm chức năng. Các hoạt chất Hình chỉ có tính minh họa Mua quảng cáo tại đây Đầm chấm bi 3 tầng thời trang cucre.vn Chấm bi trẻ trung với 2 màu chủ đạo là đen trắng tạo nên nét tao nhã, trẻ trung cho bạn Giảm 50% túi xách freshminerals cho mẹ & bé cucre.vn chất liệu giả da bền, đẹp với kiểu dáng sinh động, thiết kế đẹp mắt, chống thấm Giảm 30% Nhiều mẫu váy đầm xinh mới về cucre.vn Trở thành tâm điểm của các sự kiện mùa hè với váy ôm sát cực kì gợi cảm và nổi bật. Click mua ngay! -46% | 135.000đ mà thực phẩm chức năng mang lại cho con người chính là những vị thuốc quý, giúp con người phòng và chữa bệnh, kể cả những bệnh hiểm nghèo. Đối với nước ta, đây là lĩnh vực có nhiều triển vọng, bởi nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng, bởi giàu kinh nghiệm y học cổ truyền, và chúng ta cũng đã đạt được những thành công bước đầu đáng ghi nhận.

Thực phẩm chức năng - Thức ăn của con người

trong thế kỷ 21

Các nhà khoa học trên thế giới đã dự báo rằng: Thức ăn của con người trong thế kỷ XXI sẽ là các thực phẩm chức

năng Các hoạt chất

Hình chỉ có

tính minh

họa

mà thực phẩm chức năng mang lại cho con người chính là những

vị thuốc quý, giúp con người

phòng và chữa bệnh, kể cả những bệnh hiểm nghèo Đối với nước

ta, đây là lĩnh vực có nhiều triển vọng, bởi nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng, bởi giàu kinh nghiệm y học cổ

truyền, và chúng ta cũng đã đạt được những thành công bước

học (CNSH), một số nước đã tạo ra được các loại thực phẩm thuốc

(alicaments) hay còn gọi là thực

phẩm chức năng (functional food) Các nước Tây âu gọi đây là dược phẩm dinh dưỡng (nutraceutics)

hay thực phẩm bổ sung dinh dưỡng (food suplement ), còn Trung Quốc gọi là thực phẩm bổ dưỡng bảo vệ sức khoẻ Các loại thực phẩm này nằm ở ranh giới giữa thức ăn và

thuốc chữa bệnh Theo dự báo của các chuyên gia, thì “thức ăn của

con người trong thế kỷ XXI là thực phẩm chức năng” Thức ăn không chỉ đảm bảo đủ calo, ngon, sạch,

mà còn phải chứa các hoạt chất

sinh học (HCSH) tự nhiên cần cho

sức khoẻ và sắc đẹp, không chỉ

điều khiển được các hoạt động

chức năng của từng bộ phận trong

cơ thể, tạo cho con người khả năng miễn dịch cao, chống sự lão hoá,

tăng tuổi thọ, mà còn giúp con

người phòng chống được một số

bệnh, kể cả ung thư

Công ty Sakyo - Nhật Bản đã đưa

ra thị trường loại thức ăn “làm đẹp” (cosmetic food) và nhiều sản phẩm

kỳ diệu khác như: Đồ uống có ga cho người có quá nhiều axit và

huyết áp cao; chế phẩm từ vây cá mập làm tăng khả năng miễn dịch cho cơ thể; chế phẩm từ thịt rùa có khả năng chống tai biến mạch máu

não Một số thực phẩm “thông

minh” đã xuất hiện ở châu âu có chứa các HCSH cần cho hoạt động của cấu trúc não bộ Các chế phẩm chống ôxy hoá, chống lão hoá khá phong phú, được bào chế từ các

