Ảnh hưởng trung mô a.. Gia đình là một bộ phận của hệ thống trung mô có tác động rất lớn đến hành vi của trẻ.. Nhân cách con người bắt đầu hình thành từ lúc còn nằm trong bụn
Trang 1BÀI TIỂU LU N ẬN
Đề tài:
Phân tích hành vi của lứa tuổi nhi đồng
(6-11 tuổi)
Phần 1 Phần mở đầu
1 Tên đề tài
Phân tích hành vi của lứa tuổi nhi đồng (6-11 tuổi)
2 Lý do nghiên cứu
- Lứa tuổi nhi đồng (6-11 tuổi) là lứa tuổi có nhiều sự thay đổi về tâm sinh lý cũng như hành vi
- Những chuyển biến xã h i diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo dục của gia đình và các thiết chế truyền thống đem lại cho lứa tuổi này nhiều thử thách
- Hi n nay, tình trạng lứa tuổi nhi đồng mắc hành vi l ch chuẩn có xu hướng ngày càng gia tăng
- Những hành vi l ch chuẩn sẽ gây ảnh hưởng xấu đến môi trường học đường và nhân cách của các em trong tương lai
3 Mục tiêu nghiên cứu
- Hiểu được thế nào là hành vi l ch chuẩn và những hành vi l ch chuẩn ở lứa tuổi nhi đồng
- Xác định được đ c điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng.ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng
- Tìm hiểu những ảnh hưởng của môi trường xã h i đến hành vi ở lứa tuổi ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo nhi đồng
Trang 24 Phạm vi nghiên cứu
- Trường Tiểu học
- Nghiên cứu tài li u
- Tiếp c n thực tếận thực tế
Phần 2 Phần n i dung ội dung
I HÀNH VI L CH CHUẨN VÀ HÀNH VI BẤT THƯỜNG ỆCH CHUẨN VÀ HÀNH VI BẤT THƯỜNG
1 Định nghĩa
Khi nói đến hành vi l ch chuẩn, trước hết cần hiểu như thế nào là hành vi hợp chuẩn Hành vi hợp chuẩn là hành vi khi xem xét dưới góc đ thống kê là ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo phần lớn những hành vi của cá nhân được l p đi l p lại nhiều lần trong c ng ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo đồng giống nhau ở m t tình huống cụ thể Những hành vi đó được coi là chuẩn ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo mực khi nó phù hợp với các quy ước do c ng đồng quy định Loại chuẩn mực ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo này được đưa ra trên cơ sở yêu cầu chung của c ng đồng, các cá nhân trong ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
c ng đồng phải tuân theo Những cá nhân trong c ng đồng có hành vi khác với ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo các khuôn mẫu và chuẩn mực đó thì được coi là hành vi l ch chuẩn
Trang 3- Hành vi l ch chuẩn có hai mức đ : Thấp và Caoội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
+ Sự sai l ch chuẩn hành vi ở mức đ thấp chỉ xảy ra ở m t số hành vi nhất ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo định Cá nhân có thể có những hành vi không bình thường nhưng không gây tác hại ho c ảnh hưởng đến các hoạt đ ng và đời sống của c ng đồng, gia đình, xã ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
h i.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
+ Sự sai l ch chuẩn hành vi ở mức đ cao có các biểu hi n thường là những ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo hành vi sai l ch và gây ảnh hưởng đến cu c sống của chính bản thân người thựcội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
hi n hành vi, của gia đình và c ng đồng, xã h i Nhiều khi đây được coi là nhữngội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo hành vi b nh lí
- Các loại hành vi l ch chuẩn:
Căn cứ vào mức đ nh n thức và khả năng chấp nh n chuẩn mực xã h i, ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tế ận thực tế ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo có thể chia hành vi l ch chuẩn thành hai loại:
+ Loại 1: Sai l ch chuẩn mực hành vi thụ đ ng: Loại hành vi này là những hành viội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo cá nhân sai l ch do nh n thức không đầy đủ ho c nh n thức sai chuẩn mực xã ận thực tế ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ận thực tế
h i, nh n thức sai về các quan h trong môi trường sống.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tế
+ Loại 2: Sai l ch chuẩn mực hành vi chủ đ ng: Đây là loại hành vi cố ý làm sai ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo khác so với chuẩn mực
