Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp tại Công ty cơ khí xây dựng.

Xuất phát từ điều kiện trên tôi đã chọn đề tài "Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng" c

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nền kinh tế nước ta đang phát triển theo xu hướng toàn cầu hoá, đã và đang tác động mạnh mẽ đến hoạt động của doanh nghiệp Trong điều kiện cạnh tranh, các doanh nghiệp phải tìm mọi cách tiết kiệm chi phí, hạ giá thành để tăng lợi nhuận, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

Hạch toán chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm luôn luôn là mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp, đồng thời nó cũng là mối quan tâm của các cơ quan chức năng của Nhà nước thực hiện công tác quản lý doanh nghiệp

Quản trị chi phí và giá thành sản phẩm là một trong những nội dung có ý nghĩa quan trọng hàng đầu trong các doanh nghiệp đặc biệt với những doanh nghiệp có quy mô lớn

Để thực hiện mục tiêu quản trị chi phí và giá thành sản phẩm nhằm tối đa hoá lợi nhuận và tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện hội nhập kinh tế, thông tin về chi phí và giá thành sản phẩm có vị trí đặc biệt quan trọng đối với các nhà quản trị thuộc nhiều cấp độ khác nhau trong doanh nghiệp

Xuất phát từ điều kiện trên tôi đã chọn đề tài "Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng" cho luận văn thạc sỹ của mình

2 Mục đích nghiên cứu

- Hệ thống hoá, khái quát những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp trong các doanh nghiệp xây dựng

- Mô tả, đánh giá thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại các đơn vị thành viên thuộc Tổng công ty cơ khí xây dựng

- Đề xuất một số biện pháp cơ bản nhằm hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp tại Tổng công ty cơ khi xây dựng

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn đi sâu nghiên cứu thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại các đơn vị thành viên trực thuộc Tổng công ty cơ khí xây dựng

4 Phương pháp nghiên cứu

Dựa trên cơ sở nghiên cứu tìm hiểu đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý và bộ máy kế toán của Tổng công ty cơ khí xây dựng, tác giả sử dụng phương pháp điều tra để chọn ra một số đơn vị thành viên làm mẫu và thu thập số liệu liên quan đến đề tài Ngoài ra tác giả còn

sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, …để tiến hành phân tích các tài liệu thu được nhằm mục đích phục vụ công tác nghiên cứu đạt kết quả tốt

5 Những đóng góp của đề tài

- Về mặt lý luận:

Hệ thống hoá những vấn đề lý luận chung về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp trong các doanh nghiệp xây lắp

- Về mặt thực tiễn:

Trình bày và đánh giá thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng, từ đó nêu lên những kết quả đạt được và những tồn tại cần hoàn thiện

Đề xuất các giải pháp hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

6 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được chia thành 3 chương:

CHƯƠNG I: Những vấn đề lý luận cơ bản về hạch toán chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp trong các doanh nghiệp xây lắp

CHƯƠNG II: Thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

CHƯƠNG III: Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP PHỤC VỤ QUẢN TRỊ

DOANH NGHIỆP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG

1.1 Đặc điểm cơ bản của ngành kinh doanh xây lắp ảnh hưởng đến công tác hạch toán kế toán

Năm đặc điểm cơ bản của ngành kinh doanh xây lắp ảnh hưởng đến công

tác hạch toán kế toán là: sản phẩm xây lắp mang tính chất riêng lẻ, sản phẩm xây lắp có giá trị lớn, khối lượng công trình lớn, thời gian thi công tương đối dài, thời gian sử dụng sản phẩm xây lắp tương đối dài, sản phẩm XDCB được sử

dụng tại chỗ, các điều kiện sản xuất thiếu tính ổn định, luôn luôn biến đổi theo

địa điểm xây dựng và giai đoạn xây dựng và sản xuất XDCB thường diễn ra

ngoài trời, chịu tác động của môi trường thiên nhiên

1.2 Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp

Chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp và nội dung chi phí

Trong mục này tác giả đã trình bày khái niệm về CPSX, giá thành sản phẩm xây lắp và các tiêu thức phân loại CPSX và giá thành sản phẩm

Mối quan hệ giữa chi phí và giá thành sản phẩm xây lắp

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai mặt khác nhau của một quá

trình sản xuất, một bên là các yếu tố chi phí “đầu vào”, một bên là kết quả sản xuất “đầu ra” Chúng có quan hệ tỷ lệ thuận với nhau vì chi phí càng thấp thì giá

thành sản phẩm sản xuất càng hạ và ngược lại

1.3 Nội dung hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng

Đối tượng, phương pháp hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp

Đối tượng hạch toán CPSX sản phẩm xây lắp: CT, hạng mục công trình

Phương pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp là: phương pháp tập hợp chi phí trực tiếp, phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp

Đối tượng tính giá thành trong một doanh nghiệp xây lắp là sản phẩm hoàn chỉnh và sản phẩm hoàn thành theo giai đoạn quy ước Phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp có thể áp dụng là: Phương pháp trực tiếp, phương pháp đơn đặt hàng, phương pháp định mức, phương pháp hệ số, phương pháp tỷ

lệ, phương pháp liên hợp

Hạch toán CP phục vụ quản trị CP trong các DN xây dựng

Xác định các trung tâm phân tích chi phí

Trung tâm sản xuất kinh doanh gồm: Trung tâm tiếp liệu, trung tâm sản xuất, và trung tâm thương mại

Trung tâm quản lý, điều hành bao gồm: Trung tâm quản lý hành chính, trung tâm quản lý kinh doanh, trung tâm quản lý tài chính, trung tâm quản lý nhân sự…

Lập dự toán chi phí

Hạch toán chi phí xây lắp

Kế toán các khoản thiệt hại phát sinh

1.3.6 Kế toán tổng hợp, phân bổ và kết chuyển chi phí sản xuất phục

vụ tính giá thành sản phẩm xây lắp

Toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình thi công xây lắp được tập hợp vào các TK 621, 622, 623, 627 Cuối kỳ, kế toán kết chuyển hoặc phân bổ chi phí vào TK 154 để tính giá thành sản phẩm hoàn thành

1.3.7 Đánh giá sản phẩm xây lắp dở dang cuối kỳ và tính giá thành sản phẩm xây lắp

Trong các doanh nghiệp xây lắp thường áp dụng các phương pháp tính giá thành sau:

o Phương pháp giản đơn

o Phương pháp tỷ lệ

1.3.8 Mô hình hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phục vụ quản trị chi phí

Các doanh nghiệp xây dựng thường dùng phương pháp xác định chi phí theo khối lượng công việc, hợp đồng xây đựng

Phương pháp tính giá thành là phương pháp giản đơn

1.4 Chi phí và giá thành với việc ra quyết định quản trị doanh nghiệp

Để có thể ra quyết định quản trị chi phí doanh nghiệp, các nhà quản lý cần đặc biệt quan tâm tới hệ thống các chỉ tiêu của kế toán quản trị như: Chi phí biến đổi, chi phí hỗn hợp, định mức chi phí… trên các dự toán chi phí Xem xét xu hướng biến đổi của các nhân tố ảnh hưởng, tìm ra các biện pháp phấn đấu hạ thấp từng loại chi phí

1.5 Mô hình hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phục vụ quản trị doanh nghiệp ở một số nước trên thế giới

Trong mục này tác giả đã trình bày mô hình hạch toán CPSX và tính giá thành sản phẩm phục vụ quản trị DN của nước Pháp và Mỹ Từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho công tác hạch toán CPSX và tính giá thành phục vụ quản trị

DN tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI TỔNG CÔNG TY CƠ KHÍ XÂY DỰNG 2.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh và tổ chức quản lý tại Tổng công ty

cơ khí xây dựng

2.1.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh

Tổng công ty cơ khí xây dựng là một doanh nghiệp Nhà nước được thành lập theo quyết định số 993/BXD-TCL ngày 20-11-1995 của Bộ trưởng Bộ xây dựng, trên cơ sở Liên hiệp các Xí nghiệp Cơ khí xây dựng từ năm 1975

Lĩnh vực hoạt động: Tổng công ty cơ khí xây dựng hoạt động trong những

lĩnh vực sau: Chế tạo, xây dựng – thủy lợi – giao thông, lắp đặt và các dịch vụ khác

Các đơn vị thành viên: Tổng công ty cơ khí xây dựng có thương hiệu COMA, gồm 24 đơn vị thành viên

2.1.2 Đặc điểm tổ chức quản lý và tổ chức bộ máy kế toán tại Tổng công ty

cơ khí xây dựng

Tổng công ty cơ khí xây dựng tổ chức bộ máy quản lý theo mô hình trực tuyến chức năng và tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình phân tán Tổng công ty cơ khí xây dựng và các đơn vị thành viên đã áp dụng chế độ kế toán theo quyết định 1864/1998/QĐ/BTC ngày 16/12/1998 của Bộ trưởng Bộ tài chính

Hình thức tổ chức sổ kế toán tại Tổng công ty và các đơn vị thành viên là hình thức Chứng từ ghi sổ

Báo cáo kế toán của Tổng công ty bao gồm: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Bảng thuyết minh báo cáo tài chính

2.2 Thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

xây lắp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

2.2.1 Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất

* Chi phí trực tiếp: bao gồm các khoản chi phí có liên quan trực tiếp đến quá trình thực hiện thi công xây lắp

* Chi phí chung: là khoản mục chi phí không liên quan trực tiếp đến quá trình thi công xây lắp công trình nhưng lại cần thiết để phục vụ cho công tác thi công, cho việc tổ chức bộ máy quản lý và chỉ đạo sản xuất của doanh nghiệp xây dựng

2.2.2 Thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

Đối tượng hạch toán CPSX tại Tổng công ty cơ khí xây dựng là các công

trình, hạng mục công trình

Hạch toán các khoản mục CPNVLTT, CPNCTT, CP sử dụng MTC, CPSXC tương ứng vào các TK 621, TK 622, TK 623, TK 627 Các TK này được mở chi tiết cho từng công trình, hạng mục công trình

