An toàn trong vận hành bảo dưỡng thiết bị điện hạ áp sử dụng trong bưu chính viễn thông

Công việc làm không cắt điện là công việc làm trực tiếp trên những phần mang điện nhưng phải giữ khoảng cách an toàn nhằm ngăn ngừa tiếp xúc đồng thời với bộ phận cóđiện thế khác với điệ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN ĐIỆN TỬ- VIỄN THÔNG

*****

TIỂU LUẬN MÔN HỌC

An toàn bức xạ và an toàn điện trong y tế

Đề Tài:

An toàn trong vận hành bảo dưỡng thiết bị điện hạ áp

sử dụng trong Bưu Chính Viễn Thông

Giảng viên hướng dẫn: Th.s Phạm Mạnh Hùng

Sinh viên thực hiện: Lê Văn Hiệp

MSSV: 20111587

Lớp: ĐTTT8-K56

Hà Nội, 12/2015

MỤC LỤC

NỘI DUNG 5

Chương 1: Những khái niệm, thuật ngữ cơ bản 5

Chương 2: Biện pháp an toàn trong vận hành, sửa chữa điện 6

2.1 Chế độ trực nhật 6

2.2 Chế độ giao nhận ca 7

2.3 Chế độ cắt điện (toàn bộ hoặc một phần) để sửa chữa 8

2.4 Chế độ làm việc không cắt điện 8

2.5 Treo biển báo và đặt rào ngăn cách chỗ làm việc 9

2.6 Kiểm tra có điện hay không và thực hiện nối đất hoặc ngắn mạch 10

2.7 Chế độ cho phép làm việc 10

2.8 Chế độ giám sát, tạm ngừng và kết thúc công việc 11

Chương 3: An toàn đối với các thiết bị điện hạ áp 13

3.1 An toàn đối với thiết bị phân phối điện và điều khiển 13

3.2 An toàn đối với các thiết bị điện chiếu sáng 14

3.3 An toàn đối với đường dây, cáp điện 15

3.4 An toàn đối với máy phát điện 18

3.5 An toàn đối với ắc quy 19

KẾT LUẬN 22

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

LỜI NÓI ĐẦU

Như chúng ta đã biết, điện năng rất có ích cho cuộc sống, nhờ có điện mà cuộc sống củachúng ta trở nên văn minh, hiện đại Ngày nay, điện năng đã trở thành một phần thiết yếucủa cuộc sống hằng ngày Nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về mối nguy hại mà điệnnăng có thể đem đến cho con người chúng ta Khi sử dụng và sửa chữa điện cần phải tuântheo các nguyên tắc an toàn điện để tránh xảy ra tai nạn điện Chúng ta luôn nhớ rằng “tainạn do điện xảy ra rất nhanh và vô cùng nguy hiểm, nó có thể gây hỏa hoạn, làm bịthương hoặc chết người” Đặc biệt trong công các cấp phát và sửa chữa điện của các công

ty, xí nghiệp điện, mối nguy hại do điện gây ra càng lớn và nguy hiểm vì nó không chỉgây nguy hiểm cho một cá nhân mà thậm chí có thể gây ảnh hưởng đến cả một vùng dâncư…Việc nâng cao nhận thức của mọi người về mối nguy hiểm mà điện có thể gây ra đốivới con người chúng ta là rất cần thiết Qua bài viết này, hi vọng sẽ góp một phần nào đóvào việc nâng cao được nhận thức của nhiều người về mối nguy hại mà điện có thể gây ra

Để từ đó, chúng ta sẽ không phải gánh chịu nhiều sự việc đáng tiếc xảy ra

NỘI DUNG

Chương 1: Những khái niệm, thuật ngữ cơ bản

1 An toàn điện là hệ thống các biện pháp về tổ chức và kỹ thuật nhằm phòng ngừa các

yếu tố nguy hiểm về điện trong lao động, sản xuất đối với người lao động

2 Công việc làm cắt điện toàn bộ là công việc tiến hành mà ở đó tất cả các nguồn dẫn

điện đến đều được cắt điện

3 Công việc làm cắt điện một phần là công việc tiến hành mà ở đó chỉ có một phần

mang điện được cắt điện Những phần mang điện còn lại phải thực hiện các biện phápngăn cách không cho người làm việc chạm phải

