TUÂN28

Kiến thức: Giúp học sinh: - Trờn cơ sở nhận thức tiờu chuẩn đầu tiờn và chủ yếu của văn bản nhật dụng là tớnh cập nhật của nội dung văn bản, hệ thống hoỏ được chủ đề của cỏc văn bản nhật

Tuần 28 Ngày soạn: Ngày

giảng

Tiết 132

Tổng kết văn bản nhật dụng

I mục tiêu:

1 Kiến thức: Giúp học sinh:

- Trờn cơ sở nhận thức tiờu chuẩn đầu tiờn và chủ yếu của văn bản nhật dụng là tớnh cập nhật của nội dung văn bản, hệ thống hoỏ được chủ đề của cỏc văn bản

nhật dụng trong chương trỡnh ngữ văn THCS

2 Kỹ năng:

- Nắm được một số đặc điểm cần lưu ý trong cỏch tiếp cận văn bản nhật dụng

3 Thái độ:

- Có ý thức sử dụng trong việc làm bài

II chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Giáo viên: Chuẩn bị bảng phụ Ví dụ, phiếu học tập, bài tập, sách thiết kế bài

giảng Ngữ văn 9 Bài soạn cùng một số tài liệu tham khảo khác

2 Học sinh: Soạn bài, đọc và lập bảng tổng kết theo yêu cầu trong SGK.

III Phơng pháp:

- Phơng pháp: Khái quát hoá sau khi phân tích tổng hợp các ngữ liệu, kiến thức và

liên hệ thực tế, làm bài tập

- Cách thức tổ chức: Vấn đáp, thảo luận nhóm, tổ…

IV tiến trình giờ dạy:

hoạt động của

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Giảng bài mới:

a Dẫn vào bài:

b Các hoạt

động dạy – học: học:

Hoạt động 1: Lập bảng

tổng kết văn bản nhật dụng

tin về

ngày

trỏi

đất

năm

2000.

Tài

Thụng bỏo

Nghị luận kết hợp với hành chớnh

Lời kờu gọi bỡnh thường: "Một ngày khụng dựng bao nilụng"

được truyền đạt bằng một hỡnh thức rất trang trọng: "Thụng tin về ngày trỏi đất năm 2000" Điều đú cựng với sự giải thớch đơn giản và sỏng tỏ về tỏc hại của việc dựng bao nilụng đó gợi cho chỳng ta

Giới thiệu chi tiết, cụ thể, số liệu chớnh xỏc, lập luận chặt chẽ kết hợp với yếu tố biểu cảm nờn tớnh thuyết phục cao

của

Sở

khoa

học

Công

nghệ

Hà

Nội

những việc có thể làm ngày để cải thiện môi trường sống, để bảo vệ trái đất – ngôi nhà chung của chúng ta

Ôn

dịch

thuốc

lá

Xã luận Thuyết

minh kết hợp với nghị luận, biểu cảm

Giống như ôn dịch, nạn nghiện thuốc lá rất dễ lây lan và gây những tổn hại to lớn cho sức khoẻ

và tính mạng con người Song nạn nghiện thuốc là còn nguy hiểm hơn cả ôn dịch: nó gặm nhấm sức khoẻ con người nên không dễ kịp thời nhận biết, nó gây tác hại nhiều mặt đối với cuộc sống gia đình và

xã hội Bởi vậy muốn chống lại

nó, cần phải có quan tâm cao hơn

và biện pháp triệt để hơn là phòng chống ôn dịch

- Số liệu cụ thể, chính xác

- Bằng cách lập luận chặt chẽ, dẫn chứng

cụ thể, cách so sánh bằng nhiều yếu tố biểu cảm nên đầy tính thuyết phục

Bài

toán

dân số

Nghị luận

Nghị luận kết hợp với tự sự, thuyết minh

Đất đai không sinh thêm, con người ngày càng nhiều lên gấp bội

Nếu không hạn chế sự gia tăng dân

số thì con người sẽ tự làm hại chính mình Từ câu chuyện một bài toán cổ về cấp số nhân, tác giả

