Khái ni m cho vay.. Lãi su t cho vay.. Quy trình tín d ng.. Ph ng pháp h ch toán.. Quy trình k toán theo ph ng th c cho vay..... Tính lãi theo ph ng pháp tích s ...
Trang 1I H C AN GIANG KHOA KINH T - QU N TR KINH DOANH
NGÔ HÀ THÁI QUANG VINH
TH C TR NG VÀ M T S GI I PHÁP NÂNG CAO
HI U QU K TOÁN CHO VAY NG N H N T I
NGÂN HÀNG TMCP M XUYÊN
Chuyên ngành : K Toán Doanh Nghi p
KHOÁ LU N T T NGHI P I H C
Long Xuyên, tháng 6/2009
Trang 2I H C AN GIANG KHOA KINH T - QU N TR KINH DOANH
KHOÁ LU N T T NGHI P I H C
TH C TR NG VÀ M T S GI I PHÁP NÂNG CAO
HI U QU K TOÁN CHO VAY NG N H N T I
NGÂN HÀNG TMCP M XUYÊN
Chuyên ngành : K Toán Doanh Nghi p
Sinh viên th c hi n : NGÔ HÀ THÁI QUANG VINH
L p : DH6KT2 Mã s Sv: DKT052251
Ng i h ng d n : Ths TRÌNH QU C VI T
Long Xuyên, tháng 6/2009
Trang 3KHÓA LU N C HOÀN THÀNH T I KHOA KINH T - QU N TR KINH DOANH
I H C AN GIANG
Ng i h ng d n: Ths.Trình Qu c Vi t
(H tên, h c hàm, h c v và ch ký)
Ng i ch m, nh n xét 1: ………
(H tên, h c hàm, h c v và ch ký)
Ng i ch m, nh n xét 2: ………
(H tên, h c hàm, h c v và ch ký)
Khoá lu n đ c b o v t i H i đ ng ch m và b o v khóa lu n Khoa Kinh t -Qu n tr kinh doanh ngày 15 tháng 06 n m 2009
Trang 4L I C M N
yñññx
Qua 4 n m h c t p và nghiên c u t i tr ng i H c An Giang em nh n th y mình đã ti n b h n r t nhi u đ c bi t là v ki n th c chuyên môn Em xin c m n Ban Giám Hi u nhà tr ng đã t o đi u ki n và môi tr ng t t đ chúng em h c t p và nghiên c u
Em xin c m n các th y cô, nh t là các th y cô Khoa Kinh t - Qu n tr kinh doanh đã t n tình gi ng d y, truy n đ t nh ng ki n th c, kinh nghi m th c t t o cho
em m t n n t ng ki n th c khá v ng ch c đ áp d ng vào công vi c sau này c bi t,
em xin chân thành c m n th y Trình Qu c Vi t đã t n tình h ng d n, góp ý, giúp đ
em hoàn thành khóa lu n t t nghi p
Qua th i gian th c t p t i ngân hàng M Xuyên, em đã h c h i đ c r t nhi u
ki n th c, kinh nghi m th c t quý báu Em xin chân thành cám n Ban Giám đ c đã
t o đi u ki n thu n l i đ em hoàn thành khóa th c t p Em xin cám n các anh ch Phòng k toán chi nhánh Long Xuyên - Ngân hàng M Xuyên, đ c bi t em xin chân thành cám n anh H i - k toán tr ng, ch Trúc, ch H ng - k toán ti n vay, m c dù
b n r n v i công vi c nh ng v n t n tình giúp đ , ch d n, t o đi u ki n cho em ti p xúc v i các nghi p v th c t t i ngân hàng
Xin c m n gia đình, b n bè Cám n m i ng i đã quan tâm, g n bó, giúp đ em trong th i gian qua
Cu i cùng, em xin g i đ n quý th y cô, các anh ch ngân hàng M Xuyên, gia đình và b n bè l i chúc s c kh e, h nh phúc và thành công
Xin chân thành c m n!
