Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi khu vực phía Bắc

Tr ng i h c kinh t qu c dân

-š&› -Tr n Th D

Hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành

n ph m trong các doanh nghi p ch bi n th c n

ch n nuôi thu c khu v c phía b c

Chuyên ngành:

Tóm t t Lu n v n Th c s

Hà N i – 2007

Ch ng 1: C s lý lu n V k toán chi phí s n xu t và tính giá thành

n ph m trong các doanh nghi p s n xu t

Trong ch ng này, lu n v n trình bày m t s v n c b n v k toánchi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong các doanh nghi p s n xu t,bao g m:

1.1 M t s v n chung v chi phí s n xu t và giá thành s n ph m trong các doanh nghi p s n xu t

1.1.1 Khái ni m:

- Chi phí s n xu t là bi u hi n b ng ti n c a toàn b hao phí v lao

ng s ng, lao ng v t hóa và các chi phí khác mà doanh nghi p b ra

ti n hành s n xu t trong m t th i k

- Giá thành s n xu t s n ph m là chi phí s n xu t tính cho m t kh i

ng ho c n v s n ph m (hay công vi c, lao v ) do doanh nghi p ã s n

xu t hoàn thành

1.1.2 Phân lo i chi phí s n xu t

- Phân lo i chi phí theo tính ch t kinh t c a chi phí (hay phân lo i chiphí theo y u t ): Chi phí nguyên v t li u, Chi phí nhân công, Chi phí kh uhao TSC , Chi phí d ch v mua ngoài, Chi phí b ng ti n khác

- Phân lo i chi phí s n xu t theo kho n m c chi phí trong giá thành

n xu t: Chi phí nguyên v t li u tr c ti p, Chi phí nhân công tr c ti p, Chiphí s n xu t chung

- Phân lo i chi phí s n xu t theo quan h gi a chi phí v i kh i l ng

n ph m, công vi c hoàn thành: Bi n phí, nh phí và chi phí h n h p

- Phân lo i chi phí s n xu t theo kh n ng quy n p chi phí vào các i

ng k toán chi phí: Chi phí tr c ti p và chi phí gián ti p

- Phân lo i chi phí theo th m quy n ra quy t nh: Chi phí ki m soát

c và chi phí không ki m soát c

- C n c vào vi c s d ng chi phí trong quá trình l a ch n các ph ng

án có: Chi phí chênh l ch, chi phí chìm và chi phí c h i

1.1.3 Nhi m v c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m.

- Xác nh i t ng k toán t p h p chi phí và i t ng tính giáthành phù h p v i c m và yêu c u qu n lý c a doanh nghi p

- T ch c v n d ng các tài kho n k toán h ch toán chi phí s n

xu t và giá thành s n ph m cho phù h p ph ng pháp k toán hàng t n kho

* i t ng t p h p chi phí s n xu t: là ph m vi, gi i h n mà chi phí

n xu t c n ph i c t p h p nh m áp ng yêu c u ki m tra giám sát chi

phí s n xu t và yêu c u tính giá thành s n ph m.

* Ph ng pháp k toán t p h p chi phí s n xu t: Bao g m ph ngpháp tr c ti p và ph ng pháp phân b gián ti p

* K toán t p h p chi phí s n xu t

- K toán t p h p và phân b chi phí nguyên v t li u tr c ti p (S 1.7)

- K toán t p h p và phân b chi phí nhân công tr c ti p (S 1.8)

- K toán t p h p và phân b chi phí s n xu t chung (S 1.9)

- K toán t ng h p chi phí s n xu t toàn doanh nghi p:( S 1.10, 1.11)

Lu n v n trình bày khái quát 2 cách xác nh chi phí s n xu t:

- Ph ng pháp xác nh chi phí s n xu t theo công vi c:

- Ph ng pháp xác nh chi phí s n xu t theo quá trình s n xu t:

1.4.2 nh m c và d toán chi phí s n xu t:

* nh m c chi phí nguyên v t li u tr c ti p:.

