Phõn tớch ý nghĩa của tỡnh huống ấy đối với việc thể hiện nhõn vật và chủ đề của truyện.. Trong truyện ngắn Làng, nhà văn Kim Lân đã thể hiện một cách sinh động và tinh tế diễn biến tâm
Trang 1ĐỀ KIỂM TRA THƠ VÀ TRUYỆN HIỆN ĐẠI HỌC KỲ II MÔN: NGỮ VĂN 9 - TIẾT 135 XÁC ĐỊNH CHUẨN KIẾN THỨC KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Nắm vững nội dung bài học về thơ và truyện hiện đại
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng làm bài thành thạo
3 Thái độ:
- Xác định ý thức học tập và làm bài nghiêm túc
A BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ ĐÁNH GIÁ
Cấp độ Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
Cấp độ thấp Cấp độ cao
Chủ đề 1:
Văn học:VB
- Nêu tình huống của truyện
- Trình bày ý nghĩa của tình huống truyện
- Trình bày ý nghĩa của tác phẩm
- Thuộc lòng bài thơ
- Chép đúng khổ thơ
Đánh giá tác dụng của phép
tu từ được sử dung trong đoạn thơ
Chủ đề 2:
Văn tự sự
-Tóm tắt diễn cốt truyện
- Trình bày đặc điểm của nhân vật trong tác phẩm
Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật
B.MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA
Cấp độ Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
Cấp độ thấp Cấp độ cao
Chủ đề 1:
Văn học:VB
- Làng
- Lặng Lẽ Sa Pa
- Đoàn thuyền
đánh cá
- Nêu đúng tình
huống truyện Làng
Hiểu được ý nghĩa tình huống truyện
Hiểu được ý nghĩa tác phẩm
1
1,5
1
1,5
- Chép đúng khổ thơ Đánh giá tác
dụng của phép
tu từ được sử dung trong đoạn thơ
1
2
Chủ đề 2:
Văn tự sự
Phân tích được diễn biến tâm trạng của nhân vật ông Hai
1
5
TS câu
TS điểm
1
1,5
1
1,5
1
2
1
5
4 10
C HỆ THỐNG CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
Trang 2Cõu 1 Chộp thuộc lũng khổ thơ đầu bài thơ “ Đoàn thuyền đỏnh cá”(Huy Cận)? Tỏc dụng
của phộp tu từ được sử dung trong đoạn thơ?
Cõu 2 Nờu Tỡnh huống truyện ngắn “Làng” của Kim Lõn? í nghĩa của việc xõy dựng tỡnh huống đú ?
Cõu 3 Nờu ý nghĩa truyện Lặng Lẽ Sa Pa ?
Cõu 4: Em hóy vào vai người chỏu trong bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt để kể lại kỉ niệm
những năm thỏng tuổi thơ sống bờn người bà kớnh yờu.
Câu 5 Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” xõy dựng xoay quanh một tỡnh huống truyện khỏ đơn
giản mà tự nhiờn Tỡnh huống đú là gỡ? Phõn tớch ý nghĩa của tỡnh huống ấy đối với việc thể hiện nhõn vật và chủ đề của truyện
Cõu 6 Trong truyện ngắn Làng, nhà văn Kim Lân đã thể hiện một cách sinh động và tinh tế diễn biến tâm
trạng của nhân vật ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc
Em hãy phân tích để làm rõ
D ĐỀ BÀI
Cõu 1 Chộp thuộc lũng khổ thơ đầu bài thơ “ Đoàn thuyền đỏnh cá”(Huy Cận)? Tỏc dụng của phộp tu từ được sử dung trong đoạn thơ?
Cõu 2 Nờu Tỡnh huống truyện ngắn “Làng” của Kim Lõn? í nghĩa của việc xõy dựng tỡnh huống đú ?
Cõu 3
C HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM:
Câu 1 2đ
- Chộp thuộc lũng khổ thơ đầu bài thơ “ Đoàn thuyền đỏnh cá” 0,5đ
- Phộp so sỏnh miờu tả buổi chiều hoàng hụn đẹp trỏng lệ 0,5đ
- Nhõn húa, ẩn dụ biển giống như 1 ngụi nhà lớn thõn thuộc 0,5đ
- Đối lập bộc lộ khớ thế, tõm hồn của ngư dõn trong chuyến ra khơi 0,5đ
- Mức tối đa Nờu được đầy đủ ý trờn.