- Quan điểm hành vi:
Quan điểm y tế và quan điểm phân tâm học thể hi n m t tiếp c n chung ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tếđối với rối loạn hành vi, cả hai đều xem hành vi bất thường như tri u chứng
m t số vấn đề.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
Các nhà lý thuyết hành vi có thể giải thích tại sao con người hành xử m t ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo cách bất thường hay bình thường Cả hai hành vi bất thường và bình thường đều được cho là phản ứng trước m t kích thích Những phản ứng đó đã được ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo tích lũy thông qua kinh nghi m trong quá khứ và hi n tại, được điều khiển bởi các kích thích của môi trường
Trang 4- Quan điểm nh n thức:ận thực tế
là tâm điểm của hành vi bất thường
- Quan điểm nhân văn:
hướng vào những gì chỉ có ở con người và xã h i hay nói cách khác là t p trung ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tếvào mối quan h của con người với xã h i.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
Hai em nhỏ đang ở đ tuối “ăn chưa no, lo chưa tới” nhưng đã có những hành viội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
bắt chước người lớn
<sưu tầm>
Trang 5Hai em nhỏ có hành đ ng “người lớn” và công khai đăng ảnh lên facebook kèmội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
theo m t status (trạng thái) rất tình cảm.<sưu tầm>ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
Theo các nhà tâm lí học cho rằng, lứa tuổi học sinh tâm lí chưa ổn định Các em luôn tự cho mình là người lớn, muốn tự khẳng định “ cái tôi” của mình Lứa tuổi khao khát khám phá những gì mà các em cho là bí mật, đây cũng là thờikì các em dễ bị tổn thương, sa ngã nhất Đặc biệt là trong tình hình hội nhập quốc tế ngày nay, với sự giao thoa giữa các nền văn hóa ngày càng được mở rộng
Do lối sống thiếu ý thức, sống buông thả, đua đòi; đặc biệt là các em lạm dụng tự do để làm những chuyện phi đạo đức Và các em đã hiểu sai cái tự do đó, tự do không phải là làm những gì mình thích, tự do phải là một giá trị để đảm bảo hạnh phúc của mình và người khác
Trang 6Nói như Jean Cocteau: “Cái thảm kịch của giới trẻ, chính là giới trẻ bị đặt vào tình trạng không thể không vâng lời vì sự tự do quá đáng.”
“Gia đình chính là một phần tử của xã hội, gia đình mà tốt đẹp thì xã hội mới tốt đẹp được” Đây chính là bài học giáo dục công dân của cấp 2 Thế mà giađình trong xã hội chúng ta ngày nay có những “lỗ hổng” rất lớn, hầu như người nào sống biết người đó: cha có việc cha, mẹ có việc mẹ, ai cũng phải vật lộn với cuộc sống, với đồng tiền Sau giờ làm, cha bận “tiếp khách” ở quán nhậu, mẹ bận việc nhà, thế là cha mẹ không có thời gian dành cho con cái, bữa cơm gia đình thường không có đủ mặt, chưa kể cha mẹ còn xích mích cãi vã, thế là sự
“quan tâm” của cha mẹ với con cái chỉ là có tiền cho con đi học, học chính quy, học thêm, học đàn, học nhạc, học võ Và thay vì khuyên bảo thì chỉ là quở tráchvà la mắng.Dần dà con cái không biết nương tựa vào ai, không biết tâm sự cùng
ai Một số nảy sinh cách sống đơn độc, nhút nhát, khó gần; số khác sẽ tụ tập với những kẻ “cùng tâm trạng” để quậy phá xưng hùng xưng bá, sống bất cần đời Và để lấy “số má” với bạn bè, chúng sẽ làm bất cứ gì, chơi bất cứ thứ chi để chứng tỏ “đẳng cấp”, “thua trời một vạn không bằng kém bạn một li”
Đúc kết kinh nghiệm giáo dục con cái, ông cha ta đã từng khẳng định:
“Dạy con từ thuở còn thơ”, cũng tựa như uốn cây tre, phải uốn từ lúc tre còn non Nhưng xem ra nhiều gia đình ngày nay không coi trọng điều này, không quan tâm đến việc xây dựng nếp sống có văn hóa trong gia đình, cha mẹ thiếu gương mẫu về đạo đức, về lối sống và cũng không quan tâm dạy bảo con cái Có bao nhiêu bậc cha mẹ hiện nay chịu bỏ thời gian dạy con cái biết cách đối nhân xử thế, biết tôn trọng mình và tôn trọng người khác, dạy con lòng khoan dung,
độ lượng, vị tha và những chuẩn mực giá trị đạo đức mà con người phải sống theo và tôn trọng với tư cách là một con người?
