khoa học môi trường Đánh giá hiện trạng công tác quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản-huyện Lạc Sơn-tỉnh Hoà Bình

Trước tình hình cấp thiết nói trên và nhằm đánh giá về công tác quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản huyện Lạc Sơn, qua đó để đề xuất một số giải pháp phù hợp để góp phầ

bị suy giảm về chất lượng cuộc sống của con người, cụ thể đó là ô nhiễm về môi trường đất, nước, không khí, và tình trạng tài nguyên thiên nhiên ngày càng trở nên cạn kiệt, và hàng loạt các vẫn đề về môi trường khác cần được quan tâm sâu sắc và kịp thời giải quyết một cách nghiêm túc và triệt để nhất

Thị trấn Vụ Bản là trung tâm chính trị - kinh tế - xã hội văn hóa của huyện Lạc Sơn, là một huyện miền núi vùng cao của tỉnh Hoà Bình, đây là nơi tập trung trên 4000 dân cư cùng chung sống trên địa bàn, với chợ Vụ Bản

là đầu mối lưu thông các loại hàng hoá như nông sản, thực phẩm trên địa bàn huyện, nên công tác bảo vệ và vệ sinh môi trường ở đây lại là một vẫn đề cần được quan tâm hàng đầu Thực tế cho thấy lượng rác thải sinh hoạt ngày một tăng và có ở khắp mọi nơi trên địa bàn thị trấn Đó là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí Bên cạnh đó vẫn

đề quản lý môi trường ở các cấp, các nghành vẫn còn bộc lộ nhiều yếu kém và bất cập, Các văn bản luật không đồng nhất, chưa đi sau vào thực tiễn, đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về môi trường chưa được đào tạo một cách toàn diện, chủ yếu làm kiêm nhiệm và người dân còn thiếu hiểu biết về môi trường nên ý thức bảo vệ môi trường còn chưa cao Do đó công tác quản

lý rác thải là vẫn đề cần được quan tâm hơn, trong quá trình phát triển và

nhằm đảm bảo được mục tiêu phát triển về kinh tế, xã hội và môi trường

Trước tình hình cấp thiết nói trên và nhằm đánh giá về công tác quản lý, xử lý

rác thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản huyện Lạc Sơn, qua đó để đề xuất một số

giải pháp phù hợp để góp phần bảo vệ môi trường của huyện Tôi được sự

đồng ý của ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa Tài Nguyên &

Môi Trường - Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, đồng thời dưới sự

hướng dẫn trực tiếp của ThS Trương Thành Nam nên tôi tiến hành nghiên cứu

đề tài: “Đánh giá hiện trạng công tác quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt tại

thị trấn Vụ Bản - huyện Lạc Sơn - tỉnh Hoà Bình”

1.2 Mục tiêu của đề tài

Trước sức ép ngày càng gia tăng về khối lượng chất thải rắn sinh hoạt

hệ thống quản lý còn có nhiều yếu kém trong các khâu thu gom, vận chuyển,

cũng như trong các khâu tổ chức xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thị

trấn, vì vậy đề tài được thực hiện với mục tiêu:

- Đánh giá đúng hiện trạng công tác quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt

trên địa bàn thị trấn

- Từ đó xây dựng các giải pháp về quản lý, thu gom, vận chuyển, xử lý

rác thải sinh hoạt tốt hơn, hợp lý với nền kinh tế của thị trấn nhằm hạn chế ô

nhiễm môi trường và góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý chất thải

rắn sinh hoạt để bảo vệ môi trường và sức khỏe nhân dân

1.3 Yêu cầu của đề tài

- Nắm được cơ sở pháp lý trong quản lý, xử lý ô nhiễm môi trường

- Nắm được luật bảo vệ môi trường, các văn bản quy định của nhà nước

và địa phương về quản lý rác thải sinh hoạt

- Đánh giá đúng thực trạng quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt tại địa bàn

thực hiện đề tài

- Đề xuất các giải pháp về công tác quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt tại địa phương được tốt nhất

1.4 Ý nghĩa của đề tài

- Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học

+ Kết quả đề tài là tài liệu tham khảo và tài liệu cho các nghiên cứu khoa học khác có liên quan đến mảng kiến thức này Đồng thời bổ sung thêm thông tin, số liệu về hiện trạng công tác quản lý rác thải sinh hoạt năm 2011 cho huyện Lạc Sơn

+ Giúp cho sinh viên củng cố hệ thống hoá kiến thức đã học, và áp dụng vào thực tế, và tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận với những nghiên cứu khoa học, nâng cao kiến thức, tích luỹ kinh nghiệm để áp dụng vào thực tế

+ Đánh giá công tác quản lý, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hoà Bình

Qua đó thấy được hiệu quả kinh tế do công tác quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt mang lại, góp phần khẳng định, chứng minh chất thải là tài nguyên quý giá, từ đó nâng cao ý thức của người dân trong việc tái chế tái sử dụng rác thải và bảo vệ lấy môi trường sống của mình

Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở khoa học của đề tài

- Quản lý chất thải là các hoạt động phân loại, thu gom, vận chuyển,

lưu trữ và xử lý nhằm làm giảm và hạn chế các tác động của chất thải tới

môi trường

- Tái chế chất thải rắn: thực chất người ta lấy lại những phần vật chất của sản phẩm hàng hoá cũ và sử dụng các nguyên liệu này để tạo ra sản phẩm mới

- Tái sử dụng chất thải: thực chất có những sản phẩm hoặc nguyên liệu

có quãng đời kéo dài, người ta có thể sử dụng được nhiều lần mà không bị thay đổi hình dạng vật lý, tính chất hoá học( Nguyên Thế Chinh 2003)

- Chôn lấp chất thải rắn hợp vệ sinh: Là hoạt động chôn lấp phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn kỹ thuật về bãi chôn lấp chất thải rắn hợp vệ sinh

- Từ các khu dân cư(một hộ, nhiều hộ ) phần lớn do sinh hoạt

- Từ thương mại (các cửa hàng, chợ )

- Từ các khu trống của thị trấn( bến xe, công viên )

- Từ các khu công nghiệp của thị trấn

- Từ nông nghiệp

Sơ đồ thể hiện nguồn phát sinh rác thải

Hình 2.1 Sơ đồ thể hiện nguồn gốc phát sinh rác thải sinh hoạt

Nhờ việc đánh giá tìm hiểu các nguồn phát sinh ra rác thải, giúp chúng

ta có thể quản lý và thu gom tốt hơn đặc biệt là góp phần cho việc ứng dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật giảm thiểu ảnh hưởng của rác thải đến môi trường không khí, đất, nước