4 Công việc làm không cắt điện là công việc làm trực tiếp trên những phần mang điện

nhưng phải giữ khoảng cách an toàn nhằm ngăn ngừa tiếp xúc đồng thời với bộ phận cóđiện thế khác với điện thế làm việc

5 Dây nối đất là dây dẫn để nối các bộ phận cần bảo vệ với điện cực nối đất.

6 Điện áp an toàn là điện áp nhỏ không gây nên những tác động nguy hiểm hoặc có hại

đối với con người (không vượt quá 36 V đối với dòng xoay chiều và 48V đối với dòngmột chiều)

7 Nối đất (hay tiếp đất) là nối một điểm của mạch điện hoặc vỏ của thiết bị điện với

trang bị nối đất

8 Nơi nguy hiểm về điện là nơi có một trong các yếu tố sau:

a) Độ ẩm tương đối trong không khí vượt quá 75% trong thời gian dài hoặc có bụi dẫnđiện (bụi bám vào dây dẫn, lọt vào trong thiết bị điện)

b) Nền nhà dẫn điện (nền nhà bằng kim loại, đất, bê tông cốt thép )

c) Nhiệt độ cao (có nhiệt độ vượt quá 35oC trong thời gian dài hơn 24 giờ)

d) Những nơi người có thể tiếp xúc đồng thời một bên là các kết cấu kim loại của nhàxưởng, các thiết bị máy móc đã nối đất và một bên vỏ kim loại

2 Khi có nhiều người làm việc, nhất thiết phải có một người có đủ năng lực được phân côngchịu trách nhiệm chính và điều hành công việc để đảm bảo an toàn.

3 Việc giao công việc trực nhật cho một người và chỉ định người chịu trách nhiệm chínhkhi có nhiều người cùng làm việc do cán bộ trực tiếp chỉ đạo sản xuất làm

4 Không được phép trực nhật hay công tác ở các thiết bị điện suốt hai ca liền

Nếu vì yêu cầu của sản xuất, giám đốc có quyền cho công nhân trực nhật, công tác hai caliền, nhưng phải có biện pháp an toàn và nghỉ ngơi thích hợp

5 Lịch trực nhật vận hành phải được cán bộ trực tiếp chỉ đạo sản xuất duyệt và chỉ cóngười duyệt mới có quyền thay đổi lịch trực nhật

6 Ở các thiết bị điện, khi nào có lệnh của cán bộ trực tiếp chỉ đạo sản xuất kèm theo cácbiện pháp an toàn cần thiết thì mới được phép trực nhật công tác một mình hoặc mới đượclàm việc một mình mà theo quy định phải có hai người trở lên

7 Tổ trưởng hoặc công nhân trực nhật trong suốt thời gian trực nhật phải chịu tráchnhiệm vận hành khai thác các thiết bị đúng quy định, bảo đảm chế độ làm việc an toàn vàchất lượng, đúng với trình tự thao tác theo yêu cầu của nội dung công việc và sự chỉ đạocủa cán bộ phụ trách trực tiếp

Tuyệt đối cấm người trực nhật rời vị trí công tác của mình

8 Khi xẩy ra sự cố, người trực nhật phải báo cáo ngay cho cán bộ phụ trách trực tiếp

Trường hợp bị hỏng hóc, mất liên lạc, cháy nổ, xảy ra tai nạn, người trực nhật phải ápdụng mọi biện pháp triệt để nhất để cắt điện ở bộ phận hoặc thiết bị có sự cố, hạn chế hậuquả và xử lý theo các biện pháp trong phương án xử lý sự cố đã đề ra, báo cáo ngay chocán bộ chỉ đạo sản xuất cấp trên

9 Người trực nhật phải tuyệt đối chấp hành tất cả các mệnh lệnh sản xuất và các chỉ dẫn củangười trực nhật cấp trên trực tiếp hay của cán bộ chỉ đạo sản xuất

10 Người trực nhật có trách nhiệm ghi đúng, đầy đủ và kịp thời các điểm được quy địnhtrong sổ vận hành hoặc nhật ký công tác

