Luận văn tốt nghiệp Thiết kế hệ thống xử lý nước thải dệt nhuộm công ty Alliance One khu công nghiệp Giao Long tỉnh Bến Tre công suất 800m3ngày - GVHD ThS. Vũ Phá Hái

Luận văn này không đi vào con đường nghiên cứu để giải quyết vấn đề mang tầm vóc lớn lao là sự ô nhiễm môi trường tạo ra bởi ngành dệt nhuộm mà chỉ là công trình thiết kế qui mô nhỏ hệ t

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA MÔI TRƯỜNG

BỘ MÔN KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên của luận văn tốt nghiệp này em xin gửi lòng biết ơn chân thành đến quí Thầy, Cô những người đã tận tình truyền dạy những kiến thức, kinh nghiệm quí báu trong suốt thời gian em học tập tại trường

Sư nhiệt thành của quí Thầy cô trong khoa Môi Trường cũng như các Thầy

cô khác của trường Đại Học Bách Khoa cùng với sự động viên của bạn bè đã giúp em nỗ lực vượt qua mọi khó khăn trong học tập

Em xin chân thành cám ơn Thạc Sĩ Vũ Phá Hải đã tận tình hướng dẫn đề

em hoành thành tốt luận văn tốt nghiệp này

TP.Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2008

Sinh viên

Dương Mạnh Tuấn

TÓM TẮT

Dệt nhuộm là ngành có truyền thống lâu đời và đóng vai trò quan trọng trong đời sống người dân Ngày xưa nguời dân dùng các sản phẩm từ thiên nhiên tạo nên các sản phẩm may mặc có màu sắc tươi tắn bền lâu thì ngày nay với kỹ thuật hiện đại và hóa chất công nghiệp sản phẩm tạo ra nhiều hơn , màu sắc đẹp và phong phú hơn, điều này dẫn đến hệ quả là ô nhiễm môi trường nặng nề hơn

Luận văn này không đi vào con đường nghiên cứu để giải quyết vấn đề mang tầm vóc lớn lao là sự ô nhiễm môi trường tạo ra bởi ngành dệt nhuộm mà chỉ là công trình thiết kế qui mô nhỏ hệ thống xử lý nước thải của công ty dệt nhuộm Alliance One – Khu công nghiệp Giao Long tỉnh Bến Tre nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường ở địa phương

Luận văn gồm 7 chương:

Chương mở đầu

Chương I : Tổng quan về ngành dệt nhuộm

Chương II : Tổng quan về Công ty dệt nhuộm Alliance One

Chương III : Tổng quan các phương pháp xử lý nước thải dệt nhuộm

Chương IV : Tính toán thiết kế các công trình xử lý nước thải

Chương V : Dự toán kinh phí cho các công trình xử lý môi trường

Chương VI : Vận hành

MỤC LỤC

Đề tài: i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT iii

MỤC LỤC iv

DANH SÁCH TỪ VIẾT TẮT viii

CHƯƠNG MỞ ĐẦU 1

I Đặt vấn đề: 1

II Mục tiêu: 1

III Phương pháp thực hiện: 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM 2

1.1 QUI TRÌNH CÔNG NGHỆ TỔNG QUÁT: 3

1.2 CÁC LOẠI NGUYÊN LIỆU CỦA NGÀNH DỆT NHUỘM: 4

1.3 CÁC CÔNG ĐOẠN ĐIỂN HÌNH: 4

1.3.1 Chuẩn bị nguyên liệu: 4

1.3.2 Hồ sợi: 4

1.3.3 Chuẩn bị nhuộm: 4

1.3.4 Công đoạn nhuộm: 5

1.3.5 Công đoạn in hoa: 10

1.3.6 Công đoạn sau in hoa: 11

1.3.7 Công đoạn văng khổ hoàn tất: 11

1.4 KHẢ NĂNG GÂY Ô NHIỄM CỦA NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM: 12

1.4.1 Phân tích khả năng gây ô nhiễm: 12

1.4.2 Nồng độ ô nhiễm nước thải ngành dệt nhuộm ở nước ta và trên thế giới: 16

1.4.3 Một số sơ đồ công nghệ xử lý nước thải dệt nhuộm tham khảo: 18

1.5 CÁC BIỆN PHÁP NGĂN NGỪA, GIẢM THIỂU Ô NHIỄM NUỚC THẢI NGÀNH DỆT NHUỘM: 21

CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY DỆT NHUỘM ALLIANCE ONE – BẾN TRE 22

2.1 VỊ TRÍ ĐỊA LÝ: 22

2.1.1 Địa điểm: 22

2.1.2 Khoảng cách ly khu dân cư và cơ sở công nghiệp khác: 22

2.2 HOẠT ĐỘNG CỦA NHÀ MÁY: 22

2.2.1 Tổng vốn đầu tư: 22

2.2.2 Sản phẩm và thị trường tiêu thụ: 22

2.2.3 Danh mục máy móc thiết bị: 23

2.2.4 Nhu cầu về nguyên vật liệu, nhiên liệu: 23

2.2.5 Nhu cầu về nhân lực: 28

2.2.6 Quy trình công nghệ sản xuất: 28

2.3 CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM TRONG KHU VỰC HOẠT ĐỘNG CỦA NHÀ MÁY: 30 2.3.1 Ô nhiễm không khí: 30

2.3.2 Ô nhiễm do nước thải: 32

2.3.3 Ô nhiễm do chất thải rắn: 36

2.4 CÁC THÔNG SỐ NƯỚC THẢI: 37

CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ CÁC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM 38

3.1 ĐIỀU HOÀ LƯU LƯỢNG NƯỚC THẢI: 38

3.2 XỬ LÝ BẰNG PHƯƠNG PHÁP CƠ HỌC: 38

3.2.1 Song chắn rác và lưới lọc rác: 38

3.2.2 Lắng cát: 38

3.2.3 Lọc cơ học: 39

3.3 PHƯƠNG PHÁP HOÁ LÝ: 39

3.3.1 Keo tụ: 40

3.3.2 Hấp phụ: 42

3.4 PHƯƠNG PHÁP HÓA HỌC: 42

3.5 PHƯƠNG PHÁP SINH HỌC: 42

3.5.1 Các phương pháp hiếu khí xử lý nước thải trong điều kiện nhân tạo: 43

3.5.2 Các phương pháp kị khí: 44

3.6 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ BÙN CẶN: 46

CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT CÔNG NGHỆ, TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ CÁC CÔNG TRÌNH XỬ LÝ NƯỚC THẢI 48

4.1 ĐỀ XUẤT CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THẢI: 48

4.1.1 Thông số ô nhiễm đầu vào và yêu cầu nước thải đầu ra: 48

4.1.2 Đề suất sơ đồ công nghệ: 49

Dựa vào thành phần và tính chất nước thải của nhà máy, hệ thống xử lý nước thải được đề xuất theo sơ đồ công nghệ sau: 49