- Mức chưa tối đa: (0,5-1,5 đ) Nờu được 1, 2 hoặc 3 trong 4 ý trờn
- Khụng đạt : HS làm sai.
Cõu 2 1,5 đ
Tỡnh huống truyện ngắn “Làng” của Kim Lõn
- ễng Hai nghe được tin làng chợ Dầu theo giặc làm Việt gian 0,5 đ
- í nghĩa của việc xõy dựng tỡnh huống : Ca ngợi lũng yờu làng, tỡnh yờu nước và tinh thần khỏng chiến của ụng Hai núi riờng, của người nụng dõn Việt Nam núi chung ở thời kỡ đầu của cuộc khỏng chiến chống Phỏp 1 đ
- Mức tối đa Nờu được đầy đủ ý trờn.
- Mức chưa tối đa: (0,5-1 đ) Nờu được 1 trong 2 ý trờn
- Khụng đạt : HS làm sai.
TL:
- Một trong những điểm mấu chốt của truyện ngắn là xõy dựng tỡnh huống truyện
- Tỡnh huống cơ bản của truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” chớnh là cuộc gặp gỡ của người thanh niờn làm việc một mỡnh ở trạm khớ tượng với bỏc lỏi xe và hai hành khỏch trờn chuyến xe ấy - ụng họa sĩ già và
cụ kĩ sư lờn thăm trong chốc lỏt nơi ở và nơi làm việc của anh thanh niờn.
- Tỡnh huống gặp gỡ này là cơ hội thuận tiện để tỏc giả khắc họa “bức chõn dung” nhõn vật chớnh
(anh thanh niờn) một cỏch tự nhiờn và tập trung, qua sự quan sỏt của cỏc nhõn vật khỏc và qua chớnh lời lẽ,
hành động của anh Đồng thới qua “bức chõn dung” (cả cuộc sống và những suy nghĩ ) của người thanh
niờn , qua sự cảm nhận của cỏc nhõn vật khỏc (chủ yếu là ụng họa sĩ) về anh và những người như anh, tỏc
Trang 3giả đó làm nổi bật được chủ đề của tỏc phẩm : Trong cỏi lặng lẽ ,vắng vẻ trờn trờn nỳi cao Sa Pa, nơi mà nghe tờn người ta chỉ nghĩ đến sự nghỉ ngơi, vẫn cú bao nhiờu người đang ngày đờm làm việc miệt mài, say mờ cho đất nước
2 Phân tích những nét chung và riêng của ba nhân vật chính ( Phơng
Định, Nho và Thao ) trong đoạn trích truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của
Lê Minh Khuê ( 5,0 điểm )
2 a Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm và 3 nhân vật hàm chứa những nét
chung, riêng ( 1,0 điểm )
b Phân tích những nét chung trong phẩm chất, tính cách của 3 cô gái
thanh niên xung phong trên cao điểm Trờng Sơn ( 1,5 điểm ):
- Dũng cảm, không sợ khó khăn, nguy hiểm, sẵn sàng hi sinh
- Bình tĩnh, khôn khéo trong công việc phá bom hàng ngày
- Sống ngăn nắp, gọn gàng, lạc quan yêu đời
c Những nét riêng: ( 2,0 điểm )
- Phơng Định: Cô gái Hà Nội mơ mộng, kín đáo và duyên dáng, thích hát,
hay nghĩ về tuổi thơ và thành phố quê hơng
- Nho: Cứng cỏi và tinh nghịch, thích màu sắc rực rỡ, thích thêu gối hoa
- Chị Thao: lớn tuổi hơn ả, trầm tĩnh đến thản nhiên, chu đáo, hết lòng vì
đồng đội, mơ ớc thiết thực về tơng lai
d Kết bài ( 0,5 điểm )
Đó là vẻ đẹp lãng mạn của những ngôi sao xa xôi thời đánh Mĩ hào hùng
Trong truyện ngắn Làng, nhà văn Kim Lân đã thể hiện một cách sinh động và tinh tế diễn biến tâm trạng
của nhân vật ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc
Em hãy phân tích để làm rõ
Gợi ý :
1 Yêu cầu về nội dung :
