Hoàn thiện chính sách huy động vốn xây dựng cơ sở hạ tầng khu kinh tế Nhơn Hội, tỉnh Bình Định

Tr ng i h c kinh t qu c dân

-˜˜v™™ -Lê Vi t An

ng c s h t ng khu kinh t nh n h i,

Chuyên ngành: Tài chính l u thông ti n t & tín d ng

Hà n i - 2007

PH N M U

* Lý do ch n tài

N m 2005, trong chi n l c thúc y phát tri n kinh t t nh Bình nh nói riêng và vùng duyên h i mi n Trung nói chung, Th t ng chính ph ã ban hành quy t nh thành l p khu kinh t Nh n H i ây là khu kinh t t ng

p a ngành, a l nh v c n m trong chu i các khu kinh t mi n Trung, có

c tiêu tr thành m t trong nh ng h t nhân t ng tr ng, trung tâm ô th -công nghi p - d ch v - du l ch c a khu v c Nam Trung b và vùng kinh t

tr ng m mi n Trung; là m t u m i giao l u qu c t quan tr ng, góp ph n

r ng th tr ng khu v c nam Trung b , Tây Nguyên và tr thành c u n i

i th tr ng ông B c Campuchia, Nam Lào và mi n Trung Thái Lan

th c hi n m c tiêu trên, tr c h t c n xây d ng c s h t ng Khu kinh t t o n n t ng v t ch t chung, m b o u ki n cho ho t ng kinh doanh c a các nhà u t di n ra m t cách thu n l i và t t nh t Công vi c này òi h i ph i có m t l ng v n l n và vì th c n xây d ng và hoàn thi n chính sách huy ng v n, m b o áp ng nhu c u v n cho xây d ng c s

t ng Khu kinh t ây là m t nhi m v c p thi t c a các nhà ho ch nh chính sách t i a ph ng

Xu t phát t th c t ó, tài “Hoàn thi n chính sách huy ng v n xây d ng c s h t ng Khu kinh t Nh n H i - t nh Bình nh” c tác gi

a ch n nghiên c u cho lu n v n th c s kinh t c a mình

* M c ích nghiên c u

- Nghiên c u nh ng v n lý lu n c b n v chính sách huy ng v n cho xây d ng c s h t ng

- ánh giá hi n tr ng xây d ng c s h t ng và các chính sách huy

ng v n xây d ng c s h t ng Khu kinh t Nh n H i giai n 2005-2007

ng c s h t ng Khu kinh t Nh n H i trong th i gian t i.

* i t ng và ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u: Chính sách nh m huy ng v n xây d ng c

h t ng Khu kinh t Nh n H i

- Ph m vi nghiên c u: các chính sách có liên quan n vi c huy ng các ngu n v n trong n c cho ho t ng xây d ng c s h t ng Khu kinh t

Nh n H i (k c c a trung ng và a ph ng) t n m 2005 n tháng 6/2007

* Ph ng pháp nghiên c u

D a trên c s ph ng pháp lu n c a ch ngh a duy v t bi n ch ng và

ch ngh a duy v t l ch s , các ph ng pháp ch y u c s d ng trong quá trình nghiên c u là nghiên c u kh o sát, th ng kê, so sánh, k t h p phân tích

i t ng h p… xem xét, ánh giá và th c hi n các n i dung trong lu n n

* K t c u c a lu n v n

Ngoài ph n m u, k t lu n, danh m c tài li u tham kh o và b ng

bi u, n i dung lu n v n bao g m 3 ch ng

Ch ng 1: M t s v n c b n v chính sách huy ng v n xây d ng

s h t ng

Ch ng 2: Th c tr ng chính sách huy ng v n xây d ng c s h t ng Khu kinh t Nh n H i - t nh Bình nh

Ch ng 3: Hoàn thi n chính sách huy ng v n xây d ng c s h t ng Khu kinh t Nh n H i - t nh Bình nh trong th i gian t i

T S V N C B N V CHÍNH SÁCH

1.1 KHÁI QUÁT V C S H T NG VÀ C M NGU N V N XÂY D NG C S H T NG

1.1.1 Khái ni m c s h t ng

CSHT là nh ng tài s n v t ch t và các ho t ng h t ng có liên quan dùng ph c v các nhu c u kinh t - xã h i c a c ng ng dân c C s h

ng c phân ra thành các lo i c b n nh sau: CSHT k thu t, CSHT kinh

- xã h i, CSHT d ch v xã h i

1.1.2 Vai trò c a vi c xây d ng c s h t ng v i s phát tri n kinh t

Là m t trong nh ng u ki n tiên quy t ph c v cho công cu c phát tri n kinh t - xã h i