nh m c chi phínguyên li u tr c ti pcho m t n v s n ph m

nh m c giá lao ng

tr c ti p x

nh m c l ng th igian lao ng tr c ti p

n ph m

* T ng h p các nh m c chi phí s n xu t:

Kho n m c S l ng

(Cho 1 n vSP)

n giá(Cho 1 n vSP)

Chi phí SX(Cho 1 n vSP)

- CP NVL tt

- CP NC tt

- CP SX chungChi phí SX cho 1

n v SP

* D toán chi phí s n xu t

- D toán s n l ng s n xu t (B ng s 1.3)

- D toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p (B ng s 1.4)

- D toán chi phí nhân công tr c ti p (B ng s 1.5)

- D toán chi phí s n xu t chung (B ng s 1.6)

1.4.3 Phân tích thông tin chi phí v i vi c ra quy t nh qu n tr doanh nghi p:

Trên c s thông tin chi phí và giá thành s n ph m s n xu t, doanhnghi p ti n hành phân tích thông tin trên m t s khía c nh sau:

Ch ng 2: Th c tr ng k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m trong các doanh ghi p Ch Bi n Th c n Ch n Nuôi thu c khu

- Trong t ng dòng s n ph m l i chia thành các nhóm th c n cho t ng

lo i v t nuôi, theo l a tu i và nhu c u dinh d ng

2.1.3 c m t ch c b máy k toán trong các doanh nghi p CBTACN:

máy k toán th ng c l a ch n là hình th c t p trung

2.2 Th c tr ng k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong các doanh nghi p CBTACN thu c khu v c phía B c:

2.2.1 c m và cách phân lo i chi phí s n xu t:

- Chi phí nguyên v t li u tr c ti p: Bao g m giá tr các lo i nguyên

t li u thô và nguyên v t li u tinh c s d ng s n xu t s n ph m

- Chi phí nhân công tr c ti p: bao g m toàn b chi phí v ti n l ng,

ti n th ng có tính ch t l ng, các kho n BHXH, BHYT, KPC c a côngnhân tr c ti p tham gia vào quá trình s n xu t s n ph m

- Chi phí s n xu t chung: bao g m toàn b chi phí s n xu t còn l i

phát sinh trong ph m vi phân x ng s n xu t

2.2.2 i t ng và ph ng pháp xác nh chi phí s n xu t:

* i t ng t p h p chi phí: là toàn b quy trình công ngh s n xu t

n ph m

* Ph ng pháp xác nh chi phí:

- Ph ng pháp tr c ti p: Chi phí v nguyên v t li u tr c ti p, chi phínhân công tr c ti p có th t p h p tr c ti p cho t ng lo i s n ph m

- Ph ng pháp phân b gián ti p: Chi phí s n xu t chung c t p

p chung cho toàn b quy trình công ngh s n xu t s n ph m cu i k m i

ti n hành phân b chi phí s n xu t chung cho t ng lo i thành ph m tínhgiá thành s n xu t c a t ng lo i s n ph m

2.2.3 N i dung k toán các kho n m c chi phí s n xu t:

- H th ng tài kho n k toán: TK 621, TK 622, TK 627, TK 154

- H th ng ch ng t k toán: H th ng ch ng t c các doanhnghi p s d ng úng quy nh c a B tài chính

- H th ng s sách:

+ S chi ti t: s chi ti t chi phí nguyên v t li u tr c ti p, s chi ti tchi phí nhân công tr c ti p, s chi ti t chi phí s n xu t kinh doanh d dang, chi ti t thành ph m, …

+ S t ng h p: S t ng h p bao g m s nh t ký chung, s cái các tàikho n 621, 622, 627, 154, Ch ng t ghi s và S ng ký ch ng t ghi s …