2.1.3 Phân loại chất thải rắn

Hoạt động phân loại chất thải rắn là bước không thể thiếu để sử dụng lại, tái chế, làm nguyên liệu cho sản xuất công nghiệp, làm phân, tạo khí metan… phục vụ cho các hoạt động khác Chính vì vậy, nó tạo tiền đề để giảm thiểu tác động có hại chất thải rắn đến môi trường Phân loại chất thải rắn có thể dựa vào nguồn gốc, trạng thái, tính chất của chất thải và có thể tiến hành

Rác thải rắn

Cơ quan trường học

Chính quyền địa phương

phân loại ngay ở các hộ gia đình, các điểm trung chuyển, các bãi tập trung chất thải

2.1.3.1 Phân loại chất thải theo nguồn gốc phát sinh

- Chất thải sinh hoạt: Phát sinh hàng ngày ở đô thị, làng mạc, khu du lịch, nhà ga, trường học, công viên…

- Chất thải công nghiệp: Phát sinh trong quá trình sản xuất công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ, chế biến nông sản trước và sau thu hoạch…

- Chất thải nông nghiệp: phát sinh trong quá trình trồng trọt và chăn nuôi

- Chất thải thương mại và dịch vụ du lịch: hoạt động thương mại, du lịch

2.1.3.2 Phân loại theo trạng thái chất thải

- Chất thải trạng thái rắn: Bao gồm chất thải sinh hoạt, chất thải nhà máy chế tạo máy, xây dựng (kim loại, da, hóa chất đơn nhựa, thủy tinh, vật liệu xây dựng vv.)

- Chất thải lỏng: Phân bùn bể phốt, nước thải từ nhà máy lọc dầu, rượu bia, nước thải nhà máy sản xuất giấy và vệ sinh công nghiệp…v v

- Chất thải trạng thái khí: Bao gồm khí thải các động cơ đốt trong, máy động lực, giao thông, ô tô, máy kéo, tàu hỏa, nhà máy nhiệt điện, sản xuất vật liệu…

2.1.3.3 Phân loại theo tính chất nguy hại

- Vật phẩm nguy hại sinh ra tại các bệnh viện trong quá trình điều trị người bệnh(các loại vật phẩm gây bệnh thông thường được xử lý ở chế độ nhiệt cao, từ 11500C trở lên, cá biệt có loại vi sinh vất gây bệnh bị tiêu diệt khi nhiệt xử lý lên tới 30000C…)

- Kim loại nặng: Các chất thải sinh ra trong quá trình sản xuất công nghiệp có thành phần As, Pb, Hg, Cd… là mầm mống gây bệnh ung thư cho con người

- Các chất phóng xạ, các phế thải có phóng xạ sinh ra qua quá trình xử

lý giống cây trồng, bảo quản, khai khoáng năng lượng…(PGS Nguyễn Xuân Nguyên và cs, 2004)

2.1.3.4 Phân loại CTR tại các hộ gia đình

- Phân loại chất thải rắn tại các hộ gia đình là bước đầu tiên giúp cho công tác xử lý tiếp theo được thuận lợi hơn ngay tại các gia đình, chung cư các chất thải rắn được phân loại theo đặc điểm lý, hoá hoặc theo kích thước của nó Ví dụ như túi đựng rác thực phẩm, túi đựng giấy, báo cũ, túi đựng vỏ chai, mảnh thuỷ tinh vỡ,…

- Ở các nước phát triển việc phân loại chất thải rắn tại gia đình đã trở thành quy định và mọi gia đình đều tuân thủ

2.1.3.5 Tại trạm trung chuyển rác

- Trong trạm trung chuyển rác công tác phân loại rác được tiến hành, tại đây người ta phân loại rác bằng các phương pháp như ly tâm, thổi khí, từ tính

và các thiết bị kèm theo

- Ở các đô thị của nước ta, trạm trung chuyển rác chưa được hình thành

mà đang tồn tại các điểm rác tạm thời là nơi tập trung rác thu gom được từ 1, hoặc 2, 3 đường phố, khu chung cư,… Thời gian lưu giữ của những đống rác này chỉ khoảng 2 - 3 giờ, sau đó nó được chở đến bãi thải của địa phương

2.1.3.6 Phân loại rác tại bãi rác

- Ở các nước phát triển, loại rác thải không còn sử dụng vào mục đích nào khác sẽ được chở đến bãi thải và được chôn lấp cẩn thận Do đó công tác phân loại ít được tiến hành tại đây

- Đối với nước ta, nhặt rác (một hình thức phân loại rác) không chỉ tiến hành tại các bãi rác tập trung của đô thị mà còn được thực hiện tại các điểm

đổ rác nhỏ trong thành phố, thị trấn

- Hàng ngày những người nhặt rác đào bới các đống rác để thu nhặt nhiều loại rác có thể sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau Công việc này thường thực hiện bằng tay và không an toàn về mặt vệ sinh

2.1.4 Ảnh hưởng của chất thải rắn đến sức khỏe cộng đồng và môi trường

2.1.4.1 Ảnh hưởng của chất thải rắn đến sức khỏe cộng đồng

- Việt Nam đang đối mặt với nhiều nguy cơ lây lan bệnh truyền nhiễm, gây dịch bệnh nguy hiểm do môi trường đang bị ô nhiễm

- Ô nhiễm môi trường ở nước ta đã gia tăng tới mức độ nghiêm trọng ảnh hưởng tới sức khoẻ người dân, ngày càng có nhiều người phải nhập viện

về vấn đề sức khoẻ liên quan tới yếu tố môi trường bị ô nhiễm

- Theo đánh giá của các chuyên gia, chất thải rắn đã ảnh hưởng rất lớn đến đời sống hàng ngày và sức khoẻ của cộng đồng sống xung quanh nơi bị ô nhiễm, nghiêm trọng nhất là đối với dân cư sống ở khu vực làng nghề, khu công nghiệp, bãi chôn lấp chất thải và vùng nông thôn ô nhiễm chất thải rắn đến mức báo động

- Đã xuất hiện nhiều bệnh như đau mắt, bệnh đường hô hấp, bệnh ngoài da, tiêu chảy, dịch tả, thương hàn…do chất thải rắn gây ra

- Đội ngũ lao động của các đơn vị làm vệ sinh đô thị phải làm việc trong điều kiện nặng nhọc, ô nhiễm nặng, cụ thể nồng độ bụi vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 1,5 đến 1,9 lần, khí độc vượt tiêu chuẩn cho phép từ 0,5 đến 0,9 lần, các loại vi trùng, siêu vi trùng, nhất là trứng giun, trực tiếp ảnh hưởng đến sức khoẻ của họ

