Quản lý hoạt động giáo an toàn giao thông tại các trường tiểu học quận hai bà trưng thành phố hà nội

Tuy nhiên, việc thực hiện ATGT hiện nay vẫn còn gặpnhiều khó khăn và thách thức như: tiến độ xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng giao thôngcòn rất chậm so với tốc độ gia tăng số lượng p

Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN THỊ LAN ANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC

AN TOÀN GIAO THÔNG TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC

QUẬN HAI BÀ TRƯNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VÃN THẠC sĩ KHOA HQC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - NĂM 2016

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC

AN TOÀN GIAO THÔNG TAI CÁC TRƯỜNG TIỂU HOC

• •

QUẬN HAI BÀ TRƯNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VÃN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MÃ SỐ CHUYÊN NGÀNH: 60 14 01.14

HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : PGS.TS.BÙI MINH HIỀN

HÀ NỘI-NĂM 2016

LỜI CÁM ƠNTrong quá trình học tập, nghiên cứu, hoàn thiện luận văn này, tác giả đã nhận được sựđộng viên, khuyến khích và tạo điều kiện giúp đỡ nhiệt tình từ thầy cô, đồng nghiệp và bạnbè.

Trước hết, tác giả xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS - TS Bùi Minh Hiền, người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, định hướng, giúp đỡ tác giảtrong suốt quá hình nghiên cứu, thực hiện luận văn này

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với các Giáo sư, Tiến sĩ, các thày giáo

cô giáo trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2; các thày cô trong Hội đồng khoa học đã trựctiếp giảng dạy, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu!

Tác giả xin chân thành cảm ơn các đồng chí trong ban lãnh đạo, cán bộ chuyên viên

Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội; Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Hai Bà Trưng; xin cảm ơnBan giám hiệu, giáo viên, các em học sinh một số trường tiểu học quận Hai Bà Trưng và bạn

bè, đồng nghiệp đã động viên giúp đỡ, tạo mọi điều kiện, cung cấp và chia sẻ những tư liệucần thiết cho tác giả trong quá trình nghiên cứu đề tài

Tuy đã rất cố gắng, song luận văn vẫn không tránh khỏi những hạn chế, rất mong cácthày cô giáo, các nhà khoa học, các anh chị em đồng nghiệp đóng góp ý kiến để tác giả hoànthiện hơn nữa trong những nghiên cứu tiếp theo

Hà Nội, ngày 10 tháng 07 năm 2016

Tác giả

Nguyễn Thị Lan Anh

LỜI CAM ĐOANTôi XŨ1 cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thục

và không trùng lặp với các đề tài khác Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việcthực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ

1 . ATGT An toàn giao thông

6 GD ATGT Giáo dục an toàn giao thông

7 GD & ĐT Giáo dục và đào tạo

10 GVCN Giáo viên chủ nhiệm

11 GS.TS KH Giáo sư Tiến sĩ khoa học

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5 Giả thuyết khoa học 5

6 Phương pháp nghiên cứu 6

7 Cấu trúc luận văn 7

NỘI DUNG 8

Chương 1 Cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG TRƯỜNG TIỂU HOC 8

• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 8

1.1.1 Ở nước ngoài 8

1.1.2 Ở Việt Nam 9

1.2 Các khái niệm cơ bản 14

1.2.1 Quản lỷ 14

1.2.2 Quản lý giáo dục 16

1.2.3 Quản lý nhà trường 18

1.2.4 An toàn giao thông 21

1.2.5 Giáo dục an toàn giao thông 22

1.2.6 Quản lý giáo dục an toàn giao thông 23 1.3 Giáo dục an toàn giao thông trong nhà trường Tiểu học 24

1.3.1 Đặc điểm của học sinh Tiểu học 25

1.3.2 Mục đích, ỷ nghĩa của giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Tiếu học 21

1.3.3 Nội dung giáo dục an toàn giao thông trong trường Tiểu học 28

1.3.4 Các hình thức giáo dục an toàn giao thông trong trường Tiấi học 29

1.4. Nội dung quản lý hoạt động giáo dục ATGT trong nhà trường Tiểu học 32

1.4.1 Lập kể hoạch giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học 32

1.4.2 Tổ chức hoạt động và tổ chức bộ máy GDATGTcho học sinh tiểu học 33

1.4.3 Chỉ đạo các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiếu học 35

1.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ATGT 37

1.5.1 Các nhăn tố chủ quan 37

1.5.2 Các nhân tổ khách quan 39

Tiểu kết chương 1 40

Chương 2 THựC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN HAI BÀ TRƯNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI 41

2.1 Khái quát cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ và tình hình chấp hành luật giao thông tại thành phố Hà Nội và quận Hai Bà Trưng 41

2.1.1 Cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ thành phố Hà Nội và quậnHaỉBà Trưng Al 2.1.2 Tĩnh hình chấp hành Luật giao thông đường bộ ở thành phổ Hà Nội và quận Hai Bà Trưng 44

2.2 Khái quát các trường Tiểu học được lựa chọn kháo sát 45

2.2.1 Giới thiệu chung các trường tiểu học trên địa bàn quận Hai Bà Trưng 45

2.2.2 Giới thiệu 05 trường được lựa chọn khảo sát 46

2.2.3 Đ ặc điểm giao thông quanh 05 trường khảo sát 47

2.3 Tổ chức khảo sát thực trạng 50

2.3.1 Mục đích khảo sát 50

2.3.2 Khách thể khảo sát 50

2.3.3 Nội dung khảo sát 51

2.3.4 Phương pháp khảo sát 51

2.3.5 Xử lý kết quả khảo sát 51

2.4 Thưc trang giáo duc ATGT ở các trường tiểu hoc trên đỉa bàn quân Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội 52

2.4.1 Thực trạng nhận thức của học sinh, CMHS và giáo viên về GD ATGT trong nhà

trường 52

2.4.2 T

hực trạng nội dung chương trình giáo dục ATGT trong nhà trường 54

2.4.3 Thực trạng hình thức tổ chức GDATGT 56

2.5 Thực trạng quản lý hoạt động GDATGT các trường TH quận HBT 57

2.5.1 Thực trạng lập kể hoạch giáo dục ATGT cho học sinh các trường tiểu học 57

2.5.2 Thực trạng tổ chức hoạt động và tổ chức bộ máy hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học 58

2.5.3 Thực trạng chỉ đạo các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học 61

2.5.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiếu học 64

2.6 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GD ATGT trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội 66

2.7 Đánh giá thực trạng quản lý giáo dục ATGT ở các trường tiểu học quận Hai Bà Trưng 67

2.7.1 Điểm mạnh 68

2.7.2 Điểm hạn chế 68

2.7.3 Nguyên nhân của thực trạng 69

Tiểu kết chưưng 2 71

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN HAI BÀ TRƯNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI 72

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 72

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích 72

3.1.2 Nguyên tẳc đảm bảo tỉnh pháp lý 72

3.1.3 Nguyên tẳc đảm bảo tính hệ thống 72

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tỉnh kể thừa và phát huy 72

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tỉnh thực tiễn và khả thi 73

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ATGT tại các trường tiểu

học quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội 73

3.2.1 Tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức về ATGT, giáo dục ATGT

cho cán bộ quản lý nhà trường, giảo viên, học sinh và phụ huynh học sinh 73

3.2.2 Chú trọng việc lập kế hoạch giáo dục an toàn giao thông trong kế hoạch giáo dục tổng thể và toàn diện của nhà trường 78

3.2.3 Xây dựng cơ cẩu tổ chức hợp lý và nâng cao năng lực của bộ máy quản lý hoạt động GDATGT trong nhà trường 84

3.2.4 Chỉ đạo thực hiện giáo dục an toàn giao thông qua các môn học chinh khóa và hoạt động ngoài giờ lên lớp 89

3.2.5 Tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả công tác giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học 94

3.2.6 Tăng cường phối kết hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường trong GD và quản lý giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học 101

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 106

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khá thi của các biện pháp 108

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 108

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 108

3.4.3 Phân tích kết quả khảo nghiệm 108

Tiểu kết chương 3 112

KÉT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 113 TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC Sơ ĐỒ

Trang

PHỤ LỤC

Bảng 2.1 Các trường Tiểu học được khảo sát trên địa bàn quận Hai Bà Trưng 46

Bảng 2.2 Số lượng, thành phần khách thể khảo sát 51

Bảng 2.3 Thực trạng nhận thức của giáo viên, học sinh và CMHS-PHHS về sự cần thiết của việc GD ATGT ở trưởng tiểu học 52

Bảng 2.4 Thực trạng nhận thức về ý nghĩa của việc GDATGT thông cho HS 53

Bảng 2.5 Hệ thống bài giảng trong chương trình GDATGT ở Tiểu học 54

Bảng 2.6 Thực trạng nội dung GD ATGT trong nhà trường 54

Bảng 2.7 Thực trạng các hình thức tổ chức GD ATGT trong nhà trường 56

Bảng 2.8 Thực trạng nhu cầu của HS đối với hoạt động GD ATGT 56

Bảng 2.9 Thực trạng việc lập kế hoạch GD ATGT cho học sinh của Hiệu trưởng 57 Bảng 2.10 Thực trạng tổ chức hoạt động và tổ chức bộ máy GD ATGT ở các nhà trường tiểu học 59

Bảng 2.11 Thực trạng chỉ đạo các hoạt động GD ATGT cho học sinh 62

Bảng 2.12 Thực trạng kiểm tra đánh giá hoạt động GD ATGT 64

Bảng 2.13 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GD ATGT 66

Bảng 3.1 Kế hoạch hoạt động tháng 82

Bảng3.2 Đánh giá kết quả đánh giá sự càn thiết, tính khả thi của các biện pháp 108

