bai 10 _tiet 38: Hoi huong ngau thu

* Câu 2H ơng âm vô cải mấn mao tồi - Giọng quê vẫn thê, tóc đà khác bao - Giọng quê không đổi s ơng pha mái đầu  Phép tiểu đối làm nổi bật tình cảm gắn bó, son sắt, thuỷ chung của tác

TiÕt 38

NgÉu nhiªn viÕt nh©n buæi míi vÒ quª

(Håi h ¬ng ngÉu th )

H¹ Tri Ch ¬ng

-I - T×m hiÓu chung

1 - Tác giả , tác phẩm

a- Tác giả: Hạ Tri Ch ơng (659-744)

- Quê : Chiết Giang - Trung Quốc

- Đỗ tiến sĩ năm 695 (36 tuổi ), làm quan 50 năm d ới thời Đ ờng Huyền Tông

- Năm 743, ông từ giã kinh đô trở về quê h ơng sau 50 năm xa cách, năm 744 ông mất tại quê nhà

2 - Đọc, tìm hiểu nhan đề

và tình huống độc đáo của bài thơ

+ C©u 3: nhÞp 3/1/2( ë bµi 1) ; nhÞp 2/4 ( ë bµi 2)

+ C©u 4: nhÞp 2/4/2 ( ë bµi 1) ; nhÞp 2/1/3/2 (ë bµi 2)

ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

( Hồi h ơng ngẫu th ) Phiên âm

Thiếu tiểu li gia , lão đại hồi,

H ơng âm vô cải , mấn mao tồi

Nhi đồng t ơng kiến , bất t ơng thức,

Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?

( Hạ Tri Ch ơng)

Dịch nghĩa:

Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về, Giọng quê không đổi , nh ng tóc mai đã đã rụng

Trẻ con gặp mặt ,không quen biết ,

C ời hỏi : Khách ở nơi nào đến ?

hồi : trở về

ngẫu : ngẫu nhiên

th : viết, ghi lại

tồi : hỏng , rơi rụng

Dịch thơ:

Khi đi trẻ, lúc về già Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.

Trẻ con nhìn lạ không chào Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

b - ý nghĩa của từ “Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc ngẫu” nổi tiếng và xuất sắc ở đề :

- Ngẫu : ngẫu nhiên , cờ

c Tình huống độc đáo:

- Viết ngay khi vừa đặt chân lên quê h ơng sau 50 năm xa cách

- Không chủ định viết mà ngẫu nhiên viết

3 - Ph ¬ng thøc biÓu ®at

BiÓu c¶m gi¸n tiÕp (qua miªu t¶ vµ tù sù)

4 ThÓ th¬

ThÊt ng«n tø tuyÖt § êng luËt ( B¶n dÞch : thÓ th¬ lôc b¸t )

II/ T×m hiÓu chi tiÕt

1 Hai câu thơ đầu

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,

H ơng âm vô cải, mấn mao tồi.

(- Khi đi trẻ, lúc về già Giọng quê vẫn thế tóc đà khác bao

- Trẻ đi, già trở lại nhà Giọng quê không đổi , s ơng pha mái đầu )

(?) Xét ph ơng thức biểu đạt thì hai câu đâu thuộc kiểu ph ơng

thức biểu đạt nào trong các ph ơng thức biểu đạt sau đây:

Tự sự Miêu t Biểu cảm Biểu cảm

qua tự sự qua miêu tảBiểu cảm

* Câu 1:

Thiếu tiểu li gia lão đại hồi

(- Khi đi trẻ, lúc về già

- Trẻ đi, già trở lại nhà)

* Câu 2

H ơng âm vô cải mấn mao tồi

(- Giọng quê vẫn thê, tóc đà khác bao

- Giọng quê không đổi s ơng pha mái đầu)

 Phép tiểu đối làm nổi bật tình cảm gắn bó, son sắt, thuỷ chung của tác giả đối với quê nhà.