2.1.4.2 Chất thải làm giảm mỹ quan của thị trấn

- Nếu việc thu gom và vận chuyển rác thải không hết sẽ dẫn đến tình trạng tồn đọng chất thải trong các đô thị, làm mất mỹ quan, gây cảm giác khó chịu cho người dân sống xung quanh ở đây

- Không thu hồi và tái chế được các thành phần có ích trong chất thải, gây ra sự lãng phí về của cải, vật chất cho xã hội

- Chất thải bị tồn đọng nhiều và không có biện pháp xử lý kịp thời sẽ gây ra ảnh hưởng xấu tới môi trường xung quanh, gây ra mất cảnh quan của

đô thị cũng như môi trường sống của các loài sinh vật sống trong môi trường

đó từ đó có khả năng làm suy giảm các tài nguyên quý hiếm và không thể nào khôi phục lại được, như tuyệt chủng các loại động vật quý, môi trường đất, nước bị ô nhiễm nặng

2.1.4.3 Chất thải rắn làm ô nhiễm môi trường

- Chất thải rắn đổ bừa bãi xuống cống rãnh, ao, hồ, kênh, rạch…làm quá tải thêm hệ thống thoát nước đô thị, là nguồn gây ô nhiễm cho nguồn nước mặt và nước ngầm Khi có mưa lớn sẽ gây ô nhiễm trên diện rộng đối với các đường phố bị ngập

- Trong môi trường khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm, mưa nhiều, chất thải bị thối rữa nhanh là nguyên nhân gây ra mùi khó chịu và dịch bệnh, nhất là chất thải độc hại, chất thải bệnh viện

- Các bãi rác không hợp vệ sinh là các nguồn gây ô nhiễm nặng cho cả đất, nước, không khí

2.2 Cơ sở pháp lý của đề tài

- Hiến pháp 1992 nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

- Căn cứ luật BVMT 2005, ban hành ngày 29/11/2005 có hiệu lực ngày 01/07/2006

- Căn cứ vào các NĐ 21/2008/NĐ – CP ngày 28/02/2008 của chính phủ sửa đổi bổ sung một số điều NĐ 80/2006

- Căn cứ NĐ 81/2006/NĐ – CP ngày 9/8/2006 của chính phủ khi xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT

- Chỉ thị số 23/2005/CT – TTg ngày 21/6/2005 của thủ tướng chính phủvề thu gom và quản lý chất thải rắn đã ghi: “khuyến khích 100% đô thị

thực hiện công tác xã hội, công tác quản lý và xử lý chất thải rắn thông qua cơ chế đặt hàng hay đấu thầu dịch vụ trên cơ sở đảm bảo và an ninh môi trường”

- NĐ 67/2003/NĐ – CP của chính phủ về phí BVMT đối với chất thải

- NĐ 04/2007/NĐ – CP về sửa đổi bổ sung một số điều của nghị định

- Nghị định số 59/NĐ – CP ngày 4/2007 của chính phủ về quản lý CTR

- Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT – BKKHCNMT – BXD ngày 18/01/2001 về hướng dẫn các quy định về BVMT đối với việc lựa chọn địa điểm xây dựng và vận hành bãi chôn lấp CTR

- Thông tư số 13/2007/2007/TT – BXD ngày 31/12/2007 của bộ xây dựng hướng dẫn một số điều của nghị định 59/2007/NĐ – CP ngày 09 tháng

04 năm 2007 của chính phủ về quản lý CTR

- Quy chế bảo vệ môi trường trên địa bàn thị trấn vụ bản ban hành theo quyết định số 18/2007/QĐ – UBND ngày 02/10/2007 của UBND huyện Lạc Sơn

- TCVN 6696 – 2000 Chất thải rắn – Bãi chôn lấp hợp vệ sinh – Yêu cầu chung về bảo vệ môi trường

2.3 Tình hình quản lý, xử lý chất thải sinh hoạt trên thế giới và Việt Nam

2.3.1 Tình hình quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt trên thế giới

2.3.1.1 Tình hình phát sinh rác thải sinh hoạt trên thế giới

Tình hình chung trên thế giới:

Ước tính hàng năm lượng chất thải được thu gom trên thế giới từ 2.5 đến 4 tỷ tấn (ngoại trừ các lĩnh vực xây dựng và tháo dỡ, khai thác mỏ và

nông nghiệp) Năm 2004, tổng lượng chất thải đô thị được thu gom trên toàn thế giới ước tính là 1.2 tỷ tấn Con số này thực tế chỉ gồm các nước OECD các khu đô thị mới nổi và các nước đang phát triển

Bảng 2.1 Thu gom chất thải rắn đô thị trên toàn thế giới

năm 2004 (triệu tấn)

Các nước thuộc tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế OECD 620

Cộng đồng các quốc gia độc lập( trừ các nước ở biển ban tích) 65

Nếu các số liệu trên đổi thành đơn vị tấn chất thải rắn được thu gom

mỗi năm trên đầu người, thì tại các khu đô thị ở các nước như Hoa Kỳ, có đến hơn 700kg chất thải và gần 150 kg ở Ấn Độ Tỷ lệ phát sinh chất thải đô thị cao đó là Hoa Kỳ tiếp sau là Tây Âu và Ôxtrâylia( 600 – 700kg/người), sau

đó đến Nhật Bản, Hàn Quốc và Đông Âu (300 – 400kg/người)

2.3.1.2 Tình hình quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt trên thế giới

trung tâm phân loại rác Ở đây rác được phân loại ra những thành phần cháy được và thành phần khồng cháy được Những chất chất cháy được thì chuyển tới các nhà máy đốt rác còn những chất thải mà không cháy được thì chuyển tới khu chôn lấp, trong quá trình đưa tới thì ta phải có một công đoạn là đưa rác lên các loại phương tiện vận chuyển rác

Các công đoạn trong hệ thống quản lý rác của Singapo hoạt động hết sức nhịp nhàng và ăn khớp với nhau từ thu gom, phân loại, vận chuyển đến khâu xử lý bằng phương pháp đốt cho đến cuối cùng là chôn lấp Xử lý khí thải từ các lò đốt được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt để tránh sự chuyển dịch ô nhiễm từ dạng rắn sang dạng khí Xây dựng bãi chôn lấp rác trên biển sẽ tiết kiệm được đất đai trong đất liền và mở rộng thêm đất khi đóng bãi Tuy nhiên việc xây dựng những bãi chôn lấp rác như vậy đòi hỏi phải có sự đầu tư ban đầu rất lớn Mặt khác, việc vận hành bãi rác phải tuân theo những qui trình nghiêm ngặt để đảm bảo sự an toàn của công trình và bảo vệ môi trường

