Nâng cao ý thức Bảo vệ môi trường thông qua việc dạy – học môn Giáo dục Công dân và các hoạt động giáo dục cấp THPT

Nâng cao ý thức Bảo vệ môi trường thông qua việc dạy – học môn Giáo dục Công dân và các hoạt động giáo dục cấp THPTNâng cao ý thức Bảo vệ môi trường thông qua việc dạy – học môn Giáo dục Công dân và các hoạt động giáo dục cấp THPTNâng cao ý thức Bảo vệ môi trường thông qua việc dạy – học môn Giáo dục Công dân và các hoạt động giáo dục cấp THPTNâng cao ý thức Bảo vệ môi trường thông qua việc dạy – học môn Giáo dục Công dân và các hoạt động giáo dục cấp THPT

PHỤ LỤC 2:

HUYỆN ĐOÀN PHÚ TÂN

ĐOÀN TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

An Giang, ngày 27tháng 08 năm 2016

BÁO CÁO Kết quả thực hiện sáng kiến: “NÂNG CAO Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

THÔNG QUA VIỆC DẠY – HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN VÀ CÁC HOẠT

ĐỘNG GIÁO DỤC CẤP THPT ”

I Sơ lược lý lịch tác giả:

- Họ và tên: Tô Thị Kim Trinh Nam, nữ: Nữ

- Ngày tháng năm sinh: 20/07/1984

- Nơi thường trú: Ấp Phú Trung, Xã Phú Thọ, Huyện Phú Tân, Tỉnh An Giang

- Đơn vị công tác: Trường THPT Chu Văn An

- Chức vụ hiện nay: Giáo viên

- Lĩnh vực công tác: Giảng dạy và Chủ nhiệm

II Tên sáng kiến: “Nâng cao ý thức Bảo vệ môi trường thông qua việc dạy – học môn Giáo dục Công dân và các hoạt động giáo dục cấp THPT”

III Lĩnh vực: Bảo vệ môi trường

IV Mục đích yêu cầu của sáng kiến:

1 Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến:

Bảo vệ môi trường là vấn đề được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm, vì sự phát triển bền vững toàn cầu Con người là một bộ phận của môi trường tự nhiên, do đó con người sẽ không thể tồn tại nếu môi trường tự nhiên không được bảo vệ Nói cách khác, bảo vệ môi trường tự nhiên chính là bảo vệ cuộc sống của chúng ta Từ những năm gần đây, những dấu hiệu cho thấy vấn đề suy thoái môi trường đã ngày một rõ ràng hơn do nhiều nguyên nhân như: khói bụi do các nhà máy thải ra, con người vứt rác bừa bãi, nhiệt

độ trái đất ngày càng nóng lên… chủ yếu là do tác động của con người Con người đã, đang và sẽ phải gánh chịu nhiều hậu quả do thiên tai gây ra nếu như con người không biết bảo vệ môi trường Từ đó, con người đã bắt đầu ý thức được về những ảnh hưởng có hại

của mình đối với môi trường sống Chính vì thế, con người quan tâm hơn công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt là bảo vệ môi trường trong thời kì công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Vì vậy, Bộ Giáo dục và đào tạo đã đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục nhằm tác động đến thái độ, hành vi của học sinh bằng chương trình tích hợp giáo dục môi trường trong các môn học ở cấp trung học phổ thông cũng như các cấp học khác Giáo dục môi trường là việc làm hết sức cần thiết Bởi giáo dục môi trường sẽ hình thành và phát triển kĩ năng hành động trong việc bảo vệ môi trường của học sinh, từ

đó tạo nên một lối sống có trách nhiệm và thân thiện với thiên nhiên Đặc biệt, trường trung học phổ thông Chu Văn An là một trong những trường trọng điểm của huyện, việc giáo dục bảo vệ môi trường là rất cần thiết, vì vậy tôi thấy việc tích hợp giáo dục môi trường vào dạy học môn Giáo dục công dân là điều rất quan trọng Môn giáo dục công dân ở trường trung học phổ thông nhằm giáo dục học sinh các chuẩn mực xã hội đối với người công dân ở mức độ phù hợp với lứa tuổi; trên cơ sở đó góp phần hình thành những nhân cách của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với xu thế phát triển và tiến bộ của thời đại Để thực hiện nội dung tích hợp giáo dục môi trường vào môn học, đặc biệt là môn Giáo dục công dân có hiệu quả, giáo viên nên có trách nhiệm xây dựng bài giảng có chất lượng giúp học sinh nhận thức tốt vấn đề đặt ra, bài học có tác dụng giáo dục sâu sắc và có sức lan toả Bởi lẽ, đạo đức được hình thành theo những chuẩn mực sống, tuỳ theo lứa tuổi, văn hoá, gia đình, tôn giáo Qua những bài học có tích hợp nội dung giáo dục môi trường, học sinh nhận thức được vai trò của môi trường cũng như sự tác động tiêu cực của con người tới môi trường và chắc chắn các em sẽ quyết định được hành vi của mình đối với môi trường Đó cũng chính là lý do tôi chọn đề