4.2 THUYẾT MINH, TÍNH TOÁN CÁC CÔNG TRÌNH ĐƠN VỊ: 50

4.2.1 Song chắn rác: 50

4.2.2 Hầm bơm: 50

4.2.3 Bể điều hoà: 52

4.2.4 Bể lắng 1: 56

4.2.5 Ngăn trung hoà: 60

4.2.6 Bể Aerotank: 62

4.2.7 Bể lắng 2: 74

4.2.8 Bể keo tụ: 77

4.2.9 Bể tạo bông: 80

4.2.10 Bể tuyển nổi: 84

4.2.11 Bể nén bùn: 89

4.2.12 Máy ép bùn dây đai: 91

CHƯƠNG 5: DỰ TOÁN KINH PHÍ CHO CÁC CÔNG TRÌNH XỬ LÝ MÔI TRƯỜNG. 93

5.1 THUYẾT MINH PHẦN DỰ TOÁN: 93

5.2 DỰ TOÁN: 93

5.2.1 Xây lắp – thiết bị: 93

5.2.2 Điện năng: 97

5.2.3 Hoá chất: 98

5.2.4 Tổng hợp kinh phí: 99

CHƯƠNG 6: VẬN HÀNH HỆ THỐNG XỬ LÝ 101

6.1 VẬN HÀNH HỆ THỐNG: 101

6.2 KIỂM TRA XỬ LÝ SỰ CỐ: 101

TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

PHỤ LỤC A 103

PHỤ LỤC B 104

PHỤ LỤC D 105

PHỤ LỤC E 105

PHỤ LỤC F 105

PHỤ LỤC G 106

PHỤ LỤC H 106

PHỤ LỤC I 106

PHỤ LỤC J 107

MLVSS : Nồng độ bùn hoạt tính bay hơi

TCVN : Tiêu chuẩn Việt Nam

TCXD : Tiêu chuẩn Xây dựng

XLNT : Xử lý nước thải

CHƯƠNG MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề:

Ngành dệt may đã phát triển từ rất lâu trên thế giới , nhưng nó chỉ mới hình thành và phát triển hơn 100 năm nay ở nước ta Trong những nằm gần đây, nhờ chính sách đổi mới mở cửa ở Việt Nam,đã có 72 doanh nghiệp nhà nước, 40 doanh nghiệp tư nhân, 40 dự án liên doanh và 100% vốn đầu tư nước ngoàicùng rất nhiều các tổ hợp đang hoạt động trong lĩnh vực sợi, dệt , nhuộm

Ngành dệt may là một trong những ngành sản xuất đóng góp kim ngạch xuất khẩu rất lớn, lại thu hút nhiều lao động nên được chú trọng nhiều ở Việt Nam như một ngành xuất khẩu quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Với mục tiêu phấn đấu đạt chỉ tiêu 2 tỷ mét vải trong năm 2010 cho thấy qui mô và định hướng phát triển lớn mạnh của ngành công nghiệp này

Tuy nhiên, hầu hết các nhà máy xí nghiệp dệt nhuộm ở nước ta đều chưa có hệ thống

xử lí nước thải mà đang xả trực tiếp ra sông suối ao hồ; loại nước thải này có độ kiềm cao, độ màu lớn, nhiều hoá chất độc hại đối với các loài thủy sinh

Trước tình hình trên , đã có một số đề tài đi vào lĩnh vực nghiên cứu và thiết kế các hệ thống xử lí nước thải cho ngành dệt nhuộm Trong đó có nhiều đề tài đã được ứng dụng vào thực tế và đem lại một số kết quả khả quan

II Mục tiêu:

Qua khảo sát thực tế về tình hình sản xuất , mức độ xả thải của công ty dệt nhuộm ALLIANCE ONE và việc phân tích các chỉ tiêu chất lượng nước thải nhận thấy việc lắp đặt hệ thống xử lí nước thải cho công ty là việc làm cần thực hiện

Bài luận văn này sẽ tiến hành thiết kế hệ thống xử lí nước thải cuối đường ống cho công ty dệt nhuộm ALLIANCE ONE

III Phương pháp thực hiện:

Trong quá trình thực hiện đề tài có sử dụng các phương pháp sau :

 Phương pháp tổng hợp tài liệu

 Phương pháp phân tích các chỉ tiêu chất lượng nước thải

 Phương pháp thống kê xử lí số liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM

Ngành công nghiệp dệt nhuộm là một trong những ngành công nghiệp có bề dày truyền thống ở nước ta Khi nền kinh tế chuyển từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường thì ngành này cũng chiếm được một vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, đóng góp dáng kể cho ngân sách nhà nước và là nguồn giải quyết việc làm cho khá nhiều lao động

Cùng với sự phát triển của đất nước, ngành công nghiệp dệt nhuộm cũng có nhiều thay đổi, bên cạnh những nhà máy xí nghiệp quốc doanh, ngày càng có nhiều xí nghiệp mới ra đời, trong đó có các xí nghiệp ngoài quốc doanh, liên doanh và 100% vốn đầu tư nước ngoài Có thể kể ra một số xí nghiệp có qui mô lớn như sau:

Bảng 1.1: Nhu cầu nguyên liệu và hoá chất của một số nhà máy dệt nhuộm

Tên công ty Khu vực Nhu cầu (Tấn sợi/ năm) Hoá chất

Nguồn cung cấp: Tổng Công Ty Dệt May Việt Nam (Kế hoạch 1997 – 2010)

Kết quả khảo sát cho thấy hầu hết các nhà máy đều nhập thiết bị , hoá chất từ nhiều nước khác nhau:

Thiết bị: Mỹ, Đức, Nhật, Ba Lan, Ấn Độ, Đài Loan … Thuốc nhuộm: Nhật, Đức, Thuỵ Sĩ, Anh…

Hoá chất cơ bản: Trung Quốc, Ấn Độ, Đài Loan, Việt Nam…

Với khối lượng lớn hoá chất sử dụng, nước thải ngành dệt nhuộm có mức ô nhiễm cao Tuy nhiên trong những năm gần đây khi nền kinh tế phát triển mạnh đã xuất hiện nhiều nhà máy, xí nghiệp với công nghệ hiện đại ít gây ô nhiễm môi trường

1.1 QUI TRÌNH CÔNG NGHỆ TỔNG QUÁT:

Qui trình công nghệ của nhà máy dệt nhuộm có một số công đoạn sử dụng hoá chất và tạo ra nước thải, như sau:

Hình 1.1: Quy trình công nghệ dệt nhuộm tổng quát

Kéo sợi, chải, ghép Đánh bóng

1.2 CÁC LOẠI NGUYÊN LIỆU CỦA NGÀNH DỆT NHUỘM:

Nguyên liệu cho các nhà máy dệt nhuộm chủ yếu là các loại sợi tự nhiên (sợi Cotton, sợi tổng hợp (sợi Polyester), và sợi pha, trong đó:

 Sợi Cotton (Co): được kéo từ sợi bông vải có đặt tính hút ẩm cao, xốp, bền trong môi trường kiềm, phân huỷ trong môi trường axit Vải dệt từ loại sợi này thích hợp cho khí hậu nóng mùa hè Tuy nhiên sợi còn lẫn nhiều loại tạp chất như sáp, mày lông và dễ nhăn

 Sợi tổng hợp (PE): là sợi hoá học dạng cao phân tử được tạo thành từ quá trình tổng hợp các chất hữu cơ Nó có đặt tính là hút ẩm kém, cứng, bền ở trạng thái ướt

 Sợi pha (sợi Polyester kết hợp với sợi cotton): sợi pha này khi tạo thành sẽ khắc phục được những nhược điểm của sợi tổng hợp và sợi tự nhiên

1.3 CÁC CÔNG ĐOẠN ĐIỂN HÌNH:

1.3.1 Chuẩn bị nguyên liệu:

Nguyên liệu dưới dạng bông thô, các sợi bông có kích thước khác nhau chứa nhiều tạp chất tự nhiên như bụi, đất