* Hồng Kông:

Hồng Kông là một thành phố đông đúc và náo nhiệt với số dân khoảng 6.9 triệu người, là một trong những khu vực có mật độ dân cư lớn nhất thế giới, mỗi ngày thải ra khoảng 7.700 tấn chất thải

Cơ quan bảo vệ môi trường Hồng Kông (EPD) đã phân chất thải thành nhiều loại khác nhau, mỗi loại chất thải đòi hỏi phải có phương pháp xử lý riêng Thách thức đối với Hồng Kông là việc quản lý các loại chất thải đang gia tăng( kể từ năm 1986 tăng 3% mỗi năm) và việc tìm kiếm các bãi đổ chất thải thay thế bãi chôn lấp hiện nay đã quá tải Với sự gia tăng về dân số và kinh tế phát triển, năm 1990, lượng chất thải sinh hoạt tính theo đầu người tăng từ 0.95 lên 1.11 kg/người/ngày trong năm 2002 Với tình trạng này, Hồng Kông sẽ hết nơi chôn lấp chất thải sớm hơn dự tính

Ở Hồng Kông, EPD quản lý các phương tiện thu gom, vận chuyển, xử

lý và tiêu huỷ các loại chất thải Mô hình quản lý chất thải này dựa trên điều kiện môi trường đô thị đặc trưng với khoảng không gian chật hẹp và mật độ dân số cao EPD giám sát việc xây dựng trung tâm xử lý chất thẩi hoá học, 3 bãi chôn lấp chiến lược và mạng lưới các trạm trung chuyển chất thải

Hồng Kông cũng đang từng bước loại bỏ các bãi chôn lấp cũ, không hợp lý về mặt môi trường cải tạo chúng thành những nơi an toàn, mở rộng thêm các khu vui chơi, giải trí như sân vận động và sân gôn Các trạm trung chuyển chất thải là những điểm tập trung thu gom vận chuyển chất thải các bãi chôn lấp chất thải từ những xe thu gom nhỏ được nén chặt và chuyển sang các công – ten – nơ, sau đó đưa ra bãi chôn lấp ở địa phương bằng loại

xe tải hoặc đưa ra biển bằng các xuồng lớn Hiện nay ở Hồng Kông có 8 trạm trung chuyển chất thải

Nước thải và chất thải từ 8 trạm trung chuyển chất thải đều được kiểm soát Tất cả các dòng thải đáp ứng tiêu chuẩn thải theo biên bản kỹ thuật dự thảo về quy định kiểm soát ô nhiễm nước Lượng chất thải được xác định và các mẫu được gửi đi phân tích ở phòng thí nghiệm

Những thuận lợi trong việc sử dụng các trạm trung chuyển thay cho việc vận chuyển trực tiếp chất thải đến bãi chôn lấp, bao gồm :

- Rút ngắn thời gian, khoảng cách cho những người thu gom chất thải khi các trạm trung chuyển được đặt tại các khu vực đô thị

- Tạo cho người thu gom chất thải tư nhân có nhiều lựa chọn trong việc loại bỏ chất thải

- Môi trường ở các trạm trung chuyển sạch, có lợi cho những người thu gom chất thải, giảm chi phí bảo dưỡng các loại phương tiện

- Giảm khoảng cách kéo xe đẩy, do đó giảm phát thải các chất gây ô nhiễm trong không khí và ít gây tiếng ồn cho môi trường

2.3.2 Tình hình quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt tại Việt Nam

2.3.2.1 Tình hình quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt tại các đô thị, thành phố ở Việt Nam

* Tình hình phát sinh:

Trong 20 năm qua, Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể về phát triển kinh tế - xã hội Từ năm 2005 đến nay, GDP liên tục tăng, bình quân đạt trên 7%/năm Năm 2005, tốc độ này đạt 8,43%, là mức tăng trưởng cao nhất trong vòng 9 năm qua Đến cuối năm 2005, dân số Việt Nam là 83.119.900 người Từ năm 2000 - 2005, dân số Việt Nam tăng 5,48 triệu người, trong đó tỉ lệ dân số thành thị tăng từ 24,18% năm 2000 - 26,97% năm

2005, tương ứng tỉ lệ dân số nông thôn giảm từ 75,82% xuống 73,93% Dự báo đến năm 2010, dân số thành thị lên tới 30,4 triệu người, chiếm 33% dân

số và đến năm 2020 là 46 triệu người, chiếm 45% dân số cả nước Năm 1990, Việt Nam có khoảng 500 đô thị lớn nhỏ Tính đến tháng 6/2007 có tổng cộng

729 đô thị các loại, trong đó có 2 đô thị loại đặc biệt (Hà Nội và TP Hồ Chí Minh), 4 đô thị loại I (thành phố), 13 đô thị loại II (thành phố), 43 đô thị loại III (thành phố), 36 đô thị loại IV (thị xã), 631 đô thị loại V (thị trấn và thị tứ) Trong những năm qua, tốc độ đô thị hóa diễn ra rất nhanh đã trở thành nhân

tố tích cực đối với phát triển kinh tế – xã hội của đất nước Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích về kinh tế - xã hội, đô thị hóa quá nhanh đã tạo ra sức ép

về nhiều mặt, dẫn đến suy giảm chất lượng môi trường và phát triển không bền vững Lượng chất thải rắn phát sinh tại các đô thị và khu công nghiệp ngày càng nhiều với thành phần phức tạp

Lượng chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) tại các đô thị ở nước ta đang có

xu thế phát sinh ngày càng tăng, tính trung bình mỗi năm tăng khoảng 10%

Tỷ lệ tăng cao tập trung ở các đô thị đang có xu hướng mở rộng, phát triển mạnh cả về quy mô lẫn dân số và các khu công nghiệp, như các đô thị tỉnh

Phú Thọ (19,9%), thành phố Phủ Lý (17,3%), Hưng Yên (12,3%), Rạch Giá (12,7%), Cao Lãnh (12,5%) Các đô thị khu vực Tây Nguyên có tỷ lệ phát sinh CTRSH tăng đồng đều hàng năm và với tỷ lệ tăng ít hơn (5,0%)

Tổng lượng phát sinh CTRSH tại các đô thị loại III trở lên và một số đô thị loại IV là các trung tâm văn hóa, xã hội, kinh tế của các tỉnh thành trên cả nước lên đến 6,5 triệu tấn/năm, trong đó CTRSH phát sinh từ các hộ gia đình, nhà hàng, các chợ và kinh doanh là chủ yếu Lượng còn lại từ các công sở, đường phố, các cơ sở y tế Chất thải nguy hại công nghiệp và các nguồn chất thải y tế nguy hại ở các đô thị tuy chiếm tỷ lệ ít nhưng chưa được xử lý triệt