- Người nhận ca nhất thiết phải nắm được tất cả những điều ghi trong sổ vận hành

mà ca trước đã ghi, kiểm tra và nhận các dụng cụ vật liệu, trang bị phòng hộ, chìa khoá,

sổ sách Trong trường hợp phát hiện thấy các thiếu sót hoặc nguy hiểm phải báo cáo chongười trực nhật cấp trên biết, trước khi nhận ca

- Việc nhận và giao ca phải theo đúng những điều ghi trong sổ vận hành hoặc sổnhật ký công tác, đồng thời cả người giao và người nhận ca ký vào sổ đó

3 Trong trường hợp đặc biệt, chỉ cho phép người trực nhật rời khỏi nơi làm việc khi nào

có người khác thay thế theo lệnh của cán bộ chỉ đạo sản xuất

2.3 Chế độ cắt điện (toàn bộ hoặc một phần) để sửa chữa

1 Khi làm việc ở các khu vực có điện, có cắt điện toàn bộ hay cắt điện một phần, cần phảithực hiện lần lượt các biện pháp sau đây:

- Khi cắt điện phải có các biện pháp loại trừ đóng nhầm điện hoặc điện tự động đónglại

- Đặt rào ngăn cách, treo biển báo

- Kiểm tra không có điện trên các phần của đường dây và thiết bị điện sắp sửa làmviệc

- Tiếp đất tạm thời cho phần của đường dây, thiết bị điện sắp làm việc sau khi kiểmtra không có điện và treo biển báo: ''Làm việc tại đây''

Các biện pháp trên do người giao việc hoặc người nhận việc thực hiện

2 Tại chỗ làm việc, phải tách các phần dẫn điện sẽ phải làm việc ở đó Đồng thời, phảicắt điện các phần mang điện ở gần mà trong khi làm việc có thể va, chạm vào

3 Việc cắt điện phải bảo đảm sao cho các bộ phận của thiết bị điện sẽ làm việc trên đótách rời hoàn toàn ra khỏi các phần đang mang điện

4 Sau khi cắt điện phải:

- Trông thấy mạch điện đã được tách ra rõ ràng (đối với cầu dao, cầu chì hoặc mốinối)

- Nối ngắn mạch các pha điện đã được cắt (đối với các khí cụ đóng cắt điện loạikín)

- Cắt tất cả các máy biến áp: biến áp nguồn, biến áp đo lường và các biến áp khác cóliên quan đến bộ phận cần sửa chữa (Để đề phòng điện áp ngược)

2.4 Chế độ làm việc không cắt điện

Khi làm việc với các thiết bị điện nhỏ hơn 500 V, vì điều kiện nào đó mà không thểcắt điện được thì cho phép làm việc có điện áp Người làm việc trên thiết bị mang điện

1) Đi ủng hoặc giầy có đế cách điện hoặc đứng trên tấm vật liệu cách điện;

2) Sử dụng các dụng cụ có tay cầm cách điện hoặc mang găng tay cách điện;

3) Dùng các tấm vật liệu cách điện để ngăn cách các bộ phận có điện ở xung quanh đềphòng khi vô ý có thể chạm phải;

4) Mặc áo bảo hộ dài tay, cài khuy cổ áo cẩn thận

Làm việc không cắt điện ở những nơi có yếu tố nguy hiểm về điện, nhất thiết phải ápdụng các biện pháp an toàn bổ sung, người cấp phiếu công tác hoặc người ra lệnh chịutrách nhiệm quy định cụ thể

2.5 Treo biển báo và đặt rào ngăn cách chỗ làm việc

1 Sau khi đã cắt điện, trên chỗ điều khiển của các khí cụ đóng cắt điện phải treo biển báo''Cấm đóng điện, có người làm việc''

Biển báo phải làm bằng vật liệu cách điện

2 Sau khi làm xong công việc, chỉ người treo biển hoặc người được uỷ quyền mới đượcphép cất biển báo đã treo

3 Khi làm việc trên các bộ phận đã cắt điện ở gần các bộ phận đang mang điện và dễ vachạm vào thì phải đặt rào ngăn cách tạm thời các bộ phận đó

4 Tuỳ theo điện thế, rào ngăn cách tạm thời có thể là tấm liền, tấm có lỗ, bằng gỗ, nhựa haybằng các vật liệu cách điện khác và phải được cố định chắc chắn

Trên rào ngăn cách tạm thời, phải treo biển báo: "Có điện nguy hiểm chết người!"