Kết quả điều tra cũng cho thấy: có 52% ý kiến cho rằng việc vi phạm đạo đức của học sinh là nằm trong các gia đình kinh doanh, buôn bán; 25,4% là trongcác hộ gia đình cán bộ lãnh đạo các cấp; trong khi đó chỉ có 6,7% cho rằng các
em trong hộ gia đình nông dân và 11,8% trong hộ gia đình công chức, viên chức
Trang 7Nhà trường cũng không khác gia đình mấy, bởi nhà trường hiện nay cũng chỉ đề cao việc nhồi nhét kiến thức, đề cao việc “đào tạo nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu nhân lực của nền kinh tế” Việc giáo dục đạo đức, giáo dục công dân cho người học gần như bị bỏ quên hoặc bị xem là thứ yếu Trong khi đó, vai trò của trường học đâu chỉ bó hẹp trong việc dạy kiến thức mà còn phải truyền tải cho người học những giá trị, chuẩn mực của xã hội để họ trở thành những con người toàn diện, biết sống và biết tôn trọng người khác Thậm chí một số trường học còn là nơi dung dưỡng điều xấu, bởi ta mới chỉ nói không với tiêu cực và bệnh thành tích trong giáo dục Chính vì chỉ quan tâm đến việc nhồi nhét kiến thức nên trường học chỉ có thể đào tạo ra những con người đầy tri thức, thông thạo các kỹ năng mang tính công cụ nhưng không phải là những người trí thức thật sự Chính vì không phải là người trí thức nên những “sản phẩm giáo dục” ấy rất “hồn nhiên” gây tổn hại đến người khác và vi phạm pháp luật Lối sống tha hóa đạo đức của một bộ phận không nhỏ của giới trẻ trong xã hội ta có một nguyên nhân cần nhấn mạnh là do ảnh hưởng của những gì đang diễn ra trong cuộc sống hiện nay.”
Nếu chúng ta nhìn vào những gì đã và đang diễn ra hằng ngày sẽ thấy những hiện tượng tha hóa đạo đức không phải là hành động bộc phát, mà hầu như chúng tuân theo “quy luật nhân quả”; những hành vi đáng tiếc đó được “lậptrình” từ trước do những ảnh hưởng không mong muốn của xã hội Lối sống tha hóa đạo đức đó là do ảnh hưởng của cuộc sống hiện đại Có người đã nói: cuộc sống càng hiện đại bao nhiêu thì giới trẻ ngày càng hư hỏng bấy nhiêu Và cuộc sống càng văn minh hiện đại bao nhiêu thì hình như con người càng làm nô lệ cho nhiều thứ chán nản, thất vọng Khi đó họ tìm đến với rượu bia, xì ke, ma tuý,thuốc lắc, ăn chơi trác táng
Hơn nữa, do sống trong cơn lốc của nền kinh tế thị trường, giới trẻ khó đứng vững được trước những thay đổi chóng mặt của nó Họ phải chạy theo những giá trị vật chất, những thứ đảm bảo cho một cuộc sống thoải mái hơn về tiện nghi Với xu thế đó, họ không có thời gian để thưởng thức những giá trị tinhthần cao đẹp như những liều thuốc an thần Thay vào đó, họ cứ lao đầu vào dòng đời ngược xuôi tốc độ, cạnh tranh Trong thời đại này, ai bình chân người
Trang 8đó sẽ chết đói, có người cho rằng “thật thà ăn cháo, láo nháo ăn cơm”; nếu cứ sống một cách lương thiện thì áo chẳng có mà mặc, cơm chẳng có mà ăn, nói chilà “ăn no mặc ấm, ăn sung mặc sướng”.
Nhìn vào thực tế, ta thấy được những hậu quả do sự phát triển của xã hội,
do lối giáo dục từ chương, nhồi sọ, và do cơ chế quản lý Đó là một lối sống buông thả, gian lận trong thương trường và hưởng thụ quá độ Những vụ việc như “múa kiếm”, tham ô tham nhũng của người lớn được du di cho qua không thể không khiến người trẻ nghĩ rằng “làm sai cũng chẳng sao cả”, vì đâu có thấy những hành vi đó bị trừng phạt thích đáng Hơn nữa, do hội nhập văn hoá làm cho giới trẻ sống “tây hoá” không còn biết đến nền tảng đạo đức của con người
Từ đó, nảy sinh ra nhiều kiểu sống bệnh hoạn, làm băng hoại những giá trịtruyền thống văn hoá Trong mục “Gặp gỡ đầu tuần” của báo Phụ Nữ ngày 21 tháng 03 năm 2009, cố Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Oanh cho biết: “Dường như xãhội chưa quan tâm đến việc giáo dục nhân cách cho giới trẻ” Mối quan ngại của bà là mặc dù ngày nay lĩnh vực khoa học kỹ thuật, kinh tế phát triển rất nhanh nhưng xã hội khó lòng đi lên nếu thế hệ trẻ không coi trọng việc học và rèn luyện đạo đức làm người
- Cần dạy học sinh những giá trị đạo đức cơ bản của con người thay cho quá nhiều kiến thức triết học, hàn lâm, thiếu vắng vi c hình thành những thói quan đạo đức và kỹ năng sống đúng đắn
- Giáo dục đạo đức trong nhà trường cần giảm thiểu những vấn đề cao xa, lớn lao Thay vào đó cần kiên trì bồi đắp lòng nhân ái, tính trung thực, lòng tự trọng,
hành vi chuẩn mực
- Cần thay đổi cách đánh giá học sinh thay cách đánh giá đơn thuần bằng điểm số
- Các trường học nên có quy định khi đánh giá xếp loại hạnh kiểm học sinh hàng năm, giáo viên phải ghi rõ những m t mạnh, m t yếu, m t nào cần rèn luy n, ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng.những biểu hi n sai l ch để học sinh cố gắng trong năm sau
Trang 9- Cần đưa ra những tiêu chí định hướng cho học sinh rèn luy n cũng như những
thức t p thể, chuyên cần, thái đ với mọi người,…ận thực tế ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