Nguyên liệu thô được đánh tung, làm sạch và trộn đều làm thành các tấm bông phẳng đều Kéo sợi thô để giảm kích thước sợi, tăng độ bền, quấn sợi vào các ống sợi

nhuộm và hồ in ở các công đoạn sau Hoá chất dùng là xút và chất thẩm thấu (loại anion hoặc trung tính như dầu đơ,Invadin, JEC, solovapin, )

và dễ tách ra trong quá trình giặt

1.3.4 Công đoạn nhuộm:

1.3.4.1 Tổng quan thuốc nhuộm:

Thuốc nhuộm là tên chỉ chung những hợp chất hữu cơ có màu (gốc thiên nhiên và tổng hợp) rất đa dạng về màu sắc và chủng loại, chúng có khả năng nhuộm màu cho các vật liệu khác

Tùy theo cấu tạo, tính chất và phạm vi sử dụng của thuốc nhuộm mà người ta chia chúng thành các nhóm, họ, loại và lớp khác nhau Thuốc nhuộm được dùng chủ yếu để nhuộm vật liệu dệt từ thiên nhiên (bông, len, tơ tằm ) sợi nhân tạo và sợi tổng hợp Ngoài ra chúng còn được dùng để nhuộm cao su, chất dẻo, chất béo, sáp, xà phòng, chế tạo mực in, vật liệu làm ảnh màu, chất tăng và làm giảm độ nhạy với ánh sáng

Để nhuộm các loại vật liệu dệt ưa nước người ta thường dùng những lóp thuốc nhuộm hoà tan trong nước, chúng khuếch tán và gắn màu vào xơ sợi nhờ các lực liên kết hoá lý, liên kết ion hoặc liên kết đồng hoá trị Để nhuộm các loại vật liệu ghét nước và nhiệt dẻo người ta dùng các loại thuốc nhuộm không tan trong nứơc, sản xuất ở dạng bột mịn phân tán cao gọi là thuốc nhuộm phân tán, nó bắt màu vào xơ sợi theo cơ chế hoà tan hoặc phân bố sâu trong mao quản của xơ

1.3.4.2 Phân loại:

1.3.4.2.1 Phân loại bằng chỉ số màu:

Việc phân loại bằng chỉ số màu được thực hiện đầu tiên bởi Hiệp hội những người sản xuất thuốc nhuộm và màu vào năm 1921, trong đó giới thiệu hơn 1.200 loại thuốc nhuộm hữu

cơ tổng hợp và một số thuốc nhuộm thiên nhiên cùng pigment Trong phiên bản thứ ba của chỉ

số màu (color under) xuất bản năm 1971 đã liệt kê được 7.900 tên xuất xứ và 36.000 tên màu thương mại

1.3.4.2.2 Phân loại thuốc nhuộm theo cấu tạo hoá học:

Thuốc nhuộm Azo: Trong phân tử có một hay nhiều nhóm Azo

Monoazo Ar-N = N-Ar’

Điazo Ar – N = N – Ar’ –N =N – Ar’

Tri và polyazô Ar – N = N – Ar’- N = N-Ar’ – N = N – Ar’’

Ar, Ar’, Ar’’ là những gốc hữu cơ nhân thơm có cấu tạo đa vòng, dị vòng

Thuốc nhuộm Azo là thuốc nhuộm quan trọng nhất

Thuốc nhuộm antraquinon: Trong phân tử có một hay nhiều nhân Antraquinon hay các dẫn xuất của nó Antraquinon đứng vị trí thứ hai sau Azo

Thuốc nhuộm thiazon: Đặc tính của chất mang màu của thuốc nhuộm này là vòng thiazon, thông thường được tạo thành từ hai nhóm phenylbenzo thiazon

Thuốc nhuộm Indiogit

Thuốc nhuộm Arylmetan: Chúng là những dẫn xuất của metan mà trong đó nguyên

tử cacbon trung tâm sẽ tham gia vào mạch liên hợp của hệ mang màu

Thuốc nhuộm Nitro: Có cấu tạo đơn giản và có ý nghĩa không lớn Loại này chỉ bao gồm một số thuốc nhuộm phân tán

Thuốc nhuộm Nitrozo: Trong phân tử có nhóm nitrozo (NO)

Thuốc nhuộm polymetyn:

Ar – ( CH=CH)n – CH = Ar’Thuốc nhuộm lưu huỳnh: Trong phân tử có nhiều nguyên tử lưu huỳnh

Thuốc nhuộm Arylamin: Ar – N –A/r

Thuốc nhuộm hoàn nguyên đa vòng

Thuốc nhuộm Azometyn: Ar – CH = N –A/r

Thuốc nhuộm phtaloxianin: Chúng là một lớp thuốc nhuộm tương đối mới, hệ thống mang màu trong phân tử của chúng là một hệ liên hợp khép kín

1.3.4.2.3 Phân loại thuốc nhuộm theo phân lớp kỹ thuật:

Thuốc nhuộm được liên kết với vật liệu bằng liên kết ion, liên kết hydro, liên kết đồng hoá trị và liên kết Van der Waals

Thuốc nhuộm hoạt tính:

Trong nguyên tử của chúng có chứa các nhóm nguyên tử có thể thực hiện mối liên kết hoá trị với vật liệu nói chung và xơ dệt nói riêng trong quá trình nhuộm nhờ vậy chúng có độ bền màu cao trong quá trình xử lý ướt, ma sát, nhiệt và ánh sáng mặt trời Thuốc nhuộm hoạt tính có đủ gam màu, màu tươi và thuần sắc công nghệ nhuộm đa dạng và không quá phức tạp

vì vậy chúng được sử dụng khá phổ biến cho các vật liệu xenlulo, tơ tằm, len, xơ polyamit

Thuốc nhuộm phân tán:

Chúng có độ hoà tan rất thấp trong nước và phải sử dụng ở dạng huyền phù hay phân tán với kích thước hạt trong khoảng 0,2 – 2m dùng cho các xơ polyamit, polyeste, polyacrylonitrin, polyvinylic và các xơ tổng hợp khác

Thuốc nhuộm trực tiếp:

Là thuốc nhuộm có khả năng tự bắt màu vào một số vật liệu như xơ xenlulô, giấy, tơ tằm, da một cách trực tiếp nhờ các lực hấp phụ trong môi trường trung tính hoặc kiềm

Thuốc nhuộm axit:

Chúng bắt màu vào xơ trong môi trường axit

Thuốc nhuộm bazơ – cation:

Hầu hết chúng là các muối clorua, ôxalat hoặc muối kép của bazơ hữu cơ

Thuốc nhuộm hoàn nguyên:

Là những hợp chất hữu cơ không hoà tan trong nước, một số dung môi hữu cơ chứa nhóm xeton trong phân tử và có dạng tổng quát là R-C=O

Thuốc nhuộm lưu huỳnh:

Là những hợp chất màu không tan trong nước, một số dung môi hữu cơ nhưng tan trong dung dịch kiềm

Thuốc nhuộm pigment:

Không tan trong nước, có độ bền màu cao với ánh sáng và nhiệt độ cao, màu thuần sắc, tươi

Bảng 1.2: Một số loại thuốc nhuộm thường gặp

Tên gọi loại thuốc nhuộm

Tên gọi thông phẩm thường gặp Thuốc nhuộm

(tiếng Việt)

Dyes (tiếng Anh)