Sơ đồ 1.1 Quá trình quản lý 15

Sơ đồ 1.2 Các yếu tố quản lý giáo dục 18

DANH MỤC BẢNG

Trang

Sơ đồ 3.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy ban chỉ đạo hoạt động GD ATGT 85

Sơ đồ 3.2 Mối quan hệ biện chứng giữa 06 biện pháp 107

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Mối tương quan giữa tính khả thi và tính cần thiết 111

về hạ tầng, chi phí khắc phục, điều tra vụ TNGT đó cùng với thiệt hại do hao phí thời gian laođộng của chính người bị tai nạn và cả của những người chăm sóc người bị nạn Mặt khácTNGT gây nên những tác động tâm lý cả trước mắt cũng như về lâu dài đối với mọi người, nó

để lại nhũng di chứng về tâm lý hết sức nặng nề cho người bị tai nạn, người thân của họ vànếu như trong một địa phương, một quốc gia xảy ra TNGT quá nhiều sẽ gây nên hiện tượngbất an cho cư dân ở đó

Tại nước ta, theo số liệu của Tổng cục thống kê, năm 2012 có 36.376 vụ tai nạn giaothông, năm 2013 có 29.385 vụ tai nạn, năm 2014 có 25.322 vụ tai nạn và gần 9000 ngườichết Năm 2015, tính đến hết tháng 8, ừên địa bàn cả nước đã xảy ra 14.622 vụ tai nạn giaothông, bao gồm 6702 vụ tai nạn giao thông từ ít nghiêm trọng trở lên và 7920 vụ va chạm giaothông, làm 5821 người chết, 3823 người bị thương và 9411 người bị thương nhẹ Riêng về trẻ

em lứa tuổi tiểu học, theo thống kê của Bộ Y Tế, mỗi năm có khoảng 1900 em tử vong vì tainạn giao thông, chiếm 24-26% tổng số trẻ em tử vong do tai nạn thương tích Trong đó, tai

nạn tại nội thành các thành phố chiếm 68% trên cả nước Theo ông Jeffery Kobza, Quyền Trưởng Đại Diện của WHO tại Việt Nam cho biết: “Thương tích và tử vong do tai nạn giao thông đường bộ là một vấn đềy tế ngày càng đáng quan tâm Tai nạn giao thông đường bộ là

sự phát triển chung của đất nước Tuy nhiên, việc thực hiện ATGT hiện nay vẫn còn gặpnhiều khó khăn và thách thức như: tiến độ xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng giao thôngcòn rất chậm so với tốc độ gia tăng số lượng phương tiện giao thông cá nhân; việc quản lýphương tiện giao thông cá nhân chưa thật hiệu quả; Sự kiểm soát về gia tăng phương tiện giaothông cá nhân vẫn còn nhiều gian nan vì nhu cầu sử dụng ngày càng cao trong khi hạ tầnggiao thông chưa đồng bộ; đặc biệt, việc thực hiện các quy định, quy chế giao thông của ngườidân vẫn chưa thật sự tự giác, nghiêm túc, việc tuyên truyền, giáo dục ý thức giao thông rấtkhó cập nhật đến từng người dân trong khu vực, địa bàn,

Từ hiện trạng trên, tác giả xác định thấy một trong những vấn đề quan trọng hàng đầu

để góp phần thực hiện ATGT là giáo dục ý thức cho người tham gia giao thông ngay từ khicòn ngồi trên ghế nhà trường Từ nhiều năm nay, Bộ giáo dục và Đào tạo phối họp với BộCông an, ủy ban an toàn giao thông quốc gia đã chỉ đạo việc giảng dạy giáo dục an toàn giaothông lồng ghép trong các tiết học chính khóa và tổ chức các buổi ngoại khóa nhằm đưa nộidung chương trình giáo dục an toàn giao thông, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyềnphổ biến giáo dục pháp luật ưật tự an toàn giao thông học đường cho tất cả học sinh sinh viêncác bậc học nói chung và bậc tiểu học nói riêng, nhằm góp phần nâng cao ý thức tôn trọng,chấp hành nghiêm về luật giao thông, biết tự bảo vệ tính mạng, tài sản kinh tế cho chính các

em, gia đình và xã hội Việc giáo dục cho trẻ em thiếu niên nhi đồng hiểu rõ về luật giaothông, xây dựng thói quen có ý thức tốt trong việc chấp hành luật giao thông là hết sức cầnthiết Ngay từ khi còn nhỏ, ở lứa tuổi tiểu học, các em được học một số kiến thức về luật giaothông sơ khởi, giúp các em tham gia giao thông cùng gia đình hay tự bản thân tham gia giaothông bằng phương tiện thô sơ (xe đạp) hoặc đi bộ, hiểu rõ về các chỉ dẫn của biển báo đểthực hiện cho đúng và không bị ảnh hưởng bởi tai nạn giao thông Tuy nhiên, thách thức mức

độ cao nhất trong việc giáo dục an toàn giao thông hiện nay là vấn đề thực thi an toàn giaothông theo luật pháp và sự kêu gọi ý thức giao thông của nhà nước đối với toàn xã hội Yí dụnhức nhối là việc tự đội mũ bảo hiểm và đội mũ bảo hiểm cho trẻ em, việc đơn giản mà rấtphức tạp này còn phụ thuộc vào văn hóa gia đình, sự giáo dục của gia đình đối với học sinh

Thành phố Hà Nội nói chung và địa bàn quận Hai Bà Trưng nói riêng hiện nay, dướitác động của sự phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch tổng thể đô thị vẫn chưa đáp ứng đượcvấn đề nhu cầu giao thông Nhìn tổng thể, cơ sở hạ tầng của giao thông Thủ đô còn kém,diện tích dành cho giao thông chỉ chiếm 4%, ý thức của người dân khi tham gia giao thôngchưa cao dẫn đến số vụ tai nạn giao thông còn khá lón Theo số liệu mới nhất của Cục thống

kê thành phố Hà Nội, tính đến hết tháng 8/2015, trên địa bàn thành phố đã xảy ra 1.144 vụ tạinạn giao thông, làm 392 người chết và 940 người bị thưong

Thực tế trong những năm gần đây, Hà Nội và quận Hai Bà Trưng đã có nhiều biệnpháp nhằm hạn chế tình trạng tai nạn giao thông như: đẩy mạnh công tác tuyên huyền, phổbiến, giáo dục pháp luật về trật tự, an toàn giao thông; quản lý lòng đường, vỉa hè, bán hàngrong, bảo đảm mỹ quan đô thị, mở rộng đường, hạn chế xe mô tô, tăng cường tuyên truyền vàbắt buộc mọi người thực hiện đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, tổ chức đi làm lệch

ca, tăng cường di chuyển bằng phương tiện xe buýt, cầu vượt; tuyên huyền thực hiện “văn hóagiao thông”, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh cho các tàng lớp nhân dân Tuynhiên, tai nạn giao thông vẫn là một vấn đề gây nhức nhối cho toàn xã hội Tình hạng phóngnhanh, vượt ẩu vẫn tăng, lạng lách vẫn nhiều, các điểm ùn tắc giao thông vẫn chưa giảm, thựchiện đội mũ bảo hiểm cũng chỉ nhằm đối phó với cảnh sát giao thông Bên cạnh đó, các hoạtđộng bảo đảm ATGT thường chỉ tập trung vào các đợt cao điểm; nội dung tuyên truyền phổbiến giáo dục pháp luật về ATGT chưa sát với thực tế, hình thức còn thiếu sáng tạo

ATGT cũng đã được đưa vào hoạt động giáo dục, song song và trở thành môn học củachung ở các trường Tiểu học quận Hai Bà Trưng Nhà trường cũng theo chỉ thị các cấp vàthực hiện việc tuyên truyền GDATGT trong nội bộ cũng như tới các lực lượng giáo dục khác.Các hoạt động ngoại khóa cũng được quan tâm kết hợp với giáo dục ATGT để góp phần giáodục ý thức cho các em học sinh Tuy nhiên, việc GDATGT và quản lý hoạt động GD ATGTtrong nhà trường còn chưa nhận được sự quan tâm đúng mức, các hoạt động triển khai c ̣n

mang tính h́nh thức, chưa thể hiện tính liên tục, dài hơi và quyết liệt; việc phối kết họp với cáclực lượng giáo dục còn thiếu đồng bộ, Chính vì vậy, hiệu quả đạt được trong công tác GDATGT trong các nhả trường chưa cao

Từ những vấn đề thực tiễn trên cho thấy, Giáo dục an toàn giao thông và quản lý hoạtđộng GD ATGT trong nhà trường tiểu học là một công việc hết sức quan trọng, hết sức thiếtthực và lâu dài, nhằm giáo dục thế hệ trẻ trở thành những người có ý thức chấp hành nghiêmtúc Luật giao thông ngay từ lúc tuổi ấu thơ Bản thân là một giáo viên và là cán bộ quản lýnhà trường tiểu học, tác giả nhận thấy cần phải chuyên tâm tích cực nghiên cứu để tìm ranhững biện pháp quản lý cụ thể nhằm góp phần thực hiện giáo dục ATGT và quản lý giáo dụcATGT đạt kết quả tốt Mong muốn của tác giả là các em học sinh tiểu học được giáo dục triệt

để về ATGT, trong tâm trí các em luôn ý thức sâu sắc được sự cần thiết phải thực hiệnnghiêm túc luật giao thông, từ đó bản thân các em luôn thực hiện tốt các quy định về an toàngiao thông, trở thành những người tham gia giao thông văn minh Chính vì những lý do ữêntác giả quyết định chọn đề tài: “QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAOTHÔNG Ở CÁC TRƯỜNG TIÊU HỌC QUẬN HAI BÀ TRƯNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI”làm luận văn nghiên cứu trình độ Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáodục an toàn giao thông đường bộ trong các trường Tiểu học quận Hai Bà Trưng, đề xuất một

số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ATGT, nhằm nâng

cao chất lượng giáo dục ATGT ở các trường tiểu học trong địa bàn quận Hai Bà Trưng, thànhphố Hà Nội