- Giáo viên phải tự tìm cho mình những phương pháp dạy học tốt nhất nhằm giúp học sinh có kỹ năng ứng xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức
- Cần phát huy thế mạnh của các phương pháp như sắm vai (đóng kịch), thảo
dục công dân vì trong giờ học các em được bày tỏ ý kiến Điều quan trọng là thầy
cô phải là gương sáng mọi lúc mọi nơi để học sinh noi theo”
và tôn trọng người khác, dạy con lòng khoan dung, sự đ lượng, vị tha và những ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo chuẩn mực, giá trị đạo đức mà con người phải sống theo, dạy con điều hay lẽ phải
- Để làm được điều đó, trước hết cha mẹ phải là tấm gương cho con cái noi theo
- Trong m t thế giới đang đề cao sự thỏa mãn tức thì những ham muốn bản ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
đóng đúng vai trò của mình thì đừng đòi hỏi những đứa con ở nhà sẽ trở thành
m t công dân tốt.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
- “Môi trường tạo nên tính cách”, vì thế nếu cha mẹ rượu chè, cờ bạc, vi phạm
thành hành vi hợp chuẩn từ gia đình rất quan trọng trong vi c phòng ngừa hành
vi l ch chuẩn của trẻ em
Ngoài xã h iội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
- Ra ngoài xã h i, lứa tuổi nhi đồng cần được quan tâm nhiều hơn nữa từ các ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ban ngành, đoàn thể mà cụ thể trước hết là Đ i thiếu niên.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
- Công tác Đ i cần nh n thấy và nắm bắt được những diễn biến tâm lý, đời sống ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tếcủa lứa tuổi nhi đồng Cần đưa ra nhiều chương trình và kế hoạch quan tâm tới
vi c giáo dục đạo đức cho các em Cần có sự phối hợp ch t chẽ với gia đình và ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng.nhà trường trong vi c quản lý, rèn luy n đạo đức cho lứa tuổi nhi đồng
Trang 10II ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG XÃ H I ĐẾN HÀNH VI CỦA LỨA TUỔI ỘI ĐẾN HÀNH VI CỦA LỨA TUỔI
NHI ĐỒNG (6-11 tuổi)
H thống là t p hợp nhiều yếu tố đối với cùng loại ho c cùng chức năng ận thực tế ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng.có quan h ho c liên h với nhau ch t chẽ làm thành m t h thống nhất (Từ ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo điển Tiếng Vi t)
Thuyết h thống được phát triển vào những năm 30 và 40 của thế kỷ XX
do nhà sinh học Ludvig Von Bertalanffy khởi xướng Thuyết h thống bao quát mọi lĩnh vực (tin học, sinh học, kinh tế, xã h i học…), m t h thống được định ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo nghĩa là m t tổng thể phức hợp gồm nhiều yếu tố liên quan với nhau và mỗi ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo biến đ ng trong m t yếu tố nào đó đều tác đ ng lên những yếu tố khác và cũngội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo tác đ ng lên toàn b h thống M t h thống có thể gồm nhiều tiểu h thống, ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo đồng thời là m t b ph n của m t đại h thống Có những h thống khép kín, ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tế ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo không trao đổi với h thống xung quanh
- Trong m t h thống có tiểu h thống, là h thống thứ cấp ho c h thống hỗ ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng.trợ Có thể coi đó là những hình thức nhỏ hơn trong h thống lớn, các tiểu h thống được phân bi t với nhau bởi các ranh giới, là b ph n của h thống lớn ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tế
Ta thấy con người là m t tiểu h thống, gia đình là m t h thống trung mô, xã ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
h i là h thống vĩ mô M t cá nhân được coi là m t h thống vi mô H thống viội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
mô có ba tiểu h thống: H thống tâm lý, h thống sinh học và h thống hành
vi Các tiểu h thống của con người chịu sự tác đ ng của cả h thống gia đình vàội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
h thống xã h i.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
- Vai trò của tiểu h thống:
Vai trò của tiểu h thống được xác định theo ba cách đó là vai trò của tiểu h thống trong mối quan h gia đình, mối quan h đồng nghi p, mối quan h với
c ng đồng trong xã h i Như v y, mỗi cá nhân trong tiểu h thống của mình sẽ ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tế
b c l vai trò nào đó ở m t môi trường nào đó mà cá nhân đó g p phải.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng
Sơ đồ biểu diễn mối quan h của h tống vĩ mô, trung mô, vi mô ệ của hệ tống vĩ mô, trung mô, vi mô ệ của hệ tống vĩ mô, trung mô, vi mô
Trang 11H THỐNG VĨ MÔ Ệ THỐNG VĨ MÔ
H thống
pháp lu t ận thực tế nhà nướcH thống
H thống văn hóa – xã