5 Trong lúc đặt rào ngăn cách tạm thời, phải cẩn thận không để bị điện giật

Phải bảo đảm sao cho việc đặt rào ngăn cách tạm thời không cản trở công nhân thoát ratrong trường hợp nguy hiểm

1 0

6 Cấm người không có trách nhiệm tháo, dỡ, cất hoặc chuyển dịch các biển báo hay ràongăn cách tạm thời

2.6 Kiểm tra có điện hay không và thực hiện nối đất hoặc ngắn mạch

1 Sau khi đã treo biển báo, người nhận việc (tổ trưởng, nhóm trưởng hay công nhân đượcgiao trách nhiệm) phải kiểm tra có điện hay không để tiến hành các công việc trên các bộphận của thiết bị

Việc kiểm tra được thực hiện bằng vôn kế cầm tay hoặc dụng cụ chỉ thị điện thế Dụng cụchỉ thị điện thế phải sử dụng đúng điện áp tối đa cho phép

2 Trước khi kiểm tra điện thế, phải kiểm tra chất lượng của các dụng cụ chỉ thị điện thế đểchắc chắn rằng: chúng có độ chính xác và làm việc tin cậy được

3 Không được căn cứ vào tình trạng và số liệu của: các đèn báo hiệu, các vôn kế chỉ thị

mà kết luận rằng trên thiết bị không có điện thế

4 Trước khi làm việc, phải nối đất hoặc ngắn mạch các bộ phận dẫn điện đã được cắtđiện

Việc nối đất có thể thực hiện bằng nối dây nối đất vào hệ thống nối đất cố định hoặc nốiđất di động

5 Tiết diện của dây dẫn nối đất tuỳ thuộc vào từng loại thiết bị, nhưng tối thiểu khôngđược dưới 25 mm2

Mối nối của các dây dẫn nối đất hay của dây ngắt mạch phải được hàn hoặc bắt bulôngchắc chắn, cấm không được nối bằng cách vặn xoắn

2.7 Chế độ cho phép làm việc

1 Sau khi chuẩn bị xong chỗ làm việc, người nhận việc phải cùng với người giao việckiểm tra xem các biện pháp kỹ thuật an toàn đã được thực hiện đầy đủ, sau đó mới chocông nhân vào làm việc

1 1

2 Người cho phép vào làm việc có thể là người giao việc hoặc là người nhận việc tuỳtheo điều kiện cụ thể, mức độ an toàn của công việc

Người cho phép vào làm việc phải thực hiện các công việc sau:

- Kiểm tra xem những công nhân vào làm việc có đúng như trong sổ công tác không

- Chỉ rõ chỗ công nhân làm việc chứng minh rằng không có điện trong các phần mangđiện đã cắt, đầu tiên bằng dụng cụ, sau đó bằng tay sờ trực tiếp vào

- Chỉ dẫn thêm cho công nhân những phần còn mang điện của thiết bị

- Giao chỗ làm việc cho công nhân nhóm trưởng, tổ trưởng phụ trách Khi cần thiiết,ghi vào sổ công tác hay sổ nhận công tác, sau đó mới bắt đầu cho làm việc

3 Tuỳ theo điều kiện cụ thể của từng công việc ở từng đơn vị, giám đốc có thể quy địnhthể thức cho phép vào làm việc cho phù hợp và thuận tiện, nhưng phải bảo đảm an toàn vàkhông trái với các quy định trên

2.8 Chế độ giám sát, tạm ngừng và kết thúc công việc

1 Trong khi làm việc, tuỳ theo mức độ nguy hiểm nhiều hay ít mà phải có người giám sátriêng hay người phụ trách công việc trực tiếp làm công việc giám sát

2 Nếu vì mức độ nguy hiểm của công việc mà phải cử người giám sát riêng, người giámsát không làm bất cứ công việc gì ngoài nhiệm vụ giám sát