CSHT góp ph n thúc y s phát tri n kinh t thông qua vi c m r ng giao l u, thông th ng hàng hóa, liên h gi a các ngành, vùng, t ng c ng c

v t ch t k thu t cho n n kinh t CSHT không ch nh h ng n kinh t c a riêng m i qu c gia mà nó còn tác ng n quá trình h p tác qu c t

CSHT còn có óng góp quan tr ng trong vi c gi i quy t các v n xã i

1.1.3 c m ngu n v n xây d ng c s h t ng

- Kh i l ng v n c n thi t xây d ng c s h t ng th ng r t l n

- Vi c huy ng ph i th c hi n liên t c m b o ti n thi công

- u t h t ng ô th là kho n u t dài h n

- Ngu n v n u t ch u nhi u r i ro t các y u t kinh t , chính tr , c

ch chính sách, môi tr ng t nhiên

gian thi công kéo dài, giá c th tr ng thay i.

1.2 CHÍNH SÁCH HUY NG V N XÂY D NG C S H T NG 1.2.1 Chính sách huy ng v n ngân sách Nhà n c

ây là ngu n v n có c thông qua ho t ng c p phát ngân sách nhà

c (NSNN) Chính sách huy ng ngu n v n ngân sách xây d ng c s

t ng s c p n ch tr ng c ng nh các bi n pháp c th hoá các

ho t ng u t t ngân sách nhà n c nh sau:

- Thông qua u t tr c ti p xây d ng và phát tri n c s h t ng

- Chi ngân sách gián ti p thông qua:

+ C p phát v n cho các doanh nghi p mà t ó các doanh nghi p có th

tr c ti p, gián ti p u t vào c s h t ng

+ Thông qua các qu h tr u t qu c gia, Nhà n c th c hi n vi c

tr v n cho các n v kinh doanh u t vào các d án c s h t ng theo yêu c u phát tri n kinh t c a t n c và ây c xem là các kho n chi t tín d ng u t nhà n c

1.2.2 Chính sách huy ng v n khu v c t nhân

Chính sách huy ng v n t khu v c t nhân c p n nh ng ch

tr ng, c ch , bi n pháp c th c th hoá các hình th c thu hút v n t t nhân nh các doanh nghi p t u t , v n trong dân theo ph ng th c “Nhà

c và nhân dân cùng làm”, khu v c t nhân và nhà n c cùng tham gia góp

n u t cho c s h t ng (qua hình th c BOT, BT…) Các chính sách v

n s d ng t ( c p các v n liên quan n vi c s d ng t ai nh :

i t ng c s d ng t, các quy n và ngh a v liên quan n vi c s

ng t, giá c , th i h n cho thuê t c ng nh các u ãi khác), chính sách thu , chính sách huy ng v n trong dân, chính sách h tr u t …

1.2.3 Chính sách huy ng các ngu n v n khác

- Chính sách huy ng v n t qu t.

- Chính sách huy ng v n t các t ch c tài chính

1.3 NH NG NHÂN T NH H NG N CHÍNH SÁCH HUY

NG V N

- ng l i chính tr

- Các quy nh pháp lu t hi n hành

- Môi tr ng kinh t

- Môi tr ng v n hoá xã h i

- B i c nh qu c t

- Các thành t u khoa h c công ngh

- N ng l c i ng cán b xây d ng và th c hi n chính sách

H T NG KHU KINH T NH N H I, T NH BÌNH NH

2.1 T NG QUAN V KHU KINH T NH N H I 2.1.1 S hình thành Khu kinh t Nh n H i

Ngày 14/6/2005, Th t ng Chính ph ã ban hành Quy t nh s 141/2005/Q -TTg v vi c thành l p và ban hành Quy ch ho t ng KKT