h i ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
H thống chính trị
H THỐNG TRUNG MÔ Ệ THỐNG VĨ MÔ (Tiểu h thống cá nhân)H THỐNG VI MÔ Ệ THỐNG VĨ MÔ ện
(
h i ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
H thống tâm lý
H thống sinh học
Trang 122 Ảnh hưởng vĩ mô
H thống pháp lu tận thực tế
quyền được khai sinh; quyền có quốc tịch; quyền được chăm sóc nuôi dưỡng; quyền sống chung với cha mẹ; quyền được tôn trọng, bảo v tính mạng, nhân phẩm, danh dự; quyền được chăm sóc sức khỏe; quyền được học tâp;…
- Pháp lu t đã tạo ra m t môi trường an toàn, lành mạnh cho trẻ em được phát ận thực tế ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo triển m t cách toàn di n.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
- Tuy nhiên, bên cạnh những m t tích cực thì h thống pháp lu t vẫn còn tồn ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ận thực tếđọng nhiều hạn chế như:
+ H thống pháp lu t không được phổ c p r ng rãi và ở đ tuổi nhi đồng, để ận thực tế ận thực tế ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
thân
+ Cha mẹ các em tuy là người lớn nhưng chắc chắn cũng không biết hết và hiểu
hưởng Trong khi đó ở đ tuổi này, các em coi lời nói của bố mẹ như những ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
chưa chú trọng đi sâu vào vi c tạo ra các chương trình hoạt đ ng ngoại khóa để ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
+ Mọi người xung quanh nhìn chung cũng chưa thực hi n nghiêm chỉnh pháp
điều bình thường, hiển nhiên và không có gì đáng sợ
- Ví dụ: vi c đ i mũ bảo hiểm khi đi xe máy, vượt đèn đỏ, đánh nhau,…ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
Trang 13- Các cấp chính quyền nhà nước là công cụ để đảm bảo thực thi pháp lu t về ận thực tếquyền trẻ em.
- Nhà nước và chính quyền địa phương tạo ra môi trường cho trẻ được hoạt
đ ng, phát triển và hướng trẻ đến những hoạt đ ng tích cực, lành mạnh.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
H thống văn hóa – xã h iội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
- Nền văn hóa đóng m t vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống xã h i và với ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo con người Văn hóa đối với lứa tuổi nhi đồng giống như m t phương ti n giúp ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo trẻ nhìn nh n về xã h i xung quanh nơi mà trẻ đang sống.ận thực tế ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
- Với nền văn hóa mở cửa và h i nh p như hi n nay, nước ta ngày càng đón ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tế
nh n thêm nhiều luồng văn hóa mới Ở đ tuổi nhi đồng, các em vô cùng thích ận thực tế ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo thú, tò mò và sẵn sàng khám phá chúng Có thể là qua phim ảnh, sách, truy n,
cũng sẽ góp phần tác đ ng không nhỏ đến hành vi của trẻ Sự tác đ ng đó có ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo thể là tích cực ho c tiêu cực tùy thu c vào cách tiếp c n của trẻ cũng như cách ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tếhướng dẫn của gia đình, thầy cô, bạn bè đối với trẻ ở đ tuổi này.ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
- Những tác đ ng của văn hóa c ng đồng, văn hóa học đường và văn hóa gia ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo đình sẽ giúp trẻ tiếp thu những giá trị truyền thống của dân t c, giúp trẻ tiếp thuội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo được tri thức, định hướng cho trẻ trong vi c hình thành và phát triển nhân cách
- Các cấp chính quyền địa phương tạo điều ki n cho trẻ nhi đồng bằng các hoạt
đ ng thiết thực nhằm giáo dục và tạo cho trẻ m t môi trường sinh hoạt lành ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo mạnh: sinh hoạt hè ở địa phương, tổ chức các trò chơi dân gian vào các dịp lễ Tết, tổ chức Trung thu cho em, thi học sinh giỏi các cấp,…
- Tuy nhiên vi c tổ chức còn g p m t số hạn chế nhất định như về cách thức tổ ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo chức, địa điểm, Vì v y không thu hút được trẻ tham gia m t cách đông đủ, ận thực tế ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo không thích thú hưởng ứng các hoạt đ ng ở địa phương,…ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo
Trang 14- Đ i ngũ nhân viên công tác xã h i ở địa phương chưa đáp ứng đủ do v y các ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ội diễn ra quá nhanh đã hạn chế chức năng giáo ận thực tế
kỹ năng của trẻ g p rất nhiều hạn chế Chính vì v y dễ dẫn đến những hành vi ặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi nhi đồng ận thực tế
l ch chuẩn
3 Ảnh hưởng trung mô
a Về phía gia đình
Tác động của gia đình tới hành vi của trẻ
Gia đình là một bộ phận của hệ thống trung mô có tác động rất lớn đến hành vi của trẻ.
