Phát triển đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên theo chuẩn nghề nghiệp

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC PHẠM THIÊN VƯƠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO CHUẨN NGHỀ NGH

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM THIÊN VƯƠNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ,

TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM THIÊN VƯƠNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ,

TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Thu Hằng

HÀ NỘI – 2015

1

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy giáo,

cô giáo Khoa Quản lý Giáo dục trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội đã nhiệt tình giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập và nghiên cứu thực hiện luận văn

Đặc biệt, xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đối với Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hằng, cô giáo trực tiếp hướng dẫn, đã tận tình định hướng, chỉ bảo, giúp đỡ

và tạo điều kiện cho tác giả trong suốt quá trình hoàn thành luận văn

Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên; Ban giám hiệu và giáo viên trường Trung học phổ thông thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên; Ban giám đốc Trung tâm Ngoại ngữ-Tin học tỉnh Điện Biên; các đồng nghiệp cùng gia đình và bạn bè đã động viên, giúp đỡ, đóng góp ý kiến và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành luận văn này

Trong quá trình nghiên cứu mặc dù đã có nhiều cố gắng, song chắc luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Kinh mong và hy vọng nhận được sự góp ý từ các thầy cô giáo cùng bạn bè đồng nghiệp

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 10 năm 2015

Tác giả

Phạm Thiên Vương

2

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

CBQL

CNN

CNH

GD

GDĐT

GV

HĐH

HS

KH-CN

QL

QLGD

THPT

THCS

TrH

XHCN

Cán bộ quản lý Chuẩn nghề nghiệp Công nghiệp hóa Giáo dục

Giáo dục đào tạo Giáo viên

Hiện đại hóa Học sinh Khoa học-Công nghệ Quản lý

Quản lý giáo dục Trung học phổ thông Trung học sơ sở Trung học

Xã hội chủ nghĩa

3

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Danh mục chữ viết tắt ii

Mục lục iii

Danh mục bảng vii

Danh mục sơ đồ, biểu đồ ix

MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG

defined

1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined 1.1.1 Trên thế giới Error! Bookmark not defined 1.1.2 Ở Việt Nam Error! Bookmark not defined 1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài Error! Bookmark not defined 1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý Giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.3 Quản lý trường học Error! Bookmark not defined 1.2.4 Giáo viên Error! Bookmark not defined 1.2.5 Đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined 1.2.6 Phát triển Error! Bookmark not defined 1.2.7 Phát triển nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined 1.2.8 Phát triển đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined 1.3 Chức năng của quản lý Error! Bookmark not defined 1.4 Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông Error! Bookmark not defined 1.4.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined 1.4.2 Ý nghĩa của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Error! Bookmark not defined 1.4.3 Mục đích của ban Chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

1.4.4 Mối quan hệ giữa chuẩn trình độ đào tạo và Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT

Error! Bookmark not defined 1.5 Hiệu trưởng với phát triển đội ngũ giáo viên thpt theo chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

4

1.5.1 Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường THPTError! Bookmark not defined

1.5.2 Nội dung cơ bản của phát triển đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp của

hiệu trưởng trường THPT Error! Bookmark not defined 1.6 Một số kinh nghiệm quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trên thế giới Error! Bookmark not defined

1.6.1 Thu hút, tuyển dụng và giữ chân những người có năng lực trong ngành sư phạm

Error! Bookmark not defined

1.6.2 Phát triển các chuẩn mực, kiến thức và chuyên môn sư phạm cho đội ngũ giáo

viên Error! Bookmark not defined

1.6.3 Xây dựng các chính sách khuyến khích và các điều kiện của tổ chức để hộ trợ

công việc của giáo viên Error! Bookmark not defined

1.6.4 Đảm bảo sự phát triển chuyên môn và việc thực hiện giảng dạy của GV làm tăng

chất lượng học tập của học sinh Error! Bookmark not defined

1.6.5 Công nhận sự cố gắng của giáo viên một cách công bằng, phù hợp với môi

trường giáo dục đa dạng Error! Bookmark not defined

1.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên trường phổ thông theo

chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined 1.7.1 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined 1.7.2 Yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh điện biênError! Bookmark not defined

2.1.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined 2.1.2 Tình hình kinh tế xã hội tỉnh Điện Biên Error! Bookmark not defined 2.1.3 Đặc điểm dân cư, văn hóa truyền thống Error! Bookmark not defined.