2.2.3.1 H ch toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p:

- i v i Công ty C ph n phát tri n công ngh nông thôn, Công ty

ph n Hoa Mai Vàng, Công ty c ph n phát tri n công ngh ch n nuôiHoàng Linh: Trên c s l nh s n xu t kiêm phi u xu t v t t , ph m m m

n c vào mã s n ph m ghi s chi ti t Tài kho n 621 “Chi phí nguyên

t li u tr c ti p” chi ti t theo t ng mã hàng, và lên s cái tài kho n 621

“Chi phí nguyên v t li u tr c ti p”, ng th i c n c vào L nh s n xu tkiêm phi u xu t v t t , ch ng trình s ghi s nh t ký chung theo th tphát sinh nghi p v Cu i k , k toán th c hi n bút toán k t chuy n s li utrên tài kho n chi ti t 621, và s li u trên s cái TK 621 sang tài kho n chi

ti t 154 “Chi phí s n xu t kinh doanh d dang” và s cái tài kho n 154 “Chiphí s n xu t kinh doanh d dang” (M u bi u 2.3) (M u bi u 2.4).

- i v i Công ty TNHH Minh Tâm, trên c s các Phi u xu t kho, toán l p Ch ng t ghi s (M u bi u 2.6) làm c s ghi vào s cái TK

621 “Chi phí nguyên v t li u tr c ti p” (M u bi u 2.7)

2.2.3.2 H ch toán chi phí nhân công tr c ti p:

Các công ty CBTACN thu c khu v c phía B c u tính l ng côngnhân tr c ti p theo s n ph m và c th hi n trên B ng phân b s 1: Phân

ti n l ng và b o hi m xã h i

ó, c n c vào b ng phân b ti n l ng và b o hi m xã h i ghi chi ti t các tài kho n chi phí nhân công tr c ti p cho t ng lo i s n ph m(M u bi u 2.10), ch ng trình ph n m m s t ng lên S cái tài kho n 622

“Chi phí nhân công tr c ti p” (M u bi u 2.11)

i Công ty TNHH Minh Tâm, quá trình tính chi phí nhân công tr c

ti p c ng t ng t (M u bi u 2.13), k toán l p ch ng t ghi s và ghi vào cái TK 622 “Chi phí nhân công tr c ti p” c a t ng tháng (M u bi u 2.15)

- i v i các kho n trích B o hi m xã h i, b o hi m y t , kinh phícông oàn c các doanh nghi p th c hi n trích n p theo úng quy nh

hi n hành

2.2.3.3 H ch toán chi phí s n xu t chung:

i các doanh nghi p CBTACN thu c khu v c phía B c, toàn b chiphí s n xu t chung c t p h p trên TK 627 “Chi phí s n xu t chung”

- Công ty C ph n phát tri n công ngh nông thôn, Công ty c ph nHoa Mai Vàng, Công ty c ph n phát tri n công ngh ch n nuôi HoàngLinh: Tiêu chu n c các doanh nghi p l a ch n phân b chi phí s n

xu t chung cho t ng m t hàng là chi phí nhân công tr c ti p (M u bi u 2.16)

- Công ty TNHH Minh Tâm: Khi phát sinh các kho n chi phí s n xu tchung, k toán t p h p ch ng t g c liên quan n chi phí s n xu t chung.Sau kho ng 3 n 5 ngày, trên c s các Phi u xu t kho nguyên li u dùng

cho s n xu t chung, Phi u xu t kho d ng c cho s n xu t chung t i phân

ng, các ch ng t liên quan… k toán l p Ch ng t ghi s (M u bi u

2 17) c ính kèm các ch ng t g c ghi s cái TK 627 “Chi phí s n

+ Công ty c ph n phát tri n công ngh ch n nuôi Hoàng Linh, Công

ty TNHH Minh Tâm và Công ty C ph n Hoa Mai Vàng:

N TK 811 “Chi phí khác”

Có TK 154 “Chi phí s n xu t kinh doanh d dang”

+ Công ty c ph n phát tri n công ngh nông thôn (RT ):

Khi trích tr c s h ch toán:

TK 632 “Giá v n hàng bán”

Có TK 159 “D phòng gi m giá hàng t n kho”

Khi có m s n ph m b h ng không th s a ch a c, doanh nghi p

ti n hành h ch toán giá tr c a m s n ph m h ng nh sau:

