Báo cáo tốt nghiệp Điều tra tình hình bệnh vàng lá thối rễ và kiểm chứng tác nhân gây bệnh vàng lá thối rễ chanh Volka (Citrus volkarmeriana)

ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của chanh Volka ➢Bố trí theo kiểu hoàn toàn ngẫu nhiên đơn yếu tố ➢Với 5 nghiệm thức, mỗi nghiệm thức lập lại 10 lần.. ảnh hưởng đến sự sinh tr

SVTH: Đỗ Thị NhạnLớp: DH07BVB

GVHD: TS Từ Thị Mỹ Thuận

ThS Đặng Thùy Linh

ĐIỀU TRA TÌNH HÌNH BỆNH VÀNG LÁ THỐI RỄ VÀ KIỂM CHỨNG TÁC NHÂN

GÂY BỆNH VÀNG LÁ THỐI RỄ

CHANH VOLKA (Citrus volkarmeriana)

1 Giới thiệu

2 Vật liệu và phương pháp nghiên cứu

3 Kết quả nghiên cứu

4 Kết luận và đề nghị

➢Hiện nay, bệnh VLTR là một bệnh phổ biến trên các vườn cây có múi ở các tỉnh ĐBSCL

➢Tác nhân gây VLTR:

✓Fusarium solani gây VLTR trên cam mật và quýt

tiều (Phạm Văn Kim, 1997)

✓Fusarium, Phytophthora và Pythium cùng sự hiện diện của các loại tuyến trùng Pratylenchus cofeae, Tylenchulus semipenetrans, Meloidogyne sp… gây

VLTR quýt tiều ở Lai Vung (Lê Thị Thu Hồng và

Vì vậy, đề tài “Điều tra tình hình bệnh vàng lá thối

rễ và kiểm chứng tác nhân gây bệnh vàng lá thối rễ

chanh Volka (Citrus volkarmeriana)” được thực hiện.

➢Đề tài được tiến hành nhằm cung cấp cơ sở khoahọc cho các nghiên cứu tiếp theo về biện phápphòng trừ bệnh vàng lá thối rễ trên cây có múi.

➢Điều tra tình hình bệnh VLTR trên các vườn cam sành

sử dụng gốc ghép chanh Volka

➢Xác định mật số Pratylenchus spp ảnh hưởng đến sự

sinh trưởng và phát triển của chanh Volka

➢Đánh giá ảnh hưởng của 2 dòng nấm Fusarium sp và Phytophthora sp đến sự biểu hiện triệu chứng VLTR

chanh Volka

➢Đánh giá ảnh hưởng tương tác giữa Pratylenchus spp., Fusarium sp và Phytophthora sp đến sự biểu hiện triệu

chứng VLTR chanh Volka

✓Chanh Volka: giống sạch bệnh được mua ở trại giốngHòa Hưng (trực thuộc trung tâm giống Nông NghiệpTiền Giang – xã Hòa Hưng – Cái Bè – Tiền Giang).

✓ Tuyến trùng Pratylenchus spp., nấm Fusarium sp., Phytophthora sp.

✓ Các vật dụng khác cần thiết cho thí nghiệm: rây lọc

& đĩa đếm tuyến trùng, môi trường WA, PDA, V8, túinylon, dao, kéo…

02/2011 - 06/2011 tại Bộ Môn BVTV – VCAQMN

Hình 2.1: Tuyến trùng Pratylenchus spp.

A: Đĩa nguồn Fusarium sp B: Bào tử Fusarium sp.

Hình 2.2: Nấm Fusarium sp.

Hình 2.3: Phytophthora sp.

• Phương pháp điều tra bệnh VLTR, thu mẫu và

trích lọc tuyến trùng Pratylenchus spp.