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý giáo dục an toàn giao thông trong trườngTiểu học

- Khảo sát, đánh giá thực trạng giáo dục ATGT và quản lý giáo dục ATGT đường bộcho học sinh các trường tiểu học trên địa bàn quận Hai Bà Trưng

- Đồ xuất biện pháp quản lý giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học ữên địa bàn quậnHai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiền cứu

học quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

- Khách thể điều tra: Cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, CMHS tại các trường Tiểuhọc trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

- Giới hạn: Giáo dục an toàn giao thông đường bộ

- Địa bàn nghiên cứu: 5 trường Tiểu học thuộc Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

- Thời gian nghiên cứu thực trạng: năm 2016

- Chủ thể biện pháp quản lý: Hiệu trưởng trường Tiểu học

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường Tiểu họcquận Hai Bà Trưng thành phố Hà Nội hiện nay chưa thực sự đồng bộ và hiệu quả Nghiên cứumức độ và nguyên nhân của thực trạng này sẽ đưa ra được những biện pháp quản lý hữu hiệugóp phần nâng cao hiệu quả giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trong các trường Tiểuhọc, từ đó bước đầu giáo dục cho học sinh có ý thức tự giác thực hiện tốt Luật giao thôngđường bộ và ứng xử văn hóa khi tham gia giao thông

6 Phương pháp nghiền cứu

- Nghiên cứu các tài liệu khoa học có liên quan đến đề tài, các văn bản quản lý giáodục có liên quan đến trường Tiểu học, các văn bản hướng dẫn giáo dục ATGT, Nghị định củaChính phủ, Luật giao thông đường bộ,

- Tìm hiểu các tài liệu giáo dục an toàn giao thông và các giải pháp giáo dục an toàngiao thông của các nước phát triển có hình thái giao thông gần giống nước ta

- Nghiên cứu tài liệu bao gồm nghiên cứu lý thuyết liên quan đến vấn đề quản lýgiáo dục an toàn giao thông, cụ thể như: Khái niệm, vai trò, các thành phần và các bước giáodục an toàn giao thông; Các công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề giáo dục giao thông

6.2.1 Phương pháp thong kê

- Thu thập thông tin từ các thống kê, sao lưu của sở GTYT và các phòng ban Antoàn giao thông quận Hai Bà Trưng

6.2.2 Phương pháp quan sát

- Quan sát hành vi giao thông của học sinh và CMHS tại các trưởng tiểu học trongquận Hai Bà Trưng tại những địa điểm có phưomg tiện tham gia giao thông nhiều nhất và ítnhất

- Quan sát trực tiếp các tiết học và các hoạt động GD ATGT của lớp 1 đến

lớp 5

6.2.3 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

- Lập các mẫu phiếu hỏi để điều ưa cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh học sinh,học sinh các trường Tiểu học quận Hai Bà Trưng

6.2.4 Phương pháp phỏng vẩn

- Phỏng vấn trực tiếp một số Hiệu trưởng, giáo viên và CMHS trưởng tiểu học ưênđịa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

6.2.5 Phương pháp chuyên gia

- Xin ý kiến chuyên gia, các nhà giáo có kinh nghiệm thực tế về các biện pháp đềxuất

6.3 Nhóm phương pháp hỗ trợ

- Sử dụng phương pháp thống kê toán học và phần mềm SPSS để xử lý số liệu, lập

các biểu bảng,

7 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn trình bày thành 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục an toàn giao thông ở trường Tiểu học Chương 2\ Thực trạng quản lý giáo dục an toàn giao thông ở các trường Tiểu học

thuộc quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

Chương 3 : Biện pháp quản lý giáo dục an toàn giao thông tại các trường Tiểu học

trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

NỘI DUNGChương 1 Cơ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNGGIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Ở nước ngoài

Giáo dục có vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách học sinh Các hoạtđộng giáo dục diễn ra trong nhà trường có ý nghĩa và vai trò lớn lao trong việc định hình tư tưởng,xây dựng lý tưởng, đạo đức, văn hóa, lối sống, pháp luật cơ bản cho trẻ Chính vì vậy, việc giáo dục

an toàn giao thông ngay từ khi trẻ còn ngồi trên ghế nhà trường là việc làm vô cùng cần thiết, manglại hiệu quả cao

Tại Hội nghị cấp cao toàn cầu về ATGT đường bộ lần thứ 2, 130 quốc gia thành viên LiênHiệp Quốc vừa thông qua Tuyên bố Brazil về An toàn giao thông (ATGT) đường bộ trên thế giới.Tuyên bố Brazil đặc biệt nhấn mạnh đến việc giáo dục, nâng cao nhận thức của người dân khi thamgia GT như việc tuân thủ quy định pháp luật của nước sở tại, giáo dục ý thức bảo vệ cá nhân khitham gia giao thông

Nhật Bản: Đe có ngày hôm nay thì Nhật Bản cũng đã từng có tình trạng giao thông rất lộnxộn Và một trong những giải pháp được Nhật Bản rất chú trọng đó là công tác giáo dục an toàn giaothông Chính quyền Nhật Bản xác định đây là nhiệm vụ của toàn xã hội, đòi hỏi người dân phảinghiêm túc tự giác thực hiện và liên tục duy trì Công tác giáo dục ATGT còn được Nhật Bản tậptrung ngay từ bậc tiểu học và áp dụng song song với tình hình thực tế Chẳng hạn, tại thành phốKyoto, nơi có mật độ sử dụng xe đạp trong giới học sinh tiểu học tương đối cao, các em học sinhphải tham gia một khỏa huấn luyện về ATGT mới được cấp chứng chỉ sử dụng xe đạp Các hoạtđộng tuyên truyền về giao thông ở Nhật Bản thu được hiệu quả một phần nhờ gắn liền với thực tiễn.Giáo dục trong trường học, gia đình, các tổ chức xã hội, thông qua đài phát thanh, truyền hình, báochí với nội dung phù họp với từng lứa tuổi Nhờ vậy, tình trạng giao thông của Nhật Bản đã thay đổitheo hướng tích cực và trở thành một trong những quốc gia có hệ thống ATGT nhất trên thế giới

USA: Người dân Mỹ có ý thức rất cao khi tham gia giao thông, họ chấp hành luật rất nghiêmchỉnh mà không cần đến sự tác động của cảnh sát Các mục tiêu an toàn đường bộ đã được bao gồm

trong các văn bản chính thức của các Mục tiêu Phát triển bền vững mới được thông qua bởi các quốcgia thành viên Liên Hợp Quốc tại New York Ke hoạch giáo dục phổ biến an toàn giao thông mới(vừa được thông qua tại hội nghị thượng đỉnh Newyork tháng 12/2015) được triển khai đến toànngười dân Trong đó, chú ý cao đến sự tham gia giao thông của trẻ em, người cao tuổi và ngườikhuyết tật.

Russian: (theo CNN) Năm 2015, Hội Chữ thập đỏ Nga (RRC) đã có những tiến bộ đáng kểtrong nỗ lực của họ với chính phủ Nga để tăng cường các quy định về bảo trợ trẻ em tại Liên bangNga Trong tháng tư, ủy ban Nhân quyền của Tổng thống (HRC) đã trở thành một người ủng hộquan họng của công việc của RRC Mối quan hệ này rất quan họng để thúc đẩy mục tiêu của RRC

về quản lý và giáo dục trẻ em & học sinh về ATGT

Đức: Trường học an toàn giao thông tại Đức được áp dụng nhằm nâng cao hiểu biết cộngđồng về an toàn giao thông thông qua việc giáo dục trẻ em Mục đích là dạy trẻ em cách ứng xử giaothông tốt hơn Biện pháp này được áp dụng từ năm 1949 với sự hợp tác của công ty Shell Đức, cácnhà chức trách giáo dục và cảnh sát Giáo dục lý thuyết dựa trên các luật giao thông và các hành viứng xử được bổ sung bằng các bài tập thực hành trong khu vực học tập, thường tại sân trường hoặcmột khu vực gần đấy Tuy nhiên điều quan trọng được đặt trên hết lại là việc đào tạo và kiểm ừa các

em trong vị trí là những người đi xe đạp Giáo dục giao thông đường bộ tại Đức là phần chính thứctrong giáo dục trường học, bao gồm trong chương trình giảng dạy của năm thứ ba và năm thứ tư.Công ty Shell cung cấp xe đạp, mũ bảo hiểm, các biển báo giao thông cho trẻ em tại những trườnggiao thông, phối hợp cùng với cảnh sát và các nhà chức trách giáo dục, cùng thúc đẩy chương trìnhgiáo dục giao thông

1.1.2 Ở Việt Nam

Việt Nam là một nước đang phát triển Xét ừên phương diện ATGT cả nước trong 10 nămtrở lại đây, tai nạn giao thông nói chung và đường bộ nói riêng có tỉ lệ hàng năm giảm dần, nhưngcon số giảm còn rất nhỏ so với số người chết và bị thương Vừa qua, theo ban ATGT quốc gia, Hộinghị tổng kết 5 năm công tác bảo đảm TTATGT giai đoạn 2011-2015 và định hướng giai đoạn2016-2020 tại Hà Nội ngày 8/12/2015 cho thấy, công tác đảm bảo trật tự ATGT đã trở thành phongtrào thi đua của các địa phương, giữa các địa phương, như một hiệu ứng dây chuyền của cả xã hội đểkéo giảm TNGT Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch ủy ban

An toàn giao thông Quốc gia đánh giá, năm 2015 dù giảm cả 3 tiêu chí về tai nạn giao thông nhưngcòn nhiều bất cập, phức tạp, nhiều vụ tai nạn giao thông chết người, số người chết vẫn còn lớn.