Hoàn nguyên không tan

Hoàn nguyên tan

Direct Acid Basic Reactive Sulphur Disperse Pitment Vat dyes Indigosol

Dipheryl, sirius, pirazol, chloramin…

Eriosin, irganol, carbolan, … Malachite, auramine, rhodamine,…

Procion, cibaron,…

Thionol, pyrogene, immedia,…

Foron, easman, synten,…

Oritex, poloprint, acronym,…

Indanthrene, caledon, durindone,…

Solazol, cubosol, anthrasol,…

Nguồn: Giáo trình “Mực màu hoá chất – kỹ thuật in lưới” Nguyễn

Văn Mai, Nguyễn Ngọc Hải

1.3.4.3 Phạm vi sử dụng thuốc nhuộm:

Thuốc nhuộm trong dịch nhuộm có thể ở dạng hòa tan hay phân tán; và mỗi loại thuốc nhuộm khác nhau sẽ thích hợp cho từng loại vải khác nhau Để nhuộm vải từ những nguyên liệu ưa nước, người ta dùng thuốc nhuộm hòa tan trong nước Các loại thuốc nhuộm này sẽ khuếch tán và gắn màng vào xơ sợi nhờ các lực liên kết hoá lí (thuốc nhuộm trực tiếp), liên kết ion (thuốc nhuộm axit, bazơ), liên kết đồng hoá trị (thuốc nhuộm hoạt tính) Còn để

nhuộm vải từ những nguyên liệu sợi kị nước như sợi tổng hợp thì người ta thường dùng thuốc nhuộm không tan trong nước (thuốc nhuộm phân tán) Phạm vi sử dụng các loại thuốc nhuộm cho các loại sợi khác nhau được thể hiện trong bảng 1.3

Bảng 1.3: Phạm vi sử dụng các loại thuốc nhuộm trong công nghiệp dệt nhuộm

Sợi bông

Sợi từ thực vật

Len Tơ lụa Polyeste

1.3.4.4 Mức độ gắn màu của các loại thuốc nhuộm:

Khi nhuộm vải thì quá trình nhuộm vải xảy ra theo bốn bước:

 Di chuyển các phân tử thuốc nhuộm đến bề mặt sợi

 Gắn màu vào bề mặt sợi

 Khuếch tán màu vào trong sợi, quá trình này xảy ra chậm hơn so với quá trình trên

 Cố định màu vào sợi

Tuy nhiên, độ gắn màu của các loại thuốc nhuộm vào sợi rất khác nhau Tỷ lệ gắn màu vào trong sợi nằm trong khoảng 50 – 98%, phần còn lại sẽ đi vào nước thải Tỉ lệ màu không gắn vào sợi được tóm tắt trong bảng 1.4

Bảng 1.4: Tỉ lệ màu không gắn vào sợi

Thuốc nhuộm Phần màu không gắn vào sợi (%)

1.3.5 Công đoạn in hoa:

In hoa là tạo ra các vân hoa có một hoặc nhiều màu trên nền vải trắng hoặc vải màu bằng hồ in

Hồ in là một loại hỗn hợp các loại thuốc nhuộm ở dạng hoà tan hay pigment dung môi Các loại thuốc nhuộm dùng cho in hoa như pigment, hoạt tính, hoàn nuyên, azo không tan và indigozol Hồ in có nhiều loại như hồ tinh bột, dextrin, hồ liganit natri, hồ nhũ tương hay hồ nhũ hoá tổng hợp

Hồ tinh bột: Tinh bột : 199 g

Nước : 987 g HCl 28% : 1,5 g

CH3COONa : 1,5 g

Hồ dextrin: British gum D : 500 g

Nước : 500 g

Hồ dextrin được dùng để in thuốc nhuộm hoàn nguyên và in phá gắn màu

Hồ nhũ tương: Chất nhũ tương dispersal PR 8 – 15 g

Nước : 185 – 192 g Khuấy đều để nguội, trong lúc khuấy tốc độ cao cho thêm vào xăng công nghệ hay dầu khác 800g tiếp tục khuấy cho đến khi hồ đồng nhất

1.3.6 Công đoạn sau in hoa:

1.3.6.1 Cạo ôn: sau khi in, vải được cao ôn để cầm màu:

Thuốc hoạt tính: 150oC trong 5 phút

Thuốc pigment: 140oC – 150oC trong 3 phút

Thuốc nhuộm phân tán: 215oC

1.3.6.2 Giặt: sau khi nhuộm và in vải được giặt nóngvà lạnh nhiều lần để loại bỏ

tạp chất hay thuốc nhuộm, in dư trên vải

Đối với thuốc nhuộm hoạt tính: 4 lần

Đối với thuốc nhuộm pigment: 2 lần

Đối với thuốc nhuộm phân tán: 2 lần

1.3.7 Công đoạn văng khổ hoàn tất:

Polysol S5 1g/l : chống nhàu và nhăn vải

Repellan 77 10g/l : làm mềm vải sợi PE

Softener NN 5g/l : làm mềm vải sợi Co

Slovapon N 0.1g/l : tăng khả năng thấm hoá chất

1.3.7.3 Mặt hàng nhuộm 100% cotton:

Finish PU 20g/l

Calalyst PU 1g/l

1.3.7.4 Mặt hàng nhuộm PE/Co:

Repellan HYN 40g/l : chất béo để tạo savon, làm mềm vải

Al2(SO4)3 2g/l : muối làm tác nhân savon hoá

1.3.7.5 Mặt hàng in bông có diện tích ăn mòn nhỏ cần tăng độ trắng:

Leucophor BRB 2g/l : chất hoạt quang

Cibaoron BBlue 0.02g/l : màu hoạt tính

1.4 KHẢ NĂNG GÂY Ô NHIỄM CỦA NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM:

1.4.1 Phân tích khả năng gây ô nhiễm:

Nguồn nước thải phát sinh trong công nghệ dệt nhuộm là từ các công đoạn hồ sợi, rũ hồ, nấu tẩy, nhuộm và hoàn tất Tuy nhiên do đặc điểm của ngành công nghiệp dệt nhuộm là công nghệ sản xuất gồm nhiều công đoạn, thay đổi theo mặt hàng nên việc xác định thành phần tính chất lưu lượng nước thải gặp nhiều khó khăn

Sự phân phối nước trong nhà máy dệt nhuộm như sau:

Nước làm mát và xử lí bụi trong thiết bị dệt nhuộm 7,8%

Nước cho các quá trình chính trong xí nghiệp dệt nhuộm 72,3%

Nước cho việc PCCC và các vấn đề khác 0,6%

Qua đó cho thấy lượng nước phát sinh từ các nhà máy dệt nhuộm là rất lớn và ứng với mỗi công đoạn khác nhau trong quá trình dệt nhuộm sẽ có lưu lượng nước thải và nồng độ các chất ô nhiễm khác nhau Điều này được thể hiện qua bảng 1.5 và các số liệu sau Lượng nước thải tính cho một đơn vị sản phẩm của một số mặt hàng như sau:

Hàng len, nhuộm dệt thoi 100 – 250 m3/1 tấn vải

Hàng vải bông nhuộm, dệt thoi 80 – 240 m3/ tấn vải, bao gồm:

 Nấu, rũ hồ, tẩy 30 – 120 m3/ 1 tấn

Hàng vải bông, nhuộm, dệt kim 70 – 180 m3/ 1 tấn vải

Hàng vải bông in hoa dệt thoi 65 – 280 m3/ 1 tấn vải, bao gồm:

Bảng 1.5: Các chất ô nhiễm và đặc tính của nước thải của ngành công nghiệp dệt nhuộm