• Phương pháp điều tra

• Điều tra theo phiếu soạn sẵn: 20 vườn (6 vườn ở xã MỹLương, 14 vườn ở Mỹ Lợi A, Cái Bè – Tiền Giang), cácvườn có diện tích >= 2000 m2 & >= 3 năm tuổi

❖ Phương pháp thu mẫu đất và rễ

➢Mỗi vườn thu số mẫu tùy theo diện tích: 40 – 50mẫu/ha

➢Chọn cây theo đường zig – zag

➢Mỗi cây thu đất & rễ ở vùng rễ tơ sâu cách mặt đất 12

-15 cm, ở 4 hướng của cây trộn đều thành 1 mẫu

➢Phương pháp trích lọc tuyến trùng từ rễ và đất

Kỹ thuật rây lọc tuyến trùng của Cobb và phễu lọc

Thí nghiệm 1: Xác định mật số của tuyến trùng

Pratylenchus spp ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và

phát triển của chanh Volka

➢Bố trí theo kiểu hoàn toàn ngẫu nhiên đơn yếu tố

➢Với 5 nghiệm thức, mỗi nghiệm thức lập lại 10 lần

➢ Mỗi lần lập lại là một chậu trồng một cây chanhVolka

Bảng 2.1: Các nghiệm thức trong thí nghiệm xác định mật

số của tuyến trùng Pratylenchus spp ảnh hưởng đến sự

sinh trưởng và phát triển của chanh Volka

Nghiệm thức Mật số Pratylenchus spp. Đơn vị tính

Hình 2.4: Chanh Volka con

sau giâm cành 3 tuần

Hình 2.5: Chanh Volka con

đã được trồng vào chậu

➢Hỗn hợp đất trồng gồm đất:cát (5:1), khử trùng bằng hơi nước nóng.

➢Cây chanh Volka sau giâm cành 3 tuần được trồng vào chậu

đã chuẩn bị

➢Dịch huyền phù tuyến trùng Pratylenchus spp được chủng

vào đất ở 3 vị trí chung quanh gốc chanh Volka.

❖Chỉ tiêu theo dõi

Công thức tính theo Viện Bảo Vệ Thực Vật (1999):

❖Tỷ lệ bệnh (%) = (Tổng số cây bị bệnh/Tổng số cây quan sát) x 100

❖Chỉ tiêu theo dõi (tt)

❖Chỉ tiêu sinh trưởng: chiều dài thân, chiều dài rễ, trọnglượng tươi của thân và rễ

❖Chỉ tiêu tuyến trùng: mật số Pratylenchus spp trong đất,

rễ & hệ số sinh sản (= Pf/Pi)

Pf: Mật số Pratylenchus spp có trong hệ thống rễ và đất trong

chậu tại thời điểm 13 tuần sau chủng.

Pi:Mật số Pratylenchus spp ban đầu được chủng vào cho mỗi

chậu.

Thí nghiệm 2: Đánh giá ảnh hưởng của nấm

Fusarium sp đến sự biểu hiện triệu chứng vàng lá

thối rễ chanh Volka

➢Bố trí theo kiểu hoàn toàn ngẫu nhiên đơn yếu tố

➢Với 4 nghiệm thức, mỗi nghiệm thức lập lại 10 lần

➢ Mỗi lần lập lại là một chậu trồng một cây chanh

Volka

Nghiệm thức Mật số nấm Fusarium sp Đơn vị tính

Bảng 2.2 Các nghiệm thức trong thí nghiệm đánh giá ảnh

hưởng của nấm Fusarium sp đến sự biểu hiện triệu chứng

vàng lá thối rễ chanh Volka

➢Dịch bào tử nấm Fusarium sp được chủng vào đất ở 3

vị trí chung quanh gốc chanh Volka

➢Chỉ tiêu theo dõi

➢Tỷ lệ bệnh (%) biểu hiện trên lá hoặc rễ; chỉ số rễ thối(%); chiều dài thân, rễ, trọng lượng tươi của thân & rễ

Bảng 2.3 Các nghiệm thức sử dụng trong thí nghiệm

đánh giá ảnh hưởng của Phytophthora sp đến sự biểu

hiện triệu chứng vàng lá thối rễ chanh Volka

Thí nghiệm 3: Đánh giá ảnh hưởng của Phytophthora

sp đến sự biểu hiện triệu chứng vàng lá thối rễ chanh Volka

Thí nghiệm 4: Đánh giá ảnh hưởng tương tác giữa

Pratylenchus spp và Fusarium sp., Phytophthora sp.