Long Xuyên, ngày 15 tháng 6 n m 2009
Sinh viên th c t p
Ngô Hà Thái Quang Vinh
Trang 5PH N TÓM T T
……oOo…….
Trong ho t đ ng ngân hàng, nghi p v k toán cho vay có vai trò r t quan tr ng
B ph n k toán cho vay không ch làm nhi m v ph n ánh, ghi chép t t c các nghi p
v cho vay phát sinh t i ngân hàng mà còn là kênh cung c p thông tin đ u vào quan
tr ng cho các b ph n khác, ph c v h u hi u cho công tác qu n lý giúp hi u qu tín
d ng nói riêng và hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng nói chung ngày càng đ c nâng cao L nh v c k toán cho vay bao g m nhi u nghi p v ph c t p, chi ti t, ch a đ ng nhi u thông tin quan tr ng thông qua đó có th n m b t chính xác tình hình s d ng v n
t i ngân hàng đang di n ra theo chi u h ng nào
Trong n m 2008, cu c kh ng ho ng kinh t th gi i b t ngu n t kh ng ho ng tín
d ng nhà đ t t i M T đó, ng i ta b t đ u đ cao vai trò c a k toán h n, xem đó
nh là công c d báo r i ro đ k p th i ng n ch n Chính ph nhi u n c đã đã chi ra
nh ng kho n ti n kh ng l đ kích thích n n kinh t phát tri n d ng d y T i Vi t Nam, chính ph th c hi n các gói kích c u thông qua các ch ng trình HTLS nh m vào các
đ i t ng d b nh h ng nh t b i cu c suy thoái kinh t toàn c u Vi c HTLS c a chính ph đ c th c hi n d i hình th c Chính ph s bù đ p m t ph n lãi su t cho vay khi đ i t ng đ c HTLS vay v n t i các ngân hàng i u này s nh h ng tr c ti p
đ n công tác k toán cho vay t i m i ngân hàng làm cho s l ng ch ng t , th t c k toán s có nhi u h n, cách h ch toán, tính toán s tr nên ph c t p h n,… đòi h i b
ph n k toán ph i có nh ng thay đ i cho phù h p M c khác, trong tình hình lãi su t đang có xu h ng bi n đ ng nh hi n nay các ngân hàng ph n l n t p trung vào cho vay các kho n vay ng n h n, t i ngân hàng M Xuyên d n cho vay ng n h n chi m trên 80% t ng d n cho vay
Xu t phát t các v n đ trên, xét th y vi c nghiên c u đ tài: “Th c tr ng và m t
s gi i pháp nâng cao hi u qu k toán cho vay ng n h n t i ngân hàng TMCP M Xuyên” là th c s c n thi t
N i dung đ tài bao g m 5 ch ng:
Ch ng 1 M đ u Bao g m: Lý do ch n đ tài, m c tiêu, ph m vi và ph ng pháp nghiên c u
Ch ng 2 C s lý lu n v t ch c công tác k toán và k toán nghi p v cho
vay ng n h n trong ho t đ ng kinh doanh c a NH V i nh ng ki n th c c b n v tín
d ng, k toán nghi p v cho vay ng n h n,…
Ch ng 3 Gi i thi u ngân hàng TMCP M Xuyên và ch ng trình h tr lãi su t
c a Chính ph
Ch ng 4 Ph n ánh th c tr ng k toán cho vay ng n h n và m t s gi i pháp
nh m nâng cao hi u qu k toán cho vay t i ngân hàng TMCP M Xuyên
Ch ng 5 K t lu n - ki n ngh
Trang 6M C L C
v ( w
CH NG 1 M U 1 U
1.1 C s hình thành đ tài 1
1.2 M c tiêu nghiên c u 2
1.3 Ph m vi và đ i t ng nghiên c u 2