2.2 Khái quát tình hình ĐNGV ngày Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên ……… 29

2.3 Trường THPT thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined 2.3.1 Khái quát về nhà trường Error! Bookmark not defined

5

2.3.2 Tình hình hiện tại của trường THPT thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined.30

2.4 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường thpt thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined

2.4.1 Đánh giá về số lượng giáo viên Error! Bookmark not defined 2.4.2 Cơ cấu đội ngũ giáo viên của nhà trường Error! Bookmark not defined 2.4.3 Chất lượng đội ngũ giáo viên trường THPT Thành PhốError! Bookmark not defined

2.5.Thực trạng biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường THPT thành phố Điện

Biên Phủ theo chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

2.5.1.Thực trạng mức độ thực hiện và mức độ đáp ứng các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên của Hiệu trưởng trường THPT thành phố Điện Biên Phủ theo Chuẩn

nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

2.5.2.Phân tích mức độ thực hiện các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên của Hiệu

trưởng trường THPT thành phố Điện Biên Phủ theo Chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

2.6.Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên trường THPT thành phố

Điện Biên Phủ theo chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

khăn……… Error! Bookmark not defined

2.6.2.Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên trường THPT thành phố

Điện Biên theo Chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

2.6.3.Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên trường THPT

thành phố Điện Biên Phủ theo Chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined Chương 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP Error! Bookmark not defined

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp Error! Bookmark not defined 3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển Error! Bookmark not defined 3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện Error! Bookmark not defined

6

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined 3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả và khả thi Error! Bookmark not defined

3.2 Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường THPT thành phố Điện Biên Phủ

theo chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.1 Nhận thức tầm quan trọng và yêu cầu phát triển đội ngũ giáo viên trường THPT

thành phố theo Chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.2 Biện pháp xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trường

THPT thành phố Điện Biên Phủ đáp ứng Chuẩn nghề nghiệp.Error! Bookmark not defined

3.2.3 Biện pháp đổi mới công tác tổ chức bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trường THPT

thành phố Điện Biên Phủ theo Chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.4 Thực hiện hiệu quả các quy định về tuyển chọn, bố trí và sử dụng đội ngũ giáo

viên trường THPT thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined

3.2.5 Tăng cường kiểm tra, đánh giá, xếp loại đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề

nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.6 Đảm bảo các điều kiện về môi trường làm việc và chế độ chính sách cho đội ngũ

giáo viên trường THPT thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined

pháp……… Error! Bookmark not defined.

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất … 85

3.4.1 Các bước tiến hành khảo nghiệm Error! Bookmark not defined 3.4.2 Kết quả khảo nghiệm Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined.4

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

7

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Thống kê số lớp, số học sinh Error! Bookmark not defined Bảng 2.2: Thống kê kết quả xếp loại hạnh kiểm, học lựcError! Bookmark not defined.

Bảng 3.3: Quy mô đội ngũ giáo viên trường THPT thành phố Điện Biên Phủ… ….32 Bảng 2.4: Thống kê đội ngũ giáo viên theo giới tính, dân tộc, độ tuổi năm học

2014-2015 Error! Bookmark not defined Bảng 2.5: Thống kê trình độ đào tạo của giáo viên trong năm học 2014-2015 Error! Bookmark not defined

Bảng 2.6: Số lượng và tỷ lệ giáo viên giỏi trường THPT thành phốError! Bookmark not defined

Bảng 2.7: Khảo sát về phẩm chất của đội ngũ giáo viên Trường THPT Error! Bookmark not defined