“Một đất nước mà để chết tới 9.000 người/nãm vì tai nạn giao thông là vẫn còn rất cao Chúng ta phải giảm hơn nữa sổ người chết vì tai nạn giao thông, tiếp tục kéo giảm ùn tắc tại các thành phổ lớn Thành phố Hồ Chỉ Minh và Hà Nội Bên cạnh giáo dục chỉnh trị tư tưởng trong từng đoàn thể, gia đình, người dân thì tăng cường xử phạt, xử lý nghiêm vi phạm rất quan trọng răn đe" Ngoài ra,

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các địa phương đều phải tổ chức đánh giá tìm biện pháp căn cơ để toànquốc kéo giảm số người chết tai nạn giao thông xuống 5.000 người trong giai đoạn 2016-2020

Như vậy, vấn đề ATGT hiện nay theo mục tiêu đặt ra là vô cùng cấp thiết Các chiến lượcgiáo dục ATGT cần triển khai hàng loạt để giáo dục ý thức đến người tham gia giao thông, đặc biệt

là trong công tác giáo dục ý thức cho thế hệ trẻ trong các nhà trường

Đại hội toàn quốc lần XI đã xác định nhiệm vụ của Giáo dục và đào tạo là: ”Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới cơ cẩu tổ chức, nội dung, phương pháp dạy học Thực hiện: chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, chẩn hưng nền giáo dục Việt Nam " Từ đó cho thấy, giáo dục là

truyền thụ kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm và bồi dưỡng năng lực sáng tạo Và giáo dục về chấphành pháp luật là vấn đề xuyên suốt trong quá trình thực hiện giáo dục Trong đó, giáo dục ý thứcchấp hành an toàn giao thông chính là một phần của việc giáo dục ý thức trách nhiệm đối với bảnthân, gia đình và xã hội của mỗi người Giáo dục an toàn giao thông trong điều kiện kinh tế xã hộikhoa học kỹ thuật ngày nay cần và rất càn được áp dụng triệt để cho trẻ em từ cấp tiểu học, mục đích

để những ý thức giao thông của các em hình thảnh từ nhỏ, ăn sâu vào tâm trí các em mỗi khi thamgia giao thông

Đối với bậc tiểu học là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, việc giáo dục antoàn giao thông cần được đặc biệt quan tâm và có nhiều ưu thế thuận lợi: học sinh tiểu học dễ dàngtiếp nhận và hình thành ý thức, thái độ, hành vi tốt về ATGT nếu công tác này tổ chức một cách sinhđộng phù họp với đặc điểm lứa tuổi của các em Yì vậy GDATGT là một nội dung không thể thiếutrong công tác quản lý nhà trường của người hiệu trưởng trường tiểu học trong bối cảnh hiện đạihoá, đô thị hoá ngày càng phát triển như hiện nay Hiện nay chương trình GD ATGT đã được vàogiảng dạy trong nhà trường Tiểu học, tuy nhiên chỉ là một môn học bổ sung vì vậy sự quan tâm củacác nhà trường, của chính các GY chưa đúng mức, dẫn đến việc GD này không đủ để ý thức dần vào

học sinh vì quá trình giáo dục nào cũng phải thường xuyên và đồng bộ Do vậy những người hiệutrưởng các trường tiểu học cần phải coi đây là một nội dung quan trọng trong công tác nhà trường đểgóp phần giải quyết tận gốc vấn nạn giao thông hiện nay.

Như vậy, việc ra đời chương trình giáo dục an toàn giao thông và tìm những biện pháp cóhiệu quả, khả thi để chương trình này đi vào cuộc sống là một việc làm cấp bách và cần thiết Trongnhững năm gần đây, các Nghị định của Chính phủ, các công văn, văn bản, kế hoạch của BộGD&ĐT, UBND Thành phố Hà Nội, Sở GD&ĐT Hà Nội và một số công trình nghiên cứu đã đượcphổ biến rộng rãi trên phương tiện thông tin đại chúng nhằm góp phần nâng cao ý thức tham gia giaothông cho người dân và đặc biệt là thanh niên, học sinh, đó là :

- Nghị định số 32/2007/NQ-CP của Chính phủ về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chếtai nạn giao thông và ùn tắc giao thông

- Chỉ thị số 52/2007/CT-BGDĐT ngày 31/8/2007 về tăng cường công tác giáo dục an toàngiao thông trong các cơ sở giáo dục và đào tạo

- Kế hoạch liên tịch số 9337/KHLT/BGDĐT-BCA- BGTVT -TWĐTN- ĐTHVN ngày4/9/2007 giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ

Công an, TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Đài Truyền hình Việt Nam về tăng cường công tác tuyêntruyền, giáo dục, xử lý các vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông trong học sinh, sinh viên

- Tài liệu cuộc vận động: “Học sinh, sinh viên gương mẫu thực hiện và vận động gia đìnhchấp hành nghiêm túc luật giao thông” trong toàn ngành giáo dục từ năm học 2007-2008;

- Quy chế học sinh, sinh viên các trường đào tạo tại Quyết định số 42/2007/QĐ-BGDĐTngày 13/8/2007, trong đó quy định: đua xe hoặc cổ vũ đua xe trái phép là một trong những hành vihọc sinh, sinh viên không được làm và học sinh, sinh viên vi phạm quy định về trật tự ATGT bị xử

lý từ khiển trách đến buộc thôi học

- Đề cương tuyên truyền, phổ biến Luật giao thông đường bộ cho HSSV theo chủ đề năm

thông 2012.

- Chỉ thị số 14 - CT/TU ngày 12/12/2012 của Thành ủy Hà Nội “về tiếp tục tăng cường,nâng cao hiệu quả các biện pháp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đườngthủy và giảm ùn tắc giao thông; quản lý lòng đường, vỉa hè và bán hàng rong trên địa bàn thành phố

Hà Nội”

- Nghị quyết 17/2012/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội về chươngtrình mục tiêu chống ùn tắc giao thông trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2012-2015

- Hướng dẫn số 66 -HD/BTGTU ngày 27 tháng 2 năm 2013 của Ban tuyên giáo Thành ủy

Hà Nội về việc hướng dẫn tuyên truyền đảm bảo trật tự an toàn giao thông trên địa bàn thành phố HàNội

- Công văn số 5820/BGDĐT - CTHSSV ngày 23 tháng 8 năm 2013, Bộ Giáo dục và Đàotạo chỉ đạo các Sở Giáo dục và Đào tạo Tăng cường triển khai

công tác giáo dục an toàn giao thông đầu năm học 2013 - 2014

- Kế hoạch số 19 KH/BGDĐT, ngày 15 tháng 1 năm 2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo gửi các

Sở Giáo dục và Đào tạo Ke hoạch thực hiện công tác giáo dục an toàn giao thông trong trường họcnăm 2014

- Công vãn số 4339/ BGDĐT-CTHSSY ngày 15 tháng 8 năm 2014 của Bộ Giáo dục vàĐào tạo về việc tăng cường công tác giáo dục ATGT đầu năm học 2014-2015

- Kế hoạch số 704/KH-BGDDT ngày 12 tháng 8 năm 2015 của Bộ Giáo dục và Đào tạoban hành về việc triển khai công tác giáo dục pháp luật về an toàn giao thông năm học 2015-2016trong toàn ngành giáo dục

- Công văn số: 3124/UBND-XDGT về việc rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý, giám sátđảm bảo trật tự ATGT, an toàn lao động, phòng chống cháy nổ và YSMT khi thi công Dự án tuyếnđường sắt đô thị

- Công văn số 10219/SGD&DT-HSSV về việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức- lốisống thông qua việc thực hiện pháp luật đảm bảo việc trật tự ATGT cho học sinh

- Công văn số 9417/SGD&DT-HSSV về việc tổ chức chuyên đề giáo dục ATGT cho HSSVnăm học 2015-2016

- Công văn số 5060/SGD&ĐT-HSSV về việc hưởng ứng Tuần lễ an toàn giao thông đường

bộ lần thứ 3 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc năm 2015

- Công văn số 5356/SGD&ĐT-GDTH Bộ học liệu giáo dục pháp luật trong trường Tiểu

- Văn bản hướng dẫn đầu các năm học và trong các đợt cao điểm về bảo đảm an toàn giaothông như thi tuyển sinh, Tết Nguyên đán, ; Chỉ đạo tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn thựchiện các tiêu chí Văn hóa giao thông đối với từng cấp học; chỉ đạo đưa công tác giáo dục ATGTlồng lồng ghép trong triển khai thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, họcsinh tích cực”

- Các luận văn nghiên cứu:

Nguyễn Thị Thanh Vân: Biện pháp quản lý giáo dục an toàn giao thông của Hiệu trưởng các

trưởng tiểu học quận Đống Đa thành phố Hà Nội, năm 2008

Cao Thanh Nga: Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông ở các trường

THPT nội thành Hà Nội, năm 2010

Nguyễn Văn Hùng: Biện pháp quản lý giáo dục pháp luật cho sinh viên tại trường Đại học

Tây Bắc, năm 2010

Với cương vị là hiệu trưởng - người quản lý trường tiểu học, tác giả nhận thấy rất rõ tầmquan trọng của việc giáo dục an toàn giao thông ừong nhà trường Tiểu học Vì vậy, để nâng cao chấtlượng của việc giáo dục an toàn giao thông và hiệu quả giáo dục toàn diện cho học sinh, người quản

lý cần có những biện pháp quản lý giáo dục an toàn giao thông sâu sát và phù hợp với t ình hình kinh

tế xã hội quy hoạch đô thị và ý thức giao thông của người tham gia giao thông trong khu vực Nếuquản lý tốt hoạt động giáo dục an toàn giao thông thì cũng là góp phần nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện, đây là vấn đề mang tính tương tác của những biện pháp mà trong đó giáo dục an toàn giaothông là một mảng không thể tách rời

1.2 Các khái niệm Cff bản

1.2.1 Quản lý

Thuật ngữ "Quản lý" lột tả bản chất hoạt động điều khiển các hoạt động của một tổ chứcnhằm đạt tới mục tiêu Theo Từ điển Tiếng Việt: “Quản lý là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầunhất định” hoặc “Quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định.”[35]

Trong thực tiễn, đã có nhiều cách hiểu và biểu đạt về khái niệm quản lý, tuỳ theo mục đíchtiếp cận khác nhau của mỗi tác giả

Theo sự phân tích của K.Mác thì "Bất cứ nơi nào cỏ lao động, nơi đó có quản lý" Trong tác phẩm: "Những vẩn đề cốt yểu của quản ỉý" tác giả Harold Kontz viết "Quản lý là một hoạt động thiết

yểu, nó đảm bảo phổi hợp những nỗ lực cá nhãn nhằm đạt được các mục đích của nhóm về thời gian, tiền bạc và sự bất mãn cá nhân ử nhất" [22].