đã đưa ra con số buộc người đọc phải liên tưởng suy ngẫm về sự gia tăng dân số đáng lo ngại của thế giới – nhất là ở những nước chậm phát triển

Dựa trên cơ sở một bài toán cổ kể về việc kén rể nhà thông thái làm cơ sở cho việc lập luận thêm chặt chẽ Các số liệu cụ thể, chính xác

cách

Hồ

Nghị luận

Nghị luận kết hợp với thuyết

Vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh

là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa

Chọn lọc chi tiết tiêu biểu, sắp xếp mạch lạc, phù hợp, hài hoà

Minh

minh, biểu cảm

văn hoá nhân loại, giữa vĩ đại và giản dị

Ngôn từ sử dụng chuẩn mực, hình ảnh đẹp

đấu

tranh

cho

thế

giới

hoà

bình

Xã luận nghị luận

kết hợp với biểu cảm

Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ toàn thế giới và sự sống trên trái đất Cuộc chạy đua vũ trang vô cùng tốn kém và cướp đi của thế giới những điều kiện để phát triển,

để loại trừ nạn đói, nạn thất học và khắc phục nhiều bệnh tật cho hàng trăm triệu con người, nhất là ở những nước chậm phát triển

Chiến tranh hạt nhân là điều vô cùng phi lý, phản văn minh vì nó tiêu diệt mọi sự sống Vì vậy đấu tranh cho hoà bình, ngăn chặn và xoá nguy cơ chiến tranh hạt nhân

là nhiệm vụ thiết thân và cấp bách của mỗi người, của toàn thê loài người

Bài viết giàu sức thuyết phục bởi lập luận chặt chẽ, tính chính xác cụ thể và nhiệt tình tác giả

Tuyên

bố thế

giới

về sự

sống

còn

bảo vệ

và

phát

triển

trẻ em

Tuyên bố

Nghị luận kết hợp với thuyết minh

Bảo vệ quyền lợi chăm lo đến sự phát triển của trẻ em là trong những vấn đề quan trọng, cấp bách, có ý nghĩa toàn cầu Bản tuyên bố của hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em ngày 30/9/90 đã khẳng định điều ấy và cam kết thực hiện những nhiệm vụ có tính toàn diện vì sự sống còn và phát triển của trẻ em vì tương lai của toàn nhân loại

Bố cục mạch lạc, hợp

lý Các ý trong văn bản có mối quan hệ với nhau

Hoạt động 2: Tìm phương pháp học

văn bản nhật dụng

GV hướng dẫn HS rút ra những bài

học về phương pháp văn bản nhật

III Phương pháp học văn bản nhật dụng:

Văn bản nhật dụng: vận dụng vào thực tiễn

dụng qua hệ thống câu hỏi, gợi ý.

- Muốn học tốt văn bản nhật dụng,

trước hết cần lưu ý đến vấtn đề gì?

- Mối quan hệ giữa văn bản nhật

dụng với các môn học khác như thế

nào? Từ đó có thể rút ra bài học gì?

- Qua đó, có thể rút ra những kết

luận gì về phương pháp học văn

bản nhật dụng?

HS đọc phần Ghi nhớ SGK

4 Cñng cè bµi:

- GV cñng cè l¹i néi dung «n tËp

5 Híng dÉn häc sinh häc ë

nhµ vµ chuÈn bÞ cho b i sau: ài sau:

- Xem lại toàn bộ nội dung bài học, học bài theo nội dung

ghi nhớ

- LËp b¶ng thèng kª

«n tËp ra giÊy, giê sau nép

- Đọc và tìm hiểu nội

dung bài tiếp theo: "LuyÖn nãi nghÞ

luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬".