để vẫn còn tình trạng chôn lấp lẫn với CTRSH đô thị

Kết quả điều tra tổng thể năm 2006 - 2007 cho thấy, lượng CTRSH đô thị phát sinh chủ yếu tập trung ở 2 đô thị đặc biệt là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh Tuy chỉ có 2 đô thị nhưng tổng lượng CTRSH phát sinh tới 8.000 tấn/ngày (2.920.000 tấn/năm) chiếm 45,24% tổng lượng CTRSH phát sinh từ tất cả các đô thị ( bảng 2.2)

Tính theo vùng địa lý (hay vùng phát triển kinh tế - xã hội) thì các đô thị vùng Đông Nam bộ có lượng CTRSH phát sinh lớn nhất tới 2.450.245 tấn/năm (chiếm 37,94% tổng lượng phát sinh CTRSH các đô thị loại III trở lên của cả nước), tiếp đến là các đô thị vùng Đồng bằng sông Hồng có lượng phát sinh CTRSH đô thị là 1.622.060 tấn/năm (chiếm 25,12%) Các đô thị khu vực miền núi Tây Bắc bộ có lượng phát sinh CTRSH đô thị thấp nhất chỉ

có 69.350 tấn/năm (chiếm 1,07% ), tiếp đến là các đô thị thuộc các tỉnh vùng Tây Nguyên, tổng lượng phát sinh CTRSH đô thị là 237.350 tấn/năm (chiếm 3,68%) (Hình 2.2) Đô thị có lượng CTRSH phát sinh lớn nhất là TP Hồ Chí Minh (5.500 tấn/ngày), Hà Nội (2.500 tấn/ngày); đô thị có lượng CTRSH phát sinh ít nhất là Bắc Kạn - 12,3 tấn/ngày; Thị xã Gia Nghĩa 12,6 tấn/ngày, Cao

Bằng 20 tấn/ngày; TP Đồng Hới 32,0 tấn/ngày; TP Yên Bái 33,4 tấn/ngày và thị xã Hà Giang 37,1 tấn/ngày

Bảng 2.2 Lượng CTRSH phát sinh ở các đô thị Việt Nam đầu năm 2007

Stt Loại đô

thị

Lượng CTRSH bình quân (kg/người/ngày)

Lượng CTRSH đô thị phát sinh

(Nguồn: Kết quả khảo sát năm 2006, 2007 và báo cáo của các địa phương)

Tỷ lệ phát sinh CTRSH đô thị bình quân trên đầu người tại các đô thị đặc biệt và đô thị loại I tương đối cao (0,84 – 0,96kg/người/ngày); đô thị loại

II và loại III có tỷ lệ phát sinh CTRSH đô thị bình quân trên đầu người là tương đương nhau (0,72 - 0,73 kg/người/ngày); đô thị loại IV có tỷ lệ phát sinh CTRSH đô thị bình quân trên một đầu người đạt khoảng 0,65 kg/người/ngày

Tỷ lệ phát sinh CTRSH tính bình quân lớn nhất tập trung ở các đô thị phát triển du lịch như TP Hạ Long 1,38kg/người/ngày; TP Hội An 1,08kg/người/ngày; TP Đà Lạt 1,06kg/người/ngày; TP Ninh Bình 1,30kg/người/ngày Các đô thị có tỷ lệ phát sinh CTRSH tính bình quân đầu người thấp nhất là TP Đồng Hới (Tỉnh Quảng Bình) chỉ 0,31kg/người/ngày;

Thị xã Gia Nghĩa 0,35kg/người/ngày; Thị xã Kon Tum 0,35kg/người/ngày; Thị xã Cao Bằng 0,38kg/người/ngày Trong khi đó tỷ lệ phát sinh bình quân đầu người tính trung bình cho các đô thị trên phạm vi cả nước là 0,73kg/người/ngày (bảng 2.3)

Bảng 2.3 Lượng CTRSH đô thị theo vùng địa lý Việt Nam đầu năm 2007

Stt Đơn vị hành chính Lượng CTRSH bình

quân (kg/người/ngày)

Lượng CTRSH

đô thị phát sinh Tấn/ngày Tấn/năm

(Nguồn: Kết quả khảo sát năm 2006, 2007 và báo cáo của các địa phương)

Với kết quả điều tra thống kê chưa đầy đủ như trên cho thấy, tổng lượng phát sinh CTRSH tại các đô thị ở nước ta ngày càng gia tăng với tỷ lệ tương đối cao (10%/năm) so với các nước phát triển trên thế giới Tổng lượng phát sinh CTRSH tại các đô thị loại III trở lên và một số đô thị loại IV lên khoảng 6,5 triệu tấn/năm (năm 2004: tổng lượng chất thải sinh hoạt của tất cả các đô thị Việt Nam là 6,4 triệu tấn/năm) Dự báo tổng lượng CTRSH đô thị

đến năm 2010 vào khoảng hơn 12 triệu tấn/năm và đến năm 2020 khoảng gần

22 triệu tấn/năm Để quản lý tốt nguồn chất thải này, đòi hỏi các cơ quan hữu quan cần đặc biệt quan tâm hơn nữa đến các khâu giảm thiểu tại nguồn, tăng cường tái chế, tái sử dụng, đầu tư công nghệ xử lý, tiêu hủy thích hợp góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường do CTRSH gây ra

* Tình hình quản lý:

Việc xử lý chất thải chủ yếu do các công ty môi trường đô thị của các tỉnh/thành phố (URENCO) thực hiện Đây là cơ quan chịu trách nhiệm thu gom và tiêu huỷ chất thải sinh hoạt, bao gồm cả chất thải sinh hoạt gia đình, chất thải văn phòng, đồng thời cũng là cơ quan chịu trách nhiệm xử lý tất cả chất thải công nghiệp và y tế trong hầu hết các trường hợp Về mặt lý thuyết, mặc dù các cơ sở công nghiệp và y tế phải chịu trách nhiệm trong việc xử lý các chất thải do chính cở sở đó thải ra, trong khi chính phủ chỉ đóng vai trò là người xây dựng, thực thi và cưỡng chế thi hành các quy định/văn bản quy phạm pháp luật liên quan, song trên thực tế Việt Nam chưa thực sự triển khai theo mô hình này Chính vì thế, hoạt động các công ty môi trường đô thị liên quan đến việc xử lý chất thải sinh hoạt là do có quá ít thông tin về thực tiễn và kinh nghiệm xử lý các loại chất thải khác