Hard Koont: "Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trường tốt giúp con người hoàn thànhmột cách hiệu quả mục tiêu đã định" Paul Hersey và Ken Blanc Hard: “Quản lý là quá trì nh cùnglàm việc và thông qua các cá nhân, các nhỏm cũng như các nguồn lực khác để hình thành các mụcđích tổ chức”

Khái quát hơn các tác giả ở khoa Sư phạm - ĐHQGHN là Nguyễn Quốc Chí,

Nguyễn Thị Mỹ Lộc đưa ra quan niệm: "Quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lỷ nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức".

Theo tác giả Trần Kiểm: "Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phổi các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài nước (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của to chức với hiệu quả cao nhất".

Tóm lại, các định nghĩa trên tuy khác nhau về cách diễn đạt, về góc độ, tiếp cận nhưng đềugặp nhau ở những nội dung cơ bản của khái niệm quản lý: Quản lý là hành động đưa các cá nhântrong tổ chức làm việc cùng nhau để thực hiện, hoàn thành mục tiêu chung Đó là quá trình tác động

có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý bằng việc vận dụng các chứcnăng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng và cơ hội của tổ chức để đạt được mụctiêu đặt ra Theo những quan điểm phổ biến hiện nay, quản lí là một quá trình với các chức năng sau

- Kế hoạch hóa: Kế hoạch hóa có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích của tổ chức và các

con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó Đây là chức năng đầu tiên củahoạt động quản lí

Sơ đồ 1.1 Quá trình quản lý

- Lãnh đạo (chỉ đạo): Lãnh đạo bao hàm việc liên kết, liên hệ với người khác và động viên

họ hoàn thành nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức Đây là chức năng kết nối haichức năng trên

- Kiểm tra: Kiểm tra là hoạt động theo dõi, giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành

những hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết của cá nhân, nhóm hoặc một tổ chức

Như vậy, quản lý bao giờ cũng có tính định hướng, có mục tiêu, có tổ chức, có tác độngtương ứng phù họp nhằm hướng dẫn điều khiển đối tượng quản lý để đạt đựoc những mục tiêu đề ramột cách tối ưu nhất

Từ đó có thể khái quát: “Quản lí là một dạng lao động đặc biệt nhằm gây ảnh hưởng, điều khiển, phổi hợp lao động của người khác hoặc của nhiều người khác trong cùng tổ chức hoặc cùng công việc nhằm thay đổi hành vi và ỷ thức của họ, định hướng và tăng hiệu quả lao động của họ, để đạt mục tiêu của tổ chức hoặc lợi ích của công việc cùng sự thỏa mãn của những người tham gia

Cũng như quản lí nói chung, quản lí giáo dục là hoạt động có ý thức của con người nhằmtheo đuổi những mục đích của mình, về thuật ngữ “quản lý giáo dục” cũng có nhiều quan niệm khácnhau Sự thực, thuật ngữ này có 2 cấp độ chủ yếu: cấp vĩ mô và cấp vi mô Quản lý cấp vĩ mô tươngứng với việc quản lý một hoặc một loạt đối tượng có quy mô lớn, bao quát toàn bộ hệ thống Nhưng

- Tổ chức: Tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ

phận trong tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổngthể của tổ chức

trong hệ thống này lại có nhiều hệ thống con, và tương ứng với hệ thống con này có hoạt động quản

lý, đó là quản lý vi mô Tuy việc phân chia quản lý vĩ mô và quản lý vi mô chỉ là tương đối nhưnggiới nghiên cứu khoa học quản lý giáo dục thống nhất quy ước: quản lý giáo dục cấp vĩ mô là quản

lý một nền/ hệ thống giáo dục; còn quản lý giáo dục cấp vi mô xem như quản lý trường học hay tổchức giáo dục cơ sở

* Đổi với cấp vĩ mô:

M.L.Kônzacôv cho rằng: “QLGD là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ỷ thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đển tất cả các mắt xích của hệ thống nhằn mục đích bảo đảm việc hình thành nhãn cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật chưng của xã hội cũng như những qui luật của quá trình giáo dục, của sựphát triển thể lực và tâm lỷ trẻ em” [23].

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang thì: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quỵ luật của chủ thể quản lỷ (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tinh chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quả trình dạy học - giáo dục thể hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mói về chất”.

Theo tác giả Trần Kiểm, khái niệm quản lý giáo dục đối với cấp vĩ mô là: "QLGD được hiểu

là hệ thống những tác động tự giác, có ỷ thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật của chủ quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, CMHS và các lực lượng XH trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu GD của nhà trường" [19].

Từ đây ta có thể khái quát QLGD là sự tác động chủ đích, có căn cứ khoa học, họp quy luật

và phù họp các điều kiện khách quan của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm phát huy sứcmạnh các nguồn giáo dục, từ đó đảm bảo các hoạt động của tổ chức hệ thống giáo dục đạt được cácmục tiêu giáo dục đã đề ra với chất lượng, hiệu quả cao nhất

Đổi với cấp vỉ mô, trong phạm vi nhà trưởng, hoạt động quản lý bao gồm nhiều loại, như

quản lý các hoạt động giáo dục: hoạt động dạy học, hoạt động giáo dục (theo nghĩa hẹp), hoạt động

xã hội, hoạt động văn thể, hoạt động ngoại khóa, ; quản lý các đối tượng khác nhau: quản lý giáoviên, học sinh, quản lý tài chính, quản lý cơ sở vật chất, ; quản lý (thực ra là tác động đến) nhiều

khách thể khác nhau: quản lý thực hiện xã hội hóa giáo dục, điều tiết và điều chỉnh ảnh hưởng từ bênngoài nhà trường, tham mưu với Hội Cha mẹ học sinh,

Như vậy, ở góc độ vi mô, có thể hiểu quản lỷ giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý vào hệ thống tổ chức giáo dục của nhà trường nhằm điều khiển các thành tổ trong hệ thống phổi hợp hoạt động

theo đúng chức năng, đúng kế hoạch, đảm bảo cho quá trình giáo dục đạt được mục đích, mục tiêu đã xác định với hiệu quả cao nhất.

Từ những quan niệm trên, dù ở cấp vĩ mô hay vi mô, ta có thể thấy rõ các yếu tố củaquản lý giáo dục, đó là: chủ thể quản lý, phưomg pháp quản lý, công cụ quản lý, đối tượng bịquản lý, khách thể quản lý và mục tiêu quản lý

Các yếu tố này được thể hiện trong sơ đồ sau:

giáo dục là một phân hệ trong toàn bộ hệ thống xã hội Chính vì thế mà QLGD cũng có cácchức năng như kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra Đặc điểm khác biệt của QLGD là quản lícon người với những đặc điểm tâm sinh lí, năng lực, phẩm chất, nhân cách đa dạng phức tạp.Kết quả giáo dục không hoàn toàn phụ thuộc vào nhà giáo mà phục thuộc cả vào người học,vào nhận thức và thái độ học tập của họ Bởi người học vừa là đối tượng vừa là chủ thể củahoạt động giáo dục Sản phẩm của giáo dục là nhân cách con người, vì vậy không được phéptạo ra phế phẩm Ngoài ra QLGD phải phối kết hợp đồng bộ, chặt chẽ ba môi trưởng giáodục: gia đình -nhà trường - cộng đồng xã hội Trong đó nhà trường giữ vai trò trung tâm và

có tính quyết định tới chất lượng GD

1.2.3 Quản lý nhà trường

Trường học là đơn vị cơ sở của tổ chức và hệ thống giáo dục, đồng thời là một dạngcủa tổ chức trong xã hội Yì vậy có thể hiểu quản lí trường học theo hai nghĩa cơ bản sau:

1 Đó là quản lí giáo dục tại cơ sở

2 Đó là quản lí một tổ chức trong xã hội, và cụ thể là tổ chức giáo dục

Theo nghĩa đầu, quản lí trường học lại có hai khía canh khác nhau nhưng

thống nhất với nhau mật thiết đến mức đôi khi khó phân biệt Khía canh thứ nhất liên quanđến các cấp quản lí chính quyền và chuyên môn thuộc các cấp trên của trường Mỗi trườnghọc thực chất vẫn do các cấp nhà nước từ địa phương đến trung ương quản lí Thủ tướng, bộtrưởng, chủ tịch tỉnh, thành phố, chủ tịch huyện, quận, xã, phường đều là những chủ thể quản

lí trường học Khi đó quản lí trường học do các cấp trên trường thực hiện Yà đó là lí do rađời mô hình quản lí dựa vào trường học (School-based management)