1.4 Ph ng pháp nghiên c u 2
CH NG 2 C S LÝ LU N V CÔNG TÁC K TÁC VÀ K TOÁN NGHI P V CHO VAY NG N H N TRONG HO T NG KINH DOANH C A NGÂN HÀNG 3
2.1 Khái quát v k toán NH 3
2.1.1 Khái ni m 3
2.1.2 c đi m k toán NH 3
2.1.3 M c tiêu c a k toán NH 3
2.1.4 V trí c a k toán NH 4
2.2 Ý ngh a và nhi m v c a k toán cho vay 4
2.2.1 Ý ngh a c a k toán cho vay 4
2.2.2 Nhi m v c a k toán cho vay 5
2.3 Nh ng v n đ c b n v tín d ng và tín d ng ng n h n 5
2.3.1 Các v n b n áp d ng 5
2.3.2 Gi i thích t ng 6
2.3.3 Khái ni m cho vay 6
2.3.4 H p đ ng tín d ng .7
2.3.5 Th i h n cho vay 7
2.3.6 Lãi su t cho vay 8
2.3.6.1 Khái ni m: 8
2.3.6.2 Cách tính lãi: 8
2.3.6.3 Mi n, gi m lãi ti n vay 8
2.3.6.4 Lãi ph t 9
2.3.7 Quy trình tín d ng 10
2.3.8 Tín d ng ng n h n 11
2.3.8.1 Khái ni m 11
2.3.8.2 Các ph ng th c cho vay 11
2.4 Nh ng v n đ c b n c a k toán cho vay ng n h n .12
2.4.1 Ch ng t cho vay 12
2.4.2 Tài kho n s d ng 13
2.4.2.1 Tài kho n n i b ng: 13
2.4.2.2 Tài kho n ngo i b ng 16
2.4.2.3 Ph ng pháp h ch toán 17
2.4.2.4.Tính lãi và h ch toán lãi 19
2.4.3 X lý tài s n gán n c a KH 20
2.4.4 Quy trình k toán theo ph ng th c cho vay 20
2.4.4.1 Quy trình k toán cho vay t ng l n 20
2.4.4.2 Quy trình k toán cho vay theo h n m c tín d ng 23
CH NG 3 GI I THI U NGÂN HÀNG TMCP M XUYÊN VÀ CH NG TRÌNH H TR LÃI SU T C A CHÍNH PH 25
3.1 Gi i thi u NH TMCP M Xuyên 25
Trang 73.1.1 S l c v NH TMCP M Xuyên 25
3.1.2 C c u t ch c và ch c n ng c a NH 26
3.1.2.1 C c u t ch c 26
3.1.2.2 Ch c n ng t ng b ph n 27
3.1.3 Ph m vi ho t đ ng 29
3.1.4 Tình hình ho t đ ng kinh doanh .29
3.2 Gi i thi u ch ng trình h tr lãi su t c a Chính ph 31
3.2.1 M c đích .31
3.2.2 i t ng và ph m vi áp d ng 31
3.2.3 Nguyên t c, th i h n, m c lãi su t h tr và ph ng th c h tr lãi su t 31
3.2.4 Quy trình và trách nhi m c a NH th ng m i th c hi n h tr lãi su t 31
CH NG 4 TH C TR NG VÀ M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU K TOÁN CHO VAY T I NGÂN HÀNG TMCP M XUYÊN 34
4.1 Tình hình th c hi n k toán cho vay t i NH TMCP M Xuyên 34
4.1.1 Các v n b n, h s th c hi n k toán cho vay t i NH TMCP M Xuyên 34
4.1.1.1 V n b n th c hi n 34
4.1.1.2 H s cho vay 35
4.1.2 Quy trình k toán ti n vay ng n h n 37
4.1.2.1 Ch ng t s d ng 37
4.1.2.2 TK s d ng 37
4.1.2.3 N i dung TK ti n vay 39
4.1.2.4 Quy trình k toán ti n vay 40
4.1.2.5 Ch ng trình qu n lý k toán, tín d ng t i NH M Xuyên 42
4.1.3 D phòng r i ro tín d ng 42
4.1.3.1 V n b n th c hi n 42
4.1.3.2 Phân lo i n 42
4.1.3.3 T l trích l p d phòng c th 44
4.1.3.4 M c d phòng c th và d phòng chung 44
4.1.3.5 S d ng d phòng 44
4.1.3.6 Vi c trích l p d phòng r i ro t i NH M Xuyên 45
4.1.4 Các ph ng pháp tính lãi và tr ng h p áp d ng 47