- Bộ Tài Nguyên và Môi Trường chịu trách nhiệm vạch chiến lược cải thiện môi trường chung cho cả nước, tư vấn cho nhà nước để đưa ra các luật, chính sách quản lý môi trường cho quốc gia

- Bộ Xây Dựng hướng dẫn chiến lược quản lý và xây dựng đô thị, quản

lý chất thải

- Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo các uỷ bân nhân dân các quận, huyện, sở tài nguyên và môi trường và sở giao thông công chính thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường đô thị, chấp hành nghiêm

chỉnh chiến lược chung và pháp luật chung trong bảo vệ môi trường của nhà nước thông qua xây dựng các quy tắc, quy chế cụ thể

- URENCO là đơn vị đảm nhân nhiệm vụ xử lý chất thải, bảo vệ môi trường thành phố theo chức trách được sở giao thông công chính thành phố giao nhiệm vụ

* Mô hình quản lý chất thải rắn tại Việt Nam: Cùng với xu thế

chung của thế giới, ở nước ta trong những năm gần đây Chính phủ rất coi trọng việc BVMT và các biện pháp để quản lý CTR Mô hình quản lý CTR tại

Việt Nam từ trước đến nay hầu hết mới chỉ tập trung cho khu vực đô thị

Hình 2.2 Hợp phần chức năng của một hệ thống quản lý chất thải rắn

Nguồn phát sinh và thành phần chất thải

Phân loại, lưu trữ, xử lý chất thải tại nguồn

Thu gom chất thải

Vận chuyển chất thải Phân loại, tái chế

Không thu gom được

Chôn lấp

Làm phân Compost Đốt

Hiện nay, nước ta cũng như một số nước trên thế giới công tác quản lý chất thải rắn ở các đô thị được xây dựng một cách tổng thể theo từng cấp, ngành Quản lý CTR không còn là việc của riêng cấp hay ngành nào mà nó đã mang tính thống nhất từ Trung ương đến địa phương Việc quản lý CTR tại một số đô thị lớn ở Việt Nam được phân cấp và có mối liên quan như sau:

Hình 2.3 Sơ đồ hệ thống quản lý CTR ở một số đô thị lớn ở Việt Nam

(Nguồn: Trần Hiếu Nhuệ và cs, 2001)

Công ty Môi trường đô thị UBND các cấp

dưới

Cư dân và khách vãng

lai (nguồn tạo chất thải

)rắn)

Chất thải rắn

lý

Vận chuyển, tiêu huỷ

Quy tắc, quy chế loại

bỏ chất thải

2.3.2.2 Tình hình quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt tại tỉnh Hòa Bình

Chất lượng môi trường của tỉnh Hòa Bình nhìn chung hiện nay còn tương đối tốt Tuy nhiên, vài năm trở lại đây chất lượng môi trường đã có dấu hiệu bị ô nhiễm cục bộ như:

- Ô nhiễm môi trường do nuôi gia cầm: Cuối năm 2005, tình trạng ô nhiễm môi trường trầm trọng tại trại gà Thủy Xuân Tiên, thuộc Công ty Charoen Pokphand (công ty CP) đã ảnh hưởng đến các hộ dân ở tiểu khu CK2, thị trấn Lương Sơn, và đây là nguồn lây nhiễm virus cúm gia cầm trên địa bàn tỉnh Hoà Bình

Ô nhiễm do rác thải của thành phố Hòa Bình: thực tế từ nhiều năm nay, thành phố Hòa Bình chưa có bãi chôn lấp rác ổn định Hầu hết là các điểm chôn lấp tạm thời, việc chôn lấp và xử lý rác không theo quy định và không hợp vệ sinh, hiện tượng ô nhiễm môi trường không khí và nước chưa được khắc phục Hiện nay, UBND tỉnh Hòa Bình đã cho phép thành phố Hòa Bình

di chuyển bãi chôn lấp rác tới địa điểm mới tại xã Yên Mông với diện tích 17,5 ha, cách thành phố Hòa Bình 15 km Tuy nhiên, do kinh phí còn hạn chế nên mới chỉ thực hiện được giai đoạn I dự án là chôn lấp hợp vệ sinh mà chưa thực hiện giai đoạn 2 là xây dựng nhà máy chế biến rác thành phân vi sinh

- Ô nhiễm do nước thải và chất thải rắn y tế: Tình trạng ô nhiễm do nước thải và chất thải rắn y tế của bệnh viện đa khoa tỉnh là rất lớn Hiện nay, tỉnh đang thực hiện dự án xây dựng mới bệnh viện, khi đó vấn đề môi trường

sẽ mới được giải quyết

Những khó khăn mà tỉnh Hòa Bình gặp phải

- Các cơ sở thuộc Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg trên địa bàn tỉnh Hoà Bình đều gặp khó khăn về vốn cho việc xây dựng hệ thống xử lý ô nhiễm môi trường, kể cả những doanh nghiệp do tỉnh quản lý

- Do chưa có mạng lưới quan trắc và trạm quan trắc môi trường nên việc đánh giá hiện trạng môi trường của tỉnh là rất khó khăn và hoàn toàn bị động, phụ thuộc chính vào các đơn vị tư vấn có chức năng Hiện tại, tỉnh đã lập dự án xây dựng mạng lưới các điểm quan trắc và phân tích môi trường để

đề nghị Bộ và UBND tỉnh xem xét cho hỗ trợ kinh phí xây dựng

- Thiếu kinh phí xây dựng Khu xử lý rác thải thành phố Hòa Bình

Phần 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác quản lý( thu gom, vận chuyển và xử lý) rác thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu về công tác quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản, huyện Lạc Sơn tỉnh Hòa Bình

3.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu

- Địa điểm: Phòng Tài nguyên & Môi trường huyện Lạc Sơn

- Thời gian tiến hành: Đề tài được nghiên cứu từ ngày 15/01/2012 đến 30/04/2012

3.3 Nội dung nghiên cứu

- Điều tra, đánh giá về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thị trấn Vụ

- Điều tra, đánh giá hiện trạng rác thái sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản, huyện Lạc Sơn:

+ Điều tra, đánh giá các nguồn phát sinh và thành phần chất thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản từ hộ gia đình, chợ, trường học, công sở

+ Đánh giá về hiện trạng thu gom, xử lý, vận chuyển rác thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản

+ Nhận thức và ý thức của người dân trong vẫn đề bảo vệ môi trường

và công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải

- Đánh giá việc xử lý rác thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản, huyện Lạc Sơn:

+ Điều tra, đánh giá về công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản

+ Điều tra đánh giá sơ bộ về giá mua một số thành phần của rác thải có thể tái chế và ước tính giá trị kinh tế từ rác thải sinh hoạt tại thị trấn Vụ Bản