Khi nói quản lí dựa vào trường học chính là bàn đến quản lí của các cấp trên trường,chứ không phải bàn về chuyện quản lí nội bộ hay tự quản ở trường Nhưng trường học cònđược quản lí bởi bộ máy bên trong trường do hiệu trưởng đứng đầu Đó là quản lí trường họctại cấp trường, hay quản lí bên trong trường Thông thường quản lí trường học chỉ được hiểutheo nghĩa này, mà khía cạnh thứ nhất hay bị lãng quên Trên thực tế, quản lí trường học tạicấp trường vừa có tính chủ động, độc lập tương đối tùy theo cơ chế phân cấp cụ thể, songchính nó vẫn chịu sự chi phối và tác động quản lí của các cấp trên trường Cả bộ máy quản lícấp trường hoàn toàn do các cấp trên trường bổ nhiệm hoặc bãi miễn

Trên bình diện vi mô, quản lý giáo dục trong phạm vi nhà trường có thể xem là đồngnghĩa với quản lý nhà trường Quản lí giáo dục thực chất chỉ có giá trị khi đến được trườnghọc, cho dù nói về cấp quản lí nào Quá trình giáo dục chỉ diễn ra ở trường, các hoạt độnggiáo dục theo chương trình giáo dục chỉ diễn ra ở trường, chứ không phải ở bộ, tỉnh, huyện Quản lí giáo dục là quản lí hệ thống các trường học nằm ừong phạm vi quyền hạn của cấpquản lí nhất định Đồng thời quản lí trường học chính là quản lí giáo dục diễn ra tại cấp cơ

sở Cho nên nội dung quản lí giáo dục nói chung và nội dung quản lí trường học đều nhưnhau, chỉ khác nhau về qui mô mà thôi, bao gồm:

1 Quản lí tài chính giáo dục

2 Quản lí cơ sở vật chất, hạ tầng kĩ thuật (tài sản vật chất).

3 Quản lí nhân sự (cán bộ, công chức, nhân viên, giáo viên, học sinh - tài nguyêncon người)

4 Quản lí chuyên môn (chương trình, hoạt động giảng dạy, hoạt động học tập, pháttriển nguồn nhân lực giảng dạy và quản lí, các hoạt động nghiên cứu và phát triển khác)

5 Quản lí môi trường (tự nhiên và văn hóa)

6 Quản lí các quan hệ giáo dục của ngành giáo dục với các thiết chế xã hội khác(Đoàn, Đội, Công đoàn, các hội nghề nghiệp, các hội chính trị-xã hội, gia đình học sinh, cộngđồng dân cư)

Trong mỗi nội dung quản lí này đều luôn có 2 mặt gắn liền với nhau là quản lí hànhchính sự vụ (Administration) và quản lí chất lượng (Quality Management)

Theo nghĩa một tổ chức, trường học được quản lí giống như mọi tổ chức khác, nhưng

có đặc điểm chuyên môn của mình là giáo dục Bản chất của quản lí trường học lúc này làgây ảnh hưởng, định hướng và phát triển tổ chức trường theo mục tiêu và giá trị đã định, dựatrên việc xác định tầm nhìn, sứ mạng, nhiệm vụ chiến lược, huy động và sử dụng các nguồnlực, tạo dựng tên tuổi (thương hiệu) và quản lí vãn hóa nhà trường

Theo tác giả Trần Kiểm, quản lý nhà trường có thể xem là đồng nghĩa với QLGD ởcấp vi mô Quản lý nhà trường là một quá trình vận động của các thành tố tổ chức của nhàtrường Hệ thống đó bao gồm các thành tố cơ bản là: Chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, nộidung-phương pháp quản lý, mục tiêu quản lý Các thành tố đó luôn vận động trong mốitương tác lẫn nhau, đồng thời diễn ra trong sự chi phối, tác động qua lại với môi trường kinh

tế, chính trị, xã hội chung quanh mình Tác động bên ngoài nhà trường gồm các cơ quanQLGD cấp ừên, nhằm hướng dẫn và tạo điều kiện giáo dục, dạy học nhà trường Tác độngbên trong nhà trường là hoạt động của các chủ thể quản lý của chính nhà trường nhằm huyđộng điều phối giám sát các lực lượng giáo dục của nhà trường thực hiện có chiến lược cóhiệu quả các nhiệm vụ dạy học và giáo dục đã đặt ra

Theo tác giả Trịnh Thị Hồng Hà: “Quản lỷ nhà trường là quản lí giáo dục tại cấp cơ

sở trong đó chủ thể quản lí là các cấp chinh quyền và chuyên môn trên trường, các nhà quản

lỉ trong trường do hiệu trưởng đứng đầu, đổi tượng quản lí chỉnh là nhà trường như một tổ

chức chuyên môn-nghiệp vụ, nguồn lực quản lỉ là con người, cơ sở vật chẩt-ìã thuật, tài chính, đầu tư khoa học-công nghệ và thông tin bên trong trường và được huy động từ bên ngoài trường dựa vào luật, chỉnh sách, cơ chế và chuẩn hiện có [13]

Theo tác giả Bùi Minh Hiền “Quản lý nhà trường là quá trình tác động mục đích, có định hướng, có tính kế hoạch của các chủ thể quản lý (đứng đầu là hiệu trưởng nhà trường) đến các đối tượng quản lý (giáo viên, cán bộ, nhân viên, người học và các bên liên quan) và huy động sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả các nguồn lực nhằm thực hiện sứ mệnh của nhà trường đổi với hệ thống giáo dục và đào tạo, với cộng đồng và xã hội nhằm thực hiện mục tiêu giảo dục đẫ xác định trong một môi trường luôn luôn biển động.”[ 15.31]

Quản lý nhà trường ở Việt Nam là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm

vi trách nhiệm, đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáodục, mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ

Như vậy quản lý nhả trường là việc người hiệu trưởng xây dựng mục tiêu, kế hoạch,

tổ chức chỉ đạo thực hiện và kiểm tra đánh giá các kết quả đạt được so với yêu cầu và chuẩnmực đề ra trong chưorng trình giáo dục và nhiệm vụ năm học về chất lượng, phát triển toàndiện nhân cách học sinh

Vì vậy có thể định nghĩa khái niệm quản lí trường học như sau: quản lí trường học là quản lí giảo dục tại cấp cơ sở trong đỏ chủ thế quản lí là các cấp chinh quyền và chuyên môn trên trường, các nhà quản lí trong rường do hiệu trưởng đứng đầu, đối tượng quản lí chính là nhà trường như một tổ chức chuyên môn-nghiệp vụ, nguồn lực quản lí là con người,

cơ sở vật chẩt-lã thuật, tài chính, đầu tư khoa học-công nghệ và thông tin bên trong trường

và được huy động từ bên ngoài trường dựa vào luật, chinh sách, cơ chế và chuẩn hiện có.

Theo từ điển Tiếng Việt: “An toàn là đảm bảo tốt, không gây thiệt hại dù lớn hay nhỏ

về vật chất và tỉnh mạng của con người” [36] An toàn giao thông là khái niệm luôn gắn liền với hoạt động của con người trong lĩnh vực giao thông Theo tác giả Đỗ Đình Hoà (Học viện cảnh sát nhân dân) thì: “An toàn giao thông là sự việc đảm bảo không có những việc xảy ra ngoài ỷ muốn chủ quan của con người Khi các đối tượng tham gia giao thông, đang hoạt động trên địa bàn giao thông công cộng tuân thủ các quy tắc an toàn giao thông, không có

sự cổ gây thiệt hại về người và tài sản cho xã hội” [18].

Đây là một khái niệm có tính chất khái quát cao và có ý nghĩa khoa học vì an toàngiao thông luôn gắn với hành vi của con người trong lĩnh vực giao thông song không nhấtthiết phải có phương tiện giao thông (VD: Đi bộ ưên vỉa hè) Quan niệm như vậy sẽ kháiquát hơn so với việc coi an toàn giao thông là “bảo đảm an toàn khi đi trên các phương tiệngiao thông” như một số tác giả khác

An toàn giao thông phải luôn gắn liền với mọi người không kể ở đâu, lúc nào khitham gia giao thông An toàn giao thông gồm :

- An toàn giao thông đường bộ

- An toàn giao thông đường sắt

- An toàn giao thông đường thuỷ (gồm nội thuỷ và hằng hải)

- An toàn giao thông hàng không

Bên cạnh đó còn có những vấn đề an toàn giao thông hỗn hợp như đường sắt vàđường bộ

Như vậy, an toàn giao thông là các hành vi văn hóa khi tham gia giao thông bao gồmviệc chấp hành luật giao thông, có ý thức khi tham gia giao thông An toàn giao thông còn là

sự an toàn đối với người tham gia lưu thông ưên các phương tiện đường bộ, hàng hải, hàngkhông, là cư xử phù họp khi lưu thông trên các phương tiện giao thông

Giáo dục là một quá trình dạy và học nhằm chuẩn bị những kiến thức và kỹ năng cầnthiết hoặc làm thay đổi hành vi có hại bằng hành vi có lợi Giáo dục cũng

là quá trình giao tiếp hai chiều qua đó người dạy và người học cùng chia xẻ hiểubiết, kinh nghiệm và cùng học tập lẫn nhau, về cơ bản, các giáo trình về giáo dụchọc ở Việt Nam đều trình bày “Giáo dục là hiện tượng xã hội đặc biệt, bản chất của

nó là sự truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - XH của các thế hệ loài người”

Có nhiều người đưa ra các khái niệm về giáo dục an toàn giao thông:

Giáo dục an toàn giao thông là quá trình giao tiếp giữa người dạy và người học đểchia xẻ những kiến thức, kinh nghiệm trong lĩnh vực giao thông, nhằm định hướng, kêu gọi ýthức giao thông cao nhất cho mỗi cá nhân người học Ở điều kiện kinh tế xã hội và nhu cầu

hiện nay, giáo dục ATGT cũng có thể xem là một tính cộng đồng khi tất cả các hoạt động xãhội đều có lồng ghép sự kêu gọi ý thức tham gia giao thông ở mỗi người.