tài “NÂNG CAO Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA VIỆC DẠY – HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CẤP THPT ”.

2 Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến:

- Thực hiện theo kế hoạch hoạt động trải nghiệm của trường

- Hàng năm Sở, Huyện đều tổ chức các cuộc thi, các phong trào hưởng ứng bảo vệ

môi trường

- Giáo dục bảo vệ môi trường là trách nhiệm của mọi người nói chung, của giáo

viên và học sinh nói riêng Đồng thời giúp các em học sinh của trường nhận thức

rõ hơn vai trò của bản thân trong việc bảo vệ môi trường, có hành động cụ thể và

tạo thói quen văn hóa trong việc ứng xử với môi trường

3 Nội dung sáng kiến: gồm có 3 chương

Chương I Cơ sở lý luận:

- Khái niệm về môi trường: Theo khoản 1 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014: “Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật”

- Chiến lược phát triển kinh tế xã hội năm 2011 – 2020 được Đảng khẳng định quan điểm phát triển đất nước là “Tăng trưởng kinh tế phải kết hợp hài hoà với phát triển văn hoá, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân Phát triển kinh tế - xã hội phải luôn coi trọng bảo vệ và cải thiện môi

trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu”

- Trong chương trình giảng dạy, chỉ đạo của Sở, trường môn Giáo dục công dân phải trang bị cho học sinh hiểu được những quyền và nghĩa vụ cơ bản của một công dân,

có niềm tin vào tính đúng đắn của các chuẩn mực, có ý thức tuân thủ Pháp luật và có khả năng thực hiện đúng những quy định của Pháp luật… Trong một số bài giảng, giáo viên

có thể lồng ghép để giáo dục các em tình yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên, thân thiện với môi trường, có kĩ năng phát hiện các vấn đề về môi trường và ứng xử tích cực với các vấn đề môi trường nảy sinh, có hành động cụ thể bảo vệ môi trường, biết tuyên truyền vận động bảo vệ môi trường trong gia đình, nhà trường, cộng đồng; đồng

thời biết nghiêm chỉnh chấp hành quy định của Luật bảo vệ môi trường

- Trong quá trình học, học sinh không những được tiếp xúc với thầy cô giáo, bạn

bè mà còn tiếp xúc với khung cảnh trường lớp, bãi cỏ, vườn cây việc hình thành cho học sinh tình yêu thiên nhiên, sống hoà nhập với thiên nhiên, quan tâm đến thế giới xung quanh, có thói quen ngăn nắp, vệ sinh, phụ thuộc rất nhiều vào nội dung và cách thức giáo dục của giáo viên Giáo dục bảo vệ môi trường được đưa vào chương trình giáo dục phổ thông nhằm bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên, bồi dưỡng những cảm xúc, hình thành cái thiện ở các em, hình thành thói quen, kỹ năng bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng

một mái trường xanh – sạch – đẹp

- Bảo vệ môi trường hơn bao giờ hết đã trở thành nhiệm vụ cấp bách không của

riêng ai Nhưng điều đáng nhấn mạnh là việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong các trường học chưa được chú trọng đúng mức Ý thức bảo vệ môi trường vì thế chưa hình thành rõ nét ở các em học sinh Có thể nhận thấy điều này trực tiếp thông qua việc chứng kiến cảnh quan môi trường ở các đơn vị trường học như ít cây xanh hoặc không có cây xanh vẫn còn phổ biến, nhiều cỏ dại, học sinh vứt rác bừa bãi Ngay bên trong một số trường học, dù đã có những thùng rác lớn nhưng rác vẫn còn rải rác ở sân trường Tình trạng sử dụng điện, nước lãng phí cũng đã trở nên “quen thuộc” trong các nhà trường Dường như tâm lý “dùng của chùa’ vẫn còn tồn tại nên ở nhiều nhà trường, ở các phòng học, các thiết bị chiếu sáng được sử dụng “vô tư” Một số cuộc thi bảo vệ môi trường đã được tổ chức trong trường học nhưng vẫn còn mang nặng tính hình thức