Bất cứ ai cũng được sinh ra và lớn lên trong một gia đình Gia đình bao gồm những người sống chung dưới một mái nhà, ăn chung một bếp, có lợi ích kinh tế chung và có trách nhiệm với nhau trong cuộc sống Gia đình vừa là nơi đáp ứng nhu cầu riêng tư vừa thực hiện chức năng phát triển nòi giống và là trường học đầu tiên hình thành, phát triển nhân cách con người Tuy vậy, quá trình trưởng thành và hình thành nhân cách của mỗi người là khác nhau, ngay cảvới anh em trong một nhà
Giáo dục và nuôi dưỡng là hai yếu tố then chốt quyết định tạo nên tài năng và tính cách của mỗi con người Sự nuôi dạy con trẻ sát nhất là gia đình, tiếp đến là xóm giềng và xã hội Nhân cách con người bắt đầu hình thành từ lúc còn nằm trong bụng mẹ cho đến khi trưởng thành vẫn chưa dừng lại Lứa tuổi ấu thơ là giai đoạn quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách của trẻ Nhân cách mặc dù chưa được thể hiện rõ ràng nhưng thông qua hành vi bắt trước hành động của người lớn trẻ em bắt đầu thu nhận tất cả các tương tác nhân – sinh – quan để hình thành nhân cách của mình
Trong mỗi gia đình vai trò của bố mẹ có vị trí quan trọng Theo truyền thống Việt Nam, đàn ông thường là chủ của gia đình Người cha là trụ cột, là biểu hiện của nhân cách văn hóa cao đẹp nhất để con cái học tập và noi theo Còn người
mẹ là chỗ dựa, là hạt nhân tâm lý chủ đạo, nguồn lửa sưởi ấm yêu thương trong gia đình, nguồn tình cảm vô tận cho các con Cho nên gia đình là cái nôi văn hóa đầu tiên hình thành nhân cách cho trẻ em
Trang 15Trẻ được sinh ra từ lòng mẹ, được nuôi dưỡng từ dòng sữa mẹ, được nghe lời ru ấm áp của mẹ để đi vào giấc ngủ Mẹ là người đầu tiên trẻ được tiếp xúc khi cất tiếng khóc chào đời, là người dạy trẻ từ lời ăn tiếng nói, hướng dẫn trẻ những bước đi đầu tiên Bên cạnh quan hệ cha mẹ - con cái còn có quan hệ vợ chồng Đây là quan hệ cơ bản, đan xen giữa khía cạnh tự nhiên – sinh học, kinh tế và tâm lý đạo đức Văn hóa trong gia đình nói chung, quan hệ vợ chồng nói riêng đều có sự ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành và phát triển nhân cách của các thành viên trong gia đình Bầu không khí tâm lý – đạo đức của gia đình tác động trực tiếp đến nếp nghĩ, lối sống của trẻ Mọi xung khắc của các cá nhân trong gia đình, nhất là giữa bố và mẹ, đều ảnh hưởng đến con cái Trong nếp nghĩ của trẻ nhỏ luôn lưu giữ hình dáng, lời ăn tiếng nói của cha mẹ.
Trong gia đình, ngoài các mối qua hệ nói trên còn có mối quan hệ giữa ôngbà và các cháu, anh chị và các em Mối quan hệ này càng bền chặt thì càng làm phong phú thêm đời sống tinh thần của các cá nhân trong gia đình Các bậc lớn tuổi phải làm gương, tự điều chỉnh hành vi của mình thì mới đáp ứng được vấn đề đạo đức, văn hóa và các mối quan hệ đặt ra trong phạm vi gia đình Người xưa nói “rau nào sâu đó”, lối sống của cha mẹ và những người trong gia đình ảnh hưởng rất lớn đến trẻ em
Trở thành một người có nhân cách tốt khi trưởng thành hoàn toàn không dễ Không thể chủ quan khi cho rằng “cha mẹ sinh con trời sinh tính” mà câu nói
“ở bầu thì tròn, ở ống thì dài” rất đúng đối với trẻ Giáo dục con cái không thể chỉ bằng lời nói mà phải bằng những công việc cụ thể, mọi hành vi, thái độ, lối sống của người lớn có có tác động trực tiếp tới việc hình thành, phát triển nhân cách của trẻ Trẻ em sẽ không tôn trọng người lớn nếu nó như chúng thấy cha
mẹ mình thể hiện sự thiếu tôn trọng lẫn nhau Khi cha mẹ dạy con phải lễ phép với bố, mẹ nhưng chính họ lại không tôn trọng cha, mẹ của mình (ông bà của trẻ) thì chắc chắn trẻ sẽ chẳng bao giờ lễ phép với cha, mẹ và cả ông, bà Những bậc cha mẹ luôn quan tâm đến con cái sẽ chú trọng đến việc giáo dục hình thànhnhân cách cho trẻ, dạy con không được nói dối người lớn, phải thật thà và biết nhìn nhận khuyết điểm, biết cám ơn khi được cho quà Nhưng cũng có nhiều gia đình thiếu quan tâm đến việc giáo dục con cái, người lớn đối xử với nhau bằng lời nói, cử chỉ, hành động thiếu văn hóa,… những hành động xấu đó đã phản chiếu vào tâm hồn non nớt của trẻ em, làm cho các em trở nên cộc cằn, thô lỗ
Trang 16Môi trường gia đình có vai trò quyết định đến sự phát triển của trẻ em Những mâu thuẫn, lục đục trong gia đình hay gia đình tan vỡ đã đẩy nhiều trẻ em rơi vào tình trạng hụt hẫng về mọi phương diện, nhiều em không đủ ý chí để vượt qua khó khăn này đã rơi vào những bệnh như trầm cảm, rối loạn tâm lý hoặc bỏ nhà đi lang thang, phạm tội.