Giáo dục ATGT là quá trình hình thành và phát triển kĩ năng tham gia giao thông antoàn dưới ảnh hưởng của tất cả các hoạt động từ bên ngoài, được thực hiện một cách có ýthức của con người trong nhà trưởng, gia đình và ngoài xã hội Ví dụ: Ảnh hưởng của cáchoạt động đa dạng nội khóa, ngoại khóa của nhà trường; ảnh hưởng của lối dạy bảo, nếp sốngtrong gia đình; ảnh hưởng của sách vở, tạp chí; ảnh hưởng của những tấm gương của ngườikhác;

Giáo dục ATGT còn được hiểu là hệ thống những tác động có mục đích xác địnhđược tổ chức một cách khoa học (có kế hoạch, có phương pháp, có hệ thống) của nhà trườngnhằm phát triển kĩ năng và ý thức tham gia giao thông cho học sinh

Ở lứa tuổi học sinh tiểu học, giáo dục ATGT được hiểu là quá trình truyền đạt nhữngkiến thức và kỹ năng cần thiết về giao thông để mỗi cá thể học sinh khi tham gia giao thôngđều có sự định hướng, ý thức hình thành và sự chấp hành, tuân thủ các luật giao thông đường

bộ do nhà nước quy định Đề từ đó làm căn cứ cho việc phát triển ý thức học tập hành vi giaothông tự chủ ở mỗi cá nhân các em HS về sau

1.2.6 Quản lý giáo dục an toàn giao thông

Cũng như quản lí giáo dục nói chung, quản lí giáo dục an toàn giao thông là hoạtđộng có ý thức của con người nhằm theo đuổi những mục đích của mình Mục đích giáo dụcgiáo dục an toàn giao thông cho học sinh cũng chính là một trong những mục đích của quản

lý, đây là mục đích có tính khách quan Nhà quản lý cùng

với đội ngũ giáo viên, học sinh, các lực lượng xã hội, w bằng hành động của mình hiện thực hóa mục đích đó trong hiện thực

Như vậy, "QLGD an toàn giao thông được hiểu là hệ thống những tác động tự giác,

có ỷ thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật của chủ quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha me học sinh và các lực ượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục an toàn giao thông cho học sinh của nhà trường".

Từ đây ta có thể khái quát QLGD an toàn giao thông là sự tác động chủ đích, có căn

cứ khoa học, hợp quy luật và phù họp các điều kiện khách quan của chủ thể quản lý tới đối

tượng quản lý nhằm phát huy sức mạnh các nguồn giáo dục, từ đó đảm bảo các hoạt độngcủa tổ chức hệ thống giáo dục đạt được mục tiêu giáo dục an toàn giao thông cho học sinhvới chất lượng, hiệu quả cao nhất.

1.3 Giáo dục an toàn giao thông trong nhà trường Tiểu học

Nhằm ngăn chặn, đẩy lùi các vi phạm an toàn giao thông trong học sinh, góp phầnthực hiện hiệu quả công tác giáo dục ATGT, Bộ GD-ĐT đã triển khai công tác giáo dụcHSSV nắm vững các quy định của pháp luật khi tham gia giao thông Theo đó, các nội dungtrọng tâm là các quy tắc giao thông đường bộ phù họp với cấp học; quy định về đội mũ bảohiểm khi đi mô tô, xe gắn máy, xe đạp máy Ngoài ra còn phổ biến cho HSSY các kiến thức

về bảo đảm an toàn khi tham gia giao thông; cảnh báo các lỗi vi phạm thường mắc phải,nguy cơ tai nạn và hậu quả phải gánh chịu khi vi phạm Các sở GD-ĐT đã thực hiện chỉ đạoquyết liệt việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm cho HS từ 6 tuổi trở lên; quy định rõ trách nhiệmcủa hiệu trưởng nhả trường trong việc triển khai và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện Tổchức tập huấn cho giáo viên; rà soát lại chương trình, nội dung, phương pháp, thời lượnggiảng dạy về ừật tự ATGT đang thực hiện

Các trường thực hiện đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy ATGT trong trườnghọc; lấy thái độ, hành vi về thực hiện ATGT của HS là tiêu chí đánh giá rèn luyện, xếp loại.Giáo viên chủ nhiệm nhắc nhở, có hình thức kiểm tra, giám sát hàng ngày đối với HS, thựchiện nghiêm túc kế hoạch giảng dạy ATGT theo quy định,

giáo viên lồng ghép nội dung giáo dục ATGT trong các môn học

Cùng với đó, việc yêu cầu sự vào cuộc của các cấp chính quyền, sự phối kết họp củaCMHS cũng được quan tâm Hàng năm, các nhà trường tổ chức kí kết các văn bản cam kếtgiữa các lực lượng giáo dục trong việc thực thi giáo dục ATGT cho học sinh Theo đó, tráchnhiệm giữa các bên liên quan được quy đinh cụ thể nhằm đạt được mục tiêu chung: hìnhthành ý thức tham gia giao thông an toàn cho học sinh nhà trường

1.3.1 Đặc điểm của học sinh Tiểu học

Đối tượng của cấp tiểu học là trẻ em từ 6 đến 11 tuổi Học sinh tiểu học là một thựcthể hồn nhiên, ngây thơ và trong sáng Ở mỗi trẻ em tiềm tàng khả năng phát triển về trí tuệ,lao động, rèn luyện và hoạt động xã hội để đạt một trình độ nhất định về lao động nghề

nghiệp, về quan hệ giao lưu và chăm lo cuộc sống cá nhân, gia đình Trẻ em ở lứa tuổi tiểuhọc là thực thể đang hình thành và phát triển cả về mặt sinh lý, tâm lý, xã hội các em đangtừng bước gia nhập vào xã hội thế giới của mọi mối quan hệ.

Hệ thống các đặc điểm và đặc tính phát triển của lứa tuổi 6-11 thông qua các nghiêncứu khoa học đã được thông qua:

1.3.1.1 Nhận thức và sự phát triển trí tuệ ở học sinh tiểu học

Nếu như ở bậc mầm non hoạt động chủ đạo của trẻ là vui chơi, thì đến tuổi tiểu họchoạt động chủ đạo của trẻ đã có sự thay đổi về chất, chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạtđộng học tập Tuy nhiên, song song với hoạt động học tập ở các em còn diễn ra các hoạtđộng khác như: Hoạt động vui chơi, hoạt động lao động, hoạt động xã hội Sự phát triển trítuệ hay còn gọi là phát triển nhận thức của học sinh tiểu học đã được các nhà khoa họcnghiên cứu và xác định 2 quá trình từ cảm tính đến lý tính

* Nhận thức cảm tính là do các cơ quan cảm giác: Thị giác, thính giác, khứu giác, vịgiác, xúc giác đều phát triển và đang trong quá trình hoàn thiện Và cơ quan tri giác của họcsinh tiểu học mang tính đại thể, ít đi vào chi tiết và mang tính không ổn định: ở đầu tuổi tiểuhọc tri giác thường gắn với hành động trực quan, đến cuối tuổi tiểu học tri giác bắt đầu mangtính xúc cảm

* Nhận thức lý tính gồm tư duy mang đậm màu sắc xúc cảm và chiếm ưu thế ở tưduy trực quan hành động Các phẩm chất tư duy chuyển dần từ tính cụ thể sang tư duy trừutượng khái quát Khả năng khái quát hóa phát triển dần theo lứa tuổi, lớp 4, 5 bắt đầu biếtkhái quát hóa lý luận Tuy nhiên, hoạt động phân tích, tổng họp kiến thức còn sơ đẳng ở phầnđông học sinh tiểu học Đặc biệt, tưởng tượng của các em trong giai đoạn này bị chi phốimanh mẽ bởi các xúc cảm, tình cảm, những hình ảnh, sự việc, hiện tượng đều gắn liền vớicác rung động tình cảm của các em

* Ngôn ngữ có vai trò hết sức quan trọng đối với quá trình nhận thức cảm tính và lýtính của trẻ, nhờ có ngôn ngữ mà cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng của trẻ phát triển dễdàng và được biểu hiện cụ thể

* Trí nhớ trực quan hình tượng chiếm ưu thế hơn trí nhớ từ ngữ - lôgic: Giai đoạn lớp 1,2 ghi nhớ máy móc phát triển tương đối tốt và chiếm ưu thế hơn so với ghi nhớ có ý nghĩa Giai đoạn lớp 4,5 ghi nhớ có ý nghĩa và ghi nhở từ ngữ được tăng cường Tuy nhiên,

hiệu quả của việc ghi nhớ có chủ định còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức độ tích cựctập trung trí tuệ của các em, sức hấp dẫn của nội dung tài liệu, yếu tố tâm lý tình cảm hayhứng thú của các em

Tóm lại, phát triển nhận thức cho học sinh tiểu học là yêu cầu quan trọng đối với việcgiáo dục ATGT cho thông cho trẻ Tuy nhiên, sự phát triển nhận thức lứa tuổi này đòi hỏi ởnhà giáo dục sự kiên trì bền bỉ trong công tác giáo dục, muốn vậy thì trước hết mỗi bậc cha

mẹ, thầy cô phải trở thành tấm gương về nghị lực trong mắt trẻ

1.3.1.2 Tĩnh cảm ở học sinh tiểu học:

Theo kết quả các nghiên cứu của N.S.Leitec và P.I Iakobson thì đứa trẻ 7 tuổithường chưa có khả năng tri giác đúng đắn những biểu hiện giận dữ, sự sợ hãi và nỗi kinhhòang của người khác Do sự thiếu hòan thiện trong tri giác và sự hiểu biết những tình cảm

mà làm cho học sinh tiểu học thường hay bắt chước máy móc người lớn trong việc biểu hiện

tình cảm của mình Vì thế có thể nói tình cảm của học sinh tiểu học chưa bền vững, dễ thay đổi Khi đó, phương pháp giáo dục ATGT hiệu quả cho trẻ được kết họp với các đặc tính

trên, phát triển theo từng khối lớp đến từng em theo những kỹ năng phù họp lứa tuổi