- Để công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong nhà trường thực sự mang lại hiệu quả như mong muốn, trong các bài giảng, căn cứ vào điều kiện từng môn học cụ thể, có thể lồng ghép những kiến thức về bảo vệ môi trường Chính vì thế, tôi quyết định

chọn đề tài nghiên cứu: “NÂNG CAO Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA VIỆC DẠY – HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CẤP THPT ”

Chương II Thực trạng của vấn đề:

1 Thuận lợi:

- Nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và bảo vệ đất nước, Đảng và Nhà Nước ta chủ trương phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường và phát triển xã hội - đảm bảo phát triển bền vững quốc gia Nhiều văn bản đã được ban hành

nhằm thể chế hóa công tác bảo vệ môi trường :

+ Nghị quyết 41/ NQ/ TƯ về “ Bảo vệ môi trường trong thời kì công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước”, nghị quyết coi tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức là giải pháp số 1 trong 7 giải pháp bảo vệ môi trường của nước ta và chủ trương: “ đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào chương trình, SGK của hệ thống giáo dục quốc dân, tăng

dần thời lượng và tiến tới hình thành môn học chính khóa đối với các cấp phổ thông”

+ Quyết định 1363/ QĐ - TTg ngày 17/10/2001 của Thủ Tướng Chính phủ về việc

phê duyệt đề án : “ Đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân”

+ Quyết định 256/2003/QĐ - TTg của Thủ Tướng Chính phủ ngày 2/12/2003 phê duyệt chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm

2020, xác định bảo vệ môi trường là bộ phận cấu thành không thể tách rời của chiến lược

kinh tế - xã hội, là cơ sở quan trọng đảm bảo phát triển bền vững đất nước

+ Cụ thể hoá và triển khai thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, ngày 31/01/2005 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo đã ra chỉ thị về việc tăng cường giáo dục bảo vệ môi trường, xác định nhiệm vụ trọng tâm đến năm 2010 cho giáo dục phổ thông là trang bị cho học sinh kiến thức, kỹ năng về môi trường và bảo vệ môi trường bằng hình thức phù hợp trong các môn học và thông qua các hoạt động ngoại khoá, xây dựng mô

hình xanh, sạch, đẹp phù hợp với các vùng miền

+ Luật bảo vệ môi trường năm 2014 được Quốc Hội Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VIII kì họp thứ 7 thông qua ngày 23/06/2014, thay thế luật bảo vệ

môi trường năm 2005, có hiệu lực ngày 01/01/2015

+ Nghị định số 19/2015/NĐ - CP của Chính phủ: Quy định chi tiết thi hành một số

điều của Luật Bảo vệ môi trường

+ Nghị định số 03/2015/NĐ - CP của Chính phủ: Quy định về xác định thiệt hại

đối với môi trường

+ Nghị định 18/2015/NĐ - CP của Chính phủ: Quy định về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo

vệ môi trường

+ Thông tư số 06/2015/TT - BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường: Quy định

kỹ thuật công tác điều tra, đánh giá địa chất môi trường khu vực có khoáng sản độc hại

Vậy là, các văn bản pháp luật nêu trên đã khẳng định Đảng và Nhà nước ta đánh giá cao vai trò của công tác bảo vệ môi trường trong sự nghiệp phát triển bền vững quốc gia,

nâng cao chất lượng cuộc sống của mọi tầng lớp nhân dân Đồng thời, qua đó cũng cho thấy tầm quan trọng của việc giáo dục bảo vệ môi trường nhằm nâng cao nhận thức, ý thức về môi trường và bảo vệ môi trường cho công dân nói chung và cho học sinh nói riêng Thực hiện việc bảo vệ môi trường, trường trung học phổ thông Chu Văn An cùng

đề ra kế hoạch thi đua với chủ đề “Xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn” Các

kế hoạch năm học của nhà trường đều đề cập đến việc giáo dục học sinh………… bảo vệ môi trường là rất cần thiết