Nh n H i và Quy t nh s 142/2005/Q -TTg phê duy t Quy ho ch chung

xây d ng KKT Nh n H i n n m 2020 Theo ó, KKT Nh n H i là khu v c

có ranh gi i a lý xác nh thu c lãnh th và ch quy n c a qu c gia nh ng

i và bình ng bao g m: các khu ch c n ng, các công trình h t ng k thu t

- xã h i, các công trình d ch v và ti n ích công c ng, v i các chính sách u

ãi, khuy n khích, n nh lâu dài và c ch qu n lý thông thoáng t o u

ki n thu n l i cho các nhà u t trong n c và n c ngoài yên tâm u t phát tri n s n xu t, kinh doanh hàng hóa, d ch v

2.1.2 c m t nhiên - kinh t - xã h i

Dân s trong ph m vi quy ho ch KKT Nh n H i có 37.129 ng i v i

6803 h , trong ó ch y u là dân nông nghi p và m t s dân ng nghi p Dân trong tu i lao ng KKT có 16.360 ng i Lao ng làm vi c trong các ngành kinh t có 14.315 ng i

Công nghi p - ti u th công nghi p trong khu v c quy ho ch hi n ch a

có gì áng k

Nhà : ph n l n là nhà c p 4 v t li u t m chi m kho ng 98%, nhà kiên

và bán kiên c kho ng 2% Di n tích nhà bình quânkho ng 70-80 m2/h

2.1.3 Th c tr ng c s h t ng

Hi n tr ng h t ng giao thông trong khu v c quy ho ch r t h n ch , kh

ng khai thác không áng k

V c p n c: khu v c bán o Ph ng Mai ch a có h th ng c p n c

ch t p trung, nhân dân dùng n c gi ng ào ho c gi ng khoan

V thoát n c m t: trên bán o ch a có m ng l i thoát n c, n c

ch y trên a hình t nhiên sau ó ch y ra bi n và m Th N i

Ch t th i r n: l ng ch t th i r n ít, phân tán m i nhà dân, m t ph n

c t n d ng cho ch n nuôi gia súc, m t ph n phân h y t nhiên

Ngh a a: m i làng xóm u có t ngh a a, di n tích nh , riêng xã

Nh n Lý có ngh a a l n n 22 ha

i c.

Các công trình ph c v công c ng còn nghèo nàn, ch a áp ng nhu

u ph c v nhân dân

2.2 TH C TR NG CHÍNH SÁCH HUY NG V N XÂY D NG C

H T NG KHU KINH T NH N H I 2.2.1 Chính sách huy ng v n ngân sách nhà n c:

a, N i dung chính sách

c huy ng t ngân sách nhà n c cho xây d ng c s h t ng:

- Trong th i gian 15 n m u, v n u t t Ngân sách Nhà n c hàng

m xây d ng c s h t ng KKT Nh n H i không th p h n toàn b ngu n thu ngân sách trên a bàn KKT Nh n H i c n p vào Kho b c Nhà c

- V n ngân sách trung ng h tr có m c tiêu cho t nh Bình nh

u t các công trình k t c u h t ng c a KKT Nh n H i c giao rõ trong trong d toán NSNN giao cho t nh Bình nh Cùng v i ngu n h tr c a ngân sách trung ng, t nh Bình nh b trí d toán ngân sách a ph ng hàng n m u t c s h t ng c a KKT Nh n H i theo nh ng quy nh ã có

Ph m vi, i t ng s d ng v n NSNN: NSNN ch h tr u t xây d ng cho các công trình c s h t ng chung c a toàn KKT Nh n H i, không bao g m c s h t ng dành riêng cho t ng khu ch c n ng trong KKT

Nh n H i, tr vi c h tr u t xây d ng các công trình x lý n c th i và

ch t th i t p trung c a các khu ch c n ng

b, K t qu th c hi n chính sách:

Hi n nay ngu n ngân sách u t cho h t ng KKT là do U ban nhân dân (UBND) t nh Bình nh cân i ngu n ngân sách a ph ng u t

tr có m c tiêu hàng n m, ng th i t m ng m t ph n v n cho vi c xây

ng CSHT KKT

ng 1: V n ngân sách chi xây d ng CSHT KKT Nh n H i qua các n m

vt: t ng

i dung 2005 2006 2007 ng

Ngân sách trung ng 0,2 60,0 110,0 170,2 Ngân sách t nh 0,7 2,158 3,116 5,974

Ngu n ngân sách trung ng h tr có m c tiêu hàng n m ch y u

c s d ng th c hi n công tác b i th ng, GPMB, xây d ng h t ng k thu t (giao thông, h t ng khu tái nh c , x lý n c th i và ch t th i) M i