HCSH như selen hữu cơ,

carotenoid, các vitamin A, C, E, alinxin, zingerol và các tiền

hormone steroid (từ động vật) có tác dụng khử các gốc tự do, kích hoạt các enzym kháng ôxy hoá

trong cơ thể Trên thị trường của chúng ta đã có không ít loại thực phẩm chức năng của Trung Quốc như: Hải văn huyết nguyên (chế

biến từ con ốc vằn), Tinh hoa khẩu phục dịch (dung dịch uống từ hoạt

chất có cấu trúc phân tử 1-6

fructose diphotphat), Dung dịch

cường lực sĩ (thuốc bổ thận), Viên nang ngự lộc tinh (từ máu hươu + giao cổ lan + phục linh), chế phẩm Khang Thai (sản phẩm hợp tác Mỹ

- Trung Quốc dùng cho vận động viên - VĐV) Ngoài ra còn xuất

hiện một số loại thực phẩm chức

năng được nhập từ Pháp và Hàn

Quốc như Ribozinc, Stimol,

Belaf cung cấp cho cơ thể các

nguồn bổ sung vitamin, khoáng

chất

Các nước phát triển có xu hướng ưa chuộng các thực phẩm chức năng hơn là dùng thuốc, theo quan điểm

phòng bệnh hơn chữa bệnh Chính

vì vậy, đa số các tập đoàn sản xuất thuốc đang chuyển sang sản xuất thực phẩm chức năng và tìm được đối tượng tiêu thụ lớn hơn Các

chuyên gia kinh tế đã tính toán

rằng, doanh thu hàng năm của các loại thực phẩm chức năng đã vượt con số 100 tỷ USD Tại các nước trong khu vực, việc ứng dụng

CNSH trong sản xuất thuốc và thực phẩm chức năng đang được quan tâm đặc biệt Malaysia đã xây dựng Viện CNSH Dược phẩm nằm trong

“Thung lũng CNSH - Bio Valley”; Trung Quốc xây dựng “Thung lũng thuốc” lớn nhất thế giới để sản xuất dược phẩm và là nước có nhiều

thành công trong việc nâng cấp

công nghệ y dược cổ truyền thành công nghệ cao

Những thành tựu của công nghệ

enzym - một mũi nhọn của CNSH trong việc tạo ra các peptid có

chuỗi ngắn, trọng lượng phân tử

thấp và có hoạt tính sinh lý, đang

mở ra triển vọng mới đóng góp cho

sự phát triển của công nghiệp chế biến thực phẩm chức năng theo

hướng điều khiển các hệ enzym

trong cơ thể Thí dụ, các dipeptid

có tác dụng chống tăng huyết áp, tetrapeptid chống thụ thai,

heptapeptid ức chế hình thành di

căn, hexa-decapeptid kích thích

tăng miễn dịch Chế phẩm

dipeptid (Ile-Tyr) - ức chế ACE

(enzym chuyển hoá antegiotensin) tách chiết từ thịt của cá cơm, cá

mòi có thể giúp ngư dân, hải quân, thợ lặn làm việc lâu dưới biển vào mùa đông mà vẫn ấm người và

không tăng huyết áp Có thể dự báo rằng, trong tương lai các loại thực phẩm phân tử sẽ thịnh hành Nó

được điều chế từ nhiều chất dinh

dưỡng giàu HCSH và các phân tử

có hoạt tính, giúp phòng ngừa

nhiều bệnh tật, khiến cơ thể vận

hành lành mạnh theo đúng thuyết

về gen và di truyền

Tóm lại, nhiều phụ gia có HCSH từ

động vật, cây cỏ, vi sinh vật được đưa vào thành phần thực phẩm

chức năng, lại có thể điều khiển

được chức năng của từng bộ phận trong cơ thể và phòng chống một số bệnh, kể cả bệnh hiểm nghèo (tăng tạo máu, tăng trí nhớ, tăng hoạt

động cơ bắp, tăng miễn dịch, chống lão hoá, chống “bất lực”, chống thụ thai, cai nghiện, chống di căn,

phòng ngừa ung thư ) Có thể

khẳng định rằng, ngày nay các chất dinh dưỡng chính (đạm, đường,

béo ) lại trở thành vai trò phụ, còn các HCSH đưa vào thực phẩm lại trở thành chính yếu Thức ăn mới này chính là các loại thực phẩm

chức năng, sẽ góp phần cụ thể hoá

một nguyện vọng xa xưa của loài người trên trái đất: Thức ăn của chúng ta sẽ là những vị thuốc của chúng ta!