- Tính cập nhật về nội dung là tiêu chuẩn hàng đầu của văn bản nhật dụng Điều đó đòi hỏi lúc học văn bản nhật dụng nhất thiết phải liên

hệ với thực tiễn cuộc sống

- Hình thức của văn bản nhật dụng rất đa dạng Cần căn cứ vào đặc điểm về hình thức văn bản cụ thể, thể loại và phương thức biểu đạt để phân tích tác phẩm

(bày tỏ quan điểm, cách thức bảo vệ quan điểm, ý kiến ấy)

- Kiến thức của văn bản nhật dụng liên quan đến nhiều môn học (Ví dụ: có thể kết hợp với các môn: Giáo dục công dân, Sinh học )

* Ghi nhớ:

(SGK)

V Rót kinh nghiÖm:

TuÇn 28 Ngµy so¹n: Ngµy

gi¶ng

TiÕt 132

LuyÖn nãi: nghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬

I môc tiªu:

1 KiÕn thøc: Gióp häc sinh:

- Cú kỹ năng trỡnh bầy miệng một cỏch mạch lạc, hấp dẫn những cảm nhận đỏnh giỏ của mỡnh về một đoạn thơ, bài thơ

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng tập phân tích tổng hợp, kỹ năng diễn đạt, trình bày, luyện nói…

3 Thái độ:

- Luyện cỏch lập ý, lập dàn bài và cỏch dẫn dắt vấn đề khi nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

II chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Giáo viên: Một số bài văn mẫu.

2 Học sinh: Chuẩn bị phần chuẩn bị ở nhà theo yêu cầu SGK.

III phơng pháp:

- Học sinh lên bảng trình bày miệng

IV tiến trình giờ dạy:

1 ổn định l

2 Kiểm tra bài cũ:

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học

sinh

3 Giảng bài mới:

a Dãn vào bài:

b Các hoạt động dạy và học:

Hoạt động 1:chuẩn bị ở

nhà:

Đề bài: Bếp lửa

sưởi ấm một đời - Bàn về bài thơ

"Bếp lửa" của Bằng Việt

HDHS Tỡm hiểu đề:

- Kiểu bài?

- Vấn đề nghị luận?

- Cỏch nghị luận: suy nghĩ; xuất

phỏt từ cảm thụ cỏ nhõn đối với

cỏc bài thơ, khỏi quỏt thành

những thuộc tớnh tinh thần cao

đẹp của con người

Tỡm ý?

- Kiểu bài: nghị luận

về một bài thơ

- Vấn đề nghị luận :Bàn về bài thơ "Bếp lửa" của Bằng Việt

- Cỏch nghị luận: suy nghĩ; xuất phỏt từ cảm thụ cỏ nhõn đối với cỏc bài thơ, khỏi quỏt thành những thuộc tớnh tinh thần cao đẹp của con người

- Tỡnh yờu quờ hương núi chung trong cỏc bài thơ đó học, đó đọc

I chuẩn bị ở nhà:

Đề bài: Bếp

lửa sưởi ấm một đời - Bàn về bài thơ "Bếp lửa" của Bằng Việt

1 Tỡm hiểu đề:

- Kiểu bài: nghị luận

về một bài thơ

- Vấn đề nghị luận

- Cỏch nghị luận: suy nghĩ; xuất phỏt từ cảm thụ cỏ nhõn đối với cỏc bài thơ, khỏi quỏt thành những thuộc tớnh tinh thần cao đẹp của con người

2 Tỡm ý:

- Tỡnh yờu quờ hương núi chung trong cỏc bài thơ

đó học, đó đọc

Lập dàn ý?

Mở bài?

- Giới thiệu nhà thơ Bằng

Việt và bài thơ "Bếp lửa"

Thân bài?

1 Những hồi tưởng về bà và tình

bà cháu?

+ Giải thích nghĩa hai từ "Chờn

vờn, ấp iu"

- Những dòng cảm xúc

hồi tưởng của cháu về bà?