Bảng 2.8: Khảo sát về năng lực sư phạm của đội ngũ giáo viên Trường THPT thành

phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined

Bảng 2.9: Đánh giá chung mức độ đạt được về phẩm chất năng lực của đội ngũ giáo

viên Trường THPT thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined

Bảng: 2.10: Đánh giá chung mức độ đáp ứng về phẩm chất, năng lực của đội ngũ

Error! Bookmark not defined

Bảng 2.11: Đánh giá chi tiết về phẩm chất chính trị đạo đức lối sống của đội ngũ giáo

viên Trường THPT thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined

Bảng 2.12: Đánh giá chi tiết về kiến thức của đội ngũ giáo viên trường THPT thành

phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined

Bảng 2.13: Bảng đánh giá chi tiết về kỹ năng của đội ngũ giáo viên trường THPT

thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined Bảng 2.14: Yếu tố ảnh hưởng thuộc về bản thân nhà giáoError! Bookmark not defined

Bảng 2.15: Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ

giáo viên trường THPT thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined

Bảng 2.16: Các yếu tố khác thuộc về môi trường ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ

giáo viên trường THPT thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined

8

Bảng 2.17: Mức độ thực hiện các biện pháp Error! Bookmark not defined Bảng 2.18: Mức độ đáp ứng của các biện pháp Error! Bookmark not defined Bảng 2.19: So sánh giữa mức độ thực hiện và mức độ đáp ứng của biện pháp Error! Bookmark not defined.

Bảng 2.20: Mức độ thực hiện biên pháp lập kế hoạch đào tạo ĐNGV ………53

Bảng 2.21: Mức độ thực hiện các quy định về tuyển dụng,Error! Bookmark not defined

Bảng 2.22: Mức độ thực hiện bồi dưỡng đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp

Error! Bookmark not defined Bảng 2.23: Mức độ thực hiện tạo điều kiện, môi trường thuận lợi cho đội ngũ Error! Bookmark not defined.

Bảng 2.24: Mức độ thực hiện biện pháp thanh tra, kiểm tra, đánh giá các hoạt động của nhà giáo ……… ….58

Bảng 2.25: Những thuận lợi ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

Bảng 2.26: Những khó khăn ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

Bảng 2.27: Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến việc phát triển đội ngũ giáo viên

Error! Bookmark not defined

Bảng 2.28: Các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến việc phát triển đội ngũ giáo viên

trường THPT thành phố Điện Biên Phủ theo Chuẩn nghề nghiệpError! Bookmark not defined

Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp đề xuất Error! Bookmark not defined

Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đề xuất Error! Bookmark not defined

Bảng 3.3: Kết quả khảo nghiệm tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp đề xuất Error! Bookmark not defined

9

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013), Hội thảo, tập huấn Đánh giá việc thực hiện và tác động của Chuẩn hiệu trưởng, Chuẩn GV TrH

2 Ban bí thư Trung ương Đảng, Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/06/2004 về xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, Hà nội

3 Nguyễn Thanh Bình (2004), "Đội ngũ giáo viên yếu tố góp phần tạo nên chất lượng giáo dục", Tạp chí phát triển giáo dục, (102), Hà nội

4 C.Mac-Ph.Anghen (1993), Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia

5 Chính phủ nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2011), về công tác dân tộc,

Nghị định số 05/2011/NĐ-CP, ngày 14/01/2011 của Thủ tướng Chính phủ

6 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2004), Cơ sở khoa học quản lý, Hà Nội

7 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Nghị quyết Hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ương khóa VIII, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia

8 Điều lệ trường Trung học cơ sở, trường Trung học phổ thông và trường Phổ thông

có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/03/2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo)

9 Nguyễn Minh Đường (1996), Bồi dưỡng và Đào tạo đội ngũ nhân lực trong điều kiện mới, Chương trình Khoa học – Công nghệ cấp Nhà nước K07-14, Hà Nội

10 Harold Koont, Cyrri Odonell, Heinz Weihrich (1992), Những vấn đề cốt yếu của quản lý, Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật, Hà Nội

11 Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáo dục, Nhà

xuất bản Giáo dục, Hà Nội

12 Phạm Minh Hạc (2001), Nghiên cứu con người và nguồn nhân lực đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội

13 Vũ Ngọc Hải (2003), Hệ thống giáo dục hiện đại trong những năm đầu thế kỷ XXI

14 Trần Hiển, Bùi Minh Hiền (2006), Giáo trình quản lý và lãnh đạo nhà trường, Đại

học Sư phạm Hà Nội

15 Bùi Minh Hiền (chủ biên), Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo (2006), Quản lý giáo dục, Nhà xuất bản Đại học sư phạm