* Đề bài yêu cầu ngời viết phải vận dụng kiến thức đã học về nghị luận một tác phẩm tự sự để phân tích, làm rõ nghệ thuật thể hiện sinh động, tinh tế diễn biến tâm trạng của nhân vật Tâm trạng của nhân vật cần làm rõ ở đây là ông Hai trong truyện ngắn Làng của nhà văn Kim Lân với diễn biến đầy phức tạp khi nghe tin làng quê mình theo giặc
* Để làm rõ diễn biến tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng Dầu theo giặc, ta phải chú ý một số nội dung sau :
- Phân tích hoàn cảnh của ông Hai : rất yêu làng , tự hào, hay khoe về làng, nhng lại phải xa làng chợ Dầu thân yêu để đi tản c
- Tình yêu làng của ông lão lại bị đặt vào một hoàn cảnh gay cấn, đầy thử thách : tin làng chợ Dầu theo giặc, phản bội lại Cách mạng, kháng chiến
- Ông Hai đã phải trải qua tâm trạng đầy dằn vặt, đau đớn phải đấu tranh t tởng rất quyết liệt để lựa chọn con đờng đi đúng đắn cho mình
Diễn biến tâm trạng của nhân vật ông Hai trải qua các tình cảm, thái độ khác nhau
+ Thoạt đầu nghe tin làng chợ Dầu theo giặc từ ngời đàn bà tản c nói ra, ông lão bàng hoàng, sững sờ, nghi
ngờ, không thể tin đợc.
+ Khi cái tin ấy đợc khẳng định chắc chắn, ông lão buộc phải tin Tâm trạng ông Hai bị ám ảnh, day dứt
với mặc cảm là kẻ phản bội.
+ Luôn sống trong tâm trạng nơm nớp, lo sợ, xấu hổ, nhục nhã nên chốn biệt ở trong nhà
+ Tủi thân, thơng con, thơng dân làng chợ Dầu và thơng thân mình phải mang tiếng là dân làng Việt gian
- Ông Hai tiếp tục bị đặt vào một tình huống thử thách căng thẳng,quyết liệt hơn khi mụ chủ nhà báo sẽ
đuổi hết ngời làng chợ Dầu khỏi nơi sơ tán
+ Ông lão cảm nhận hết nỗi nhục nhã, lo sợ vì tuyệt đờng sinh sống
+ Bị đẩy vào đờng cùng, tâm trạng vô cùng bế tắc Mâu thuẫn nội tâm đợc đẩy đến đỉnh điểm
Trang 4+ Giận lây và trách cứ những ngời trong làng phản bội, nhng lòng yêu làng, tin những ngời cùng làng khiến ông lão bán tín bán nghi
+ Định quay về làng, nhng hiểu rõ thế là phản bội cách mạng, phản bội cụ Hồ
+ Tâm sự với đứa con để củng cố niềm tin vào cách mạgn, kháng chiến; tự nhủ mình “Làng thì yêu thật nh
-ng là-ng theo Tây mất rồi thì phải thù ”
+ Giữ đợc tình cảm trung thành với cách mạng, kháng chiến, cụ Hồ
- Tâm trạng nhân vật đợc miêu tả cụ thể, gợi cảm qua diễn biến nội tâm, ý nghĩ hành vi, ngôn ngữ nên rất sinh động
- Ngôn ngữ kể, ngôn ngữ nhân vật đặc sắc, bộc lộ rõ tâm trạng và thái độ của nhân vật
- Tình huống truyện giúp nhân vật bộc lộ tâm trạng cụ thể, đa dạng
2 Yêu cầu về hình thức
- Bố cục có đủ ba phần
- Lập luận chặt chẽ, mạch lạc Dẫn chứng phong phú, tiêu biểu
- Ngôn ngữ phân tích chính xác, biểu cảm
Chộp thuộc lũng khổ thơ đầu bài thơ “ Đoàn thuyền đỏnh cá”(Huy Cận)? Tỏc dụng của phộp tu từ được sử dung trong đoạn thơ?
Cõu 2 Nờu Tỡnh huống truyện ngắn “Làng” của Kim Lõn? í nghĩa của việc xõy dựng tỡnh huống đú ?
Cõu 3 Nờu ý nghĩa truyện Lặng Lẽ Sa Pa ?