m ngân sách trung ng ch c p c nh 60 t ng Con s d ra nh trong

ng là do t nh th c hi n vi c vay thêm v n c a ngân sách trung ng

Ngu n cung ng t ngân sách t nh cho CSHT s c chi cho vi c quy

ho ch và chu n b u t , bao g m vi c l p quy ho ch chung và quy ho ch chi ti t các khu ch c n ng, l p d án u t ; (ngân sách t nh ây ch a bao

m ngu n v n t qu t c a KKT Nh n H i) Hàng n m, c n c vào các

i dung ph i th c hi n mà t nh s h tr kho n ngân sách t ng ng ch không c p c nh nh ngân sách trung ng

chính sách h tr b i th ng GPMB các d án Hi n nay, công tác

i th ng GPMB khu công nghi p (khu A và khu B) c b n ã hoàn thành

i di n tích trên 1.000 ha, ang th c hi n b i th ng khu phi thu quan và các khu ch c n ng khác v i kinh phí chi tr là 40 t ng

chính sách tái nh c , hi n ang thi công khu tái nh c Nh n

Ph c v i t ng giá tr xây l p là 51,123 t ng, kh i công t tháng 4/2006

ng, t 55,7% giá tr gói th u.

2.2.2 Chính sách huy ng v n khu v c t nhân

Chính ph ch tr ng khuy n khích và có chính sách u ãi i v i các nhà u t thu c m i thành ph n kinh t u t phát tri n h th ng k t c u h

ng k thu t và h t ng xã h i KKT, trong ó có nh ng n i dung c b n nh

u ãi v thu , s d ng t, c ch tín d ng u ãi, h tr xúc ti n u t …

t qu , s v n t nhân ã huy ng c cho xây d ng h t ng là 1.769,25 t ng Hi n nay các d án u trong giai n ào t, p n n, xây d ng CSHT n i b S v n doanh nghi p ã th c hi n n nay là 76,53 t

ng Tuy nhiên, ây m i ch là s v n c a 9 d án c c p gi y phép trong

7 tháng, t tháng 11/2006 n tháng 6/2007 Ch c ch n trong th i gian t i s còn nhi u d án u t vào KKT Nh n H i và s v n xây d ng h t ng s còn t ng lên

2.2.3 Chính sách huy ng các ngu n v n khác

qu t t o v n cho u t xây d ng k t c u h t ng c th c hi n theo

t trong hai hình th c sau: u giá quy n s d ng t t o ngu n v n b ng

ti n s d ng tr c ti p cho u t xây d ng k t c u h t ng; ho c u th u xây d ng công trình và u giá quy n s d ng t t o v n xây d ng công trình ó trong cùng m t gói th u Tr c m t, d ki n ngu n thu có c t chuy n quy n s d ng t m t s khu v c nh sau: Khu dân c Nh n Ph c:

ti n thu c là 600 t ng Khu dân c d ch v du l ch Cát Ti n: s ti n thu c 650 t ng Tuy nhiên, ngu n v n này v n còn n m trong d ki n

ch cho n nay, nó v n ch a c th c hi n

* Huy ng v n b ng phát hành trái phi u công trình: Chính sách

huy ng v n này hi n c ng ch m i có ch tr ng ch ch a c th c hi n

và Phát tri n Vi t Nam (BIDV) ã cam k t cho a ph ng vay v n xây

ng CSHT c a KKT Nh n H i c ng nh các doanh nghi p có d án kh thi

u t vào ây v i t ng s v n lên n h n 1.000 t ng trong 2 ho c 3 n m

u T p oàn Ngân hàng u t B c Âu (Nordic Investmen Bank – NIB)

kh ng nh s n sàng cho vay v i m c t i a b ng 50% giá tr u t c a các

án, th i gian vay là 17-20 n m (t ng tr giá các kho n tín d ng mà NIB ã

ký k t v i Chính ph Vi t Nam là kho ng 260 tri u USD và c tài tr qua

th ng BIDV)

2.3 ÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH HUY NG V N 2.3.1 Nh ng k t qu t c