Yếu tố gia đình chịu trách nhiệm đối với quá trình xã hội hóa ban đầu của cá nhân, ảnh hưởng đến việc hình thành phẩm chất, nhân cách gốc của trẻ Nếu ngay từ đầu các phẩm chất đó bị sai lệch, trẻ sẽ dễ sinh hư Ông bà ta xưa cho rằng muốn con cái trở thành thương nhân thì nên ở gần chợ, muốn con hay chữ thì ở gần trường học, nếu gần trộm, gần cướp thì sớm hay muộn cũng trở thành cướp “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”, câu tục ngữ mang tính giáo dục đến nay vẫn còn nguyên giá trị Sống trong các gia đình có bố mẹ hoặc người lớn khác có hành vi thiếu văn hóa, đạo đức thậm chí có cả những hành vi phạm tội, như bố mẹ bất hòa hay đánh chửi nhau, nghiện rượu, nghiện ma túy, trộm cắp, tham ô…thì những gương xấu này làm cho trẻ em dần dần coi thường pháp luật,nhiễm các thói hư tật xấu và dễ bị lôi kéo rồi dần dần vi phạm pháp luật Chỉ có những trẻ có ý chí kiên cường, có lòng tự trọng cao, sớm đánh giá được đúng saimới tránh được những ảnh hưởng xấu đó Cũng có nhiều trường hợp bố mẹ là người tốt, có đủ kiến thức nhưng không chú ý đúng mức đến việc giáo dục con cái hoặc không có điều kiện gần gũi trẻ, có người ỷ lại cho nhà trường, một số mải làm ăn, kiếm sống hoặc phải đi công tác trong thời gian dài
Có gia đình bố mẹ ly hôn, có con ngoài giá thú, một trong hai người chết…dẫn đến việc con cái bị bỏ rơi, thiếu sự dạy dỗ và tình thương của cha mẹ, khôngđược dạy dỗ và chăm sóc chu đáo trẻ sẽ có tâm lý lệch lạc, tự do ngang bướng, bất cần Chúng dễ dàng phạm tội khi bị rủ rê, lôi kéo… Có những gia đình bố mẹ thiếu hiểu biết hoặc không kiềm chế được nên đã coi việc đánh đập hoặc dùng nhục hình với trẻ như là quyền của họ Khi trẻ có lỗi, cha mẹ đã buồn bực, lo lắng và trút đòn roi lên đầu con cái Nhiều đứa trẻ bị bạo hành đã nghĩ gia đình không còn yêu thương, che chắn và bảo vệ mình nữa Chính cách xử sự này của bố mẹ đã khiến trẻ bị khủng hoảng về tâm lý, tự ti, khó hòa nhập, trẻ trở lên hung hãn, lì lợm, xa lánh mọi người và căm ghét gia đình Trong hoàn cảnh đó trẻ dễ bị kẻ xấu lôi kéo, lợi dụng, khống chế thực hiện những hành vi trái pháp
Trang 17luật Con hư còn bởi cách dạy Sự quá nuông chiều, thỏa mãn mọi nhu cầu của con cái, thói quen đòi gì được nấy.