TK 159 “D phòng gi m giá hàng t n kho”

Có TK 154 “Chi phí s n xu t kinh doanh d dang”

- H ch toán ng ng s n xu t do s a ch a máy móc thi t b ho c dokhông có n hàng Không ti n hàng trích tr c chi phí ng ng s n xu t

- K toán trích tr c ti n l ng ngh phép c a công nhân tr c ti p s n

xu t: Các doanh nghi p này u ch a có k ho ch trích tr c ti n l ngngh phép c a công nhân tr c ti p s n xu t s n ph m

2.2.4 K toán t ng h p chi phí s n xu t và ánh giá s n ph m d dang

trong k :

2.2.4.1, K toán t ng h p chi phí s n xu t:

- Công ty C ph n phát tri n công ngh nông thôn, Công ty c ph nHoa Mai Vàng, Công ty c ph n phát tri n công ngh ch n nuôi HoàngLinh: Tài kho n 154 c ng c m chi ti t cho t ng lo i thành ph m, cu i

t TK 621, TK 622, TK 627 c k t chuy n sang TK 154 theo t ng lo ithành ph m (M u bi u 2.19), (M u bi u 2.20) Cu i tháng, ch ng trình

p B ng tính giá thành s n ph m cho t ng tháng (M u bi u s 2.21)

- T i Công ty TNHH Minh Tâm, cu i tháng k toán l p ch ng t ghi (M u bi u 2.22) th c hi n bút toán k t chuy n 3 kho n m c chi phí

c t p h p trên 3 tài kho n t ng h p: TK 621, TK 622, TK 627 và làm

n c ghi vào s cái TK 154 “Chi phí s n xu t kinh doanh d dang” (M u

- T i Công ty C ph n phát tri n công ngh nông thôn, Công ty c

ph n Hoa Mai Vàng, Công ty c ph n phát tri n công ngh ch n nuôi HoàngLinh: s d ng ph ng pháp gi n n

- T i Công ty TNHH Minh Tâm: S d ng ph ng pháp tính giá thànhtheo t l trên c s tiêu chu n phân b là giá thành nh m c c a t ng lo i

n ph m l p B ng tính giá thành th c t (M u bi u 2.27)

2.3 ánh giá th c tr ng công tác k t toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m trong các doanh nghi p CBTACN thu c khu v c phía B c.

2.3.1 u m:

- Các doanh nghi p u xác nh c vai trò c a công tác k toán chi phí

n xu t và tính giá thành trong vi c cung c p thông tin cho doanh nghi p

- công tác l p và t ch c luân chuy n ch ng t , ghi chép trên

các s k toán c a doanh nghi p u c ti n hành theo úng ch và

m b o cung c p thông tin nhanh, chính xác và phù h p v i c m riêng

a t ng doanh nghi p

- t ch c tài kho n k toán Các doanh nghi p u t ch c s

ng các tài kho n k toán ph c v công tác k toán chi phí s n xu t và tínhgiá thành theo úng ch k toán

- V t ch c v n d ng h th ng s k toán a s các doanh nghi p

CBTACN thu c khu v c phía B c u ã c trang b ph n m m k toán

i y các s sách k toán theo úng ch k toán, c p nh t theo ch

k toán m i

- t ch c báo cáo, thông tin k toán chi phí s n xu t và tính giá

thành c a các doanh nghi p CBTACN thu c khu v c phía B c ã áp ng

c yêu c u thông tin cho vi c l p báo cáo tài chính n m theo úng quy

nh c a nhà n c

- V phân lo i chi phí s n xu t: Các doanh nghi p CBTACN thu c khu

c phía B c u ã ti n hành phân lo i chi phí theo m c ích và công d ng

a chi phí t o u ki n thu n l i cho công tác tính giá thành s n ph m

- V vi c xác nh k h ch toán: Vi c xác nh k h ch toán là tháng

là phù h p

- V l a ch n tiêu th c phân b chi phí: a s các doanh nghi pCBTACN thu c khu v c phía B c ã l a ch n tiêu th c là chi phí nhân công

tr c ti p phân b chi phí s n xu t chung cho các s n ph m là phù h p v i

c m s n ph m, giúp cho vi c xác nh giá thành c a t ng s n ph m

c chính xác

Riêng công ty TNHH Minh Tâm, do vi c xác nh ph ng pháp tínhgiá thành là ph ng pháp t l , nên vi c l a ch n tiêu th c phân b là giáthành nh m c là h p lý