2 Khó khăn:

- Mặc dù vậy, công tác bảo vệ môi trường vẫn chưa thật hiệu quả Môi trường sống xung quanh vẫn còn bị ô nhiễm, nhiều nơi rất trầm trọng Tâm lí của một bộ phận người dân cho rằng bảo vệ môi trường là trách nhiệm của cơ quan chức năng (Bộ Tài Nguyên và Môi Trường) đã phần nào có tác động không tốt đến lớp người nhỏ tuổi Trong khi đó, dù Bộ Giáo dục và đào tạo đã chỉ đạo đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các trường phổ thông nhưng khi triển khai thì còn một số việc chưa đạt hiệu quả Đội ngũ giáo viên không được bồi dưỡng đầy đủ kiến thức về môi trường; chương trình, tài liệu không theo kịp sự đổi mới của xã hội mà nhất là sự biến đổi phức tạp, đa dạng của môi trường trong giai đoạn hiện nay

- Giáo dục bảo vệ môi trường là một lĩnh vực giáo dục liên ngành, tích hợp vào các môn học và các hoạt động trong đó có môn Giáo dục công dân Nhưng trong thực tế, môn giáo dục công dân ở trường trung học phổ thông từ trước đến nay chưa được đầu tư đúng mức vì không phải môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông Việc dạy và học thường diễn ra một cách khô khan và nặng nề về lí thuyết, ít gây hứng thú cho học sinh Do đó, rất khó thuyết phục học sinh, chưa đem lại cho các em những điều bổ ích rõ rệt; việc học tập còn tách rời với cuộc sống, đặc biệt là cuộc sống của học sinh, cuộc sống mà hàng ngày các em vẫn thường tiếp xúc với môi trường tự nhiên, môi trường xã hội xung quanh…

- Những thực trạng nêu trên đặt ra yêu cầu phải kịp thời giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho thế hệ tương lai của đất nước, theo đó là tích hợp nội dung giáo dục bảo

vệ môi trường trong một số môn học - trong đó có môn Giáo Dục Công Dân - là rất cần thiết

Chương III Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề:

1 Xác định đưa địa chỉ tích hợp kiến thức giáo dục bảo vệ môi trường vào một

số nội dung trong một số bài của môn Giáo dục công dân cấp trung học phổ thông

- Bài 15 : Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại (phần 1 Ô nhiễm môi trường và trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ môi trường)

- Bài 9 : Pháp luật với sự phát triển bền vững của đất nước (phần 2.d Nội dung cơ

bản của pháp luật về bảo vệ môi trường (phần 1 - giảm tải theo phân phối chương trình))

2 Một số tiết dạy cụ thể có tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường:

+ Động đất, sóng thần dẫn đến hậu quả gì? (làm sập nhà cửa, chết người)

+ Chặt phá rừng dẫn đến hậu quả gì? (Cạn kiệt nguồn tài nguyên, xói mòn đất, lũ lụt,

nhiệt độ trái đất nóng lên, biến đổi khí hậu,… )

- Từ đó, GV yêu cầu HS rút kết luận: Phủ định siêu hình là gì? Đặc điểm của nó là gì?

- GV: yêu cầu HS ghi khái niệm phủ định siêu hình

Bài 10: QUAN NIỆM VỀ ĐẠO ĐỨC (phần 1.b Phân biệt đạo đức với pháp luật

và phong tục tập quán).

- GV sử dụng phương pháp đàm thoại để tìm hiểu phần 1.b Phân biệt đạo đức với pháp luật trong việc điều chỉnh hành vi của con người bằng các câu hỏi sau

1 Em biết hành vi nào gây hại cho môi trường? (hành vi đó chưa được pháp luật xử lí

nhưng lại bị XH lên án?)

2 Hãy nêu một số việc làm cụ thể góp phần bảo vệ tài nguyên, môi trường và thể hiện

đó là hành vi có đạo đức

HS phát biểu ý kiến cá nhân

- GV nhận xét, chốt lại vấn đề và có thể nêu thêm VD như: Nhà hàng xóm luôn đổ nước thải sinh hoạt ra ngoài đường Hành vi này tuy chưa bị pháp luật xử lí nhưng đã

bị dư luận xã hội lên án

- GV kết luận vấn đề: Bảo vệ môi trường cũng là một chuẩn mực đạo đức, mỗi người

cần phải tuân theo

Bài 15: CÔNG DÂN VỚI MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẤP THIẾT CỦA NHÂN LOẠI

(phần 1 Ô nhiễm môi trường và trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ môi trường).