Cõu 4: Em hóy vào vai người chỏu trong bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt để kể lại kỉ niệm
những năm thỏng tuổi thơ sống bờn người ba kớnh yờu.
C HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM:
Câu 1 2đ
- Chộp thuộc lũng khổ thơ đầu bài thơ “ Đoàn thuyền đỏnh cá” 0,5đ
- Phộp so sỏnh miờu tả buổi chiều hoàng hụn đẹp trỏng lệ 0,5đ
- Nhõn húa, ẩn dụ biển giống như 1 ngụi nhà lớn thõn thuộc 0,5đ
- Đối lập bộc lộ khớ thế, tõm hồn của ngư dõn trong chuyến ra khơi 0,5đ
- Mức tối đa Nờu được đầy đủ ý trờn.
- Mức chưa tối đa: (0,5-1,5 đ) Nờu được 1, 2 hoặc 3 trong 4 ý trờn
- Khụng đạt : HS làm sai.
Cõu 2 1,5 đ
Tỡnh huống truyện ngắn “Làng” của Kim Lõn
- ễng Hai nghe được tin làng chợ Dầu theo giặc làm Việt gian 0,5 đ
- í nghĩa của việc xõy dựng tỡnh huống : Ca ngợi lũng yờu làng, tỡnh yờu nước và tinh thần khỏng chiến của ụng Hai núi riờng, của người nụng dõn Việt Nam núi chung ở thời kỡ đầu của cuộc khỏng chiến chống Phỏp 1 đ
- Mức tối đa Nờu được đầy đủ ý trờn.
- Mức chưa tối đa: (0,5-1 đ) Nờu được 1 trong 2 ý trờn
- Khụng đạt : HS làm sai.
Cõu 3: 1,5 đ
- Truyện Lặng Lẽ Sa Pa ca ngợi sự say mờ lao động, õm thầm cống hiến một cỏch tự giỏc cho đất nước của thế hệ trẻ Việt Nam trong những năm xõy dựng CNXH ở miền Bắc
- Mức tối đa: Đảm bảo yờu cầu trờn, chữ viết rừ ràng, khụng mắc lỗi chớnh tả, diễn đạt
- Mức chưa tối đa ( 1 đ): Nội dung thiếu ý, cũn nhiều lỗi.
- Khụng đạt: HS làm sai.
Cõu 4 5đ
Trang 51/Mở bài: 0,5đ
-Húa thõn vào nhõn vật người chỏu để giới thiệu bản thõn, hoàn cảnh, thời gian sống bờn bà.
-Cảm xỳc chung
2/Thõn bài:
-Những kỉ niệm tuổi thơ cơ cực bờn bà 1 đ
-Kỉ niệm trong những năm khỏng chiến gian khổ với hỡnh ảnh bếp lửa và cuộc đời bà.1đ -Suy nghĩ về những đức tớnh cao đẹp của bà và hỡnh ảnh bếp lửa.1đ
-Nỗi nhớ bả và những năm thỏng chỏu ở nơi xa.1đ
3/Kết bài: 0,5đ
-Cảm nghĩ chung của nhõn vật.
-Ước mơ và niềm tin vào tương lai.
- Mức độ tối đa: Đảm bảo được đầy đủ cỏc yờu cầu về nội dung hỡnh thức trờn, cú sử dụng yếu tố nghệ thuật miêu tả, biểu cảm, nghị luận khi tự sự ; văn viết có cảm xúc.
-Mức chưa tối đa: 4: Đảm bảo được cỏc nội dung yờu cầu và hình thức trờn; đụi chỗ diễn đạt chưa lưu loỏt
-Mức chưa tối đa: 3: Bài viết đảm bảo 1 số các nội dung trên, song chưa sinh động, diễn đạt và viết chớnh tả cũn mắc lỗi Đủ bố cục nhưng chưa cõn đối.
- Mức chưa tối đa 1-2: C ha đảm bảo yêu cầu hình thức Nội dung sơ sài Lời văn khô khan, thiếu hình ảnh, cảm xúc Mắc lỗi chớnh tả nhiều Diễn đạt cõu chưa lưu loỏt.
- Khụng đạt: Khụng đạt được cỏc yờu cầu trờn
* Lưu ý : Trờn đõy chỉ là những gợi ý , khi chấm GV linh hoạt , trõn trọng những bài làm
sỏng tạo.