- Đề xuất một số giải pháp quản lý, xử lý chất thải sinh hoạt tại thị trấn

Vụ Bản, huyện Lạc sơn

3.4 Phương pháp nghiên cứu

3.4.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp

- Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp như: Thu thập các số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, của thị trấn Vụ Bản, huyện Lạc Sơn từ các Phòng Tài nguyên & Môi trường, ủy ban nhân dân thị trấn Vụ Bản

- Thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp tại công ty Quản lý môi trường và xây dựng huyện Lạc Sơn, các sở, phòng, ban ngành khác, từ các phương tiện thông tin…

- Lấy mẫu rác thải sinh hoạt tại những nơi tập trung nhiều rác nhất nhằm thu thập số liệu về:

+ Khối lượng rác thải sinh hoạt/ngày

+ Thành phần rác thải sinh hoạt

+ Tỷ lệ rác được thu gom/ngày

+ Tỷ lệ rác còn tồn dư/ngày

3.4.2 Phương pháp điều tra, phỏng vấn

- Lập phiếu điều tra phỏng vấn

- Phỏng vấn 50 hộ

+ Đối tượng được phỏng vấn( hộ gia đình, cá nhân)

+ Phạm vi phỏng vấn: Thị trấn Vụ Bản huyện Lạc Sơn tỉnh Hòa Bình + Hình thức phỏng vấn: Phỏng vẫn những hộ gia đình ở thị trấn Vụ Bản, các cá nhân sinh sống tại thị trấn Vụ Bản

+ Phỏng vấn trực tiếp: Các hộ gia đình sống tại thị trấn Vụ Bản

+ Phỏng vấn những công nhân trực tiếp tham gia thu gom rác thải tại khu vực thị trấn Vụ Bản huyện Lạc Sơn

+ Phỏng vấn các cán bộ làm về lĩnh vực môi trường

3.4.3 Phương pháp tham khảo ý kiến chuyên gia

Là phương pháp tham vấn ý kiến của các nhà khoa học nhà nghiên cứu

và giáo dục, quản lý về vẫn đề môi trường nói chung QL CTR nói riêng

3.4.4 Phương pháp điều tra khảo sát thực địa kết hợp với phỏng vấn

Phương pháp này là kết hợp khảo sát tại thực địa và kết hợp với phỏng vấn để có những hiểu biết và đánh giá chính xác hơn về tình hình thu gom xử

lý rác thải sinh hoạt tại thị trấn từ đó có các giải pháp tốt hơn trong xử lý và phòng ngừa ô nhiễm môi trường

3.4.5 Phương pháp phân tích tổng hợp số liệu

- Tổng hợp bằng các phần mềm tin học thông dụng, word.excel

- Đối chiếu, so sánh với các quy định của pháp luật về môi trường

Phần 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

4.1.Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Vụ Bản

4.1.1 Điều kiện tự nhiên

4.1.1.1 Vị trí địa lý

Huyện Lạc Sơn có tổng diện tích tự nhiên là: 58.218,11ha với 28 xã và một thị trấn, huyện Lạc Sơn là một huyện miền núi thuộc phía Nam của tỉnh Hòa Bình Trong đó thị trấn Vụ Bản là trung tâm của huyện Lạc Sơn có vị trí được xác định như sau:

+ Phía Bắc giáp xã Yên phú

+ Phía Nam giáp Sông Bưởi

+ Phía Đông giáp Sông Bưởi, xã Bình Hẻm

+ Phía Tây giáp xóm Đanh và xã Xuất hoá

- Khu vực gần Sông Bưởi bị ngập lụt đến cao độ +35,0m vào mùa mưa

lũ , đã xảy ra hiện tượng lũ quét với nước lịch sử +35,57m (năm 1984)

4.1.1.3 Khí hậu

Khí hậu ở thị trấn Vụ Bản mang tính lục địa rõ rệt, có nhiệt độ và độ

ẩm cao, nắng nhiều, mưa lớn, có 2 mùa rõ rệt: Mùa hè từ tháng 5 đến tháng

10, trời nắng nóng, mưa nhiều thường có lũ và bão lớn, hướng gió chính là Đông nam Mùa đông từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, thời tiết lạnh khô hanh, thường có mưa phùn và sương mù, hướng gió chính là Bắc Nam

và Tây Nam

+ Nhiệt độ: Nhiệt độ không khí trung bình năm là 26,60C Nhiệt độ tối cao tuyệt đối là 34.60C Nhiệt độ thấp nhất tuyệt đối là 21.80C

+ Lượng mưa: Số ngày mưa trung bình năm là 132 ngày Lượng mưa trung bình năm là 1.846mm Lượng mưa cao nhất ngày là 188mm Lượng mưa tập trung vào các tháng 7, 8, 9 và thường có lũ lớn

+ Giờ nắng: Nắng nhiều nhất vào các tháng là 5, 6, 7, 8 Tổng số giờ nắng trong năm là: 1.978h

4.1.1.4 Các loại tài nguyên

+ Địa chất thuỷ văn: Mực nước ngầm ở độ sâu 20 – 30m trữ lượng thấp

về mùa khô, các giếng đào cạn kiệt không có nước Nguồn nước mặt duy nhất

là Sông Bưởi, nước dồi dào có thể cung cấp cho 4 mùa

+ Thuỷ văn: Thị trấn Vụ Bản có sông Bưởi chảy qua, theo hướng từ Bắc xuống Nam, là con sông nhỏ, ngắn và dốc, chưa có số liệu thuỷ văn cụ thể nhưng con sông này có hiện tượng gây lũ quét vào năm 1984 với cao độ đỉnh lũ II = +35,57m, với tần xuất P=4%

+ Tài nguyên rừng: Tài nguyên Rừng ở thị trấn Vụ Bản hầu như không

có nhiều chỉ có trồng một diện tích khoảng 30ha ở giáp ranh giới giữa xã Bình Cảng lân cận chủ yếu là câu Bạch Đàn, cây Chàm lá to, và cây Chàm lá nhỏ

+ Tài nguyên nhân văn: Trên địa bàn của thị trấn Vụ Bản có hai dân tộc dân tộc kinh và dân tộc mường trong đó dân tộc mường chiếm 35.23%, dân tộc kinh chiếm 64.77%