* Chính sách huy ng v n t NSNN: NSNN k c trung ng l n a

ph ng ã cung ng l ng v n l n cho ho t ng xây d ng CSHT KKT

Nh n H i Các công trình h t ng c b n nh ng sá, h th ng x lý n c

th i, ch t th i, kinh phí quy ho ch, b i th ng GPMB… u c u t

ng NSNN, tính n nay t ng v n ngân sách chi cho ho t ng này ã h n

170 t ng

* Chính sách huy ng v n t khu v c t nhân: Ngay sau khi có quy t

nh thành l p KKT vào tháng 6/2005, n tháng 11 UBND t nh Bình nh

ã c th hoá m t s chính sách u ãi u t ã c quy nh t i Quy ch

ho t ng KKT Nh n H i ban hành kèm theo Quy t nh s 141/2005/Q -TTg ngày 14/6/2005 c a Th t ng chính ph và m t s chính sách h tr

hi n hành c a UBND t nh nh m t o u ki n và khuy n khích các nhà u t trong n c và n c ngoài tham gia u t vào KKT Nh n H i

các ngu n v n khác hi n nay m i ch th hi n vi c t p oàn Ngân hàng u

B c Âu và Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam cam k t s th c hi n

ch có ý ngh a v i các doanh nghi p, cá nhân mà còn là l i cam oan r t có

tr ng l ng v môi tr ng u t t i KKT Nh n H i

2.3.2 H n ch và nguyên nhân

Th nh t, h n ch l n nh t trong vi c th c hi n chính sách huy ng

n th i gian qua là t ng v n huy ng t các ngu n còn th p so v i nhu c u

Th hai, quá trình th c hi n chính sách ã b c l s thi u tính a d ng trong vi c huy ng các ngu n v n Ngu n v n xây d ng CSHT KKT hi n nay m i ch bao g m 2 ngu n t ngân sách và t doanh nghi p

Th ba, chính sách b i th ng GPMB, tái nh c th c hi n ch a t

hi u qu nh ra làm nh h ng n vi c huy ng v n cho KKT

Th t , chính sách huy ng các ngu n v n khác ch a t k t qu gì nhi u vì các ngu n v n khác v n r t h n ch trong khi ây là m t ngu n thu khá l n m b o nhu c u chi tiêu xây d ng CSHT

Th n m, công tác qu ng bá v KKT Nh n H i t o s thu hút c a các nhà u t v n còn h n ch , c bi t là nh ng thông tin v KKT trên các

ph ng ti n thông tin i chúng

Ngoài ra, các quy nh c a các v n b n pháp lu t ch a th ng nh t c ng làm khó kh n trong vi c thu hút v n t t nhân

S H T NG KHU KINH T NH N H I, T NH BÌNH NH

NH N H I

- Hoàn thành quy ho ch chi ti t các khu ch c n ng

- C b n hoàn thành công tác b i th ng thi t h i, GPMB các khu ch c

ng và xây d ng các khu tái nh c ã quy ho ch

- C b n hoàn thành vi c xây d ng các công trình h t ng k thu t KKT

3.2 M T S GI I PHÁP NH M HOÀN THI N CHÍNH SÁCH HUY

NG V N XÂY D NG C S H T NG KHU KINH T NH N I

3.2.1 Hoàn thi n chính sách huy ng v n ngân sách nhà n c

- T ng c ng và i m i công tác qu n lý nhà n c v u t C th ,

ph i nâng cao ch t l ng công tác quy ho ch và kiên quy t qu n lý u t theo quy ho ch ã c duy t, u t t p trung, theo m c tiêu và hi u qu

- T ng c ng và i m i công tác qu n lý nhà n c v xây d ng Ph i nâng cao n ng l c và trách nhi m c a các t ch c t v n trong khâu kh o sát, thi t k k thu t, thi t k thi công, t ng c ng giám sát thi công theo úng các

i dung thi t k c phê duy t Rà soát, xây d ng b sung các nh m c,

n giá xây d ng, t ng c ng qu n lý xây d ng Quy nh rõ trách nhi m c a

cá nhân, n v liên quan n ch t l ng s n ph m công trình

- Công khai hoá v n u t b ng ngân sách nhà n c

3.2.2 Hoàn thi n chính sách huy ng v n t doanh nghi p

Chính sách thu hút các d án u t theo các hình th c h p tác công i mô hình h p tác công – t , ngoài các hình th c nh BOT, BT, c n m

ng thêm các hình th c khác t ng c ng s ph i h p gi a c quan nhà

c v i t nhân M t trong các gi i pháp là Nhà n c s b v n u t xây

ng công trình h t ng, còn v n hành và qu n lý thì do m t công ty thu c