- GV sử dụng phương pháp thảo luận nhóm kết hợp với phương pháp thuyết trình tìm hiểu về vấn đề ô nhiễm môi trường và trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ

môi trường

- GV chia lớp thành 4 nhóm thảo luận 4 vấn đề sau trong thời gian 4 phút (GV phát

phiếu câu hỏi thảo luận cho từng nhóm)

+ Nhóm 1: Em hiểu môi trường là gì? Theo em, tài nguyên, môi trường được chia làm mấy loại?

+ Nhóm 2: Nêu thực trạng của vấn đề ô nhiễm môi trường ở nước ta hiện nay? Nêu

VD về việc ô nhiễm môi trường ở địa phương em hiện nay?

+ Nhóm 3: Thế nào là bảo vệ môi trường? Nêu trách nhiệm của công dân nói chung, của HS nói riêng trong việc bảo vệ môi trường?

+ Nhóm 4: Để góp phần bảo vệ môi trường, Nhà nước ta cần phải làm những gì?

HS thảo luận vấn đề mà GV đặt ra cho nhóm mình

- GV: Quan sát, hỗ trợ HS và yêu cầu HS cử đại diện nhóm trình bày kết quả thảo

luận của nhóm

HS: Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận nhóm, các HS còn lại nhận xét, bổ

sung

- GV: Nhận xét, bổ sung, đánh giá và kết luận vấn đề để HS ghi bài

- GV sử dụng một số tranh ảnh minh hoạ cho vấn đề ô nhiễm môi trường và các hoạt động bảo vệ môi trường cho HS xem

- GV chia lớp thành 4 nhóm thảo luận 4 vấn đề sau trong thời gian 5 phút:

+ Nhóm 1: Tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ như thế nào với bảo vệ môi trường? + Nhóm 2: Tăng trưởng kinh tế có ảnh hưởng đến môi trường như thế nào?

+ Nhóm 3: Tại sao tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường có mối quan hệ với nhau?

+ Nhóm 4: Vì sao khi tăng trưởng kinh tế phải chú ý đến bảo vệ môi trường?

HS: Thảo luận, cử 1 thư kí, 1 đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm

- GV: Nhận xét, bổ sung, đánh giá và kết luận vấn đề 1 số vấn đề sau:

+ Tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ mật thiết với bảo vệ môi trường, vì:

 Tăng trưởng kinh tế đòi hỏi phải đẩy mạnh hoạt động kinh doanh

 Trong quá trình sản xuất, kinh doanh, các chất thải công nghiệp được thải vào môi

trường (khói, bụi, nước thải, phế liệu….)

+ Tăng trưởng kinh tế ảnh hưởng đến môi trường, vì:

 Tăng trưởng kinh tế đòi hỏi phải mở rộng ngành nghề, đòi hỏi phải khai thác nhiều

nguyên vật liệu từ tự nhiên, là nguyên nhân làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên

 Do tăng trưởng kinh tế mà các cơ sở sản xuất kinh doanh xuất hiện ngày càng nhiều, các chất thải công nghiệp (phế thải, nước thải, khói, bụi nhà máy…) từ đó

thải vào môi trường

- GV yêu cầu HS ghi bài phần khái niệm: 3.a Phát triển kinh tế

- GV đặt vấn đề để HS nêu được biện pháp giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường: Cơ sở sản xuất, kinh doanh phải làm gì để vừa

sản xuất tốt, vừa không làm ảnh hưởng xấu đến môi trường?

HS phát biểu ý kiến cá nhân, GV liệt kê ý kiến lên bảng

- GV nhận xét và chốt lại vấn đề: Tiếp túc đẩy mạnh sản xuất kinh doanh là cần thiết nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Đồng thời tăng trưởng kinh tế là điều kiện đầu tiên

để phát triển đất nước Tuy nhiên, không vì tăng trưởng kinh tế mà coi nhẹ việc bảo

vệ môi trường, để mặc cho môi trường bị suy thoái, ô nhiễm, cạn kiệt Ngược lại, càng tăng trưởng kinh tế thì môi trường càng phải được bảo vệ, cải thiện

Bài 4: CẠNH TRANH TRONG SẢN XUẤT VÀ LƯU THÔNG HÀNG HÓA (phần 3.b Mặt hạn chế của cạnh tranh)

- GV sử dụng phương pháp động não tìm hiểu mặt hạn chế của cạnh tranh

- GV đặt vấn đề: Em hãy nêu những mặt hạn chế của cạnh tranh? Nêu VD minh họa?

HS phát biểu:

+ Làm cho môi trường, môi sinh suy thoái và mất cân bằng nghiêm trọng (HS có thể nêu các ví dụ sản xuất, kinh doanh không gắn liền với việc bảo vệ môi trường)

+ Sử dụng nhiều thủ đoạn phi pháp, bất lương

+ Đầu cơ tích trữ gây rối loạn thị trường

Bài 11 : CHÍNH SÁCH DÂN SỐ VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM (phần 1.b Mục

tiêu và phương hướng cơ bản của chính sách dân số)

- GV sử dụng phương pháp thuyết trình kết hợp với đàm thoại tìm hiểu về mục tiêu và

phương hướng của chính sách dân số

- GV: Dân số tăng nhanh dẫn đến hậu quả gì??

HS phát biểu:

+ Kinh tế kém phát triển

+ An sinh xã hội không được đảm bảo

+ Thiếu việc làm, nhà ở

+ Tài nguyên bị cạn kiệt

+ Môi trường bị ô nhiễm,……

- GV: Từ hậu quả của việc gia tăng dân số, Đảng và Nhà nước ta cần phải đề ra mục tiêu và phương hướng gì để thực hiện tốt chính sách dân số?

HS phát biểu, GV kết luận và yêu cầu HS ghi bài

- GV làm rõ từng mục tiêu và phương hướng kết hợp với những VD minh họa

Bài 12: CHÍNH SÁCH TÀI NGUYÊN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG (tích hợp toàn bài)

- GV sử dụng phương pháp thảo luận lớp kết hợp với phương pháp động não tìm hiểu

về mục tiêu và phương hướng cơ bản của chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường

- GV: Nhà nước cần phải làm gì để thực hiện mục tiêu trên?

HS: Phát biểu ý kiến cá nhân

- GV: Làm thế nào để nâng cao ý thức bảo vệ TN môi trường cho toàn dân? Nêu VD minh họa?

HS: Phát biểu ý kiến cá nhân

- GV: Để khai thác tài nguyên và bảo vệ MT có hiệu quả cần coi trọng điều gì? Bảo

vệ môi trường có phải là việc làm riêng của một dân tộc, quốc gia không? Vì sao? HS: Phát biểu ý kiến cá nhân

- GV: Cần có biện pháp nào để khắc phục tình trạng ô nhiễm MT, cạn kiệt TN? Cho

VD minh họa?

- HS trả lời câu hỏi

- GV rút ra phương hướng, khắc sâu từng ý để HS ghi bài

- GV nêu tình huống và giải quyết tình huống tìm hiểu trách nhiệm của công dân đối với chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường

- GV nêu 2 tình huống sắm vai cho cả lớp cùng giải quyết:

+ Tình huống 1: Hùng nhìn thấy Nam vứt rác ra lớp học

+ Tình huống 2: Hoa rủ Lan đi bẻ cây để “hái lộc” đầu năm

HS: cả lớp nhận xét: Em có tán thành với cách xử sự như trên ko? Vì sao? Nêu là em thì em có cách xử lý nào khác?

- GV: Nhận xét, kết luận vấn đề

- GV: Em hãy nêu trách nhiệm của công dân đối với chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường?

HS: phát biểu ý kiến cá nhân

- GV: Liệt kế tất cả ý kiến của HS trên bảng

HS: Cả lớp nhận xét, gạch bỏ ý kiến trùng lắp

- GV: Nhật xét, kết luận vấn đề để HS ghi bài vào vở:

- GV kết luật tiết học: MT và con người có mối quan hệ khăng khít hữu cơ không thể tách rời Vì vậy, mục tiêu tuyên truyền để mọi người cùng thực hiện việc thay đổi thái

độ đối với MT Thay việc con người chỉ biết khai thác, tận dụng MT cho lợi ích của mình bằng một thái độ thân thiện, hợp tác, hòa hợp giữa con người và MT Có như vậy mới đảm bảo cho sự phát triển bền vững của con người Bảo vệ tài nguyên, môi trường là vấn đề cấp thiết hiện nay và là trách nhiệm của chúng ta trong tương lai