4.1.4.1 Tính lãi theo ph ng pháp tích s 47
4.1.4.2 Tính lãi cho vay tr góp theo d n gi m d n 47
4.1.4.3 Tính lãi theo ph ng pháp lãi g p 47
4.2 K toán nghi p v cho vay ng n h n 49
4.2.1 K toán giai đo n gi i ngân 49
4.2.2 K toán giai đo n thu n đ i v i h s vay thông th ng 51
4.2.3 K toán các kho n vay đ c h tr lãi su t .55
4.2.3.1 Cách đ t s h p đ ng và TK áp d ng .55
4.2.3.2 Nh p d li u h p đ ng tín d ng 55
4.2.3.3 Qu n lý và l u tr các kho n vay đ c h tr lãi su t 57
4.2.3.4 K toán thu lãi đ i v i h s vay đ c h tr lãi su t .57
4.2.3 Sao kê kh c 65
4.2.4 M t s v n đ trong k toán cho vay ng n h n 65
4.2.4.1 V n đ t t toán tr c h n .65
4.2.4.2 V n đ kh c đã gi i ngân “không đ c HTLS” nh ng sau khi th m đ nh l i thì đ c h tr lãi su t 01 ph n v n vay 66
4.2.4.3 Tr ng h p khê c đã gi i ngân “đ c h tr lãi su t” nh ng sau khi th m đ nh l i thì ch có m t ph n v n vay đ c h tr lãi su t 67
Trang 84.2.5 Nh ng k t qu đ t đ c c a công tác k toán cho vay ng n h n .68
4.3 M t s gi i pháp góp ph n nâng cao hi u qu k toán cho vay ng n h n t i NH TMCP M Xuyên 69
4.3.1 Hi n đ i hóa ch ng trình qu n lý 69
4.3.2 Nâng c p h th ng máy tính 70
4.3.3 B sung h ng d n cách đi n thông tin vào h s tín d ng trong b h s 70 4.3.4 Nâng cao trình đ đ i ng nhân viên NH đ đáp ng yêu c u kinh doanh trong c ch th tr ng 70
4.3.5 Th c hi n đôn đ c thu n và thu lãi phù h p v i th c tr ng t ng kho n vay 71
CH NG 5 K T LU N - KI N NGH 72
5.1 K t lu n 72
5.2 Ki n ngh 73
5.2.1 i v i nhà n c và các c quan qu n lý đ a ph ng 73
5.2.2 i v i Ngân hàng Nhà n c và B tài chính 73
5.2.3 i v i các C quan giáo d c - đào t o 75
5.2.4 i v i Ngân hàng M Xuyên 76
TÀI LI U THAM KH O 78
PH L C 79
Trang 9DANH M C B NG VÀ HÌNH
v ( w
B ng 2.1 B ng tóm t t qui trình tín d ng 10
B ng 3.1 K t qu ho t đ ng kinh doanh nh ng n m g n đây c a NH M Xuyên (t n m 2006- 2008) 30
B ng 4.1 T l trích l p d phòng c th 44
B ng 4.2 Chi ti t các kho n d phòng r i ro 46
Hình 3.1 S đ t ch c c a NH M Xuyên 26
Trang 10DANH M C KÝ HI U, CH VI T T T TRONG BÀI VI T
v ( w
NH TMCP Ngân hàng th ng m i c ph n
TMCP Th ng m i c ph n
NHNN Ngân hàng nhà n c
TCTD T ch c tín d ng
H TD H p đ ng tín d ng
HTLS H tr lãi su t
DPRR D phòng r i ro
KT K toán
TSB Tài s n b o đ m
RRTD R i ro tín d ng
SXKD S n xu t kinh doanh
CBCNV Cán b công nhân viên
HTTK H th ng tài kho n
HTTKKT H th ng tài kho n k toán
HTKT H th ng k toán
Trang 11Th c tr ng và m t s gi i pháp nâng cao hi u qu k toán cho vay ng n h n t i MXBank
CH NG 1
1.1 C s hình thành đ tài
T sau i H i VI, Vi t Nam đã có nh ng b c phát tri n nh y v t v i nh ng thành t u kinh t - xã h i to l n trong công cu c đ i m i, đ c nhi u n c trên th gi i