2.3.2 Nh c m:

Trên góc k toán tài chính:

- i v i tên s chi ti t và s cái tài kho n:

Trong các công ty s d ng ph n m m k toán Fast, tên s không nên t là:

“S chi ti t c a m t tài kho n”, “S cái c a m t tài kho n” mà nên i là

“S chi ti t c a tài kho n”, “S cái c a tài kho n”

ti p, chi phí nhân công tr c ti p.

Công ty TNHH Minh Tâm s d ng ph ng pháp phân b gián ti p t p

p và phân b chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p

là ch a h p lý

- V l a ch n n v tính giá thành là kg:

Trong các doanh nghi p ch bi n th c n ch n nuôi thu c khu v c phía B c

th ng l a ch n n v tính giá thành là kg, trong khi ó thành ph m l i

c óng thành bao nh p kho là không h p lý

- i v i vi c h ch toán chi phí s n xu t chung:

Theo quy t nh s 15/2006/Q -BTC ngày 20 tháng 3 n m 2006 c a B

tr ng B Tài chính thì Chi phí s n xu t chung ph n ánh trên TK 627 ph i

c h ch tóan chi ti t theo 2 lo i: Chi phí s n xu t chung c nh và Chiphí s n xu t chung bi n i

+ Chi phí s n xu t chung bi n i c phân b h t vào chi phí ch

bi n cho m i n v s n ph m theo chi phí th c t phát sinh

+ Chi phí s n xu t chung c nh ch c phân b h t vào chi phí ch

- Vi c phân lo i chi phí ph c v công tác qu n tr doanh nghi p ch a

c xem xét, mà ch phân lo i chi phí theo kho n m c chi phí trong giáthành s n xu t ph c v h ch toán chi phí và tính giá thành trong k toántài chính

- a s các doanh nghi p CBTACN thu c khu v c phía B c u ch axây d ng c nh m c, d toán v chi phí s n xu t m t cách y , chínhxác

- Ph ng pháp phân tích chi phí - kh i l ng - l i nhu n ch a ccác doanh nghi p quan tâm, do ó ch a th c s phát huy tác d ng trong vi c

a ch n ph ng án t i u

Ch ng 3: Hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m trong các doanh nghi p Ch Bi n Th c n Ch n Nuôi thu c khu

3.1.1 Chi n l c phát tri n ngành CBTACN n n m 2015

Trong giai n 2006-2015, ngành ch n nuôi s phát tri n theo h ng

p trung công nghi p quy mô l n có n ng su t, ch t l ng, hi u qu và s c

nh tranh cao, m b o v sinh thú y và an toàn th c ph m Ngành ch nnuôi ph n u n n m 2010 t 30% t tr ng ch n nuôi trong nông nghi p

và n m 2015 là 35%

3.1.2 Nh ng yêu c u t ra trong quá trình hoàn thi n công tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong các doanh nghi p CBTACN.

- N i dung hoàn thi n ph i phù h p v i chu n m c k toán trong n c

ng nh chu n m c k toán qu c t ng th i ph i m b o nh ng nguyên

c c a ch k toán tài chính hi n hành

- N i dung hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành ph i

áp ng nhu c u s d ng thông tin c a doanh nghi p ph c v cho công tác

qu n lý kinh t tài chính c a nhà qu n tr em l i hi u qu cao h n

- N i dung hoàn thi n công tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành

n ph m ph i m b o d a trên nh ng u ki n th c t c a doanh nghi p

- Hoàn thi n công tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

3.2.2 Gi i pháp hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành

n ph m trong các doanh nghi p CBTACN thu c khu v c phía B c:

3.2.2.1 Hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m