- Tình yêu quê hương với nét riêng trong bài thơ "bếp lửa" của Bằng Việt

- Giới thiệu nhà thơ Bằng Việt

và bài thơ "Bếp lửa"

- Hình ảnh một bếp nửa

ở làng quê Việt Nam thời thơ ấu

Một bếp ……… nắng mưa

- Những dòng cảm xúc hồi tưởng của cháu về bà:

+ Cả một thời thơ ấu bỗng sống lại:

"

Lên bốn……….còn cay"

+ Ấn tượng nhất là mùi khói bếp: vừa tả thực vừa tả hình ảnh tượng trưng

+ Nhớ nhất vẫn là hình ảnh người bà bên bếp lửa

- Bếp lửa lại thức thêm một kỷ niệm tuổi thơ: những kỷ niệm đầy ắp âm thanh, ánh sáng và những tình cảm sâu sắc xung quanh cái bếp lửa quê hương:

"

Tám năm ròng ……… cánh đồng xa"

+ âm điệu tha thiết của

- Tình yêu quê hương với nét riêng trong bài thơ

"bếp lửa" của Bằng Việt

3 Lập dàn ý:

A Mở bài:

- Giới thiệu nhà thơ Bằng Việt và bài thơ "Bếp lửa"

B Thân bài:

1 Những hồi tưởng về bà

và tình bà cháu

- Hình ảnh một bếp nửa ở làng quê Việt Nam thời thơ ấu

Một bếp ………… nắng mưa

+ Giải thích nghĩa hai

từ "Chờn vờn, ấp iu"

- Những dòng cảm xúc hồi tưởng của cháu về bà:

+ Cả một thời thơ ấu bỗng sống lại:

Lên bốn ……… còn cay"

+ Ấn tượng nhất là mùi khói bếp: vừa tả thực vừa tả hình ảnh tượng trưng

+ Nhớ nhất vẫn là hình ảnh người bà bên bếp lửa

- Bếp lửa lại thức thêm một

kỷ niệm tuổi thơ: những kỷ niệm đầy ắp âm thanh, ánh sáng và những tình cảm sâu sắc xung quanh cái bếp lửa quê hương:

"

Tám ……… đồng xa"

2 Những suy ngẫm về bà và

hình ảnh bếp lửa?

3 Niềm thương nhớ của cháu?

Hoạt động 2:luyÖn nãi

trªn líp:

câu thơ còn gợi ra tình cảm vắng vẻ, côi cút, vời vợi nhớ thương của hai bà cháu

=> Bếp lửa đánh thức

kỷ niệm tuổi thơ, ở đó lung linh hình ảnh người bà và có cả hình ảnh quê hương

- Từ những kỷ niệm hồi tưởng

về tuổi thơ và bà, người cháu suy ngẫm về cuộc đời và lẽ sống của bà Hình ảnh luôn gắn liền với hình ảnh bếp lửa, ngọn lửa

- Đứa cháu năm xưa giờ đã trưởng thành

"Giờ cháu đã đi xa có

ngọn khói trăm tàu

Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả

… Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?"

Điệp từ "trăm" mở ra

một thế giới rộng lớn với những điều mới mẻ

Häc sinh lªn b¶ng tr×nh bµy miÖng

+ âm điệu tha thiết của câu thơ còn gợi ra tình cảm vắng vẻ, côi cút, vời vợi nhớ thương của hai bà cháu

=> Bếp lửa đánh thức kỷ niệm tuổi thơ, ở đó lung linh hình ảnh người bà và có cả hình ảnh quê hương

2 Những suy ngẫm về bà

và hình ảnh bếp lửa:

- Từ những kỷ niệm hồi tưởng về tuổi thơ và bà, người cháu suy ngẫm về cuộc đời và lẽ sống của bà

+ Phân tích điệp từ nhóm trong câu thơ

- Hình ảnh bà luôn gắn với hình ảnh bếp lửa

3 Niềm thương nhớ của cháu:

Đứa cháu năm xưa giờ đã trưởng thành

"Giờ cháu đã

đi xa có ngọn khói trăm tàu

Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả

… Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?"

Điệp từ "trăm" mở ra

một thế giới rộng lớn với những điều mới mẻ

ii luyÖn nãi trªn líp:

4 Củng cố bài:

- Giáo viên nhấn mạnh lại vai trò, của tiết luyện

nói, rèn khả năng diễn đạt cho học

sinh

- Đánh giá sự chuẩn bị bài ở nhà và phần luyện

nói trên lớp của học sinh

5 Hớng dẫn học sinh học

bài ở nhà và chuẩn bị cho bài

sau:

- Xem lại toàn bộ nội dung kiến thức bài học

- Đọc và tìm hiểu

nội dung bài tiếp theo: "Chơng

trình dịa phơng phần Tập làm

văn".