ca ng i và h c h i i s ng c a nhân dân t ng b c đ c c i thi n Trong nh ng thành t u đó, có s đóng góp to l n c a ngành tài chính - NH, ho t đ ng c a NH trong
nh ng n m qua đã góp ph n thúc đ y n n kinh t phát tri n, kìm ch l m phát,…
Trong n n kinh t th tr ng, các doanh nghi p ch u s tác đ ng m nh m b i các quy lu t kinh t khách quan nh : Quy lu t cung - c u, quy lu t c nh tranh,… i u này đòi h i doanh nghi p ph i n ng đ ng n m b t nhu c u, xu h ng c a th tr ng đ có
nh ng thay đ i k p th i trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh Mu n đ c nh v y đòi
h i doanh nghi p ph i có n ng l c v v n và có k ho ch s d ng v n hi u qu Trong
b i c nh bi n đ ng c a n n kinh t th tr ng, doanh nghi p ph i bi t t n d ng ngu n
v n c v n i l c và ngo i l c Lúc này, vai trò c a các NH th ng m i mang tính ch t quy t đ nh đ i v i n n kinh t V i ch c n ng t o ti n các NH th ng m i góp ph n làm gia t ng kh i ti n t cho n n kinh t , đáp ng các nhu c u v n cho n n kinh t Các
NH cung c p cho xã h i m t hàng hóa đ c bi t đó là ti n, nó không chuy n giao quy n
s h u mà ch chuy n giao quy n s d ng cho ng i đi vay do đó r i ro th t thoát v n
c a NH là r i ro mang tính th ng xuyên, khi NH b v n ra cho vay nh ng không thu
h i đ c đ y đ v n và lãi đúng h n, đi u này nh h ng không nh ng đ n l ng v n kinh doanh mà còn nh h ng đ n k ho ch s d ng v n nói riêng, và k ho ch kinh doanh nói chung c a NH h n ch tính tr ng đó, đòi h i các NH ph i có m t HTKT
đ c t ch c và ho t đ ng có hi u qu K toán NH có vai trò đ c bi t trong vi c cung
c p s li u, ph n ánh toàn b di n bi n ho t đ ng kinh t , nh đó có th ki m tra tình hình huy đ ng, s d ng v n c a đ n v có hi u qu không c bi t l nh v c k toán cho vay góp ph n hi u qu trong vi c kh c ph c tình tr ng th t thoát v n trong ho t
đ ng tín d ng c a NH, đ ng th i k toán nghi p v cho vay còn là nghi p v quan
tr ng và chi m t tr ng l n trong công tác k toán c a NH
V i vai trò là c u n i trung gian gi a các ch th th a v n và thi u v n, các TCTD là nhân t quan tr ng có ý ngh a quy t đ nh hàng đ u cho s phát tri n c a n n kinh t Là m t trong s ít các NH trên đ a bàn t nh An Giang xác đ nh u tiên hàng đ u
là đ m b o ngu n v n tín d ng trong l nh v c nông nghi p - nông thôn v i d n trong
l nh v c nông nghi p - nông thôn và các ngành liên quan đ n nông nghi p chi m trên 82% t ng d n tín d ng (n m 2008) NH th ng m i c ph n M Xuyên đã có nh ng đóng góp đáng k vào s nghi p phát tri n tam nông (nông nghi p - nông thôn - nông dân) c a t nh nhà nói riêng, và c a c n c nói chung Trong k ho ch s p t i, NH M Xuyên ti p t c xác đ nh m t tr n ch l c “Tam nông” và g n li n v i th tr ng nông nghi p - nông thôn trong chi n l c đ u t và làm n n t ng v ng ch c đ m r ng đ u
