LUẬN văn THẠC sĩ NÂNG CAO TRÌNH độ lý LUẬN CHÍNH TRỊ CHO đội NGŨ cán bộ LÃNH đạo, QUẢN lý cấp HUYỆN ở TỈNH CAO BẰNG HIỆN NAY

Công cuộc đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo đã và đang thu được những thành tựu quan trọng, tạo tiền đề vững chắc để đưa đất nước bước sang một thời kỳ phát triển mới thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng cơ sở vật chất và kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Công cuộc đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo đã vàđang thu được những thành tựu quan trọng, tạo tiền đề vững chắc để đưađất nước bước sang một thời kỳ phát triển mới - thời kỳ đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng cơ sở vật chất và kỹ thuật cho chủnghĩa xã hội Trước mắt chúng ta thuận lợi có nhiều, song khó khăn tháchthức cũng còn rất lớn Những biến động lớn về tình hình chính trị, kinh tế,tài chính trên thế giới và khu vực cùng với sự non kém của nền kinh tế đấtnước đã và đang làm nảy sinh nhiều vấn đề mới phức tạp Có vấn đề có thểcảm nhận được bằng trực giác, nhưng có những vấn đề đòi hỏi phải có sựkhái quát, phân tích bằng tư duy lý luận thì mới có thể nhận thức được.Điều đó đòi hỏi người cán bộ lãnh đạo, quản lý phải có một trình độ lý luậnchính trị nhất định

Từ những yêu cầu đó đòi hỏi đội ngũ cán bộ, đảng viên khôngngừng vươn lên về mọi mặt, đặc biệt là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lýcấp huyện của tỉnh miền núi Cao Bằng Đội ngũ này được hình thành từnhiều nguồn khác nhau, trưởng thành chủ yếu thông qua thực tiễn, chưađược đào tạo về lý luận một cách có hệ thống, nên ở họ thiếu những kiếnthức lý luận cần thiết, thiếu trình độ tư duy lý luận Bởi vậy, trong nhậnthức và chỉ đạo thực tiễn họ thường mắc các căn bệnh giáo điều, kinhnghiệm, điều hành công tác lãnh đạo, quản lý cũng như xử lý các công việcmột cách máy móc kém hiệu quả

Để đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới đội ngũ nàyphải không ngừng rèn luyện, nâng cao trình độ về mọi mặt, trong đó cầnchú ý nâng cao trình độ lý luận chính trị Để từ đó đội ngũ này mới có thểnắm bắt, phản ánh đúng đắn các khả năng, các xu hướng, các giai đoạn vậnđộng của thực tiễn Trên cơ sở đó vận dụng những chủ trương, đường lối

của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước một cách có hiệu quả, đề

ra được những giải pháp sát với tình hình và điều kiện thực tế của địa phương

Như vậy, yêu cầu nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũcán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp là vô cùng quan trọng Đây phải được coi

là một nhiệm vụ vừa cấp thiết, vừa lâu dài với những con đường và biệnpháp vừa mang tính phổ biến vừa mang tính đặc thù Đặc biệt đối với độingũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện của tỉnh Cao Bằng do tính đặc thùcủa nó, nên việc nâng cao trình độ lý luận chính trị là việc làm cấp thiết vàcần có những biện pháp cụ thể thích hợp Do đó, việc nghiên cứu, tìm hiểu,đánh giá đúng thực trạng và đề ra những giải pháp cụ thể, thiết thực nhằmnâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ này có ý nghĩa lý luận vàthực tiễn to lớn, góp phần quan trọng vào quá trình đổi mới kinh tế - xã hộimiền núi theo hướng phát triển toàn diện và vững chắc

Với tính cấp thiết đó, tôi chọn đề tài: "Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện của tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn hiện nay" làm luận văn tốt nghiệp thạc sĩ khoa học

Triết học

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đến nay, Đảng ta đã cónhững kết luận khoa học quan trọng, đưa ra những quy định về trình độ lýluận chính trị đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp Đó lànhững định hướng quan trọng góp phần nâng cao trình độ lý luận chính trịcho cán bộ, đảng viên nói chung

Trong những năm gần đây đã có nhiều công trình nghiên cứu củanhiều tác giả đề cập ở nhiều góc độ khác nhau với những hình thức thể hiệnkhác nhau được đăng tải trên sách, báo, tạp chí cả Trung ương và địa

phương, có nội dung liên quan đến đề tài này như: "Quan hệ giữa lý luận

và chính trị" của Nguyễn Thế Phấn, Tạp chí Cộng sản, số 8/1992; "Mấy

vấn đề trong công tác lý luận" của Đỗ Nguyên Phương, Tạp chí Công tác

tư tưởng văn hóa, số 7/1992; "Góp phần bàn thêm về khái niệm chính trị" của Hồ Tấn Sáng, Tạp chí Sinh hoạt lý luận, số 5/1995; "Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn với việc nâng cao năng lực tư duy lý luận cho giảng viên Mác - Lênin ở các Trường chính trị tỉnh" của Nguyễn Đình Trãi, Tạp chí Triết học, số 1/1993; "Nâng cao trình độ lý luận cho cán bộ chủ chốt cơ sở miền núi Hòa bình" của Bùi Văn Tính, Luận văn thạc sĩ Triết học năm 1995; "Nâng cao trình độ tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã miền núi hiện nay" của Đỗ Cao Quang, Luận văn thạc sĩ Triết học năm 1996; "Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ quản lý sản xuất kinh doanh trong các doanh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam hiện nay" của Trần Thị Yên Ninh, Luận văn thạc sĩ Triết học năm 1998;

"Nâng cao trình độ lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên trong công cuộc đổi mới hiện nay" của Hoàng Thị Xuân Thanh, Luận văn thạc sĩ Triết học năm 1998; "Nâng cao năng lực tư duy lý luận của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ở nước ta hiện nay" của

Vũ Đình Chuyên, Luận văn thạc sĩ Triết học năm 2000

Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu, đặt ra những vấn đề rất

cơ bản cả về lý luận lẫn thực tiễn, đề ra những phương hướng và giải pháp

để nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý

ở cấp này cấp khác Tuy nhiên, có thể nói rằng, cho tới nay nhưng chưa cócông trình nghiên cứu một cách chi tiết, đầy đủ, có hệ thống và chuyên sâu

về thực trạng cũng như nêu ra những chủ trương, giải pháp để nâng caotrình độ lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên miền núi, nhất là đội ngũcán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ở tỉnh Cao Bằng Vì vậy, nghiên cứu đềtài này sẽ góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộtrong sự nghiệp đổi mới ở các tỉnh miền núi nói chung, từng bước khắcphục tình trạng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhất là cấp huyện vừathiếu lại vừa yếu như hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

Mục đích của luận văn là trên cơ sở làm rõ bản chất, đặc trưng vàvai trò của lý luận chính trị, cũng như đánh giá đúng thực trạng về trình độ

lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ở tỉnh CaoBằng, từ đó đề xuất một số giải pháp chủ yếu để nâng cao trình độ lý luậnchính trị cho đội ngũ này

Để thực hiện mục đích trên, nhiệm vụ của luận văn là:

- Làm rõ vai trò của lý luận chính trị đối với đội ngũ cán bộ lãnhđạo, quản lý cấp huyện

- Phân tích, đánh giá thực trạng yếu kém về trình độ lý luận chínhtrị của độ ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ở tỉnh Cao Bằng vànhững nguyên nhân của thực trạng đó

- Nêu ra một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao trình độ lý luậnchính trị cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện trong điều kiệnhiện nay

4 Phạm vi đối tượng nghiên cứu

Luận văn không đi sâu vào vấn đề lý luận nói chung mà trong mốiliên hệ với chính trị, phân tích vai trò của lý luận chính trị, nhất là đối vớiđội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ở tỉnh Cao Bằng trong giaiđoạn hiện nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng

Hồ Chí Minh, những quan điểm của Đảng về công tác giáo dục lý luậnchính trị, về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý

Luận văn được trình bày dưới góc độ triết học với phương phápluận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

6 Những đóng góp mới của luận văn

Luận văn góp phần làm sáng tỏ vai trò của lý luận chính trị đối vớiđội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện nhất là cấp huyện miền núi ởnước ta Đồng thời đánh giá được thực trạng trình độ lý luận và năng lựcthực tiễn của đội ngũ này Trên cơ sở đó, để xuất với tỉnh một số giải phápchủ yếu để từng bước nâng cao trình độ cả lý luận lẫn thực tiễn cho họ, đápứng với yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới

7 Ý nghĩa của luận văn

Những kết luận được rút ra qua nghiên cứu và những chủ trương,giải pháp trình bày trong luận văn sẽ góp phần nâng cao trình độ cả lý luậnlẫn thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện miền núi nóichung, của tỉnh Cao Bằng nói riêng Đồng thời đây cũng là tài liệu để thamkhảo phục vụ cho việc hoạch định chiến lược, xây dựng, quy hoạch đội ngũcán bộ cho tỉnh Cao Bằng cũng như công tác đào tạo lý luận chính trị củaTrường chính trị tỉnh

Luận văn cũng có thể dùng để làm tài liệu tham khảo trong việcnghiên cứu, giảng dạy lý luận Mác - Lênin trong các Trường chính trị,Trường chuyên nghiệp

8 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luậnvăn gồm 2 chương, 4 tiết

Chương 1

TRÌNH ĐỘ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ CẤP HUYỆN

Ở TỈNH CAO BẰNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN

1.1 LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ CẤP HUYỆN

1.1.1 Bản chất và đặc trưng của lý luận chính trị

Trong xã hội có giai cấp, bất cứ một giai cấp nào muốn vươn lênthống trị xã hội cũng đều xây dựng, phát triển hệ thống lý luận để đấu tranh

và bảo vệ quyền lợi của giai cấp mình Để hiểu bản chất của lý luận chínhtrị trước hết chúng ta tìm hiểu một số khái niệm có liên quan

Theo tiếng Hy lạp "Theorie" với nghĩa sơ khai của nó là quan sát,nghiên cứu Cùng với sự phát triển của xã hội, của tri thức con người, kháiniệm lý luận càng ngày càng được hiểu đầy đủ hơn Ngày nay, lý luận đượchiểu là "tập hợp các khái niệm, phạm trù, quy luật được khái quát từ việcđúc rút kinh nghiệm hoạt động thực tiễn của con người, từ nhận thức chủquan của con người đối với những hiện tượng khách quan của thế giới tựnhiên và xã hội Nói cách khác, lý luận là hệ thống các quan điểm, tư tưởng

đã được khái quát từ thực tiễn, từ thế giới khách quan" [36, tr 54] Chủ tịch

Hồ Chí Minh cũng đưa ra định nghĩa về lý luận như sau: "Lý luận là sựtổng kết những kinh nghiệm của loài người, là tổng hợp những tri thức về

tự nhiên và xã hội tích trữ lại trong quá trình lịch sử [32, tr 497] Đây làmột định nghĩa khoa học, hoàn toàn chính xác và đầy đủ về lý luận Địnhnghĩa đó không những làm sáng tỏ quan niệm triết học về lý luận mà cònlàm sáng tỏ nguồn gốc, cách thức hình thành lý luận Lý luận được hìnhthành từ thực tiễn, trên cơ sở thực tiễn, đa dạng, phong phú của con người,loài người Để tồn tại và phát triển buộc con người phải tìm hiểu thế giới

xung quanh, phải có tri thức nhất định về nó Nhưng những tri thức đókhông phải có sẵn mà phải thông qua hoạt động thực tiễn đấu tranh, hoạtđộng chính trị - xã hội mà chủ yếu là lao động sản xuất Trong quá trình laođộng sản xuất con người dần dần đúc rút được kinh nghiệm, tích lũy nhữngkinh nghiệm đó lại Và lý luận chính là sự khái quát hóa, trừu tượng hóa từnhững kinh nghiệm thực tiễn đó

Quá trình nhận thức của con người có thể khái quát lại dưới hai cấp

độ, tri thức kinh nghiệm và tri thức lý luận Tri thức kinh nghiệm là nhữngtri thức được chủ thể thu nhận trực tiếp trong quá trình hoạt động thực tiễn.Tri thức kinh nghiệm giữ vai trò hết sức quan trọng trong quá trình conngười nhận thức và cải tạo thế giới Nó giúp cho con người kịp thời điềuchỉnh hoạt động của mình, làm cho con người có được những quyết địnhnhanh chóng và đáng tin cậy trong một phạm vi nhất định, trong một hoàncảnh cụ thể nhất định Nhưng tri thức kinh nghiệm thường mới chỉ dừng lại

ở sự khái quát ban đầu, mới chỉ là sự phản ánh sự vật trong những hoàncảnh cụ thể cục bộ, riêng biệt cái bề ngoài, cái ngẫu nhiên mà chưa đi sâuvào bản chất và qui luật của sự vật, chưa tạo thành một hệ thống tri thứcchặt chẽ Do vậy, phạm vi áp dụng cũng như tính hướng dẫn, chỉ đạo củatri thức kinh nghiệm thường bị hạn chế trong phạm vi hẹp Khẳng định điều

đó Ph Ăngghen viết: "Sự quan sát dựa vào kinh nghiệm tự nó không baogiờ có thể chứng minh được đầy đủ tính tất yếu" [27, tr 718] Cho nên,biện chứng của quá trình nhận thức tất yếu vươn tới một tri thức sâu sắchơn, bản chất hơn, đó là tri thức lý luận

Tri thức lý luận ở trình độ cao hơn so với tri thức kinh nghiệm.Trình độ tri thức lý luận đã vượt ra ngoài giới hạn của những tri thức kinhnghiệm Tri thức lý luận phản ánh hiện thực trong tính bản chất của sự vật

Nó có tính trừu tượng hóa và khái quát hóa cao, đem lại sự hiểu biết sâusắc về bản chất và qui luật của sự vật Chính vì vậy, phạm vi áp dụng cũngnhư tính hướng dẫn, chỉ đạo của tri thức lý luận rộng lớn hơn so với tri thức

kinh nghiệm Tri thức lý luận làm cho hoạt động của con người trở nên chủđộng, tự giác hơn, tránh được tình trạng mò mẫm, tự phát trong quá trìnhnhận thức, cũng như cải tạo tự nhiên, cải tạo xã hội Tri thức lý luận là trithức khái quát từ tri thức kinh nghiệm.

Tri thức lý luận và tri thức kinh nghiệm có những đặc điểm khácnhau nhưng giữa chúng lại có mối quan hệ chặt chẽ không thể tách rời.Kinh nghiệm thực tiễn có vai trò rất quan trọng đối với lý luận, nó là cơ sở

để tổng kết, khái quát thành lý luận Kinh nghiệm còn là căn cứ để conngười xem xét, bổ sung, sửa đổi và không ngừng phát triển lý luận Tri thức

lý luận được hình thành từ sự tổng kết - khái quát kinh nghiệm nhưng lạiphải thông qua sự trừu tượng hóa, khái quát hóa của tư duy, cho nên nócũng có thể chứa đựng khả năng không chính xác hoặc xa rời thực tiễn Vìvậy tri thức lý luận phải được thử nghiệm trong thực tiễn để khẳng định, bổsung hoàn thiện Nhưng lý luận một khi đã được hình thành thì nó khôngphải thụ động mà có sự độc lập tương đối của nó Lý luận tác động trở lạiđối với thực tiễn, hướng dẫn, chỉ đạo thực tiễn, dự báo, dự đoán tương lai,định hướng cho thực tiễn của con người

Như vậy, tri thức kinh nghiệm và tri thức lý luận là hai cấp độ khácnhau trong quá trình nhận thức của con người, trong đó tri thức kinhnghiệm là căn cứ, là cơ sở để hình thành và phát triển của tri thức lý luận

Do đó, nếu tri thức kinh nghiệm càng được tích lũy nhiều thì càng có cơ sởvững chắc, độ tin cậy càng cao cho sự khái quát về lý luận Và lý luận chỉthực sự là lý luận khoa học khi nó được khái quát từ những kinh nghiệmcủa thực tiễn

Đến đây chúng ta có thể hiểu lý luận theo một nghĩa chung nhất: Lý luận là một hệ thống tri thức được khái quát từ những kinh nghiệm thực tiễn, phản ánh những mối liên hệ bản chất, tất nhiên, tính qui luật của sự vật, hiện tượng trong thế giới hiện thực.

Trong đời sống xã hội có nhiều ngành, nhiều lĩnh vực hoạt động cụthể khác nhau, mỗi ngành, mỗi lĩnh vực cụ thể đó đều có lý luận riêng nhất

định Còn lý luận chúng ta đề cập ở luận văn này là lý luận chính trị.

Theo quan niệm mác-xít thì chính trị là mối quan hệ giữa các giaicấp, dân tộc, quốc gia đối với quyền lực nhà nước

Chính trị là một hiện tượng xã hội đặc biệt, nó xuất hiện cùng với

sự phân chia xã hội thành giai cấp và nhà nước Từ khi xuất hiện đến naychính trị luôn là lĩnh vực hoạt động phức tạp và quan trọng nhất Nhữngbước thăng trầm của lịch sử nhân loại, xét đến cùng đều có nguồn gốc sâu

xa của nó là những thay đổi trong lĩnh vực chính trị Bởi tính phức tạp của

nó mà cho đến nay vẫn còn nhiều tranh luận xung quanh khái niệm chínhtrị Theo tiếng Hy lạp "Politica" có nghĩa là những công việc liên quan tớinhà nước, là nghệ thuật cai trị đất nước, đó còn là một tổ chức xã hội nằmdưới một quyền lực nhất định, quyền lực nhà nước

C Mác và Ph Ăngghen, những nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hộikhoa học, khi đề cập đến chính trị, các ông xem xét chính trị với tư cách làmột hiện tượng xã hội - chính trị mang tính lịch sử, chỉ ra vai trò to lớn của

nó trong đời sống xã hội Kế thừa những tư tưởng của Mác, Ăngghen,Lênin cho rằng, chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế, là tham gia vàoviệc nhà nước, định hướng cho sự phát triển của đất nước, xác định hìnhthức, nhiệm vụ và nội dung hoạt động của nhà nước Chính trị phản ánhcuộc đấu tranh của các giai cấp xung quanh vấn đề giành, giữ, sử dụngchính quyền và cuối cùng do địa vị kinh tế của những giai cấp đó qui định.Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế có nghĩa là: các tổ chức chínhtrị, các hình thức nhà nước thay đổi và phát triển dựa trên cơ sở kinh tế của

xã hội Nhưng như vậy không có nghĩa chính trị là biểu hiện thụ động củakinh tế Những quan hệ chính trị, những vấn đề chính trị có ảnh hưởng trởlại mạnh mẽ đối với kinh tế hoặc là thúc đẩy hoặc là cản trở sự phát triểnkinh tế Chính trị biểu hiện trên các tri thức được tích lũy trong quá trình

lịch sử và những quan hệ thực tế gắn với con người, với giai cấp với dântộc và với thời đại Với tư cách là hệ thống các quan hệ xã hội hiện thực,chính trị có tính khách quan, không thuần túy phụ thuộc vào ý chí chủ quancủa cá nhân hoặc của đảng này đảng khác Với tư cách là một thiết chế xãhội, chính trị luôn luôn tìm cách dẫn dắt xã hội theo tư tưởng của giai cấpnắm quyền thống trị xã hội.

Như vậy, có thể hiểu chính trị theo một khái niệm tổng quát như

sau: Chính trị là những vấn đề về điều hành bộ máy nhà nước hoặc những hoạt động của giai cấp, chính đảng nhằm giành hoặc duy trì quyền điều hành nhà nước.

Ngoài ra, còn có các định nghĩa khác về chính trị như: chính trị làmột hoạt động, hoạt động cai trị con người, của một tập đoàn hoặc của một

cá nhân nhất định triển khai xung quanh quyền lực nhà nước, hoặc chính trị

là một loại quan hệ, quan hệ giữa các giai cấp, trước hết là các quan hệ kinhtế; chính trị là hệ thống các chính sách và sách lược hành động của các giaicấp và các chính đảng để giành và giữ chính quyền nhằm phục vụ cho lợiích của giai cấp mình; chính trị là chủ thể của kiến trúc thượng tầng cóchức năng xử lý và điều tiết các mối quan hệ qua lại giữa các giai cấp, cácdân tộc và các quốc gia

Từ sự hiểu biết về lý luận, chính trị như đã trình bày ở trên có thể

nêu lên một khái niệm lý luận chính trị như sau: Lý luận chính trị là lý luận trong lĩnh vực chính trị Đối với Đảng ta đó là lý luận về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, về

sở hữu và các thành phần kinh tế, về đấu tranh giai cấp, về xây dựng Đảng

và xây dựng Nhà nước Nền tảng, cơ sở của lý luận chính trị của Đảng ta

là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Điều đó được Đảng takhẳng định trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lênchủ nghĩa xã hội được thông qua tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII:

"Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tưtưởng, kim chỉ nam cho hành động [6, tr 21]

Chủ nghĩa Mác - Lênin ra đời từ những năm 40 của thế kỷ XIX làkhoa học về những qui luật phát triển chung nhất của tự nhiên, xã hội, và tưduy; là khoa học về cách mạng đấu tranh lật đổ ách thống trị của các giaicấp bóc lột trong xã hội cũ và xây dựng một chế độ xã hội mới ấm no, tự

do, hạnh phúc; là hệ tư tưởng của giai cấp công nhân và đấu tranh cho ýchí, lợi ích của nhân dân lao động

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâusắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam Đó là sự vận dụng

và phát triển sáng tạo của chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể củaViệt Nam, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống của dân tộc, tiếpthu có chọn lọc những tinh hoa của nhân loại, là tiêu biểu của sự kết hợpgiải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp, giải phóng con người, là độc lậpdân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Đảng ta luôn kiên trì chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh, coi đó là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động củaĐảng, của cách mạng nên đã đưa sự nghiệp giải phóng dân tộc đi từ thắnglợi này đến thắng lợi khác, đánh thắng hai đế quốc to là Pháp và Mỹ, đấtnước thống nhất đi lên chủ nghĩa xã hội Trong những năm đất nước mớibước vào đổi mới, chủ nghĩa xã hội trên thế giới lâm vào tình trạng khủnghoảng và sụp đổ ở nhiều nước, chủ nghĩa Mác - Lênin bị bôi nhọ và tấncông từ nhiều phía Trước tình hình đó trong các nước xã hội chủ nghĩa đãxuất hiện những tư tưởng phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin gây ra sự hoangmang dao động về mặt tư tưởng trong các tầng lớp nhân dân Ở nước tacũng đã xuất hiện những tư tưởng dao động hoài nghi, đòi xem xét lại chủnghĩa Mác - Lênin và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của đất nước Trên

cơ sở thấm nhuần sâu sắc bản chất cách mạng, tính khoa học chân chínhcủa chủ nghĩa Mác - Lênin, Đảng ta vẫn kiên trì chủ nghĩa Mác - Lênin,kiên trì con đường phát triển của đất nước được Đảng, Bác và cả dân tộc đãlựa chọn và dày công vun đắp Điều đó được thể hiện rõ trong các văn kiện

của Đảng trong những năm đổi mới Trong các văn kiện đó, Đảng vạch rõnguồn gốc sâu xa mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong gần baphần tư thế kỷ vừa qua, đồng thời chỉ ra cơ sở lý luận và thực tiễn của sựnghiệp xây dựng đất nước trong những giai đoạn tiếp theo Đảng luônkhẳng định vai trò to lớn của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh trong toàn bộ sự nghiệp của cách mạng Việt Nam và chỉ rõ: "Ởnhững bước ngoặt của cách mạng, trước những diễn biến phức tạp của tìnhhình, Đảng kịp thời có định hướng tư tưởng chính trị đúng đắn, uốn nắnnhững nhận thức lệch lạc, chống những luận điệu thù địch, tạo cơ sở cho sựthống nhất tư tưởng trong toàn Đảng và trong nhân dân" [10, tr 136]

Đó là những định hướng chính trị quan trọng đảm bảo cho sự ổnđịnh và phát triển của đất nước, là điều kiện tiên quyết để chúng ta giànhđược những thắng lợi to lớn trong những năm thực hiện công cuộc đổi mới

và cũng là tiền đề quan trọng để đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội Để côngcuộc đổi mới nhanh chóng đi đến thắng lợi, chủ nghĩa xã hội sớm trở thànhhiện thực, tại Đại hội toàn quốc lần thứ IX một lần nữa Đảng khẳng định:

"Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo conđường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng

-Nắm vững lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, thấm nhuần sâu sắc

tư tưởng Hồ Chí Minh nên từ khi ra đời đến nay Đảng luôn đưa ra nhữngquan điểm, chủ trương đường lối phát triển đất nước một cách đúng đắn,những chính sách hợp lòng dân Do đó đã đưa sự nghiệp cách mạng củadân tộc vượt qua những khó khăn thử thách để có được thắng lợi trọn vẹnnhư ngày hôm nay

Với cách hiểu như trên thì lý luận chính trị có những đặc trưng chủyếu như sau:

Một là: Tính trừu tượng và tính khái quát cao Đây là đặc trưng cơ

bản của lý luận nói chung, lý luận chính trị nói riêng Thường nói đến lýluận người ta liên tưởng ngay đến tính trừu tượng và tính khái quát của nó.Như chúng ta đã biết, tư duy là vấn đề cốt lõi của lý luận nhận thức, nếukhông có tư duy thì nhận thức của con người sẽ chỉ dừng lại ở nhận thứccảm tính, mặt bề ngoài của đối tượng, không thể hiểu được bản chất, tínhqui luật của sự vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng nói chungtrong thế giới hiện thực Các hình thức thể hiện của lý luận như khái niệm,phạm trù, các nguyên lý đều là sản phẩm của quá trình khái quát hóa, trừutượng hóa cao của tư duy Với trừu tượng hóa, lý luận có thể hướng conngười trong việc tìm tòi chân lý, nắm bắt những mối liên hệ khách quan,bản chất, phát hiện ra quy luật chi phối sự vận động và phát triển của các sựvật, hiện tượng Còn khái quát hóa có vai trò quan trọng trong việc hìnhthành các khái niệm, phạm trù, từ đó góp phần quan trọng trong việc xâydựng các lý thuyết khoa học

Trừu tượng hóa và khái quát hóa là hai quá trình không thể tách rời

mà chúng luôn có liên hệ chặt chẽ với nhau, xâm nhập và bổ sung lẫn nhau.Nhờ đó mà con người có được những tri thức về các mối liên hệ bản chất,tính qui luật trong sự vận động và phát triển của sự vật Với đặc tính phảnánh cái chung, cái bản chất có tính qui luật của các sự vật, hiện tượng, nên

qui luật có tính chính xác, chặt chẽ, lôgíc và độ tin cậy cao, nó là một hệthống chỉnh thể thống nhất Mặc dù các khái niệm, phạm trù, nguyên lý biểu đạt những khía cạnh, những yếu tố khác nhau nhưng chúng lại có quan

hệ chặt chẽ với nhau, bổ sung, hỗ trợ, thúc đẩy nhau cùng phát triển Lýluận Mác - Lênin chính là một điển hình về tính thống nhất, chặt chẽ vàtính lô gíc Do đó nó là khoa học về những qui luật chung, phổ biến đangvận động trong giới tự nhiên, xã hội và tư duy con người

Nhờ có tính trừu tượng hóa, khái quát hóa của lý luận mà tư duycon người không ngừng tìm tòi, sáng tạo ra những cái mới khoa học đápứng những nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao của thực tiễn

Hai là: Sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn Đây là nguyên tắc

cơ bản của lý luận khoa học nói chung và của chủ nghĩa Mác - Lênin nóiriêng Lý luận xét đến cùng là thuộc về lĩnh vực hoạt động tinh thần của xãhội, còn thực tiễn thuộc về hoạt động vật chất Theo lý luận của chủ nghĩaMác - Lênin thì vật chất quyết định ý thức, hoạt động vật chất đóng vai tròquyết định đối với hoạt động tinh thần Khẳng định điều đó, Lênin viết:

"Thực tiễn cao hơn nhận thức (lý luận), vì nó có ưu điểm không những củatính phổ biến mà cả của tính hiện thực trực tiếp" [21, tr 230] Tuy nhiên, lýluận cũng đóng vai trò tác động trở lại tích cực đối với thực tiễn, đặc biệttrong cách mạng xã hội chủ nghĩa: "Không có lý luận cách mạng thì cũngkhông thể có phong trào cách mạng" [20, tr 30] Lý luận chính là kết quảnhận thức của con người, nó có vai trò chỉ đạo, hướng dẫn thực tiễn do đónếu không có nhận thức đúng thì cũng không thể có hành động đúng.Chính vì vậy, Đảng luôn nhấn mạnh đến vai trò kim chỉ nam của chủ nghĩaMác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong thực tiễn cách mạng của đấtnước

Lý luận và thực tiễn luôn có mối quan hệ biện chứng, là điều kiện,

là tiền đề cho sự tồn tại và phát triển của nhau Điều đó được Chủ tịch Hồ

Chí Minh nhấn mạnh: "Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một nguyêntắc căn bản của chủ nghĩa Mác - Lênin Thực tiễn không có lý luận hướngdẫn thì thành thực tiễn mù quáng Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là

lý luận suông" [32, tr 496] Với tư tưởng chỉ đạo đó, trong suốt quá trìnhchỉ đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên nhắc nhở cán bộ,đảng viên không ngừng học tập lý luận cách mạng và vận dụng sáng tạo lýluận đó vào thực tiễn Người nói, hoạt động thực tiễn mà không có lý luậnthì không khác gì đi trong đêm tối vừa chậm chạp vừa hay vấp váp, phải có

lý luận thì mới hiểu được mọi việc trong xã hội, trong phong trào, để từ đó

đề ra được chủ trương và hành động đúng

Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chứng minh, nhờ nắm vữngnhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và vận dụng một cáchsáng tạo vào điều kiện cụ thể của đất nước, nên Đảng ta đã lãnh đạo cáchmạng vượt qua mọi khó khăn thử thách, giành được nhiều thắng lợi to lớntrong mỗi chặng đường lịch sử Đảng luôn quan tâm đến công tác bồidưỡng, giáo dục lý luận cho cán bộ Đảng viên, coi đó là yêu cầu cơ bản, làđiều kiện không thể thiếu được trong công tác xây dựng Đảng

Ngày nay, trong công cuộc đổi mới, trước thực trạng: "Năng lực vàphẩm chất của đội ngũ cán bộ chưa tương xứng với yêu cầu của nhiệm vụ không ít cán bộ đảng viên phai nhạt lý tưởng cách mạng, tha hóa về phẩm chất,đạo đức; sức chiến đấu của một bộ phận tổ chức cơ sở đảng suy yếu [10, tr.67] Đảng càng phải quan tâm hơn đến công tác này Thực tế cho thấy, để

có bản lĩnh chính trị vững vàng và khả năng phân tích một cách sâu sắcnhững diễn biến của thực tiễn, từ đó đưa ra được những quyết sách đúngđắn đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý phảităng cường học tập, nâng cao nhận thức lý luận chính trị cùng với việckhông ngừng nâng cao trình độ chuyên môn Để làm được việc đó, mộttrong những nhiệm vụ cấp thiết hiện nay là: "Đổi mới công tác giáo dục

trong Đảng và trong xã hội về chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh, quan điểm đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước" [12, tr 27].Việc học tập, nâng cao trình độ lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên còn

có một ý nghĩa quan trọng là góp phần không ngừng nâng cao trí tuệ choĐảng Hơn lúc nào hết, để lãnh đạo công cuộc đổi mới đi đến thắng lợiĐảng phải có trí tuệ, không ngừng nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn, từviệc phát hiện và nắm vững qui luật về sự vận động của đời sống xã hội,cho đến việc hiểu biết về thế giới và thời đại

Những thắng lợi to lớn mà công cuộc đổi mới ở nước ta đem lại và

sự khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội trên thế giới thời gian qua cho thấykhi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước được xâydựng trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và sự vận dụng sáng tạo

lý luận ấy phù hợp với điều kiện cụ thể của thực tiễn đất nước thì cáchmạng sẽ giành được thắng lợi Còn ngược lại mọi sự giáo điều, rập khuônmáy móc trái với những nguyên lý cơ bản của lý luận đó thì không tránhđược hậu quả là kinh tế trì trệ không phát triển, khủng hoảng kinh tế - xãhội tất yếu xảy ra làm nguy hại đến sự tồn vong của chế độ xã hội

Ba là: Sự thống nhất giữa tính đảng và tính khoa học Trong xã hội

có giai cấp, lý luận chính trị bao giờ cũng do một giai cấp nhất định trong

xã hội xây dựng nên xuất phát từ nhu cầu và lợi ích của giai cấp đó Lýluận chính trị của Đảng hiện nay là xuất phát từ nhu cầu và hoàn toàn phùhợp với lợi ích của nhân dân lao động, cho nên lý luận đó luôn đảm bảo sựthống nhất chặt chẽ giữa tính đảng và tính khoa học

Trên nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh,

lý luận chính trị của Đảng ta hiện nay có vai trò to lớn trong việc tìm tòi,sáng tạo, xây dựng các luận cứ khoa học cho việc đề ra và tổ chức thựchiện thắng lợi những mục tiêu, đường lối chính trị mà Đảng đề ra Lý luận

đó là sự tổng hợp những tinh hoa trí tuệ của dân tộc và của thời đại, là sựkhái quát những thành tựu khoa học tiên tiến nhất của nhân loại, đồng thời

nó còn là sự đúc kết kinh nghiệm của thực tiễn đấu tranh dựng nước và giữnước của dân tộc Lý luận đó là sản phẩm của sự tổng kết phong trào cáchmạng của dân tộc và trên thế giới, một điển hình về sự vận dụng sáng tạochủ nghĩa Mác - Lênin, về sự thống nhất giữa tính đảng và tính khoa học,giữa tính khoa học và tính cách mạng.

Trong lý luận chính trị không có sự tách rời giữa tính đảng và tínhkhoa học, mà là sự thống nhất chặt chẽ, là điều kiện là tiền đề thúc đẩynhau cùng phát triển, trong đó tính đảng càng cao thì tính khoa học càngsâu sắc Khẳng định tính thống nhất đó, Ăngghen viết: "Khoa học càngđược tiến hành một cách dũng cảm và kiên quyết thì nó càng phù hợp vớilợi ích và nguyện vọng của giai cấp công nhân" [28, tr 451] Vì vậy, tại Đạihội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, Đảng ta đã khẳng định: "Phát triển và kếthợp chặt chẽ các ngành khoa học xã hội và nhân văn, khoa học tự nhiên vàcông nghệ làm chỗ dựa khoa học cho việc triển khai thực hiện Cươnglĩnh, Hiến pháp, xác định phương hướng, bước đi của công nghiệp hóa,hiện đại hóa, xây dựng pháp luật, các chính sách, kế hoạch và chương trìnhkinh tế - xã hội" [10, tr 104]

Sự thống nhất chặt chẽ giữa tính đảng và tính khoa học trong lýluận chính trị tạo nên đặc trưng cơ bản, vừa cách mạng, vừa khoa học Lýluận chính trị có nhiệm vụ quan trọng là định hướng cho con người trongviệc cải biến tự nhiên và cải tạo xã hội Tính khoa học là cơ sở, là tiền đềcòn tính đảng, là định hướng cách mạng để xóa bỏ cái cũ, xây dựng cái mớiphù hợp với quy luật chung của sự phát triển Lênin nói: "Sức hấp dẫnkhông gì cưỡng nổi, đã lôi cuốn những người xã hội chủ nghĩa của tất cả cácnước theo lý luận đó chính là ở chỗ nó kết hợp tính khoa học chặt chẽ vàcao độ (đó là đỉnh cao nhất của khoa học xã hội), với tinh thần cách mạng"[19, tr 421]

Tính đảng đòi hỏi việc nghiên cứu lý luận chính trị phải xuất phát

từ tình hình, đặc điểm cụ thể của đất nước, từ thực tiễn chính trị của mỗi

nước, của thế giới, đưa ra những dự báo khoa học về sự phát triển của tìnhhình, trên cơ sở đó đề ra được những giải pháp khoa học đúng đắn để giảiquyết, kịp thời bổ sung những vấn đề mới làm cho chủ trương, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước ngày càng hoàn thiện, sát với thực tiễn cuộc sống.Ngày nay, trước yêu cầu và nhiệm vụ mới, Đảng phải luôn đổi mới và tựchỉnh đốn, trước hết phải không ngừng nâng cao trình độ trí tuệ, tính tiềnphong về lý luận bởi: "Chỉ đảng nào được một lý luận tiền phong hướngdẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong" [20, tr 32].

Tóm lại: Để làm tròn vai trò lãnh đạo cách mạng trong giai đoạn

mới hiện nay, xây dựng và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủnghĩa, Đảng phải không ngừng phát triển lý luận chính trị Lý luận chính trị

đó phải thể hiện được trí tuệ của Đảng, của dân tộc và của thời đại, phải hội

tụ đầy đủ các đặc trưng, không chỉ mang tính khái quát, tính trừu tượng,tính chính xác, chặt chẽ lô gíc mà còn phải đảm bảo sự thống nhất chặt chẽgiữa lý luận và thực tiễn, giữa tính đảng và tính khoa học Đó chính là lýluận chính trị mác-xít, được xây dựng trên cơ sở của chủ nghĩa Mác - Lênin

và tư tưởng Hồ Chí Minh, được trải nghiệm và khẳng định trong thực tiễncách mạng Lý luận đó đã, đang và sẽ được những người cộng sản trên thếgiới bổ sung, phát triển bằng những luận cứ khoa học mới để không ngừnghoàn thiện và luôn có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của xã hội

1.1.2 Hoạt động lãnh đạo, quản lý của người cán bộ và vai trò của lý luận chính trị đối với hoạt động của người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện

1.1.2.1 Thực chất của hoạt động lãnh đạo, quản lý cấp huyện

Hoạt động lãnh đạo, quản lý là nhu cầu khách quan hình thànhtrong xã hội loài người Mỗi chế độ xã hội sẽ sản sinh ra một đội ngũ cán

bộ lãnh đạo, quản lý và có những đòi hỏi về trình độ, năng lực và phẩmchất nhất định

Hoạt động lãnh đạo, quản lý là sự tác động có định hướng, sự điềuhành, điều chỉnh hoạt động của con người nhằm vươn tới những mục tiêunhất định, trong đó:

- Hoạt động lãnh đạo là hoạt động tác động điều khiển mang tínhchất định hướng của chủ thể lãnh đạo đến đối tượng bằng các phương phápđộng viên, giáo dục, thuyết phục nhằm đạt được mục đích nhất định.Theo từ điển tiếng Việt thì lãnh đạo là: "Đề ra chủ trương, đường lối và tổchức, động viên thực hiện" [23, tr 524]

- Hoạt động quản lý là quá trình điều khiển trực tiếp thông qua sự sắpxếp, tổ chức, chỉ huy của chủ thể quản lý đối với hoạt động của từng đốitượng theo những yêu cầu nhất định Theo từ điển tiếng Việt thì quản lý là:

"Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định" [23,

Do hoạt động lãnh đạo và hoạt động quản lý có những nội dung vàtính chất gần giống nhau nên người ta thường dùng cụm từ chung là lãnhđạo, quản lý Và như vậy hoạt động lãnh đạo đồng thời cũng thực hiệnchức năng quản lý và ngược lại hoạt động quản lý cũng thực hiện luônchức năng lãnh đạo Đó là ở một số lĩnh vực và phạm vi tổ chức nhỏ haycòn gọi là cấp cơ sở, cấp "vi mô"; còn ở những cấp cao như Trung ươngĐảng, Nhà nước, Chính phủ hay còn gọi là cấp "vĩ mô" thì sự phân biệtgiữa hoạt động lãnh đạo và hoạt động quản lý trở nên rõ ràng hơn Chẳnghạn, đối với nước ta hiện nay đang thực hiện theo cơ chế: Đảng lãnh đạo,Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ Trong đó Đảng lãnh đạo bằng Cươnglĩnh, quan điểm, chủ trương đường lối; Nhà nước quản lý các lĩnh vực củađời sống xã hội bằng hệ thống chính sách và pháp luật; còn nhân dân làmchủ theo phương thức: dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra Tuy nhiêngiữa vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước không có sự táchbiệt mà luôn thống nhất với nhau, bổ sung lẫn nhau Trong đó hoạt độnglãnh đạo là cơ sở, là tiền đề cho hoạt động quản lý, còn hoạt động quản lý

là bước tiếp theo của hoạt động lãnh đạo nhằm hiện thực hóa chủ trươngđường lối của Đảng thành chính sách và pháp luật của Nhà nước, trên cơ sở

đó triển khai và tổ chức quần chúng nhân dân thực hiện Còn ở cấp cơ sởkhông có sự phân biệt rõ ràng, cụ thể giữa hoạt động lãnh đạo và hoạt độngquản lý Do tính chất công việc, cơ cấu tổ chức và hoạt động, nên chủ thểlãnh đạo đồng thời cũng thực hiện luôn chức năng quản lý và ngược lại

Ở nước ta hiện nay cơ cấu tổ chức của hệ thống chính trị được cấuthành bởi 4 cấp hành chính, đó là: Trung ương, tỉnh, huyện và xã Ở mỗicấp, Đảng và Nhà nước có những qui định cụ thể về chức năng, nhiệm vụ,quyền hạn và tính chất hoạt động nhất định Cương vị phụ trách của cán bộlớn có qui mô rộng thì chức năng, quyền hạn nhiệm vụ lớn, tính chất hoạtđộng có vị trí quan trọng và ảnh hưởng, tác động lớn Ngược lại chức năng,nhiệm vụ quyền hạn nhỏ, tính chất hoạt động ít quan trọng hơn thì ảnh

hưởng tác động cũng nhỏ hơn Dựa trên căn cứ này mà phân cấp cán bộthành ba cấp là: Cán bộ cao cấp, cán bộ trung cấp, và cán bộ cơ sở.

Cán bộ cao cấp: là cán bộ ở tầm chiến lược có chức năng, nhiệm vụ

đề ra chủ trương đường lối, chính sách, lãnh đạo và quản lý ở tầm vĩ mô

Cán bộ trung cấp: là cán bộ ở tầm chiến thuật có chức năng, nhiệm

vụ vận dụng đường lối chính sách của Trung ương và ngành, đề ra phươnghướng, kế hoạch cho phù hợp với đặc điểm của địa phương, cơ quan mình

và chỉ đạo, kiểm tra việc tổ chức thực hiện phương hướng, kế hoạch đó

Cán bộ cơ sở: là cán bộ có chức năng nhiệm vụ tổ chức thực hiệncác đường lối, chính sách, phương hướng kế hoạch của Trung ương, ngành,địa phương phù hợp với điều kiện, đặc điểm của cơ sở xã, phường, xínghiệp, trường học, bệnh viện

Ba cấp cán bộ đó tuy có chức năng, nhiệm vụ, vị trí và tính chấthoạt động khác nhau, nhưng đều là cán bộ và tạo thành đội ngũ cán bộ lãnhđạo, quản lý của Đảng và Nhà nước được bố trí ở khắp mọi lĩnh vực củađời sống xã hội, ở khắp các khu vực, các vùng lãnh thổ của đất nước

Trên cơ sở xác định vị trí, vai trò của cán bộ lãnh đạo, quản lý cáccấp như trên thì đối với cấp huyện luận văn này xác định cán bộ lãnh đạo,quản lý bao gồm: Bí thư, Phó Bí thư huyện ủy, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hộiđồng nhân dân và Ủy ban nhân dân huyện, Trưởng các ban của Đảng; các

tổ chức đoàn thể và Trưởng các phòng chức năng thuộc khối chính quyền

Người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện đóng vai trò là khâutrung gian, là cầu nối trong quy trình lãnh đạo, quản lý thống nhất từ Trungương đến cơ sở Với vị trí ấy, hoạt động lãnh đạo, quản lý nhất là của cán

bộ chủ chốt cấp huyện vừa mang tính chất định hướng chung, vừa mangtính thực tiễn - cụ thể

Cán bộ chủ chốt cấp huyện là những người nòng cốt, giữ nhữngchức vụ cao nhất, quan trọng nhất trong những tổ chức của hệ thống chính

trị Họ là những người xây dựng chủ trương, đề ra chính sách, quyết địnhphù hợp với chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao.

Hoạt động lãnh đạo, quản lý cấp huyện là nhằm định hướng cho cấp

xã, cũng như các phòng, ban chuyên môn: nông - lâm nghiệp và phát triểnnông thôn, tài chính kế hoạch, giáo dục, văn hóa, y tế, quốc phòng, an ninh,

tư pháp tiếp thu, triển khai thực hiện đúng đắn, kịp thời và có hiệu quảnhững chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhànước, những chỉ thị, nghị quyết, quyết định của Tỉnh ủy, Hội đồng nhândân, Ủy ban nhân dân tỉnh, huyện trên địa bàn của huyện Thông qua đóphát hiện ra những cái được và chưa được trong chủ trương đường lối,chính sách, kiến nghị cấp trên kịp thời điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện chủtrương đường lối, chính sách về mọi mặt, ngày càng đáp ứng được với yêucầu và nguyện vọng của nhân dân Như vậy, hoạt động lãnh đạo, quản lýcấp huyện nếu được thực hiện tốt sẽ góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo,quản lý ở tầm vĩ mô, ngược lại cấp huyện không thực hiện tốt vai trò củamình thì hiệu quả lãnh đạo, quản lý ở tầm vĩ mô sẽ hạn chế, kém hiệu quả

Và như vậy sự vận hành của quy trình lãnh đạo từ Trung ương tỉnh huyện - xã sẽ bất ổn, làm ảnh hưởng đến sự phát triển chung của đất nước

-Đối với cán bộ chủ chốt cấp huyện, hoạt động lãnh đạo, quản lý cònđòi hỏi phải ra được những văn bản, quyết định đúng đắn nhằm chỉ đạo kịpthời các lĩnh vực phát triển theo đúng đòi hỏi của thực tiễn Để làm đượcđiều đó người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện phải thực sự có kiếnthức, có trình độ, nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của cấp trên,

am hiểu tình hình thực tế của địa phương và xu hướng vận động của tìnhhình Đồng thời còn phải biết phát huy sức mạnh tổng hợp, tiềm năng, thếmạnh của từng vùng, từng lĩnh vực cho sự phát triển Đó cũng là nhữngđiều kiện để người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện xây dựng được cácquyết định, các chương trình kế hoạch vừa phù hợp với thực tế địa phương,

vừa là sự cụ thể hóa sinh động, sáng tạo chủ trương, đường lối chính sáchcủa cấp trên Những quyết định, chủ trương, kế hoạch đưa ra vừa phảimang tính khái quát chung, phản ánh được mọi mặt đời sống xã hội của toànhuyện, vừa mang tính chỉ đạo cụ thể đối với mọi lĩnh vực, địa bàn củahuyện.

So với hoạt động lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh thì ở cấp huyện phạm

vi tác động điều khiển hẹp hơn, tính chất, quy mô cũng nhỏ bé hơn nhưngkhông kém phần quan trọng Xét theo lĩnh vực đời sống xã hội, hoạt độnglãnh đạo, quản lý cấp huyện cũng tác động bao quát mọi vấn đề từ kinh tế,chính trị, tư tưởng, văn hóa, giáo dục, y tế, an ninh quốc phòng Mỗi lĩnhvực ấy lại còn bao gồm nhiều ngành nghề khác nhau rất đa dạng phong phúđồng thời cũng rất phức tạp Do vậy hoạt động lãnh đạo, quản lý cấp huyệnphải tạo ra được mối liên kết giữa các lĩnh vực, các ngành nghề chuyênmôn thuộc nhiều địa bàn khác nhau thành một tổng thể các quan hệ ở tầmkhái quát cao Song mỗi huyện đều có những đặc thù riêng, đặc biệt nhữnghuyện vùng cao, vùng dân tộc thiểu số, địa hình phức tạp trình độ dân tríthấp, còn nặng nề những phong tục tập quán lạc hậu đòi hỏi người cán bộlãnh đạo, quản lý cấp huyện phải hết sức tường tận những cái riêng của địabàn mà mình lãnh đạo, chỉ đạo phát huy cái riêng, thế mạnh đó một cách cótrọng tâm trọng điểm

Bản chất của hoạt động lãnh đạo, quản lý là sự điều khiển và đốitượng của sự điều khiển đó là những con người cụ thể có trình độ tri thức,

có năng lực, có nguyện vọng, tâm tư tình cảm, mục đích riêng Do vậy,người lãnh đạo, quản lý cần phải có phương pháp tác động, phải có kiếnthức tâm lý nhất định thì mới tập hợp, đoàn kết và phát huy được sức mạnhtổng hợp Phải biết sử dụng những nguyên tắc: "Thu phục nhân tâm", biếtđặt mình vào vị trí của người khác ở địa vị cấp dưới, hiểu được tâm tư

nguyện vọng và thấy được những khó khăn của họ từ đó có sự cảm thông,động viên giúp đỡ họ để hoàn thành nhiệm vụ Đặc biệt trong điều kiệnhiện nay phải biết phát huy quyền làm chủ của nhân dân, làm sao đểphương châm: dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra không chỉ trên lýthuyết mà phải trở thành thực tế trong hiện thực sinh động của cuộc sống.

Có như vậy mới phát huy được trí tuệ tập thể, sức mạnh tổng hợp của nhiềulĩnh vực trong việc xây dựng các quyết định về lãnh đạo, quản lý và đề rađược những giải pháp tối ưu nhất để tổ chức thực hiện Đồng thời tronghoạt động của mình, người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện còn phảibiết thu nhận những thông tin từ đời sống thực tiễn, xử lý kịp thời nhữngthông tin đó một cách chính xác Thường xuyên tạo được bầu không khídân chủ đoàn kết nhất trí cao trong cơ quan, đơn vị và cả địa bàn Trên cơ

sở đó xây dựng niềm tin của quần chúng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhànước nói chung vào sự lãnh đạo, quản lý ở cấp huyện nói riêng

Do đặc điểm địa hình, dân cư dân tộc với những đặc điểm riêng của

nó nên hoạt động lãnh đạo, quản lý cấp huyện của tỉnh Cao Bằng có tínhđặc thù riêng Để hoạt động lãnh đạo, quản lý có hiệu quả đòi hỏi ngườicán bộ trước hết phải thông thạo tiếng nói, phong tục tập quán, tâm lý,truyền thống của các dân tộc sinh sống trên địa bàn Họ phải có khả năng

"biết nghe dân nói" và "biết nói cho dân nghe" theo cả nghĩa đen lẫn nghĩabóng của nó Đồng thời phải biết kết hợp nhuần nhuyễn "luật nước" với

"luật tục" trong quản lý xã hội, biết đối thoại với cán bộ, cấp xã và mọi tầnglớp nhân dân về tất cả mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Để làm được điều

đó đòi hỏi người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện phải có trình độ.Ngoài trình độ chuyên môn, lý luận chính trị ra còn phải có kiến thức quản

lý kinh tế, quản lý nhà nước trên các lĩnh vực cụ thể; đồng thời cũng phải

có kiến thức am hiểu về dân tộc học, về chính sách dân tộc của Đảng vàNhà nước; kiến thức tôn giáo, những hiểu biết về văn hóa dân tộc, về chủ

quyền quốc gia và an ninh biên giới Có như vậy mới có thể giải quyếtđược những vấn đề dân tộc, tôn giáo cụ thể nảy sinh trên địa bàn một cáchnhanh chóng theo đúng quan điểm của Đảng và pháp luật của Nhà nước.Đặc biệt trong tình hình hiện nay khi vấn đề dân tộc, tôn giáo, chủ quyềnquốc gia và an ninh biên giới trở nên phức tạp và nhạy cảm, tiềm ẩn nhữngvấn đề chính trị nghiêm trọng thì càng đòi hỏi người cán bộ lãnh đạo, quản

lý ở đây phải có sự am hiểu sâu sắc, nhất quán về những vấn đề này Cónhư vậy mới kịp thời nắm bắt những hiện tượng, những tình huống chínhtrị - xã hội phức tạp diễn ra và giải quyết một cách có hiệu quả đúngnguyên tắc

1.1.2.2 Vai trò của lý luận chính trị đối với hoạt động của người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện

Trong điều kiện hiện nay, tình hình chính trị trong nước và trên thếgiới có nhiều diễn biến phức tạp, mặt trái của cơ chế thị trường đang tácđộng mạnh đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, đòi hỏi người cán bộlãnh đạo, quản lý cấp huyện không chỉ có trình độ chuyên môn, năng lựclãnh đạo, quản lý mà phải được đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ lýluận chính trị, để có bản lĩnh chính trị vững vàng thì mới có thể đảm nhiệmđược trọng trách của mình Vai trò của lý luận chính trị đối với người cán

bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện có thể khái quát bằng những nội dung chủyếu sau:

Một là, lý luận chính trị trang bị cho người cán bộ lãnh đạo, quản

lý cấp huyện sự hiểu biết cần thiết để nhận thức đúng đắn và tổ chức thực hiện có hiệu quả những chủ trương đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước tại địa phương.

Như đã đề cập ở phần trên, hoạt động của người cán bộ lãnh đạo,quản lý có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của đơn vị, cộng đồng

xã hội hoặc lĩnh vực mà cán bộ đó phụ trách Để đảm nhiệm và thực hiệntốt vai trò quan trọng đó người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện phải cóđầy đủ những tiêu chuẩn theo quy định và phải được học tập, rèn luyện đểkhông ngừng nâng cao trình độ về mọi mặt, nhất là lý luận chính trị Bởi vì

lý luận chính trị với những đặc trưng của nó sẽ trang bị cho người cán bộlãnh đạo, quản lý cấp huyện năng lực tư duy để nhận thức vấn đề một cáchđúng đắn và tổ chức triển khai trong hoạt động thực tiễn đạt hiệu quả cao.Nhiệm vụ chính trị trọng tâm của người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện

là lĩnh hội những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luậtcủa Nhà nước Cụ thể là những văn bản, chỉ thị, nghị quyết của cấp tỉnh,cấp huyện, trên cơ sở đó triển khai và tổ chức quần chúng thực hiện trênđịa bàn mà cán bộ lãnh đạo, quản lý đó phụ trách Có trình độ lý luận chínhtrị thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện mới có thể nhận thức vấn

đề một cách có hệ thống, hiểu rõ bản chất khoa học và cách mạng của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương chính sách của Đảng

và Nhà nước, trên cơ sở đó hình thành năng lực định hướng đúng đắn vàphương pháp luận khoa học cho nhận thức và chỉ đạo hoạt động thực tiễn

Có trình độ lý luận, có tư duy lý luận thì người cán bộ lãnh đạo, quản lýmới có khả năng tiếp thu chuẩn xác những vấn đề về khoa học kỹ thuật, vềquan điểm chủ trương, về chính sách pháp luật trên cơ sở đó khi truyềnthụ lại, tổ chức triển khai trong thực tiễn mới có chất lượng Thực tế tại địaphương cho thấy, nếu cán bộ không có trình độ lý luận chính trị, tư duy lýluận hạn chế thì không những không tiếp thu được chuẩn xác những tinhthần cơ bản của lý luận mà khi truyền thụ lại, tổ chức triển khai trong thựctiễn thì qua loa hình thức, chỉ đơn thuần là đọc lại, thậm chí còn làm mất đitính hệ thống, không làm rõ được trọng tâm, bản chất của vấn đề Và nhưvậy việc triển khai và tổ chức thực hiện những chủ trương, đường lối đótrong cơ quan, đơn vị, địa phương gặp nhiều khó khăn, kém hiệu quả làmảnh hưởng đến chiến lược phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội chung của

huyện Lý luận chính trị còn trang bị cho người cán bộ lãnh đạo, quản lýcấp huyện năng lực nhận thức thực tiễn trong việc phát hiện vấn đề, xácđịnh bản chất, nguyên nhân chủ yếu và khả năng vận dụng lý luận khoa họcvào việc xây dựng các chủ trương, phương hướng hoạt động của huyện,của ngành và các quyết định cho các vấn đề đó một cách đúng đắn Cótrình độ lý luận chính trị thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện mới

có năng lực tư duy, mới có khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn mộtcách năng động, sáng tạo Khả năng này rất quan trọng trong việc hoạchđịnh chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của huyện cũng như cho từnglĩnh vực, đơn vị cụ thể Có trình độ lý luận chính trị thì người cán bộ lãnhđạo, quản lý cấp huyện mới có nhận thức đúng đắn rằng, phải xuất phát từđiều kiện, hoàn cảnh thực tế của cơ quan, đơn vị, lĩnh vực, địa phương màxây dựng các mô hình, các chương trình, kế hoạch hành động và nhữnggiải pháp cho từng lĩnh vực, tình huống cụ thể Đó là năng lực sáng tạo mànhờ đó người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện nhận thức đúng đắn lýluận, quan điểm, đường lối trong quan hệ với nhiệm vụ của mình Kết hợpchặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn thành một quy trình thống nhất trong hoạtđộng lãnh đạo, quản lý, góp phần quan trọng vào việc xây dựng thành côngcác mô hình kinh tế, văn hóa, xã hội, phương hướng và những mục tiêuphát triển Năng lực đó còn là cơ sở cho khả năng quyết đoán vấn đề mộtcách tự tin, nhanh chóng, ra quyết định đúng đắn trong những tình huốngbất ngờ Kịp thời giải quyết mâu thuẫn và các vấn đề nảy sinh, làm chủ mọitình huống, đảm bảo ổn định để phát triển

Như vậy, lý luận chính trị đóng vai trò rất quan trọng trong việc trang

bị thế giới quan và phương pháp luận, những tri thức cần thiết cho cán bộ lãnhđạo, quản lý Nếu không có lý luận chính trị thì đội ngũ này sẽ gặp nhiều khókhăn, lúng túng Họ sẽ luôn bị thụ động, tự phát và mò mẫm trong côngviệc, cho nên rất khó để hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của mình Vìvậy, trong Văn kiện Đại hội lần thứ IX, Đảng ta đã đề ra nhiệm vụ: "Từ nay

đến năm 2005, phần lớn cán bộ lãnh đạo chủ chốt từ cấp huyện trở lên họcxong chương trình cao cấp về lý luận chính trị và có trình độ đại học vềmột chuyên ngành nhất định" [14, tr 142].

Hai là, có trình độ lý luận chính trị người cán bộ lãnh đạo, quản lý

cấp huyện có thể nâng cao năng lực tổ chức và tổng kết thực tiễn.

Một trong những đặc trưng cơ bản của lý luận chính trị là nguyêntắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn Nguyên tắc này đòi hỏi người cán

bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện trước hết phải có trình độ học vấn, đượcđào tạo trình độ cử nhân về một chuyên ngành nhất định và phải được nângcao trình độ lý luận chính trị Tùy theo từng cương vị lãnh đạo, quản lý màphải có trình độ lý luận chính trị tương xứng: trung học, cao cấp hoặc cửnhân Có như vậy thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện mới có khảnăng nắm bắt vấn đề, biết chắt lọc những thông tin cơ bản, những vấn đềchủ yếu để tổng kết Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm góp phần xâydựng đường lối, bổ sung và phát triển lý luận ngày càng hoàn thiện, lý luận

đó phải có giá trị khoa học thì mới có vai trò trong việc chỉ đạo hoạt độngthực tiễn Lý luận Mác - Lênin trang bị cho con người thế giới quan vàphương pháp luận khoa học trong việc nhận thức và cải tạo thế giới hiệnthực Lý luận đó phản ánh một cách đúng đắn, khoa học quy luật vận động

và phát triển khách quan của tự nhiên, xã hội và tư duy con người, kháiquát và tổng kết có hệ thống những kinh nghiệm của phong trào vô sản trêntoàn thế giới Với bản chất cách mạng và khoa học đó, chủ nghĩa Mác -Lênin đóng vai trò không thể thiếu được đối với người cộng sản trong nhậnthức và cải tạo tự nhiên, cải tạo xã hội Trên cơ sở lý giải đúng đắn các vấn

đề về thế giới và vai trò của con người trong việc nhận thức và cải tạo thếgiới, chủ nghĩa Mác - Lênin trở thành nền tảng lý luận quan trọng địnhhướng cho con người trong hoạt động thực tiễn của mình Sự định hướng

đó giúp cho chủ thể hoạt động thấy được phương hướng vận động của đốitượng, cũng như mục tiêu, cách thức và phương pháp tối ưu để đạt được

mục tiêu đó Phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin cònchỉ cho cán bộ lãnh đạo, quản lý phải biết xuất phát từ thực tế khách quan,lấy thực tiễn làm định hướng, chỉ đạo cho con người trong hành động, từ đótránh được những sai sót hay mò mẫm trong hoạt động thực tiễn.

Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự thấm nhuần sâu sắc và vận dụng sángtạo lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin phù hợp với điều kiện hoàn cảnhthực tế của Việt Nam Tư tưởng đó là ngọn đèn pha sáng chói nhất soiđường chỉ lối cho cuộc đấu tranh cách mạng của dân tộc ta giành mọi thắnglợi Do đó việc giáo dục, đào tạo để không ngừng nâng cao nhận thức vềchủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trên cơ sở bổ sung nhữngthành tựu mới của khoa học, công nghệ tiên tiến hiện đại, những tinh hoatrí tuệ của nhân loại sẽ tạo điều kiện cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấphuyện không những nâng cao khả năng nhận thức mà còn nâng cao nănglực lãnh đạo, quản lý Đồng thời với việc đào tạo để nâng cao trình độ lýluận chính trị thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện cũng được nângcao bản lĩnh chính trị, giác ngộ giai cấp và lập trường cách mạng xã hội chủnghĩa, lý tưởng cộng sản Từ đó vững tin vào vai trò lãnh đạo của ĐảngCộng sản, kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của đất nước Cótrình độ lý luận chính trị thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện mới

có tư duy lý luận sắc bén để phê phán những biểu hiện của chủ nghĩa hoàinghi, dao động, phủ nhận hoặc đòi xóa bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin, phủ nhậnvai trò lãnh đạo của Đảng, đòi đa nguyên đa đảng, muốn đất nước đi theomột mô hình phát triển khác Lý luận chính trị còn đóng vai trò quan trọngđối với người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện trong việc nâng cao nănglực tổng kết thực tiễn, rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá để bổ sung

và phát triển lý luận Để tiến hành tổng kết thực tiễn có hiệu quả, người cán

bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện phải thường xuyên đi sâu, đi sát thực tế cơ

sở, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, khắc phục được tình trạng trì trệ và phongcách quan liêu xa rời thực tiến của thời bao cấp Muốn vậy, người cán bộ

lãnh đạo, quản lý cấp huyện phải có khả năng định hướng, biết xây dựngniềm tin vào cái mới, cái tiến bộ tích cực, dám đấu tranh và bảo vệ cái mới,tạo điều kiện cho cái mới phát triển, dám nhìn thẳng vào những mâu thuẫn,đấu tranh kịp thời ngăn chặn những hiện tượng tiêu cực cản trở công cuộcđổi mới và quá trình phát triển chung của đất nước Có trình độ lý luậnchính trị thì việc tổng kết thực tiễn của người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấphuyện mới bảo đảm tính khách quan, toàn diện, lịch sử cụ thể Có như vậy,những kết luận khoa học, những bài học kinh nghiệm rút ra mới có giá trịđịnh hướng cho sự phát triển tiếp theo của hoạt động thực tiễn.

Thực tiễn 15 năm thực hiện đường lối đổi mới đất nước do Đảngkhởi xướng và trực tiếp lãnh đạo với những thành tựu quan trọng đã đạtđược, những vấn đề mới nảy sinh và những bài học kinh nghiệm quý báuđược rút ra, cũng như quá trình hai năm thực hiện chương trình xóa đóigiảm nghèo ở các tỉnh miền núi nói chung, tỉnh Cao Bằng nói riêng, lànhững vấn đề lý luận và thực tiễn phong phú, sinh động mà cán bộ lãnh đạoquản lý cấp huyện phải tổng kết Từ đó rút ra những bài học quan trọngđịnh hướng cho việc xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội củahuyện, góp phần quan trọng vào sự thành công của sự nghiệp đổi mới củatỉnh, của đất nước

Ba là, am hiểu lý luận chính trị người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp

huyện có thể khắc phục được bệnh kinh nghiệm và giáo điều máy móc trong hoạt động lãnh đạo, quản lý của mình.

Giáo điều, kinh nghiệm là những căn bệnh phổ biến và thường gặptrong cơ chế cũ, cơ chế tập trung, quan liêu bao cấp, khi mà trình độ vănhóa và trình độ dân trí của xã hội còn thấp, trình độ và tri thức khoa họccủa con người chưa được trân trọng và đánh giá đúng mức Ngày nay cănbệnh đó vẫn còn đối với những cán bộ mà trình độ lý luận cũng như trình

độ chuyên môn và sự hiểu biết nói chung còn có những hạn chế nhất định.