Người giám sát phải luôn luôn có mặt tại chỗ làm việc

3 Nếu tổ trưởng hoặc công nhân làm nhiệm vụ giám sát, có thể tham gia trực tiếp làmmột số công việc khi điện đã được cắt toàn bộ Còn khi điện được cắt một phần thì chỉđược tham gia làm việc khi cấp trên trực tiếp cho phép

4 Nhiệm vụ, quyền hạn của người giám sát

- Theo dõi, hướng dẫn công nhân làm việc đúng theo quy trình kỹ thuật an toàn điện

- Bổ khuyết cho công nhân về an toàn và cho công nhân ngừng việc khi vi phạm cácquy định về an toàn hoặc khi thấy nguy hiểm cho công nhân

1 2

- Kịp thời xử lý khi xẩy ra sự cố

5 Trước khi bắt đầu làm việc hay làm tiếp công việc của ngày hôm trước, người nhậnviệc phải xem xét lại chỗ làm việc, kiểm tra việc thực hiện các biện pháp an toàn và làmlại các thể thức cho phép vào làm việc

6 Khi tạm thời ngừng làm việc trong ngày (ăn trưa, giải lao, chuyển nơi làm việc đến chỗkhác ) đối với công việc có cắt điện một phần hay không cắt điện, cấm tháo dây nối đất,cất các biển báo, rào ngăn cách tạm thời tại chỗ làm việc

7 Sau khi làm xong toàn bộ công việc, người nhận việc phải thu dọn, xem xét lại chỗ vừalàm việc và có nhận xét về phần an toàn lao động

Tuỳ theo nội dung công việc mà cần hoặc không cần đến sự có mặt của người giao việc

8 Trước khi đóng điện cho thiết bị phải:

- Tháo hết dây nối đất tạm thời, dây nối ngắn mạch không được để sót

- Cất biển báo, rào ngăn cách tạm thời đã treo và đặt trước khi làm việc

Hai công việc nói trên, phải do chính người đã nối đất tạm thời, đặt rào ngăn cách tạmthời, treo biển báo trước đây tiến hành

- Đặt rào ngăn cách thường xuyên, biển báo thường xuyên vào vị trí cũ như trước khicông tác

9 Người giao việc, cán bộ chỉ đạo sản xuất phải tự mình đi kiểm tra tình trạng toàn bộthiết bị đã đảm bảo an toàn rồi mới cho phép đóng điện vào thiết bị

Chương 3: An toàn đối với các thiết bị điện hạ áp

3.1 An toàn đối với thiết bị phân phối điện và điều khiển

1 Tất cả các thiết bị phân phối điện và điều khiển bao gồm các tủ phân phối điện, bảngđiều khiển, các khí cụ điện đều phải có các thông số định mức thoả mãn các chế độ làmviệc đúng tải định mức, quá tải cũng như khi ngắn mạch hay quá áp

2 Tất cả các phần kim loại của thiết bị phân phối, bảng điện, tủ điện cần phải được sơnchống rỉ

3 Các thanh cái của thiết bị phân phối điện phải sơn màu như sau:

Pha A - màu vàng

Pha B - màu xanh lá cây

Pha C - màu đỏ

4 Tại các phòng đặt thiết bị phân phối và điều khiển, phải được chiếu sáng, thông gió đầy

đủ theo tiêu chuẩn Phải có đèn chiếu sáng sự cố mất điện

5 Các thiết bị phân phối điện phải bảo đảm an toàn khi vận hành, không đánh lửa tạo hồquang điện gây nguy hiểm cho công nhân, làm cháy các vật xung quanh, gây chập mạch cácpha hay chập mạch với đất

6 Các cầu dao điện phải lắp đặt sao cho không thể tự đóng mạch dưới tác dụng của trọnglượng cán điều khiển Nguồn điện cấp đến bao giờ cũng phải lắp vào phía trên cầu daocòn dây chảy phải nằm ở phía dưới cầu dao

Cấm dùng cầu dao không có bộ phận bao che

7 Ổ cắm điện và phích lấy điện phải thoả mãn các yêu cầu sau:

- Đồng bộ với nhau về điện thế và công suất

- Đồng bộ với nhau về số cực (hoặc số pha)

Phải lắp cầu chì bảo vệ trước ổ cắm phù hợp vói tải cắm vào ổ