Nhìn chung về điều kiện tự nhiên của thị trấn Vụ Bản có rất nhiều thuận lợi cho người dân làm ăn sinh sống như về điều kiện khí hậu có lượng mưa và giờ nắng tương đối tốt, rất tốt cho hoạt động trồng trọt và chăn nuôi gia súc gia cầm, và có vị trí, địa hình rất thuận lợi cho hoạt động giao lưu với các vùng lân cận và ngoài ra còn một số tài nguyên khác cũng góp phần cho

sự phát triển của thị trấn

4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội

4.1.2.1 Dân số

Tổng số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là 758 người =16.2% so với dân

số Tổng số người đã áp dụng các biện pháp tránh thai là 675 người, đạt 89%

Số người chưa áp dụng các biện pháp tránh thai là 83 người chiếm 11.0%

Dân số của thị trấn có xu hướng ngày càng tăng dần về sau, nhất là vào những năm gần đây, cho ta thấy mức độ di chuyển của người dân từ nông

thôn ra thị trấn ngày một tăng, trong khi đó dân số ở các vùng xung quanh không tăng như vài năm trước đây

Bảng 4.1: Dân số thị trấn qua các năm

(nguồn báo cáo năm 2011)

Bảng 4.2 Tình hình Dân số và mật độ dân số của thị trấn so với huyện

Lạc Sơn

(người)

Tỷ lệ dân số (%) Mật độ dân cư (người/km 2 )

Dân tộc ở thị trấn Vụ Bản chủ yếu là dân tộc Kinh và dân tộc Mường, Trong đó Dân tộc Kinh chiếm số lượng cao hơn Nhưng tính cả huyện thì dân tộc Mường chiếm tỷ lệ cao hơn dân tộc Kinh (Mường 37480 chiếm 87.72%, Kinh 5246 chiếm 12.28%) Cho đến năm 2011 dân số của thị trấn đã có sự thay đổi nhưng không đáng kể so với năm 2010

Bảng 4.3: Tỷ lệ cơ cấu dân số( %) trong thị trấn Vụ Bản

kiện thuận lợi cho các khu vực lân cận đến làm ăn cũng như buôn bán phát triển so với các năm trước

Khối doanh nghiệp và kinh doanh

dich vụ

bằng 103% so với năm trước

2.740.350.000đ gấp 5.6 lần so với năm trước

2.961.000.000đ, tăng 80% so với năm 2010

Thu nhập từ lương cán bộ công

4.1.2.3 Cơ sở hạ tầng

+ Giao thông

- Đoạn quốc lộ 12B qua địa bàn và đường nội thị đã được huyện, tỉnh

tổ chức khởi công, song tiến độ quá chậm, khó khăn cho các phương tiện lưu thông trên địa bàn, lý do là chưa có kinh phí cấp

- Đoạn đường từ chợ Nghĩa qua cây đa xóm nghĩa giao nhau với đường phố Thống Nhất lưu lượng phương tiện ngày càng tăng, đường chật hẹp gây khó khăn cho giao lưu trên đoạn đường này Huyện đã có quyết định phê duyệt chủ trương xây dựng mở rộng đường Song do khó khăn về kinh phí nên năm 2011 chưa được thực hiện được

- Thực hiện tháng chiến dịch làm giao thông nông thôn đã có tổ chức nhân dân lao động, nạo vét cỗng rãnh được 1035m3 đất, cát, sỏi – phát quang 3270m2 bờ bụi giải phóng tầm nhìn

+ Thuỷ Lợi: UBND thị trấn đã đôn đốc nhắc nhở các phố xóm hợp tác

xã có kế hoạch tu sửa kênh mương, nạo vét kênh mương, phát quang, kết quả nạo vét mương 383m3, phát dọn 2.650m2 mương, huy động 393 công, trong đợt hạn hán kéo dài các HTX phải huy động kinh phí 28.159.000đ chạy máy bơm nước để chống hạn Đã được huyện hỗ trợ 3.100.000đ Hệ thống thuỷ lợi đảm bảo cho việc tưới tiêu, tuy nhiên vẫn thường có những đoạn mương chưa đảm bảo do chưa được đầu tư xây dựng

+ Nguồn điện: Thị trấn có một trạm biến thế cao áp có công suất 110kv, đặt tại phố Tân Giang của thị trấn, tại trạm này điện được phân bố đi khắp nơi trên địa bàn thị trấn Đáp ứng nhu cầu trong sản xuất kinh doanh, sinh hoạt hàng ngày về sử dụng điện

+ Xây dựng cơ bản: Các trường học trong khu vực thị trấn đã củng cố

cơ sở vật chất và khắc phục hậu quả thiên tai đảm bảo cho việc dạy và học tốt

Uỷ ban nhân dân đã tranh thủ được nguồn kinh phí hỗ trợ của huyện đang đầu

tư sửa chữa, xây dựng mới một số hạng mục công trình như: cải tạo nhà hội trường cũ, xây dựng kè chắn đất ở phía sau uỷ ban, nâng cấp công trình vệ sinh – xây dựng nối thêm gian nhà ăn Uỷ ban – mua sắm nôị thất hội trường trung tâm học tập cộng động tổng giá trị khoảng 500.000.000đ

4.1.2.4 Y tế, giáo dục

- Y tế

Cán bộ y tế luôn đoàn kết và nêu cao tinh thần trách nhiệm của người thầy thuốc, hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn và góp phần vào việc phòng bệnh cho nhân dân

Đã tổ chức khám, chữa bệnh cho 2930 lượt người Thực hiện tốt các chương trình y tế quốc gia, phối hợp cùng y tế dự phòng của huyện, của tỉnh

tổ chức khám và tư vấn cho 859 lượt phụ nữ, học sinh

+ Hỗ trợ về kế hoạch hoá gia đình 428 trường hợp

+ Cân trẻ phát hiện suy dĩnh dưỡng cho lứa tuổi dưới 5 tuổi trở xuống cho 345 cháu, trong đó phát hiện 39 cháu suy dinh dưỡng, tỷ lệ 11.0%, so với năm 2010 giảm 3%( mức thấp nhất)

+ Khám và phát hiện bệnh bướu cổ, bệnh phong, sốt rét, mù loà, tai nạn thương tích đều được khám điều trị và tư vẫn kịp thời

+ Hoàn thành nhiệm vụ khám và cấp thuốc bảo hiểm y tế được phân cấp và dịch vụ thuốc chữa bệnh cho nhân dân

+ Công tác phòng chống HIV

- Giáo dục: Kết thúc năm học 2010 – 2011 với tổng số học sinh, sinh viên là 1211 em, bằng 26% so với dân số, trong đó: học sinh phổ thông các cấp là 1011 em, sinh viên các trường cao đẳng, đại học và trung cấp dạy nghề

là 200 em Tỷ lệ học sinh phổ thông lên lớp là 99,4% Tỷ lệ lên cấp đạt 100% Học sinh đạt loại giỏi các cấp là 546 em, chiếm 54% tổng số học sinh