Bên cạnh sự nuông chiều, cha mẹ bao bọc mọi việc khiến trẻ hình thành tính ỷ lại, dực dẫm, sống ích kỷ, lười nhác, không ý thức về trách nhiệm, quen được phục vụ, hưởng thụ Đến một lúc nào đó, khi gia đình không thỏa mãn được hoặc không có điều kiện phục vụ thì con cái trở nên bất mãn, thậm chí thù ghét bố mẹ, chúng thường bỏ nhà đi bụi, tụ tập với bạn bè hư Nhiều trẻ trộm cắp tài sản của chính bố mẹ mình hoặc của người khác để thỏa mãn những nhu cầu không chính đáng như đua đòi ăn diện, đánh bạc, hút chích…
Ngày nay, với những biến đổi của nền kinh tế hàng hóa và cơ chế thị trường văn hóa gia đình đang có biểu hiện xuống cấp vì những tác động xấu của đời sống xã hội Với ảnh hưởng của mặt trái nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế đã kích thích nhu cầu ham muốn vật chất, ít chú trọng đời sống tình cảmtinh thần, tình trạng xung đột gia đình dẫn đến đổ vỡ và ly hôn ngày càng gia tăng, làm cho gia đình không được bền vững Do đó chúng ta cần đặc biệt chú trọng giải quyết vấn đề gốc rễ là giáo dục con trẻ trong gia đình
Giáo dục gia đình có tác động hình thành nhân cách cho trẻ Đó là kinh nghiệm sống của cha mẹ truyền dạy cho con cháu qua hành vi ứng xử trong gia đình “Dạy con từ thuở còn thơ”, các bậc cha mẹ cần thường xuyên giáo dục contrẻ thái độ, cử chỉ, ăn nói lễ phép, tôn kính người trên, tôn sư trọng đạo,
nhường nhịn lẫn nhau để khi trưởng thành con cái biết ơn sinh thành, nuôi dưỡng, chăm sóc ông bà, cha mẹ
Cha mẹ cũng cần uốn nắn, phê phán, ngăn chặn thái độ, cử chỉ bất nhã, bất hiếucủa con cái Kết hợp giữa giáo dục truyền thống và hiện đại, phát huy mặt tích cực của Nho giáo, Đạo giáo trong quan hệ lễ nghĩa tương kính Mặt khác, dần dần xây dựng nếp sống khoa học trong gia đình: rèn cho con nền nếp học tập và đức tính tốt, như tự suy nghĩ, tìm tòi, sinh hoạt đúng giờ, gọn gàng ngăn nắp Cha mẹ cũng cần giáo dục các nội dung văn hóa khác cho trẻ, như văn hóa lao động, văn hóa sinh hoạt, văn hóa tiêu dùng, văn hóa giao tiếp…Tập luyện cho con ý thức, thói quen lao động chân tay hàng ngày để nâng cao sức khỏe, loại trừ thói xấu lười nhác, ỷ lại, dựa dẫm, cẩu thả…qua đó giúp con mình hình thành
Trang 18nhân cách, sớm ý thức được mình vì mọi người và mọi người vì mình trong gia đình Cần có kế hoạch, thời gian dành cho vui chơi, học tập của con phù hợp với sinh hoạt của gia đình Về văn hóa tiêu dùng, về tiền bạc và những tiện nghi sinh hoạt khác, cha mẹ cần giáo dục con ý thức tiết kiệm và quý trọng đồng tiền làm
ra từ lao động chân chính Các thói xấu như ham tiền, kiếm tìền bằng mọi giá, đua đòi, ăn chơi cần được sớm ngăn chặn, vì điều này dễ dẫn các em vào con đường hư hỏng Giáo dục cho con ý thức, nếp nghĩ, cử chỉ lời nói lễ phép, khiêm tốn, trang phục, trang sức hợp gia cảnh từng nhà và truyền thống đạo đức của dân tộc, đó là văn hóa giao tiếp
Gia đình có vai trò quan trọng đối với sự hình thành và phát triển nhân cách mỗi con người Nếu nhân cách của con người bao gồm hai mặt đức và tài, thì gia đình là nơi nuôi dưỡng đạo đức và gieo mầm tài năng Các bậc cha mẹ cần nhận thức đúng trách nhiệm của mình để giữ gìn hạnh phúc gia đình, xây dựng gia đình văn hóa: no ấm, bình đăng, tiến bộ và hạnh phúc
Ở lứa tuổi nhi đồng gia đình có tác động rất lớn đến hành vi của trẻ biểu hiện cụ thể là :
+ Gia đình tác động và hình thành nên nhân cách của trẻ
+ Trẻ em ở lứa tuổi này thường có thói quen bắt chước người lớn đặc biệt la cha
mẹ hoăc anh chị em trong nhà
+ Việc giáo dục của cha mẹ sẽ tạo ra môi trường tích cực hoặc tiêu cực cho việc học t p của trẻ.ận thực tế
+ Gia đình còn tác động đến vi c hình thành thói quen tốt hay xấu cho trẻ trong giai đoạn này
+ Việc giáo dục của gia đình sẽ giúp trẻ bước đầu nhận thức về thế giới xung quanh về điều tốt và xấu
Sự tác động của gia đình nhà trường và xã hội đối với hành vi của trẻ: