Do nó sản phẩm tiện ích của con người ; nó không chỉ có khả năng nghe gọi, nhắn tin như các loại điện thoại thông thường nó có khả năng truy cập internet, lướt web, chụp ảnh, quay phim,
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
VIỆN ĐIỆN TỬ- VIỄN THÔNG
*****
TIỂU LUẬN MÔN HỌC
An toàn bức xạ và an toàn điện trong y tế
Đề Tài: AN TOÀN ĐIỆN KHI SỬ DỤNG THIẾT BỊ
SMARTPHONE
Giảng viên hướng dẫn: Th.s Phạm Mạnh Hùng
Sinh viên thực hiện: Trần Thị Hoa Phượng MSSV: 20114635 ĐTTT07-K56
Hà nội, 12/2015
Trang 2Mục lục
I Lời mở đầu ……… ……… …3
II Những tác động của dòng điện với cơ thể người……… ….4
III Smartphone và phân tích các tình huống mất an toàn điện…… …7
1.1 Giới thiệu về smartphone……… 6
1.2 Phân tích các tình huống mất an toàn khi sử dụng smartphone…….9
1.2.1 Giới thiệu các tình huống mất an toàn khi sử dụng smartphone…9
1.2.2 Phân tích tình huống……… …11
1.2.3 Các biện pháp phòng tránh………13
I Lời mở đầu
Trang 3Ngày nay, xã hội ngày càng phát triển thì đời sống của con người ngày được đáp ứng đầy
đủ mọi nhu cầu cả về vật chất lẫn tinh thần Theo đó các thiết bị điện tử ngày càng phổ biến hơn trong mọi mặt của cuộc sống hàng ngày, nó giúp cho cuộc sống của chúng ta thoải mái tiện, nghi hơn
Những sản phẩm như TV, tủ lạnh, máy giặt, máy điều hòa… đều là những sản phẩm được tiêu thụ nhiều nhất hàng năm Đặc biệt, trong thời điểm hiện tại với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, smartphone là sản phẩm không thể thiếu của mỗi người từ các bạn trẻ như học sinh, sinh viên; những người lao động phổ thông, hay những người thành đạt; đến cả những người già Do nó sản phẩm tiện ích của con người ; nó không chỉ có khả năng nghe gọi, nhắn tin như các loại điện thoại thông thường nó có khả năng truy cập internet, lướt web, chụp ảnh, quay phim, nghe nhạc và vô số các ứng dụng tiện ích khác… Và các smartphone cũng rất đa dang về giá cả phù hợp với mới mọi đối tượng cũng là nguyên nhân chúng ngày càng phổ biến hơn Và được phát triển ngày càng mạnh mẽ
Khi lượng người sử dụng về smartphone tăng lên thì những vụ việc tai nạn về điện giật do
sử dụng smartphone cũng tăng nên đáng kể Việc sử dụng những chiếc smartphone cũng
tiểm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn Do vậy trong môn học này em sẽ thực hiện đề tài “ An
toàn điện khi sử dụng thiết bị smartphone” Việc xây dựng đề tài này là sự nỗ lực hết
mình của cá nhân em, cùng với sự tận tình giảng dạy của thầy giáo trong thời gian qua Vì kiến thức còn hạn hẹp nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, em hy vọng rằng sẽ nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy về đề tài này
Em xin chân thành cảm ơn !
II Những tác động của dòng điện với cơ thể người
Trang 4Các phản ứng sinh bệnh học khác nhau xảy ra trong cơ thể con người khi tiếp xúc với điện phụ thược vào nhiều yếu tố như cường độ dòng điện điện trở của cơ thể, điện thế, tần số dòng diện, thời gian tiếp xúc và đường đi của dòng điện
Cường độ dòng điện là yếu tố cơ bản để phát sinh ra tai nạn Cường độ càng lớn, dòng điện càng nguy hiểm Cường độ là nguyên nhân gây chết
Bắt đầu từ 1,2 mA dòng điện xoay chiều 60Hz, đã gây ra một cảm giác choáng nhẹ cho người Đó là ngưỡng cảm nhận dòng điện
Một dòng điện xoay chiều trên 90 mA làm cơ co rút mạnh, có khả năng đẩy bật nạn nhân ra
xa hoặc làm cho nạn nhân dính vào vật dẫn điện không còn khả năng tự giải thoát
Từ ngưỡng 80mA, dòng điện xoay chiều 50Hz có thể gây rung tim, nếu đi qua thành ngực một giây Theo Loeppen, dòng điện với cường độ lớn hơn 3A với thời gian 1-3 giây ít có khả năng gây rung thất Ferris và các cộng sự thấy rằng tim chỉ rung thất Ferris và các cộng
sự thấy rằng tim chỉ rung thất trong pha sau tâm thu nghĩa là ở thời gian tương ứng với sóng
T của dòng điện tâm đồ, thời gian chiếm khoảng 20% chu lì tim
Dòng điện 2-3A có thể gây tê liệt thần kinh trong một thời gian khá dài sau khi dòng diện đi qua Trái lại, các cơ thể thì nhừng co ngay sau khi dòng điện đã chạy qua
Thời gian tê liệt kéo dài tương ứng với thời gian dòng điện chạy qua, có 3 mức độ tuỳ theo cường độ và các lối loại rây ra
Loại I: Dòng điện nhỏ hơn 25mA, tăng huyết áp, co giật nhẹ ở đầu ngón (0,1- 1mA); co giật
và cánh tay (0,8- 24mA); giới hạn giải thoát (9-15mA); giới hạn loại I và loại II không thể
tự giảu thoát (19-22mA)
Loại II: dòng điện 25- 80mA, tim đập không điều, tăng huyết áp, ngừng tim nhưng còn hồi hộp, phục hồi được,
Loại III: dòng điện lớn hơn 80mA gây rung thất
Loại VI: dòng điện có cường độ lớn hơn, tăng huyết áp, ngừng tim, rối loại nhịp, ngừng thở Khi xảy ra tai nạn, điện thế của dòng điện có thể biết ngay Nhưng cường độ dòng điện qua
cơ thể khó biết hơn vì điện trở ở cơ thể rất khác nhau phụ thuộc nhiều yếu tố
Theo định luật Ôm: I (cường độ) = E (điện thế)/R (điện trở)
R thay đổi tùy theo da và môi trường bên trong Môi trường bên trong cơ thể có thể có điện trở khoảng 500- 100W Điện trở ở da thay đổi tùy độ dày và mức độ khô ẩm, từng trạng tâm sinh lí từ 1000 - 30000W Một người vừa tắm xong hoặc ở trạng thái vã mồ hôi nếu bị điện giật, thì dễ chết vì điện trở thấp
Phần lớn các tai nạn điện giật xảy ra là do tiếp xúc với một vật truyền điện, để điện qua người và dẫn xuống đất
Điện thế có thể cao đến 1 KV nhưng nếu điện trở rất cao thì cũng không gây nguy hiểm
Điện trở cơ thể và điện trở
tiếp xúc
10.000V
Trang 5Bỏng nhẹ Bỏng rõ + + thất
Bỏng nặng + + +
thương tổn
Rung thất + Bỏng nhẹ
Rung thất + + Bỏng nặng
Khó nhận biết
Giật mạnh không có thương tổn
Rung thất + Bỏng nhẹ
Điện thế và tấn số dòng điện là những yếu tố quan trọng trong điện giật Điện thế giữ vai trò chủ yếu trong việc toả nhiệt trong cơ thể
Trong điều kiện bình thường, các ngưỡng của dòng điện một chiều tăng gấp 4 lần so với các ngưỡng của dòng điện xoay chiều 50Hz Nếu chu kì của dòng điện tăng quá 1000Hz th2 các ngưỡng cường độ dòng điện tăng rất cao
Hình thái các dòng điện tác dụng khác nhau Độ dốc của xung càng lớn, tác dụng sinh lí xung càng quan trọng Điện phóng từ một tụ điện có tác dụng quan trọng hơn là một xung hình sin Điện phóng từ một dòng điện hình chữ nhật có tác dụng sinh lí mạnh hơn điện phóng từ một bình tụ điện
Hình thái tiếp xúc từ 1/100 đến 1 giây có thể gây rung thất Cường độ dòng điện càng cao, thời gian tiếp xúc điện càng lâu, thì khả năng gây rung thất càng lớn
Đường đi của dòng điện cũng đóng vai trò quan trọng trong việc gây rung thất, dòng điện qua trục của tim có khả năng gây rung thất lớn nhất (chân phải- tay trái)
Điện giật gây ra các thương tổn ở da, các mô và nội tạng
Thương tổn da: nếu nhẹ thì lớp thượng bì chỉ trợt, có thể bị khoét như bị nạo; nếu nặng thì
da sẽ mất tính đàn hồi, khô cứng, các tế bào màng đáy của lớp Malpighi bị kéo dài ra, lớp tế bào Malpighi còn sống sót co tròn lại
Lớp bì thoái hóa thành hốc Các bó xơ của lớp nuôi sưng càng dày lên Kiến trúc của lớp bì
có hình thành đồng nhất và đặt Toàn bộ lớp bì có dạng xốp đến mức có khí thũng dưới da
có dạng đặt hiệu của điện giật: dấu ấn của điện, khí thũng dưới da, phù, dấu ấn của điện hình tròn, tròn dẹt hay thẳng, màu vàng nhạt hay xám, cong lên ở phía bờ ngoài, lõm xuống giữa như khảm vào da, sờ cứng, chân lông ở đó vẫn nguyên vẹn Dấu ấn có thể có hình cành cây khi thì đỏ tấy, khi thì mất màu Đôi khi còn thấy các vết tích của hình kim loại li ti khảm vào da từ vật dẫn điện
Phù da do điện có đặc điểm là phù trắng, cứng đau, xuất hiện ở gần đầu vào hoặc đầu ra của dòng điện, tồn tại lân dài từ vài ngày đến vài tuần Nếu kéo dài phải đề phòng tắc mạch Thương tổn não: có các biểu hiện xuất huyết rải rác quang các mạch, phù não lan tỏa và thay đổi về cấu trúc các sợi liên kết quang thành mạch
Thương tổn các dây thần kinh ngoại vi: như các sợi dây thần kinh bị cắt đoạn, các trục dây
bị cong queo, các bao Schwann bị phá hủy Hệ mạch máu dễ bị thương tổn và gây chảy máu thứ phát hoặc tắc mạch rải rác, ở rất xa đường vào của điện
Trang 6Trên các thớ cơ có dòng điện đi qua có thể thấy các băng ngang đang thoái hóa kính có thể
do sự co cứng đột ngột và dữ vội của các cơ
Dòng điện ít gây ra các thương tổn ở tim, nhưng đôi khi có thể thấy thương tổn nhồi máu cơ tim Các thương tổn cơ xuất hiện với dòng điện cao thế, rất rộng vượt qua vùng cơ bị thương tổn do nhiệt, kể cả khi vùng này không có Về đại thể, các thương tổn màu xám Về
vi thể, các thớ cơ nhỏ có thể bị thoai hoá Thường phù kẽ trong có nhục cầu tố rất giống như trong hội chứng vùi lấp
Điện cao thế có thể gây thương tổn nhu mô thận Thượng bì các ống thận bị thoái hóa, lòng ống thận chức đầy nhục cầu tố ỏ môi trường toan dễ làm tắc ống thận hơn là ở môi trường kiềm Vì vậy, khi có tai nạn điện giật cao thế phải kiềm hoá nước tiểu
Điện cao thế có thể gây thương tổn xương Xương có thể bị thủng do phá hủy ở phần ngoài, hoại tử ở phần xương, có thể đến tận màng cứng gây ra chảy máu màng não
Các xương dài có thể gãy do bị co cơ quá mạnh, hoặc do rạn nứt
Các thương tổn phổi biểu hiện bằng những đám chảy máu rộng, các vùng xung huyết ngừng thở do co cứng cơ hô hấp hoặc thương tổn não
Dòng điện liên tục gây ra các hiện tượng cực hóa, làm cho mô, đặc biệt là cơ bị thương tổn nặng, nếu thời gian tiếp xúc quá dài Đó là các hiện tượng điện phân ở cực dương, các vết bỏng cứng và kho, ở cực âm chúng lại mềm và rỉ dịch
III Smartphone và phân tích các tình huống mất an toàn điện
1.1 Giới thiệu về smartphone
Smartphone là khái niệm điện thoại tích hợp nền tảng hệ điều hành di động với nhiều tính năng hỗ trợ tiên tiến về điện toán và kết nối dựa trên nền tảng cơ bản của điện thoại thông thường
Trang 7Các ngành công nghiệp tin rằng điện thoại thông minh đa số có một màn hình độ phân giải cao hơn so với điện thoại truyền thống và điện thoại thông minh như một máy tính di động,
vì nó có một hệ điều hành riêng biệt vì có thể hiển thị phù hợp các trang website bình thường và người dùng có thể thay đổi một giao diện và sở hữu khả năng mở ứng dụng, Tiện hơn và dễ dàng cài đặt lẫn gõ bỏ ứng dụng; điện thoại thông
Hình 2 : Các loại smartphone phổ biến hiện nay
minh có màn hình cảm ứng độ phân giải cao, và sẵn sàng để gọi bàn phím ảo và viết chữ tay.Có thể tiến hành đa tác vụ thao tác, và có một đa phương tiện mạnh mẽ,Email,Truy cập Internet, và hoàn toàn có thể thay đổi các thiết bị truyền thống như MP3,MP4,PDA điện thoại thông minh có thể thay thế xử lý các vấn đề máy tính văn phòng và các vấn đề khác,
nó có thể giao tiếp với mạng duy trì một thời gian kết nối liền mạch với thời gian, đồng thời
có thể vô hiệu hóa mạng bất cứ lúc nào, và đồng bộ hóa dữ liệu với máy tính, máy tính xách tay và các thiết bị khác.
Trang 8Hình 3 Cấu tạo cơ bản của một smartphone
Các smartphone được cấp nguồn từ pin có điện áp khoảng 5V, loại pin được dùng phổ biến hiện nay là loại Li-ion có thể sạc được rất nhiều lần
Đa phần điện thoại di động được thiết kế với vỏ ngoài là các chất liệu nhựa tổng hợp bền và cách điện Tuy nhiên, càng ngày điện thoại di động càng trở thành một vật dụng thể hiện sự sang trọng và đẳng cấp của người dùng Chính vì vậy, vỏ của điện thoại cũng chuyển dần từ chất liệu bằng nhựa sang chất liệu kim loại có độ bóng và đẹp cao như nhôm, bạc hay có thể
là vàng và tất nhiên, chúng đều dẫn điện rất tốt Đi kèm chiếc điện thoại di động sẽ là một
bộ sản phẩm gồm sạc, dây cáp, pin, tai nghe và một số phụ kiện liên quan
Trang 91.2 Phân tích các tính huống mất an toàn khi sử dụng smartphone
1.2.1 Giới thiệu các tình huống mất an toàn điện
Với hầu hết các smartphone thì chúng đều sử dụng pin sạc, chúng được cấp nguồn từ các bộ sạc đầu vào 220V- 50Hz đầu ra khoảng 5V
Gần đây liên tiếp xảy ra những tai nạn do cháy, nổ khi vừa sạc vừa nghe máy điện thoại, dẫn đến chết người Mới đây nhất, cựu tiếp viên Trung Quốc bị điện giật chết khi sử dụng iPhone 5 đang sạc pin
Bị điện giật chết khi nghe iPhone 5 đang sạc
Ma Ailun, 23 tuổi đã tử vong khi sử dụng chiếc iPhone 5 đang sạc pin
Ma Ailun, 23 tuổi, cựu tiếp viên hàng không ở Trung Quốc (dự định làm đám cưới vào ngày 8/8 tới) vừa bị điện giật chết trong nhà của cô ở khu tự trị Tân Cương (Trung Quốc), khi sử dụng chiếc iPhone 5 đang cắm sạc
Trang 10Trên trang Sina Weibo, hôm thứ 7 vửa qua, chị gái Ma Ailun nói, hy vọng hãng Apple có
lời giải thích thỏa đáng, cũng như mọi người sẽ được cảnh báo rõ ràng khi sử dụng các thiết
bị di động trong lúc sạc pin
Ông Ma Guanghui, cha nạn nhân, nói, trên cơ thể con gái ông có những dấu hiệu cho thấy
bị điện giật
Cảnh sát cho hay, Ma Ailun chết do điện giật nhưng họ vẫn chưa chắc chắn rằng chiếc iPhone của cô là nguyên nhân gây ra tai nạn
Ngay hôm sau tai nạn, đại diện Apple lên tiếng rằng, “chúng tôi vô cùng xin lỗi vì đây là tai nạn đáng tiếc, xin bày tỏ lời chia buồn đến nạn nhân và gia đình” Apple đang phối hợp cảnh sát để làm rõ nguyên nhân cái chết của Ma Ailun"
Chiếc iPhone 5 của Ma Ailun được mua ở một cửa hàng chính hãng của Apple, có bộ sạc kèm máy
Bị giật chêt vì vừa tắm vừa sử dụng iPhone khi đang sạc
Việc cô gái Nga Yevgenia Sviridenko được cho là chết do bị điện giật khi vừa sạc iPhone, vừa lướt web trong nhà tắm đã dấy lên hồi chuông cảnh báo về những hiểm họa không lường từ việc sử dụng smartphone không đúng cách Đã có nhiều trường hợp cháy, nổ, thậm chí là tử vong do chủ quan khi sử dụng các thiết bị di động, đặc biệt là smartphone
Trở lại câu chuyện của Yevgenia Sviridenko, người bạn cùng phòng đã phát hiện cô trong trình trạng toàn thân co giật trong khi chiếc iPhone đang sạc vẫn nằm trong bồn tắm Điều tra ban đầu cho thấy cô gái xấu số vừa sạc iPhone trong phòng tắm vừa lướt Vkontakt, một mạng xã hội tương tự như Facebook ở Nga
Ở Việt Nam cũng không ngoại lệ
Nạn nhân Kiều Thế Bắc (20 tuổi, ngụ tại Nghĩa Lập II, thị trấn Thạch Mỹ, huyện Đơn Dương, Lâm Đồng) tử vong do điện giật khi sử dụng điện thoại di động đang sạc pin
Khoảng 3h30 sáng 16/4/2012, ông Kiều Thế Quang (bố nạn nhân) dậy sớm tưới rau Khi qua phòng ngủ của con trai, ông thấy Bắc bị điện giật, người tím tái, nằm bất động trong tư thế sử dụng điện thoại Dù người nhà đưa đến Bệnh viện cấp cứu nhưng bác sĩ cho biết nạn nhân bị điện giật chết trước đó Nguyên nhân ban đầu xác định do dây sạc pin hở mạch, quấn vào cổ tay nạn nhân
Bỏng nặng vì nghe điện thoại ở cây xăng
Trường hợp đầu tiên được ghi nhận bị tai nạn do nghe điện thoại vào tháng 1/2011 Nạn nhân là anh Cao (Gia Lâm, Hà Nội) Sự việc xảy ra do anh Cao nghe điện thoại trong phòng
vệ sinh của cây xăng, khiến cho ngọn lửa bùng lên và cháy vào người Nguyên nhân là do sóng điện từ phát ra từ điện thoại gây kích cháy xăng
Hậu quả là anh Cao bị bỏng 60% cơ thể, ở trong tình trạng nguy kịch Vụ tai nạn của anh Cao giúp chúng ta hiểu vì sao luật pháp lại cấm dùng điện thoại ở cây xăng
1.2.2 Phân tích tình huống
Như đã trình bày ở trên các smartphone hiện nay được sử dụng các loại pin Li-ion hay Xenxium có điện thế thấp khoảng 5V có thể sạc được nhiều lần Ngay cả với các bộ sạc
Trang 11của chúng điện áp đầu vào 220V – 50Hz đầu ra của chúng cũng chỉ vào khoảng 5V Ở các điều kiện sản phẩm bình thường thì chúng rất an toàn, không thể gây hại cho người sử dụng
Những khi có những trường hợp bộ sạc không đảm bảo chất lượng hay có một sự cố nào đó xảy ra gây ra hiện tượng chập, hỏng tại các bộ sạc làm cho nguồn xoay chiều 220v -50Hz truyền trực tiếp qua bộ sạc qua dây dẫn vào thẳng các smartphone Mà với các thiết kế của nhiều smartphone hiện tại ( như Iphone của Apple, một dòng cao cấp của Samsung, Sony, HTC …) vỏ của chúng được làm chất liệu nhôm hoặc hợp kim thép với ưu điểm làm cho sản phẩm trở nên sang trọng, chắc chắn, cứng cáp và đẹp hơn Với các loại chất liệu như vậy nên khả năng dẫn điện của chúng là rất tốt Cùng với đó là sự chủ quan, tin tưởng vào
sự an toàn của các các smartphone mình đang sử dụng nên vẫn sử dụng thiết bị của mình trong lúc sạc thiết bị Trường hợp có thể xảy ra bàn tay người sử dụng ra nhiều mô hôi, hoặc
có khi người dùng còn có thể đang tắm… Nước có tiếp xúc với da làm điện trở da người giảm xuống tăng tính dẫn điện khi người dùng cầm phải smartphone bị xông điện thì nguồn điện 220V có thể chạy trực tiếp qua cơ thể người với dòng điện cao sẽ gây nguy hiểm cho người sử dụng có thể dẫn tới chết người