V Rút kinh nghiệm

Tuần 28 Ngày soạn: Ngày giảng

Tiờt 134-135

viết bài tập làm văn số 7 nghị luận văn học

I mục tiêu:

1 Kiến thức: Giúp học sinh:

- Nắm chắc yêu cầu nội dung, hình thức của một bài văn nghị luận văn học

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng tập phân tích tổng hợp, kỹ năng diễn đạt, trình bày, chữ viết…

3 Thái độ:

- Học sinh biết bày tỏ thái độ, đánh giá cảm nhận của bản thân về tác phẩm văn học

- Trung thực, tự giác, độc lập

- Bồi dỡng kiến thức bộ môn

II chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Giáo viên: Đề bài, dàn ý chi tiết, đáp án, biểu điểm.

2 Học sinh: Vở viết văn.

III phơng pháp:

- Học sinh viết bài độc lập, trung thực

IV tiến trình giờ dạy:

1 ổn định lớp:

- Kiểm tra sỹ số:

9A:

9B:

2 Giảng bài mới:

Hoạt động 1 :Đề bài:

Cảm nhận và suy nghĩ của em về tình cảm

cha con trong bài "Nói với

con" (Y Phơng).

Hoạt động2 :Yêu cầu:

- Nội dung ?

- Bài viết có bố cục ba

phần: MB, TB, KB?

Hoạt động 3 C biểu

điểm:

1 Điểm 8 – học:

- Học sinh cảm nhận và suy nghĩ của bản thân về tình cảm cha con trong bài "Nói với con" của nhà thơ dân tộc Tày (Y Phơng)

- Bài viết cần vận dụng yêu cầu,

đặc điểm của một bài văn nghị luận về một bài thơ,

đoạn thơ Thể hiện sự nhận xét, đánh giá về nội dung

và nghệ thuật của bài thơ

- Bài viết có bố cục ba phần: MB,

TB, KB

A Đề bài:

Cảm nhận và suy nghĩ của em về tình cảm cha con trong bài "Nói với con" (Y Phơng).

B Yêu cầu:

1 Nội dung:

- Học sinh cảm nhận và suy nghĩ của bản thân về tình cảm cha con trong bài "Nói với con" của nhà thơ dân tộc Tày (Y Phơng)

- Bài viết cần vận dụng yêu cầu,

đặc điểm của một bài văn nghị luận về một bài thơ,

đoạn thơ Thể hiện sự nhận xét, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của bài thơ

- Bài viết có bố cục ba phần: MB,

TB, KB

- Làm

đúng kiểu bài, bài làm đủ ý, diễn đạt mạch lạc

- Liên

hệ thực tế tốt

- Chữ viết sạch đẹp, trình bày khoa học, bố cục 3 phần

- Sai không quá 3 lỗi chính tả

2 Điểm 5 – học:

6 – học: 7:

- Làm

đúng kiểu bài, bài làm đủ ý xong cha thực sự sâu sắc,

đôi chỗ diễn đạt còn lủng củng

- Liên

hệ thực tế cha nhiều

- Chữ viết sạch đẹp, trình bày khoa học, bố cục 3 phần

- Sai không quá 5 lỗi chính tả

3 Điểm 3 – học: 4:

- Bài làm còn sơ sài, cẩu thả, bố cục không rõ

- Nội dung không sâu sắc, chữ viết cẩu thả, sai nhiều lỗi chính tả

4 Điểm 1 – học: 2:

- Làm sai kiểu bài, diễn đạt yếu, chữ viết quá xấu, bài biết thiếu nhiềi ý

- ý thức làm bài kém

- Lạc

đề…

4 Củng cố bài:

- Giáo viên thu bài, đếm bài về chấm

- Nhận xét học sinh làm bài, RKN

5 Hớng dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau:

- Xem lại toàn bộ nội dung kiến thức bài học