t vào doanh nghi p nh và v a v i ph ng châm “Phát tri n tam nông - ng hành doanh nghi p” Tuy nhiên, ho t đ ng s n xu t nông nghi p ch u nh h ng r t l n b i các y u t khách quan nh : th i ti t, d ch b nh, thiên tai, Bên c nh đó còn là nh ng
bi n đ ng đ u vào và đ u ra c a s n ph m nên ch a đ ng nhi u r i ro trong cho vay đ i
v i l nh v c này Lúc này vai trò c a công tác k toán cho vay là ph i t ch c nh th này đ không ch đ m b o NH ho t đ ng có hi u qu cao mà còn gi m nguy c th t thoát v n
Trang 12Th c tr ng và m t s gi i pháp nâng cao hi u qu k toán cho vay ng n h n t i MXBank
Trong ph n l n th i gian c a n m 2008, s kh ng ho ng c a các t p đoàn kinh t
l n nh h ng tiêu c c đ n n n kinh t toàn c u, h qu là l m phát gia t ng, s n xu t đình tr ,… Chính Ph Vi t Nam đã th c hi n hàng lo t các bi n pháp đi u ti t kinh t
V mô, v i vi c th c hi n chính sách th t ch t ti n t c a NHNN nh : đi u ch nh t l
d tr b t bu c, lãi su t c b n, ki m soát t ng tr ng tín d ng,…nh m c ng c th
tr ng ti n t , đi u này gây nh h ng tr c ti p đ n k ho ch kinh doanh c a các NH trong đó có NH M Xuyên Tuy nhiên, tính đ n tháng 11/2008 ho t đ ng kinh doanh c a
NH M Xuyên đ t đ c k t qu kh quan, t ng d n cho vay đ t 1.277 t đ ng (trong
đó nông nghi p - nông thôn và các ngành liên quan đ n nông nghi p chi m 82,53%), l i nhu n tr c thu 83,153 t đ ng, t ng 18,66% so v i c n m 2007 Có đ c đi u này có
ph i là do ho t đ ng kinh doanh nói chung và ho t đ ng k toán cho vay trong NH TMCP
M Xuyên nói riêng đ c t ch c th c s t t?
Xu t phát t các v n đ trên, em quy t đ nh nghiên c u đ tài:
“Th c tr ng và m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu k toán cho vay
ng n h n t i NH TMCP M Xuyên”
1.2 M c tiêu nghiên c u
- Mô t th c tr ng k toán cho vay ng n h n t i NH TMCP M Xuyên
- Ph n ánh vi c áp d ng chính sách HTLS c a Chính Ph vào l nh v c k toán
cho vay c a NH TMCP M Xuyên
- a ra m t s gi i phápgóp ph n nâng cao hi u qu k toán cho vay ng n h n
t i NH TMCP M Xuyên
1.3 Ph m vi và đ i t ng nghiên c u
tài t p trung nghiên c u cách th c t ch c, x lý, h ch toán m t s nghi p v
k toán cho vay ng n h n ch y u t i NH TMCP M Xuyên
1.4 Ph ng pháp nghiên c u
Ngu n c s d li u:
- Các quy t đ nh, s tay, v n b n h ng d n c a NH TMCP M Xuyên
- Các thông tin, bài báo, bài vi t có liên quan trên sách, báo, t p chí chuyên ngành, internet…
- Thông tin thu th p đ c t cán b k toán thông qua trao đ i, ph ng v n
- Thông tin t cán b tín d ng v quy trình th m đ nh tín d ng, thu n , thu lãi…
- Thu th p thông tin, d li u
- Quan sát
- Tính toán, t ng h p s li u, l p bút toán ph n ánh
- i chi u, so sánh s li u đã tính toán v i các ch ng t k toán