Công đoạn Chất ô nhiễm trong nước thải Đặt tính của nước thải

Hồ sợi, rũ hồ Tinh bột, glucose, polyvinyl, BOD cao (34 – 50 tổng lượng

alcol, nhựa… BOD) Nấu tẩy NaOH, chất sáp, soda, silicat,

và sợi vải vụn

Độ kiềm cao màu tối, BOD cao

Tẩy trắng Hypoclorit, các hợp chất chứa

Clo, axit, NaOH…

Độ kiềm cao, chiếm 5% BOD Tổng

(dưới 1% BOD tổng) Nhuộm Các loại thuốc nhuộm, axit axetic,

các muối kim loại,…

Độ màu rất cao BOD khá cao (6% BOD tổng), SS cao

In Chất màu, tinh boat , dầu muối,

kim loại, axit…

Độ màu cao, BOD cao

Hoàn tất Vết tinh boat, mỡ động vật, muối,… Kiềm nhẹ, BOD thấp…

Nguồn:[11]

Với các hoá chất sử dụng như trên thì khi thải ra ngoài, ra nguồn tiếp nhận, nhất là ra các sông ngòi, ao hồ sẽ gây độc cho các loài thuỷ sinh Có thể phân chia các nhóm hoá chất ra làm 3 nhóm chính:

Nhóm 1: Các chất độc hại đối với vi sinh và cá:

 Xút (NaOH) và Natri Cacbonat (Na2CO3) được dùng với số lượng lớn

để nấu vải sợi bông và xử lý vải sợi pha (chủ yếu là Polyeste, bông)

 Axít vô cơ (H2SO4) dùng để giặt, trung hòa xút, hiện màu thuốc nhuộm hoàn nguyên tan (Indigosol)

 Clo hoạt động (nước tẩy Javen) dùng để tẩy trắng vải sợi bong

 Fomatđêhyt có trong phần chất cầm màu và các chất dùng xử lý hoàn tất

 Dầu hỏa dùng để chế tạo hồ in pigment

 Một hàm lượng kim loại nặng đi vào nước thải

 Trong một tấn xút công nghiệp nếu sản xuất bằng điện cực thủy ngân sẽ

có 4g thủy ngân (Hg)

 Tạp chất kim loại nặng có trong thuốc nhuộm sử dụng

 Một lượng halogen hữu cơ độc hại đưa vào nước thải từ một số thuốc nhuộm hoàn nguyên, phân tán, hoạt tính, pigment…

Nhóm 2: Các chất khó phân giải vi sinh:

 Các chất giặt vòng thơm, mạch etylenoxit dài hoặc có cấu trúc mạch nhánh Alkyl

 Các Polyme tổng hợp bao gồm các chất hồ hoàn tất, các chất hố sợi dọc như polyvinylalcol, polyacrylat…

 Phần lớn các chất làm mềm vải, các chất tạo phức trong xử lý hoàn tất

 Nhiều thuốc nhuộm và chất tăng trắng quang học đang sử dụng… Nhóm 3: Các chất ít độc và có thể phân giải vi sinh:

 Sơ sợi và các tạp chất thiên nhiên có trong sơ sợi bị loại bỏ trong các công đoạn xử lý trước

 Các chất dùng để hồ sợi dọc

 Axit axetic (CH3COOH), axít fomic (HCOOH), để điều chỉnh pH… Tải lượng ô nhiễm phụ thuộc vào nhiều loại sợi thuộc thiên nhiên hay tổng hợp, công nghệ nhuộm (nhuộm liên tục hay gián đoạn), công nghệ in hoa và độ hoà tan của hóa chất sử dụng Khi hòa trộn nước thải của các công đoạn, thành phần nước thải có thể khái quát như sau:

pH : 4 – 12 (pH = 4,5 cho công nghệ nhuộm sợi PE, pH= 11

cho công nghệ nhuộm sợi Co)

Nhiệt độ : dao động theo thời gian và thấp nhất là 40oC So sánh

với nhiệt độ cao nhất không ức chế hoạt động của vi sinh

là 37oC thì nước thải ở đây gây ảnh hưởng bất lợi đến hiệu quả xử lý sinh học

COD : 250 – 1500 mg 02/l (50 -150 kg/tấn vải)

BOD5 : 80 – 500 mg 02/l

Chất rắn lơ lửng : 30 – 400 mg/l, đôi khi cao đến 1000mg/l (trường hợp

nhuộm sợi cotton)

Chất hoạt tính bề mặt : 10 – 50 mg/l

Qua những số liệu vừa nêu cho thấy nước thải ngành dệt nhuộm rất độc cho hệ sinh thái nước Những ảnh hưởng cho các chất ô nhiễm trong nước thải ngành dệt nhuộm tới nguồn tiếp nhận có thể tóm tắt như sau:

Độ kiềm cao làm tăng độ pH của nước, nếu pH > 9 sẽ gây độc hại cho các loài thủy sinh

Muối trung tính làm tăng tổng hàm lượng chất rắn Nếu lượng nước thải lớn sẽ gây độc hại đối với các loài thủy sinh do tăng áp suất thẩm thấu, ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất của tế bào

Hồ tinh bột biến tính làm tăng BOD, COD của nguồn nước gây tác hại đối với đời sống thủy sinh do làm giảm oxy hòa tan trong nước

Độ màu cao do dư lượng thuốc nhuộm đi nước thải gây màu cho nguồn tiếp nhận, ảnh hưởng tới quá trình quang hợp của các loài thủy sinh, ảnh hưởng tới cảnh quang Các chất độc nặng như sunfit kim loại nặng, các hợp chất halogen hữu cơ (AOX) có khả năng tích tụ trong cơ thể sinh vật với hàm lượng tăng dần theo chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái nguồn nước, gây ra một số bệnh mãn tính đối với người và động vật

Hàm lượng ô nhiễm các chất hữu cơ cao sẽ làm giảm oxy hòa tan trong nước, ảnh hưởng tới sự sống của các loài thủy sinh

1.4.2 Nồng độ ô nhiễm nước thải ngành dệt nhuộm ở nước ta và trên thế giới:

Hàm lượng các chất gây ô nhiễm trong nước thải của từng loại hình công nghệ và từng loại sản phẩm thường khác nhau và thay đổi từ cơ sở này sang cơ sở khác, cũng thay đổi lớn

trong ngày của một cơ sở sản xuất Có thể thấy rõ qua bảng tổng kết về nồng độ ô nhiễm, lưu lượng nước thải… như sau:

Bảng 1.6: Thành phần, tính chất nước thải dệt nhuộm ở nước ngoài

Công đoạn Thành phần ô nhiễm ( mg/l)

BOD COD TSS C – G Phenol Cr Sulphite

14

53

_ _

1,5 0,5 _ 0,04

0,24

0,13 0,12

0,05 4,00 0,01 0,04

0,24

0,13 0,12

0,2 0,1 8,0 3,0

0,2

0,14 0,09

Nguồn: The Textile Industry And The Environment, Technical Report N 0 16, UNEP, 1993

Khảo sát một số xí nghiệp dệt nhuộm hàng bông ở Ấn Độ cho thấy các kết quả về lượng nước thải và đặc tính nước thải khác nhau

Bảng 1.7:Thành phần, tính chất nước thải dệt nhuộm mặt hàng bông ở Ấn Độ

Trong khi đó, thành phần, tính chất và lưu lượng nước thải ngành dệt nhuộm nước ta như sau:

Bảng 1.8: Thành phần và tính chất nước thải công ty dệt Thành Công

Công đoạn COD SS pH Pt - Co SO 4 2- PO 4

Nguồn: Kết quả khảo sát của ENCO tại công ty dệt Thành Công

Bảng 1.9: Lưu lượng và tính chất nước thải các nhà máy dệt nhuộm ở TpHCM

Tên công ty Q pH Độ màu BOD COD SS SO42- PO4

Nguồn: Phòng Quản Lý Môi Trường – Sở Khoa Học Công Nghệ Môi Trường TpHCM

1.4.3 Một số sơ đồ công nghệ xử lý nước thải dệt nhuộm tham khảo:

1.4.3.1 Công ty dệt Đông Nam:

Hình 1.2: Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải công ty dệt Đông Nam công suất 200 m3/ngày

1.4.3.2 Xí nghiệp Vicotex Bảo Lộc:

Hình 1.3: Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải xí nghiệp Vicotex Bảo Lộc

PHÈN NƯỚC THẢI

1.4.3.3 Công ty Schiessen Sachera (Đức):

Hình 1.4: Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải công ty Schiessen Sachera (Đức)

Nước thải

Song chắn rác

Bột than nâu axitaxetic Bể sinh học có khuấy trộn

Lắng

Bột than nâu

Hấp thụ tầng sôi có khuấy

Khử bằng ozon

H2O

Lọc

1.5 CÁC BIỆN PHÁP NGĂN NGỪA, GIẢM THIỂU Ô NHIỄM NUỚC THẢI NGÀNH DỆT NHUỘM:

Thường xuyên kiểm tra hệ thống cấp nước, tránh rò rỉ nước Sử dụng module tẩy, nhuộm giặt hợp lý Tuần hoàn, sử dụng lại các dòng nước giặt ít ô nhiễm và nước làm nguội Hạn chế sử dụng các hóa chất trợ, thuốc nhuộm ở dạng độc hay khó phân hũy sinh học Nên sử dụng các hóa chất, thuốc nhuộm ít ảnh hưởng đến môi trường và thành trong thuốc nhuộm nằm trong giới hạn cho phép, không gây độc hại cho môi trường

Giảm các chất gây ô nhiễm nước thải trong quá trình tẩy: trong các tác nhân tẩy thông dụng trừ H2O2 thí các chất tẩy còn lại đều chứa Clo (NaOCl và NaOCl2) Các phản ứng trong quá trình tẩy tạo các hợp chất hữu cơ chứa Clo làm tăng hàm lượng này trong nước thải Do

đó để giảm lượng chất tẩy chứa Clo mà vẫn đảm bảo độ trắng của vải có thể kết hợp tẩy hai cấp: cấp 1 tẩy bằng NaOCl có bổ sung thêm NaOH, sau 10 đến 15 phút bổ sung thêm H2O2 và đun nóng để thực hiện tẩy cấp 2 Bằng phương pháp này có thể giảm được 800/0 lượng Halogen hữu cơ Hay có thể thay thế NaOCl, NaOCl2 bằng peraxitaxêtic (CH3OOHCO) ít ô nhiễm hơn

Giảm ô nhiễm trong nước thải từ công đoạn làm bóng

Thu hồi và sử dụng lại dung dịch hồ từ công đoạn hồ sợi và rủ hồ: trong quá trình hồ sợi, các loại hồ thường được dùng là tinh bột và tinh bột biến tính carboxymetyl cellulose (CMC), polyvinylalcol (PVA), polyacrylat galactomannan Các loại hồ này làm tăng COD của nước thải, trong đó có các loại CMC, PVA, polyacrylat là những chất khó phân hủy sinh học

Sử dụng các phương pháp cơ học, hóa lý, sinh học, và phương pháp màng để giảm thiểu các chất ô nhiễm trong nước thải dệt nhuộm

CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY DỆT NHUỘM

ALLIANCE ONE – BẾN TRE.

Tổng diện tích đất sử dụng: 6,09 ha

Vị trí tiếp giáp:

- Phía Bắc giáp nhà máy may mặc Alliance One Apparel

- Phía Nam giáp KCN Giao Long giai đoạn 2

- Phía Đông giáp nhà máy dệt khăn lông Dân Duy

- Phía Tây giáp đường gom phía Tây KCN

2.1.2 Khoảng cách ly khu dân cư và cơ sở công nghiệp khác:

Nhà máy sản xuất nằm trong khu công nghiệp, có các yêu cầu về khống chế ô nhiễm môi trường, nên các hoạt động sản xuất sẽ hạn chế đến mức thấp nhất các tác động đến khu vực dân cư các vùng lân cận

2.2 HOẠT ĐỘNG CỦA NHÀ MÁY:

Công suất: 4000 tấn/ năm

Thị trường tiêu thụ: sản phẩm sẽ được xuất sang nước ngoài và tiêu thụ trong nước

2.2.3 Danh mục máy móc thiết bị:

Quy trình sản xuất trong nhà máy sử dụng một số loại máy móc thiết bị được liệt kê trong bảng 2.1

Bảng 2.1: Danh mục máy móc thiết bị dùng cho quá trình dệt nhuộm

2.2.4 Nhu cầu về nguyên vật liệu, nhiên liệu:

2.2.4.1 Nguyên liệu:

Vải: 50.000 yard/ngày = 10.000 kg/ngày

Hóa chất dùng trong công đoạn nhuộm ước lượng khoảng 100 tấn/năm

Nước cung cấp cho quá trình hoạt động của nhà máy khoảng 1000 m3/ngày

Bảng 2.2: Nhu cầu nguyên liệu

STT Nhu cầu nguyên liệu Số lượng

Tên máy Số lượng

(cái)

Giá trị

Máy phân loại vải 1 50.000 Các nước liên hiệp Anh

Máy kiểm tra đóng

Phòng thí nghiệm 1 200.000 Nhiều nguồn cung cấp

2 Thuốc nhuộm 100 tấn/năm

- Tổng khối lượng hóa chất sử dụng: 100 tấn/năm

- % khối lượng thuốc nhuộm còn lại sau quá trình sản xuất: 3%

- Tương ứng: 3% x 100 tấn/năm = 3 tấn/năm

- Khối lượng thuốc nhuộm còn lại sau quá trình xử lý của nhà máy (hiệu suất xử lý 90%): 10% x 3 tấn/năm = 300 kg/năm = < 1 kg/ngày

Thành phần và tính chất của các loại hóa chất sử dụng trong quy trình sản xuất được thể hiện trong bảng sau Thuốc nhuộm sử dụng trong nhà máy chủ yếu là các loại sản phẩm nhuộm phân tán Đây là loại phẩm không tan trong nước nhưng ở trạng thái phân tán và huyền

phù trong dung dịch Loại thuốc nhuộm này có thể có nhiều họ khác nhau như antharaquinon, nitroannilamin…

a Loại thuốc nhuộm Terasil:

Bảng 2.3: Loại thuốc nhuộm Terasil

Terasil Vàng W - 6GS Pyridone

Thuốc nhuộm phân tán

Terasil Đỏ WW - BFS Benzodifuranone

Terasil Đỏ W - 4BS Thuốc nhuộm Azo

Terasil Xanh W - BLS Thuốc nhuộm Azo

Terasil Đỏ WW - 3BS Thuốc nhuộm Azo

Terasil Xanh nước biển W - RS Thuốc nhuộm Azo

Terasil Vàng GWL - 01 150 % Nitrodiphenylamine

b Loại thuốc nhuộm Dianix:

Bảng 2.4: Loại thuốc nhuộm Dianix

Dianix Đen SR Thuốc nhuộm Azo

Thuốc nhuộm phân

tán

Dianix Đen XF Thuốc nhuộm Azo

Dianix Xanh ACE Thuốc nhuộm Anthraquinone

Dianix Xanh BB Thuốc nhuộm Azo

Dianix Xanh CC Thuốc nhuộm Azo

Dianix Xanh S - 2G Thuốc nhuộm Azo

Dianix Xanh S - BG Thuốc nhuộm Anthraquinone

Dianix Xanh S - 2R Thuốc nhuộm Azo

Terasil Xanh BGE - 01 200 % Anthraquinone

Terasil Xanh nước biển GRL - C

Terasil Nâu 3R 150 % Thuốc nhuộm Azo

Terasil Vàng W - EL Hỗn hợp thuốc nhuộm Azo

Terasil Đỏ W - EL Hỗn hợp thuốc nhuộm Azo và idole

Terasil Xanh W - EL Hỗn hợp thuốc nhuộm Azo

Terasil Xanh lam W - EL Hỗn hợp thuốc nhuộm Azo và idole

Terasil Đen W - EL Hỗn hợp thuốc nhuộm Azo và anthraquinone

Teratop Vàng HL - G Thuốc nhuộm Anthraquinone

Teratop Đỏ HL - R - 01

Hỗn hợp thuốc nhuộm Azo và anthraquinone

Teratop Xanh HL - B Thuốc nhuộm Anthraquinone

Teratop Xanh BGE Hỗn hợp thuốc nhuộm anthraquinone

Dianix Xanh SE - 2R Thuốc nhuộm Azo

Dianix Xanh UN - SE Hỗn hợp thuốc nhuộm Azo và anthraquinone Dianix Xanh XF Thuốc nhuộm Azo

Dianix Xanh R Thuốc nhuộm Anthraquinone

Dianix Cam 4R Thuốc nhuộm Azo

Dianix Cam G Thuốc nhuộm Aminoketone

Dianix Đỏ SF Benzodifuranone

Dianix Đỏ tươi SF Benzodifuranone

Dianix Tím R Thuốc nhuộm Anthraquinone

Dianix Đỏ thẩm SF Benzodifuranone

Dianix Xanh B Methine

Dianix Đen PLUS Thuốc nhuộm Azo

Dianix Đỏ xẩm SF Thuốc nhuộm Azo

Dianix Vàng XF Thuốc nhuộm Azo

Dianix Hồng sáng 5B Thuốc nhuộm Azo

Dianix Đỏ sáng B Cumarin

Dianix Đỏ sáng G Cumarin

Dianix Vàng sáng 10G Cumarin

Dianix Xanh nước biển CC Hỗn hợp thuốc nhuộm azo

Dianix Xanh nước biển XF Thuốc nhuộm Azo

Dianix Cam PLUS Thuốc nhuộm Azo

Dianix Cam S - G 200 % Thuốc nhuộm Azo

Dianix Cam UN - SE Thuốc nhuộm Azo

Dianix Đỏ ACE Thuốc nhuộm Anthraquinone

Dianix Đỏ CBN - SF Benzodifuranone

Dianix Đỏ CC Thuốc nhuộm Azo

Dianix Đỏ E - FB Anthraquinone

Dianix Đỏ PLUS Thuốc nhuộm Azo

Dianix Đỏ S - 2B Thuốc nhuộm Azo

Dianix Red UN - SE Thuốc nhuộm Azo

Dianix Xanh lam sẫm CC Thuốc nhuộm Azo

Dianix đỏ ngọc CC Thuốc nhuộm Azo

Dianix đỏ ngọc PLUS Hỗn hôp thuốc nhuộm azo

Dianix đỏ ngọc UN - SE Thuốc nhuộm Azo

Dianix đỏ ngọc XFN Hỗn hôp thuốc nhuộm azo

Dianix đỏ tươi CC Thuốc nhuộm Azo

Dianix đỏ tươi XF Thuốc nhuộm Azo

Dianix đỏ SF Hỗn hợp anthraquinone and benzodifuranone

Dianix ngọc lam CC Hỗn hôp of azo and anthraquinone

Dianix ngọc lam S - BG Anthraquinone

Dianix ngọc lam XF Hỗn hôp anthraquinone and methine

Dianix tím CC Thuốc nhuộm Azo

Dianix tím S - 4R Thuốc nhuộm Azo

Dianix Vàng ACE Hỗn hợp quinoline and azo

Dianix vàng nâu CC Hỗn hợp thuốc nhuộm azo

Dianix vàng nâu XF Thuốc nhuộm Azo

Dianix vàng CC Thuốc nhuộm Azo

Dianix vàng PLUS Hỗn hợp quinoline and azo

Dianix vàng S - 4G Thuốc nhuộm Azo

Dianix vàng S - 6G Thuốc nhuộm

Dianix vàng UN - SE Hỗn hợp quinoline and azo

2.2.4.3 Nhiên liệu:

Nhiên liệu để sử dụng cho quá trình sản xuất của nhà máy bao gồm: nhu cầu về điện, nhu cầu sử dụng nước và nhu cầu nhiên liệu dùng cho quá trình đốt cháy cung cấp hơi để sấy khô vải

2.2.4.4 Nhu cầu cấp điện:

Điện phục vụ cho nhu cầu sản xuất, thắp sáng cho nhà máy được cung cấp từ mạng lưới điện của khu công nghiệp

2.2.4.5 Nhu cầu sử dụng nước:

Nước cấp cho toàn bộ nhà máy được cấp từ mạng lưới cấp nước của Công ty Cấp nước tỉnh Bến Tre Vào mùa nước mặn, Công ty Cấp nước Bến Tre sẽ sử dụng nguồn nước ngầm để khai thác Nhà máy sẽ đấu nối trực tiếp từ mạng lưới đường ống của Công ty cấp nước Bến Tre ngay tại hàng rào của KCN

Lưu lượng nước cấp:

- Lượng nước cấp cho công nhân:

Số công nhân khoảng 55 người/ca

Tiêu chuẩn dùng nước: 45 lít/người.ngày (TCXD – 33 -2006: Tiêu chuẩn dùng nước cho các công trình công cộng)

Q = 55 người x 45 lít/người/1000 = 2,5 m3/ngày

- Lượng nước cấp cho sản xuất khoảng 1000 m3/ngày

- Lượng nước cấp cho tưới cây:

Diện tích cây xanh (15% tổng diện tích) khoảng 9135 m2

Tiêu chuẩn tưới: 4 – 6 lít/m2 (TCXD – 33 – 2006: Tiêu chuẩn dùng nước cho các công trình công cộng)

Qtc = 9135 m2 x 5 lít/m2/1000 = 46 m3/ngày

2.2.4.6 Nhu cầu sử dụng dầu:

- Dầu D.O: dùng cho việc vận hành nồi hơi Ước lượng khoảng 10 tấn hơi/tháng

- Hoặc than: dùng cho việc vận hành nồi hơi Ước lượng khoảng 10 tấn hơi/tháng

2.2.5 Nhu cầu về nhân lực:

Số lượng công nhân trong nhà máy khoảng 55 công nhân/1 ca Làm việc 3 ca/ngày

2.2.6 Quy trình công nghệ sản xuất:

Quy trình công nghệ sản xuất của nhà máy được thể hiện trong hình

Hình 2.1: Quy trình công nghệ sản xuất nhà máy dệt Alliance One

Thuyết minh quy trình công nghệ:

Với mục đích tẩy nhuộm vải thô nhà máy sẽ nhập nguyên liệu từ thị trường trong nước

và chuyển tới công ty để tiến hành cho quá trình sản xuất Đầu tiên nguyên liệu vải sẽ được kiểm tra để loại bỏ những mảnh không đạt tiêu chuẩn như: rách, thủng…sau đó chúng sẽ được cắt mép theo từng khúc vải và được đưa qua công đoạn giặt

Tại công đoạn này nước cấp được đưa vào nhằm mục đích loại trừ giặt tẩy những vết bẩn bám trên vải từ công đoạn dệt trước Công đoạn giặt sẽ được thực hiện trên máy giặt chuyên dụng Như vậy sau quá trình giặt sẽ phát sinh nước thải và lượng nước thải này sẽ được thu gom và dẫn vào hệ thống xử lý nước thải trước khi thải vào hệ thống xử lý tập trung của khu công nghiệp

Nước thải nhuộm

Trước khi đưa qua công đoạn nhuộm chính vải sẽ được đưa qua máy sấy để khử nước nhằm làm khô vải Các máy sấy này được cung cấp hơi từ nồi hơi Công suất của nồi hơi ước lượng khoảng 10 tấn hơi/năm Như vậy, tại công đoạn này vải ướt sau quá trình giặt đã được sấy khô để chuyển tới công đoạn nhuộm Đồng thời tại quá trình sấy này lượng nhiệt tỏa ra là rất lớn

Công đoạn nhuộm tiếp theo sẽ được tiến hành cho từng mẫu vải.Thuốc nhuộm được cho vào trong công đoạn này với mục đích sẽ làm cho các tấm vải có màu theo mẫu nhất định Trong công đoạn này sẽ phát sinh lượng nước thải đáng kể và nước thải tại công đoạn này sẽ được thu gom về hệ thống xử lý nước thải tập trung trước khi xả ra nguồn tiếp nhận

Sau công đoạn nhuộm vải sẽ được đưa qua công đoạn cán ép nhằm làm cho các tấm vải sau nhuộm trở nên thẳng thắn và khử được nước sau quá trình nhuộm Đến đây vải được coi như xong công đoạn chính và đem đi cắt khổ, kiểm tra sai sót và đóng gói để vào kho trước khi đem ra thi trường

2.3 CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM TRONG KHU VỰC HOẠT ĐỘNG CỦA NHÀ MÁY:

2.3.1 Ô nhiễm không khí:

Nguồn gây ô nhiễm không khí khi dự án đi vào hoạt động chủ yếu phát sinh từ các phương tiện giao thông do lưu thông trên các con đường nội bộ nằm tiếp giáp với nhà máy

2.3.1.1 Ô nhiễm không khí do hoạt động giao thông:

Các chất gây ô nhiễm không khí sinh ra từ hoạt động giao thông là nguồn phân tán, rất khó kiểm soát Nếu không có các giải pháp quản lý cụ thể sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe công nhân viên trong nhà máy và khu vực dân cư lận cận

2.3.1.2 Ô nhiễm bụi:

Chủ yếu phát sinh từ các phương tiện vận chuyển ra vào công ty là các loại xe ô tô, xe tải vận chuyển nguyên vật liệu sản xuất, sản phẩm và các phương tiện vận chuyển và xếp dỡ trong nội bộ công ty Tuy nhiên, tải lượng ô nhiễm không nhiều do đó không đáng kể

2.3.1.3 Ô nhiễm khí thải do hoạt động sản xuất:

a Nguồn gây ô nhiễm không khí do đốt dầu phục vụ cho lò hơi:

Để phục vụ cho quá trình sấy dự án sử dụng 2 lò hơi sử dụng nhiên liệu là than hoặc dầu

DO, với nhu cầu than sử dụng 1200kg/ngày/lò = 50 kg/giờ

Nguồn ô nhiễm không khí từ lò hơi là các loại khí thải khi đốt nhiên liệu than, chủ yếu

là CO, NOx, SO2 và bụi Các khí này đều có khả năng gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khoẻ con người và các loài động thực vật

Bảng 2.5: Nồng độ các chất ô nhiễm trong khí thải đốt than

So sánh kết quả tính toán trên với tiêu chuẩn TCVN 5939 – 2005, cột B cho thấy nồng

độ bụi và CO rất cao, vượt tiêu chuẩn cho phép Vì vậy dự án sẽ có biện pháp để khống chế triệt để nguồn ô nhiễm này

Hoạt động của nhà máy cũng có thể sử dụng dầu F.O khoảng 36.000 lít/ tháng để vận hành lò hơi và sử dụng cho các mục đích cấp nhiệt khác Các tác nhân gây ô nhiễm môi trường không khí chủ yếu là do các sản phẩm cháy của loại nhiên liệu dầu đốt nói trên Trong các loại dầu này, ngoài thành phần chính là các hydrocacbon (CxHy), còn có các hợp chất của oxy, lưu huỳnh và nitơ Khi đốt cháy, loại dầu này có phát sinh các sản phẩm cháy chủ yếu là hơi nước, muội khói và một lượng nhỏ các khí CxHy, NOx, SOx, Aldehyde, trong đó các tác nhân cần kiểm soát là SO2 và NO2 (các chất chỉ thị ô nhiễm đốt dầu) Các loại khí thải này đều

có khả năng gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khoẻ cộng đồng, công trình và động thực vật, còn mức độ tác động của chúng đến môi trường thì lại phụ thuộc nhiều vào nồng độ

và tải lượng của chúng được thải vào khí quyển, cũng như phụ thuộc vào các điều kiện vi khí hậu tại khu vực đang xét (tốc độ gió, nhiệt độ, chế độ mưa v.v )

b Ô nhiễm khí do bụi sinh ra từ việc bốc dỡ vận chuyển sản phẩm, nguyên

vật liệu:

Quá trình bốc dỡ nguyên vật liệu từ trên xe, nhà kho , phương tiện vận chuyển nguyên vật liệu có phát sinh bụi và khí thải Thành phần khí thải chủ yếu là COx, NOx, SOx, Cacbuahydro, bụi Nguồn ô nhiễm này rải rác

2.3.2 Ô nhiễm do nước thải:

Nguồn phát sinh nước thải khi dự án đi vào hoạt động gồm nước mưa, nước thải sinh hoạt và nước thải sản xuất

2.3.2.1 Nước mưa chảy tràn:

Bản thân nước mưa không gây ô nhiễm môi trường Tuy nhiên các chất bẩn rơi vãi trên

bề mặt khuôn viên nhà máy có thể bị lôi cuốn vào nước mưa Do đó cần có các giải pháp quản

lý vệ sinh định kỳ sân bãi trong khuôn viên nhà máy

Khi nhà máy được xây dựng lên, mái nhà và sân bãi được trải nhựa sẽ làm mất khả năng thấm nước tự nhiên của đất, do đó, nước mưa chảy tràn tại khu vực hoạt động của Công ty sẽ cuốn theo các chất cặn bã và đất cát xuống đường thoát nước, nếu không có biện pháp tiêu thoát tốt, sẽ gây nên tình trạng ứ đọng nước mưa, tạo ảnh hưởng xấu đến môi trường

Tổng diện tích khu vực dự án là 60.900 m2 Tính toán lượng nước mưa dựa trên cơ sở lượng mưa trung bình hàng năm lớn nhất là:

- Lượng mưa bình quân trong năm = 60.900 m2 x 1.695 mm/năm = 103.225