1.3.1.3 Nhân cách ở học sinh tiểu học

Học sinh tiểu học là một thực thể hồn nhiên, ngây thơ và ừong sáng Nét tính cách

học mang những đặc điểm cơ bản sau: Nhân cách của các em lúc này mang tính chỉnh thể

vô tư, hồn nhiên, thật thà và ngay thẳng; những năng lực, tố chất của các em còn chưa đượcbộc lộ rõ rệt Việc hình thảnh nhân cách sẽ được hoàn thiện dần cùng với tiến trình phát triểncủa mình Giáo dục ATGT cho học sinh lứa tuổi hình thành nhân cách này là vấn đề rất phứctạp nhưng không phải nan giải

Tóm lại, học sinh tiểu học hồn nhiên, trong sáng, dễ thích nghi và tiếp nhận cái mới,luôn hướng tới tương lai nhưng các em chưa đủ ý thức, chưa đủ phẩm chất và năng lực nhưmột công dân trong xã hội mà các em luôn cần sự bảo ừợ, giúp đỡ, định hướng của ngườilớn, của gia đình, nhà trường và xã hội

1.3.2 Mục đích, ý nghĩa của giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Tiểu học

Mục tiêu giáo dục an toàn giao thông ở trường tiểu học là một bộ phận quan trọng

của quá trình giáo dục nói chung Giáo dục an toàn giao thông góp phần thực hiện, mục đíchchung của quá trình giáo dục, hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu nhưng rất quanhọng của nhân cách người công dân để các em nghiêm túc tuân thủ luật pháp, hiểu được tầmquan trọng của vấn đề ATGT.

Giáo dục an toàn giao thông ở Tiểu học nhằm đạt được mục đích sau:

- Giúp học sinh phát triển nhận thức an toàn giao thông và các kỹ năng thực tế để ápdụng vào các hành vi hàng ngày khi các em đi ừên đường Học sinh phải biết về luật và hệthống phương tiện giao thông, VD: Tránh xe thì phải tránh về bên phải, vượt xe là bên trái.Khi sang đường phải đi đúng phần đường cho người đi bộ và tín hiệu đèn xanh mới đượcđi Phải bắt đầu từ những cái sơ khai nhất như đèn đỏ phải dừng lại, đèn xanh được đi

- Từng bước xây dựng thói quen ứng xử có văn hoá, đúng pháp luật, xoá bỏ nhữngthói quen tuỳ tiện vi phạm quy tắc giao thông, hình thành ý thức tự giác tuân thủ pháp luậtkhi tham gia giao thông góp phần xây dựng môi trường giao thông trật tự, an toàn, vănminh,thân thiện Có thái độ không đồng tình với những hành vi vi phạm luật giao thông

- Hướng dẫn học sinh biết cách phòng tránh tai nạn giao thông khi đi trên đường phố

có các tình huống phức tạp, biết lựa chọn đường đi bảo đảm an toàn và có thái độ ứng xử vănminh khi tham gia giao thông

Căn cứ vào Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP ngày 29 tháng 6 năm 2007 của Chính phủban hành về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế TNGT và ùn tắc GT, Sở GD và ĐT

Hà Nội đã hướng dẫn các phòng GD và ĐT các trường học và các cơ sở GD trên toàn thànhphố thực hiện kế hoạch triển khai công tác GD trật tự ATGT từ năm học 2008 - 2009 vớimục đích: Nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, GV, HS, sinh viên trong toàn ngành khitham gia GT phải chấp hành nghiêm chỉnh luật GT Coi việc chấp hành mọi qui định trongcác điều luật GT là trách nhiệm, nghĩa vụ của mỗi cán bộ công chức, GY, HS sinh viênngành GD và ĐT Hà Nội, góp phần giải toả ùn tắc GT và làm giảm thiểu TNGT trên cáctuyến phố của thành phố

1.3.3 Nội dung giáo dục an toàn giao thông trong trường Tiểu học

Giáo dục an toàn giao thông cho các em học sinh tiểu học nhằm xây dựng ý thức giaothông cho các em từ nhỏ, hình thành những thói quen tốt sau này Vì vậy, nội dung giáo dụcpháp luật về an toàn giao thông cho học sinh tập trung nâng cao về nhận thức pháp luật và

tâm lý pháp luật cho các em, cụ thể là:

- Bám sát nội dung của Luật giao thông đường bộ (Đã được Quốc héi thông quangày 29/6/2001) và Chủ tịch nước ký sắc lệnh ban hành ngày 12/07/2001, cùng những nghịđịnh của Thủ tướng chính phủ, các văn bản dưới luật khác liên quan đến đảm bảo an toàngiao thông Truyền thụ cho học sinh những hiểu biết có tính phổ biến, cần thiết về luật giaothông đường bộ và những quy định về giao thông đường sắt, đường thuỷ một cách dễ hiểu,

dễ nhớ, phù hợp với nhận thức của các em

- Lấy việc hình thành kỹ năng, hành vi đúng làm cơ bản Giúp cho học sinh có hành

vi đúng và biết cách xử lý các tình huống giao thông theo quy định của Luật giao thôngđường bộ, khi đi đường học sinh không cần thuộc câu chữ trong luật nhưng có hành vi đúngtheo quy định của Luật giao thông đường bộ

- Dạy từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó theo sự phát triển nhận thức của ừẻ

em, có nội dung trùng lặp (sự lặp lại) nhằm củng cố khắc sâu thêm và tăng cường rèn luyện

kỹ năng

Chủ đề giáo dục an toàn giao thông xoay quanh 8 nội dung sau:

• Đi bộ và qua đường an toàn trên đường phố, trục lộ giao thông

• An toàn khi ngồi trên xe máy, xe đạp

• Cách đi xe đạp an toàn trên đường phố (kỹ năng đi xe an toàn)

• An toàn khi đi trên các phương tiện giao thông công cộng

• Hiểu biết các hiệu lệnh điều khiển và chỉ huy giao thông (Điều khiển giao thôngcủa cảnh sát giao thông)

• Đèn tín hiệu giao thông, biển báo hiệu giao thông, vạch kẻ trên đường

• Những điều kiện an toàn, chưa an toàn của đường phố

• Các loại đường giao thông và phương tiện giao thông

• Tìm hiểu các nguyên nhân cơ bản gây tai nạn giao thông, cách phòng tránh tai nạngiao thông, trách nhiệm của học sinh trong việc đảm bảo an toàn giao thông

Ngày 15 tháng 1 năm 2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã gửi các Sở Giáo dục và Đào

tạo Ke hoạch thực hiện công tác giáo dục an toàn giao thông trong trường học năm 2014,số

19 KH/BGDĐT Theo đó, nội dung giáo dục an toàn giao thông đường bộ được quy định cụthể đối với bậc Tiểu học như sau:

- Đi bộ trên đường, qua đường an toàn, đi xe đạp trên đường an toàn.

- Ngồi trên xe đạp, xe máy an toàn chấp hành nghiêm việc đội mũ bảo hiểm; antoàn khi đi ô tô, xe buýt

- Hiệu lệnh của tín hiệu đèn giao thông, hiệu lệnh và chỉ dẫn của báo hiệu đường

bộ, hiệu lệnh của CSGT; văn hóa khi tham gia giao thông

1.3.4 Các hình thức giáo dục an toàn giao thông trong trường Tiểu học

Trong các trường Tiểu học hiện nay, giáo dục ATGT được tiến hành theo một sốhình thức chủ yếu sau:

soạn từ lớp 1 - lớp 5

Điều 6 Luật giao thông đường bộ quy định: “Cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục

và đào tạo có trách nhiệm đưa pháp luật giao thông đường bộ vào giảng dạy trong nhà trường phù hợp với các cấp học ngành học ”

Nghị quyết 32/2007/NQ-CP ngày 29/6/2007 của Chính phủ về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế TNGT và ùn tắc GT: Bộ GD & ĐT có trách nhiệm: Ban hành chương trình GDTTATGTphù hợp trong nhà trường, tăng thời lượng giảng dạy chỉnh khỏa, các hoạt động ngoại khóa về TTATGT Thực hiện chương trình giảng dạy TTATGTmới từ niên học 2008-2009 ở tất cả các cấp học.

Trên cơ sở các quy đỉnh trên, trong những năm qua, ngành giáo dục đã triển khai biênsoạn và đưa vào giảng dạy bộ tài liệu giáo dục an toàn giao thông cho học sinh các bậc học từmầm non đến đại học Riêng đối với Tiểu học, từ lóp 1 đến lớp 4 mỗi lóp có 6 bài học về

ATGT trong Tài liệu Giảo dục ATGT, lóp 5 có 5 bài học về ATGT ừong Tài liệu Giáo dục

ATGT cho học sinh Lớp 5 Nội dung được hình ảnh hoá một cách sinh động, gắn với thực tế,giúp học sinh dễ hiểu, dễ tiếp thu, được biên soạn riêng cho từng lớp, mỗi lớp có nội dungchủ đề khác nhau, hoặc có cùng chủ đề nhưng khác nhau ở nội dung bài học cũng như cáccâu hỏi và bài tập, phù họp với lứa tuểỉ của HS ở mỗi lởp Các chủ đề cho từng lóp phù hợpvới các chủ đề ngoại khoá về ATGT được thực hiện trong trường phổ thông