Thực phẩm chức năng của Việt Nam - Thành công bước đầu và triển vọng

Đối với nước ta hiện nay, việc

nghiên cứu tạo ra các chế phẩm thực phẩm chức năng với phương châm “công nghệ cao, bản sắc cổ truyền” đang là hướng nghiên cứu rất lý thú và có lợi thế, vì lẽ chúng

ta có thế mạnh về tài nguyên sinh học nhiệt đới và có kho tàng kinh

nghiệm phong phú của y học dân tộc Từ việc sử dụng bột cóc làm

thuốc chống bệnh còi xương cho

trẻ em, việc sử dụng côn trùng và các động vật rừng với mục đích bổ dưỡng và làm thuốc chữa bệnh, đến việc sử dụng nhiều loại sản phẩm biển có giá trị dinh dưỡng cao,

dược liệu quý có tác dụng “hồi

xuân cường lực, cải lão hoàn đồng” như “nhất yến sào, nhì bào ngư”, món ăn “Bát trân” gồm 8 loại hải sản quý phục vụ các bữa yến tiệc trong cung đình khi xưa Kho tàng kinh nghiệm này không ngừng

được bổ sung từ thế hệ này qua thế

hệ khác trong quá trình lao động

sản xuất, chinh phục thiên nhiên và

đang được y sinh học hiện đại soi sáng, chứng minh

Gần đây, một số thực phẩm chức

năng do Việt Nam sản xuất trên cơ

sở ứng dụng CNSH để nâng cấp

công nghệ cổ truyền, đã được đưa

ra thị trường nhằm phục vụ nội tiêu

và xuất khẩu Đó là Pantocrin từ

nhung hươu sao Việt Nam, rượu

Tam xà, rượu Tắc kè, rượu Hải

sâm Trong đó, rượu bổ Tam xà

(kích thích tiêu hoá, tuần hoàn, bổ dương, trị thấp khớp) được sản xuất bằng công nghệ enzym, chất lượng cao, được người tiêu dùng trong và ngoài nước ưa thích Sản phẩm đã được nhận Huy chương vàng tại

Hội chợ Triển lãm thành tựu kinh

tế kỹ thuật tại Hà Nội, năm 1995 Những năm gần đây, một số sản

phẩm từ tài nguyên sinh vật rừng

và biển đã được sản xuất dưới dạng viên nang, viên nén, dung dịch

uống trên dây chuyền hiện đại tại nhiều xí nghiệp dược phẩm trong nước Các sản phẩm này là kết quả nghiên cứu nghiêm túc của các

chương trình khoa học và công

nghệ do các viện nghiên cứu, các trường đại học trong nước tiến

hành Đó là các chế phẩm nhuận

gan, lợi mật, tạo máu, dưỡng não, sáng mắt, tăng cường sinh lực (cho VĐV, lực lượng vũ trang và người lao động), phòng chống ung thư

đang được người tiêu dùng ưa

thích Các sản phẩm này hoàn toàn

có liên quan đến số lượng huy

chương giành được Những năm

qua, chúng tôi “đã tiến quân ra

biển” để tìm kiếm các nguồn

HCSH tự nhiên Dưới sự chỉ đạo

của Giáo sư, Viện sỹ Đặng Vũ

Minh, phòng thí nghiệm của chúng tôi đã tham gia một chương trình

nghiên cứu về HCSH biển và đã có được một số kết quả bước đầu rất đáng khích lệ Trong chương trình nghiên cứu, chúng tôi đã tiến hành phân tich sinh hoá 4 loài hải sâm ăn

được (Holothuria

scabra, Actynopyga

echinites,Pachithyon

rubra, Bahachia graeffei); 4 loài

rắn biển ăn được (Lapemis

hardwwickii Gray, Hydrophys

cyanocintus, Microcephalophys

gracillis, Praescula viperina) và

loài cầu gai (Echinoidea) Chúng

tôi đã phát hiện được một số HCSH quan trọng có trong thịt của chúng,

mà chưa thấy có tài liệu nào công bố: Các hormone steroid, glucozit triterpen, carotenoid, neuropeptid, các axit amin không thay thế được, các nguyên tố vi lượng có hoạt tính sinh lý (Fe, Zn, Cu, Se ) Các phát hiện mới này đã tạo cơ sở khoa học soi sáng cho kinh nghiệm y học cổ truyền và vấn đề quan trọng là đã dẫn chúng tôi đến các giải pháp

công nghệ để sản xuất được một số chế phẩm thực phẩm chức năng

phục vụ tăng cường sức khoẻ cho VĐV, lực lượng vũ trang và người lao động Đó là các chế phẩm viên nang Hải sâm (từ hải sâm), Rabiton

và Rabitam (từ rắn biển), Hagaton (từ hải long, cầu gai) Công nghệ

sản xuất các chế phẩm này đều

được tiến hành trên dây chuyền

hiện đại của các công ty, xí nghiệp dược như: Xí nghiệp dược Trung ương 25, Công ty Cổ phần Dược

Traphaco, và đã đăng ký chất lượng hàng hoá tại Cục Vệ sinh An toàn Thực phẩm, được Bộ Y tế cấp giấy phép sản xuất, lưu hành trong toàn quốc Tác dụng y sinh học của các chế phẩm đã được nghiên cứu kỹ trong các mô hình thực nghiệm trên động vật, nghiên cứu trên lâm sàng tại Bệnh viện Bạch Mai và cuối

cùng là ứng dụng trên VĐV Kết

quả cho thấy: Với liều 600

mg/ngày/người (chế phẩm hải sâm, rắn biển) đã giúp phục hồi, thậm

chí phục hồi vượt mức hàng loạt

chỉ tiêu sinh lý, nâng cao thể lực và thành tích của tất cả các VĐV trong thực nghiệm Các chế phẩm này đã góp phần cải thiện tốt các chỉ tiêu tâm lý, hoạt động thần kinh, giúp các VĐV xử lý tốt các tình huống (100% VĐV không mắc lỗi tín hiệu điện tử), các chỉ tiêu thể lực tốt hơn

và trong tập luyện đều đạt thành

tích cao hơn so với đối chứng Mới đây, trong một số công trình khoa học (của một nhóm nghiên cứu tiến hành trên 30 học sinh và 30 VĐV,

và của 2 luận án Tiến sỹ) đã công

bố những phát hiện bổ sung thêm

về tác dụng của các chế phẩm hải sâm, Rabiton Đó là các tác dụng dương tính lên hoạt động chức

năng của trung ương thần kinh và tác dụng giải độc của chế phẩm

viên nang hải sâm trong trường hợp

cơ thể bị nhiễm độc thuốc trừ sâu - Fenobucarb, thuộc nhóm Carbamat đang dùng ở Việt Nam

Thế giới hiện đại đang có xu hướng quay về với các hợp chất thiên

nhiên có trong động vật và cây cỏ, khai thác kinh nghiệm y học cổ

truyền và nền văn minh ẩm thực

của các dân tộc phương Đông, hạn chế tối đa việc đưa các hoá chất

vào cơ thể - thủ phạm của các phản

ứng phụ, quen thuốc, nhờn thuốc (hiện nay, 90-95% số nhóm chất

quan trọng như kháng sinh, các loại vitamin, các nội tiết tố có nguồn gốc hoá học tổng hợp) Xu thế này cùng với những thành công bước đầu đã đạt được và những tiềm

năng to lớn của chúng ta về tài

nguyên sinh học, đó là những cơ sở quan trọng để chúng ta đẩy mạnh nghiên cứu, sản xuất các loại thực phẩm chức năng - một lĩnh vực có nhiều triển vọng