Sơ kết 1

Hai câu đầu gồm một câu kể và một câu tả nh ng

đều đ ợc đặt trong thế đối lập giữa thời gian và tuổi tác, giữa cái thay đổi và cái không đổi ,nên đã

dễ dàng bộc lộ và khẳng định tấm lòng son sắt, thuỷ chung của Hạ Tri Chuơng đối với nơi chôn rau cắt rốn của mình

2 Hai câu cuối

Nhi đồng t ơng kiến, bất t ơng thức,

Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai ?

( - Trẻ con nhìn lạ không chào

Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

- Gặp nhau mà chẳng biết nhau

Trẻ c òi hỏi: Khách từ đâu đến làng? )“Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc ” nổi tiếng và xuất sắc

 Giọng điệu bi hài thể hiện tâm trạng xót xa và tình yêu quê h ơng sâu

nặng của tác giả

Sơ kết 2:

Hai câu thơ cuối có cái vui, cái buồn, có cái c ời lẫn n ớc mắt, cái rộn rịp với cái ngậm ngùi, cái tàn tạ với cái sinh sôi Tất cả đã thể hiện tài thơ độc đáo, xuất chúng của Hạ Tri Ch ơng trong việc bộc lộ tình yêu quê h ơng sâu sắc

III - Tổng kết

Bài thơ biểu hiện sâu sắc, hóm hỉnh mà ngậm ngùi tình yêu quê h ơng thắm thiết của một ng ời sống xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân trở về quê cũ.

- Sử dụng phép tiểu đối rất thành công

- Lời thơ thâm trầm, nhẹ nhàng mà sâu

lắng, từ ngữ hàm súc, nói ít, gợi nhiều.

2 Nghệ thuật

1 Nội dung

IV/ LuyÖn tËp ( th¶o luËn nhãm )

về chủ đề và ph ơng thức biểu đạt của hai bài thơ: Tĩnh dạ

tứ và Hồi h ơng ngẫu

th

Căn cứ vào bản dịch nghĩa bài “Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc Hồi h ơng ngẫu th ” nổi tiếng và xuất sắc và những điều đã cảm nhận đ ợc qua việc học bài thơ, hãy so sánh hai bản dịch thơ của Phạm

Câu 3 : rõ đối t ợng ( trẻ con ), nh ng ch a đúng ý

Câu 4 : chỉ có động từ “Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc hỏi” nổi tiếng và xuất sắc mà ch a có động từ “Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc c ời” nổi tiếng và xuất sắc

+ Bài 2 (dịch giả Trần Trọng San )

Câu1 : phép đối ch a thật chỉnh

Câu 2 : dich thoát , dịch có hồn

Câu 3: ch a chỉ ra đ ợc đối t ợng (trẻ con)

Câu 4: dịch đủ hai động từ “Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc c ời” nổi tiếng và xuất sắc và “Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc hỏi” nổi tiếng và xuất sắc

So sánh điểm giống nhau và khác nhau về chủ

đề và ph ơng thức biểu đạt của hai bài thơ:

+ Bài “Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc Tĩnh dạ tứ” nổi tiếng và xuất sắc : từ nơi xa nghĩ về quê h ơng

+ Bài “Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc Hồi h ơng ngẫu th ” nổi tiếng và xuất sắc : từ quê h ơng nghĩ về quê h

ơng

- Ph ơng thức biểu cảm :

+ Bài “Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc Tĩnh dạ tứ” nổi tiếng và xuất sắc : biểu cảm trực tiếp

+ Bài “Hồi hương ngẫu thư” nổi tiếng và xuất sắc Hồi h ơng ngẫu th ” nổi tiếng và xuất sắc : biểu cảm gián tiếp

DÆn dß vÒ nhµ:

- Häc thuéc lßng bµi th¬ (c¶ b¶n phiªn ©m, b¶n dÞch nghÜa vµ hai b¶n dÞch th¬)

- N¾m ch¾c gi¸ trÞ néi dung vµ gi¸ trÞ nghÖ thuËt cña bµi th¬.

- ViÕt ®o¹n v¨n ph¸t biÓu c¶m nghÜ vÒ quª h ¬ng.

- ChuÈn bÞ bµi :

+ Tõ tr¸i nghÜa

+ LuyÖn nãi v¨n biÓu c¶m vÒ sù vËt, con ng êi

(PhÇn chuÈn bÞ ë nhµ trong SGK)