1 Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng thu gom

và xử lí chất thải theo tiêu chuẩn môi trường

2 Không tự tiện chặt phá rừng

3 Không săn bắt động vật quý hiếm

4 Trồng lại rừng vào thời vụ trồng rừng ngay sau khi khai thác

5 Cơ sở sản xuất kinh doanh thải chất thải của nhà máy xuống sông, bị Thanh tra môi trường xử phạt 10 triệu đồng

6 Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ viết cam kết bảo vệ môi trường

7 Khi phát hiện 1 cá nhân nào đó khai thác các loại gỗ quí trái phép thì chúng ta

sẽ báo cho cơ quan có thẩm quyền

HS phát biểu ý kiến cá nhân:

- GV nhận xét, kết luận vấn đề, yêu cầu HS ghi bài và cho thêm VD minh họa khác về các hình thức thực hiện pháp luật

- GV liên hệ một số khoản của Điều 7 Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014 để làm

rõ vấn đề:

Điều 7 Những hành vi bị nghiêm cấm

1 Phá hoại, khai thác trái phép nguồn tài nguyên thiên nhiên

2 Khai thác nguồn tài nguyên sinh vật bằng phương tiện, công cụ, phương pháp hủy diệt, không đúng thời vụ và sản lượng theo quy định của pháp luật

3 Khai thác, kinh doanh, tiêu thụ các loài thực vật, động vật hoang dã thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định

4 Vận chuyển, chôn lấp chất độc, chất phóng xạ, chất thải và chất nguy hại khác không đúng quy trình kỹ thuật về bảo vệ môi trường

5 Thải chất thải chưa được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường; các chất độc, chất phóng xạ và chất nguy hại khác vào đất, nguồn nước và không khí

6 Đưa vào nguồn nước hóa chất độc hại, chất thải, vi sinh vật chưa được kiểm định và tác nhân độc hại khác đối với con người và sinh vật

7 Thải khói, bụi, khí có chất hoặc mùi độc hại vào không khí; phát tán bức xạ, phóng xạ, các chất ion hóa vượt quá quy chuẩn kỹ thuật môi trường

8 Gây tiếng ồn, độ rung vượt quá quy chuẩn kỹ thuật môi trường

9 Nhập khẩu, quá cảnh chất thải từ nước ngoài dưới mọi hình thức

10 Nhập khẩu, quá cảnh động vật, thực vật chưa qua kiểm dịch; vi sinh vật ngoài danh mục cho phép

11 Sản xuất, kinh doanh sản phẩm gây nguy hại cho con người, sinh vật và hệ sinh thái; sản xuất, sử dụng nguyên liệu, vật liệu xây dựng chứa yếu tố độc hại vượt quá quy chuẩn kỹ thuật môi trường

12 Phá hoại, xâm chiếm trái phép di sản thiên nhiên, khu bảo tồn thiên nhiên

13 Xâm hại công trình, thiết bị, phương tiện phục vụ hoạt động bảo vệ môi trường

14 Hoạt động trái phép, sinh sống ở khu vực được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định là khu vực cấm do mức độ đặc biệt nguy hiểm về môi trường đối với con người

15 Che giấu hành vi hủy hoại môi trường, cản trở hoạt động bảo vệ môi trường, làm sai lệch thông tin dẫn đến gây hậu quả xấu đối với môi trường

16 Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, vượt quá quyền hạn hoặc thiếu trách nhiệm của người có thẩm quyền để làm trái quy định về quản lý môi trường

- GV sử dụng phương pháp tình huống kết hợp với thuyết trình tìm hiểu phần

2.b.Trách nhiệm pháp lí

- GV nêu tình huống và đặt câu hỏi để HS trả lời: Công ty bột ngọt vedan thải chất thải làm ô nhiễm dòng sông Thị Vải ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân ở đó (GV có thể cho HS xem video clip minh họa)

- GV: Hành vi trên bị xử lý như thế nào? Gây hậu quả gì? Cho ai? Cần phải làm gì

để khắc phục hậu quả và phòng ngừa các hiện tượng vi phạm tương tự?

HS: Sẽ bị phạt và bị buộc khắc phục hậu quả

- GV: Việc phạt và buộc khắc phục hậu quả được gọi là trách nhiệm pháp lý Vậy

em hãy cho biết trách nhiệm pháp lý là gì ?

HS phát biểu:

- GV: Tình huống trên, pháp luật xử lý như thế nào ?