Hiện nay tất cả các đơn vị thành viên trong Tổng công ty đều áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để hạch toán hàng tồn kho, do đó để tổng hợp chi phí sản xuất kinh doanh kế toán sử dụng tài khoản 154 “Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang” TK 154 được mở chi tiết cho từng công trình , HMCT

Tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

Đối với những sản phẩm bàn giao một lần chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ bằng tổng chi phí thực tế phát sinh

Đối với những sản phẩm bàn giao nhiều lần, chi phí sản xuất kinh doanh dở dang cuối ký chủ yếu được tính hoặc xác định theo dự toán và mức độ hoàn thành công việc

Tại Tổng công ty cơ khí xây dựng và các đơn vị thành viên, phương pháp tính

giá thành chủ yếu được sử dụng là phương pháp trực tiếp theo các công trình, HMCT

2.3 Đánh giá thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

2.3.1 Những kết quả đạt được trong công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

o Bộ máy kế toán của Tổng công ty và các đơn vị thành viên được sắp xếp khoa học, hợp lý

o Hệ thống chứng từ ban đầu được tổ chức đầy đủ, hợp lệ Việc luân chuyển chứng từ hợp lý đã tạo điều kiện cho kế toán đối chiếu, kiểm tra khi cần thiết

o Công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ tiện lợi cho yêu cầu quản lý và phân tích hoạt động kinh doanh của Tổng công ty

o Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trực tiếp vào từng CT, HMCT là phù hợp với đặc điểm của hoạt động xây lắp

o Công tác kiểm kê, đánh giá khối lượng sản phẩm xây lắp dở dang được

tổ chức khoa học, cung cấp số liệu chính xác, kịp thời phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm theo yêu cầu quản lý

2.3.2 Những tồn tại trong công tác hạch toán CPSX và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

o Những tồn tại trong việc phân loại chi phí sản xuất

o Những tồn tại trong công tác xây dựng, quản lý và sử dụng định mức và

dự toán chi phí

o Việc vận dụng hệ thống chứng từ, hệ thống tài khoản kế toán chưa đáp ứng được yêu cầu phục vụ quản trị doanh nghiệp

o Các báo cáo trong nội bộ Tổng công ty cơ khí xây dựng nhìn chung chưa thiết lập một cách đầy đủ để phục vụ cho yêu cầu quản lý

o Những tồn tại trong việc tổ chức bộ máy kế toán

o Công tác phân tích tình hình thực hiện kế hoạch hạ giá thành tại Tổng công ty và các đơn vị thành viên chưa được thực hiện

2.4 Nguyên nhân của những hạn chế trong việc thực hiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phục vụ quản trị doanh nghiệp tại Tổng công ty cơ khí xây dựng

Thứ nhất, cơ chế quản lý chưa thông thoáng, chưa đồng bộ, chưa xác định rõ

ràng người chịu trách nhiệm cao nhất với tư cách là người đại diện chủ sở hữu Nhà nước tại doanh nghiệp

Thứ hai,cơ chế cũ chưa hoàn toàn xoá bỏ, cơ chế mới đang hình thành chưa

đồng bộ, chưa ổn định làm cho công tác kế toán cũng đang trong tình trạng lộn xộn

Thứ ba, đội ngũ Giám đốc, cán bộ quản lý và người lao động không được đào

tạo một cách có hệ thống về kiến thức quản lý kinh tế theo cơ chế thị trường nên trình

độ nhận thức về kinh tế thị trường, về quản trị kinh doanh còn kém

Thứ tư, trình độ và năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ kế toán trong

Tổng công ty cơ khí xây dựng chưa đồng đều, chưa được trang bị đầy đủ về kế toán phục vụ quản trị doanh nghiệp

Thứ năm, sự áp dụng các phần mềm kế toán trong toàn Tổng công ty còn hạn

chế

CHƯƠNG III HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP PHỤC VỤ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP

TẠI TỔNG CÔNG TY CƠ KHÍ XÂY DỰNG

Xuất phát từ sự cần thiết, yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện hạch toán CPSX và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị DN tại Tổng công

ty cơ khí xây dựng, tác giả trình bày phương hướng và các giải pháp hoàn

thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị DN

Xây dựng mô hình bộ máy kế toán để thu nhận và xử lý thông tin

Tổng Công ty nên xây dựng mô hình bộ máy kế toán kết hợp giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị

Hoàn thiện hạch toán các khoản thiệt hại trong sản xuất

Tổ chức hạch toán CPSX và tính giá thành sản phẩm xây lắp phục vụ quản trị doanh nghiệp

* Hoàn thiện việc phân loại chi phí sản xuất phục vụ quản trị doanh nghiệp

* Hoàn thiện tổ chức hệ thống chứng từ kế toán và hạch toán ban đầu

* Hoàn thiện tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán phục vụ cho quản trị doanh nghiệp

* Hoàn thiện tổ chức hệ thống sổ kế toán trong kế toán phục vụ quản trị doanh nghiệp

Tổ chức thu thập và cung cấp thông tin

Lập báo cáo kế toán phục vụ quản trị

Lập dự toán