đến sự biểu hiện triệu chứng vàng lá thối rễ chanh Volka

➢Bố trí theo kiểu hoàn toàn ngẫu nhiên đơn yếu tố

➢Với 8 nghiệm thức, mỗi nghiệm thức lập lại 10 lần

➢ Mỗi lần lập lại là một chậu trồng một cây chanh

Volka

Bảng 2.4 Các nghiệm thức trong thí nghiệm đánh giá ảnh

hưởng tương tác giữa tuyến trùng Pratylenchus spp và nấm Fusarium sp., Phytophthora sp.

Nghiệm thức Pratylenchus spp Fusarium sp Phytophthora sp.

➢Chủng Pratylenchus spp (Pra): chủng với mật số (70

con/chậu)

➢ Chủng nấm:

✓Fusarium sp (Fus): mật số 9,5 x 106 bào tử/chậu

✓Phytophthora sp (Phy): mật số 4,8 x 103 túi bàotử/chậu

➢Số lần chủng là 1

❖Chỉ tiêu theo dõi : tỉ lệ bệnh (%) biểu hiện trên lá và rễ,

chỉ số rễ thối (%), chiều dài thân, rễ, trọng lượng thân,

rễ, mật số Pratylenchus spp trong đất và rễ

❖Phương pháp nhuộm rễ: xem tuyến trùng Pratylenchus

spp (theo Bybd và ctv, 1983)

• Phương pháp xử lý số liệu

Số liệu được xử lý thống kê ANOVA - 1 và trắc nghiệmDuncan sử dụng phần mềm MSTATC

Tình hình bệnh vàng lá thối rễ và mật số tuyến trùng trên các vườn cam sành sử dụng gốc ghép chanh Volka

Bảng 3.1: Kết quả điều tra tình hình bệnh vàng lá thối rễ trên các

vườn cam sành sử dụng gốc ghép chanh Volka tại Cái Bè - Tiền Giang

vườn

Diện tích (m 2 )

vườn nhiễm VLTR

Tỉ lệ cây nhiễm VLTR (%)

Tỉ lệ vườn nhiễm

Thí nghiệm 1: Ảnh hưởng của mật số tuyến trùng

Pratylenchus spp đến sự sinh trưởng và phát triển của

chanh Volka

Bảng 3.2: Ảnh hưởng của mật số Pratylenchus spp đến sự sinh trưởng

và phát triển của chanh Volka và các chỉ tiêu theo dõi về tuyến trùng ở

Chiều dài (cm) Trọng lượng

Vàng lá

Thối rễ

Thân Rễ Thân Rễ Rễ

(1g)

Đất (200ml)

Hình 3.5: Tuyến trùng Pratylenchus spp trong vỏ rễ chanh Volka sau nhuộm rễ.

A, B: Tuyến trùng Pratylenchus spp bắt màu hồng

Thí nghiệm 2: Ảnh hưởng của nấm Fusarium sp đến

sự sinh trưởng và phát triển của chanh Volka

Hình 3.6: Tán lá chanh Volka sau 11 tuần chủng nấm Fusarium sp.

ĐC: Đối chứng; IV: chủng 2,8 x 10 7 bào tử/chậu;

Bảng 3.3: Ảnh hưởng của mật số bào tử nấm Fusarium sp đến sự sinh

trưởng và phát triển của chanh Volka ở 11 tuần sau chủng

Trọng lượng (g)

Vàng lá

Thối rễ

Hình 3.7: Hệ thống rễ chanh Volka sau 11 tuần chủng nấm Fusarium sp so với đối

chứng ĐC: Đối chứng; I: chủng 2,8 x 10 7 bào tử/chậu;

Hình 3.8: Hệ thống rễ chanh Volka sau 11 tuần chủng nấm Fusarium sp.

I: chủng 2,8 x 10 7 bào tử/chậu; II: chủng 9 x 10 7 bào tử/chậu III: chủng 23 x 10 7 bào tử/chậu

Thí nghiệm 3: Ảnh hưởng của Phytophthora sp đến

sự sinh trưởng và phát triển của chanh Volka

Nghiệm thức

(túi bào tử/chậu)

rễ thối (%)

Chiều dài (cm) Trọng lượng (g)

Bảng 3.4: Ảnh hưởng của mật số bào tử Phytophthora sp đến sự sinh

trưởng và phát triển của chanh Volka ở 11 tuần sau chủng

Ghi chú: Trong cùng một cột các giá trị trung bình có kí tự theo sau giống nhau thì khác biệt không có ý nghĩa về mặt thống kê

Hình 3.11: Hệ thống rễ chanh Volka sau 11 tuần chủng Phytophthora sp

I: chủng 12 x 103 túi bào tử/chậu; II: chủng 30 x 103 túi bào tử/chậu; III: chủng 90 x 103 túi bào tử/chậu

Thí nghiệm 4: Ảnh hưởng tương tác giữa tuyến trùng

Pratylenchus spp và nấm Fusarium sp., Phytophthora sp.

đến sự biểu hiện triệu chứng vàng lá thối rễ chanh Volka

Hình 3.12: Tán lá chanh Volka sau 9 tuần chủng tuyến trùng Pratylenchus spp

và nấm Fusarium sp., Phytophthora sp.

ĐC: Đối chứng NTI: chủng Fus; NTII: chủng Phy, NTIII: chủng Fus + Phy; NTIV: chủng Pra;

Bảng 3.5: Ảnh hưởng tương tác giữa Pratylenchus spp và Fusarium sp.,

Phytophthora sp đến bệnh vàng lá thối rễ, chỉ số rễ thối của chanh Volka và mật số tuyến trùng Pratylenchus spp ở 9 tuần sau chủng

Nghiệm thức Tỉ lệ chiều dài giảm (%) Tỉ lệ trọng lượng giảm (%)

Bảng 3.6: Ảnh hưởng tương tác giữa Pratylenchus spp và nấm Fusarium sp.,

Phytophthora sp đến sinh trưởng và phát triển của chanh Volka ở 9 tuần sau

chủng

Hình 3.13: Hệ thống rễ chanh Volka của các nghiệm thức chủng Pratylenchus spp

✓Bệnh vàng lá thối rễ rất phổ biến trên tất cả các vườn điều tra

ở 2 xã Mỹ Lương và Mỹ Lợi A (Cái Bè - Tiền Giang), với tỷ

lệ vườn nhiễm VLTR là 100% và số cây nhiễm VLTR trong vườn ở 2 xã (61%, 48%).

✓Tuyến trùng Pratylenchus spp có liên quan đến bệnh VLTR

của các vườn cam sành sử dụng gốc ghép chanh Volka ở Mỹ

Lương và Mỹ Lợi A với mật số Pratylenchus spp trong 1g rễ

tương ứng là 63 con, 35 con và trong 200 ml đất tương ứng là

❖Trong điều kiện nhà lưới

❖Tuyến trùng Pratylenchus spp đã gây ra triệu chứng

vàng lá thối rễ và chỉ với mật số 10 con/chậu đã làmgiảm chiều dài rễ, trọng lượng rễ của chanh Volka

✓Nấm Fusarium sp và Phytophthora sp đều gây ra triệu

chứng bệnh vàng lá thối rễ trên chanh Volka, tất cả cácmức mật số bào tử thí nghiệm của hai nấm đều đã ảnhhưởng đến sinh trưởng và phát triển của chanh Volka

Trong đó, Phytophthora sp tác động đến sinh trưởng và phát triển của chanh Volka mạnh hơn nấm Fusarium sp

✓Chủng đơn hay chủng kết hợp giữa tuyến trùng

Pratylenchus spp và nấm Fusarium sp., Phytophthora

sp đều gây ra triệu chứng vàng lá thối rễ chanh Volka

Chủng đồng thời 3 tác nhân tuyến trùng Pratylenchus spp., nấm Fusarium sp và Phytophthora sp thì bệnh

trầm trọng hơn chủng đơn hay chủng kết hợp 2 tác nhânvới nhau

➢Định danh đến loài tuyến trùng Pratylenchus spp., nấm Fusarium sp và Phytophthora sp gây bệnh vàng lá

thối rễ chanh Volka ở Tiền Giang

➢Nghiên cứu nhanh biện pháp phòng trị hiệu quả 3 tác

nhân (tuyến trùng Pratylenchus spp., nấm Fusarium sp.

và Phytophthora sp.) gây bệnh vàng lá thối rễ cây có

múi

Tuyến trùng Pratylenchus spp (con cái)