Đó thường là những cán bộ trưởng thành từ môi trường thực tiễn như laođộng sản xuất, quân đội họ không được đào tạo một cách có hệ thống màchỉ được tập huấn nghiệp vụ với thời gian ngắn, cho nên trình độ rất hạnchế, thiếu những kiến thức cần thiết Do đó trong công việc cũng như trongchỉ đạo hoạt động thực tiễn họ thường sử dụng những kinh nghiệm của bảnthân một cách giáo điều máy móc nên kết quả đạt được luôn bị hạn chế

Tuy nhiên, ở một góc độ nhất định nào đó thì tri thức kinh nghiệmcũng đóng vai trò quan trọng đối với nhận thức và hoạt động thực tiễn củacon người Nếu không có tri thức kinh nghiệm thì cũng không thể có trithức lý luận và không thể vận dụng lý luận vào thực tiễn một cách sáng tạo.Tri thức kinh nghiệm còn là cơ sở để con người kiểm tra, sửa đổi, điềuchỉnh, bổ sung và phát triển lý luận Nhưng nếu chỉ đơn thuần sử dụng trithức kinh nghiệm để xử lý công việc thì lại không khoa học, kém hiệu quả.Tri thức kinh nghiệm chỉ có thể giải quyết được những công việc cụ thểtrong những trường hợp cụ thể nhất định và nói chung kết quả thường hạnchế Do đó, nếu chỉ dừng lại ở kinh nghiệm thì sẽ dẫn đến căn bệnh kinhnghiệm chủ nghĩa, và như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến kết quả hoạt độngthực tiễn Để khắc phục tình trạng đó, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lýcấp huyện trong giai đoạn hiện nay phải được đào tạo để nâng cao trình độ

về mọi mặt nhất là trình độ về lý luận chính trị Chủ tịch Hồ Chí Minhthường căn dặn cán bộ, đảng viên là phải học tập để nắm được nhữngnguyên lý cơ bản của lý luận, tuy nhiên không được coi nhẹ vai trò củakinh nghiệm Người nói: "Có những cán bộ, những đảng viên cũ, làm đượcviệc, có kinh nghiệm Cố nhiên những anh em đó rất quý báu cho Đảng.Nhưng họ lại mắc phải cái bệnh khinh lý luận Họ quên rằng: nếu họ đã cókinh nghiệm mà lại biết thêm lý luận thì công việc tốt hơn nhiều Họ quênrằng: kinh nghiệm của họ tuy tốt, nhưng cũng chẳng qua là từng bộ phận

mà thôi, chỉ thiên về một mặt mà thôi Có kinh nghiệm mà không có lýluận, cũng như một mắt sáng, một mắt mờ" [30, tr 234] Những lời căn dặn

đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục đểnâng cao trình độ lý luận chính trị cho đảng viên nói chung, nhất là cho cán

bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện

Ngoài bệnh kinh nghiệm ra thì bệnh giáo điều cũng có ảnh hưởngrất lớn đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện Thông thường

có hai loại giáo điều, là giáo điều kinh nghiệm và giáo điều sách vở Giáođiều kinh nghiệm là áp dụng một cách máy móc những kinh nghiệm, những

mô hình phát triển của một ngành, một lĩnh vực, một đơn vị, địa phươngnào đó vào ngành lĩnh vực, đơn vị, địa phương mà không biết nó có phùhợp với điều kiện, hoàn cảnh của mình hay không Tình trạng phổ biến ởnước ta trong những năm sau giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước,

cả nước mới đi vào xây dựng chủ nghĩa xã hội là áp dụng kinh nghiệmchiến tranh một cách máy móc vào phát triển kinh tế Do không hiểu đượcchiến tranh và phát triển kinh tế, xây dựng đất nước có những quy luậtriêng đặc thù nên đã ảnh hưởng xấu làm cho kinh tế trì trệ kém phát triển,khủng hoảng kinh tế - xã hội kéo dài trong nhiều năm, đời sống nhân dânkhó khăn thiếu thốn và phải mất một thời gian dài chúng ta mới khắc phụcđược

Bên cạnh giáo điều kinh nghiệm còn có một loại giáo điều khác nữa

là giáo điều sách vở Bệnh này thường gặp đối với những cán bộ đã họcqua chương trình lý luận chính trị nhưng với trình độ thấp, không nắmđược những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, không hiểu đượcbản chất khoa học của các sự vật, hiện tượng Do đó họ bê nguyên kiếnthức lý luận sách vở vào hoạt động thực tiễn một cách máy móc theo kiểu

"sách nói sao mình làm vậy" mà không có tính năng động, sáng tạo, không

có sự "tiêu hóa" của kiến thức và như vậy cũng làm ảnh hưởng đến kết quảcủa hoạt động thực tiễn, thậm chí còn thất bại.

Để khắc phục được những căn bệnh kinh nghiệm, giáo điều thìkhông có con đường nào khác là phải học tập để nâng cao trình độ nhậnthức về mọi mặt, trước hết là trình độ văn hóa, trình độ chuyên môn vàtrình độ lý luận chính trị Học tập để nâng cao trình độ là rất cần thiết, nhất

là lý luận chính trị, nhưng học tập như thế nào cho tốt, cho có kết quả thiếtthực mới là điều quan trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nhắc nhở cán

bộ, đảng viên là học tập lý luận Mác - Lênin không phải là để trang sức, đểlòe thiên hạ mà là để nắm cái tinh thần xử lý mọi việc, nắm những chân lýphổ biến Học lý luận phải đạt được những hiệu quả thật sự, phải nắm đượcnhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, những quy luật vậnđộng của xã hội, con người để vận dụng sáng tạo vào công tác thực tiễn; học

để có tri thức, để làm việc Người nói: "Trong lúc học lý luận, phải nghiêncứu công việc thực tế, kinh nghiệm thực tế Lúc học rồi, họ có thể tự mìnhtìm ra phương hướng chính trị có thể làm những công việc thực tế, có thể trởnên người tổ chức và lãnh đạo Thế là lý luận thiết thực, có ích" [30, tr 272].Chủ tịch Hồ Chí Minh còn dạy chúng ta: Phải biết khéo léo lợi dụng kinhnghiệm, không thể thấy người ta làm gì cũng một mực bắt chước làm theo

mà phải có sự nghiên cứu, phân tích xem cái gì hay, cái gì không hay, cái

gì nên làm, cái gì không nên làm để vận dụng vào tình hình thực tế của địaphương làm sao có hiệu quả nhất Những điều chỉ dẫn đó không chỉ có ýnghĩa quan trọng đối với việc học tập lý luận chính trị, mà còn đối với tất

cả những lĩnh vực chuyên môn khác Đặc biệt trong điều kiện khoa họccông nghệ phát triển như vũ bão hiện nay thì hoạt động lãnh đạo, quản lýcấp huyện không thể theo lối kinh nghiệm, giáo điều rập khuôn máy móc

mà phải vươn lên trình độ cao hơn, tiên tiến hiện đại thì mới có thể đáp ứng

được với yêu cầu đòi hỏi của công việc Với ý nghĩa đó, tại Hội nghị lầnthứ ba Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, Tổng Bí thư Đỗ Mười đãnhấn mạnh: "Trước yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cán

bộ của ta, trước hết là cán bộ lãnh đạo và quản lý, nhất thiết phải có trithức, có trình độ trí tuệ, năng lực tổ chức, quản lý, điều hành Không có trithức thì không thể lãnh đạo, quản lý được" [11, tr 108]

Từ những phân tích trên, có thể khẳng định lý luận chính trị đóngvai trò rất quan trọng trong nhận thức và hoạt động thực tiễn của người cán

bộ lãnh đạo, quản lý nói chung, cấp huyện nói riêng Trình độ lý luận chínhtrị càng cao thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện càng có khả năngtiếp thu đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhànước Nâng cao khả năng nắm bắt, phát hiện những vấn đề mới nảy sinhtrong thực tế, nâng cao năng lực trong việc vận dụng lý luận, chủ trươngđường lối chính sách để xây dựng phương hướng và các giải pháp pháttriển kinh tế, văn hóa xã hội phù hợp với thực tế địa phương Đồng thời, cótrình độ lý luận chính trị người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện sẽ nângcao năng lực khái quát thực tiễn, đánh giá đúng thực trạng để tổng kết thựctiễn, trên cơ sở đó rút ra những bài học kinh nghiệm Hiện nay, khi côngcuộc đổi mới đi vào chiều sâu với những thời cơ, vận hội và những tháchthức thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện càng phải được học tập,rèn luyện để nâng cao trình độ, tiếp cận những kiến thức mới, những trithức khoa học có giá trị, có như vậy mới nâng cao được năng lực lãnh đạo,quản lý của mình

1.2 THỰC TRẠNG TRÌNH ĐỘ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ CẤP HUYỆN Ở TỈNH CAO BẰNG, NGUYÊN NHÂN CỦA NÓ

1.2.1 Thực trạng trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ở tỉnh Cao Bằng

Cao Bằng là một tỉnh miền núi vùng cao nằm ở Đông Bắc của Tổ quốc,phía Bắc và Đông Bắc giáp tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) với đường biêngiới dài 311km, phía Tây giáp tỉnh Hà Giang, phía Nam giáp tỉnh Bắc Kạn,phía Đông giáp tỉnh Lạng Sơn Diện tích tự nhiên của tỉnh là 6.690km2

chiếm 2,12% diện tích cả nước, dân số 491.055 người (số liệu điều tra1/4/1999), toàn tỉnh có 187 đơn vị hành chính; có 12 huyện, thị, trong đó có

11 huyện và 1 thị xã, 10 thị trấn, có 9 dân tộc cùng sinh sống với nhau từlâu đời, đông nhất là các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao Đồng bào cácdân tộc đã từng gắn bó thủy chung với sự nghiệp cách mạng của Đảng vàBác Hồ từ những ngày đầu của cách mạng, góp phần đáng kể vào sựnghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủnghĩa

Là một tỉnh miền núi biên giới với địa hình phức tạp, giao thôngkhông thuận lợi (chỉ có đường bộ là duy nhất) nên rất hạn chế về giao lưukinh tế, văn hóa với các tỉnh bạn và với các trung tâm kinh tế của đất nước.Đây cũng là một trong những khó khăn để phát triển kinh tế, văn hóa, xãhội của tỉnh Trong những năm gần đây, được sự giúp đỡ của Trung ương,tỉnh đã có nhiều nỗ lực để phát triển kinh tế, đẩy mạnh sản xuất, chuyểndịch cơ cấu kinh tế, nhất là chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, pháttriển nông nghiệp và nông thôn, thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, chiếnlược phát triển kinh tế - xã hội Công cuộc đổi mới ở địa phương đã vàđang thu được những thành tựu bước đầu quan trọng Tình hình chính trị ổnđịnh, an ninh quốc phòng luôn được giữ vững, kinh tế có bước phát triển,đời sống vật chất và tinh thần của đông đảo nhân dân ổn định từng bướcđược cải thiện, nâng cao

Cao Bằng còn là căn cứ địa cách mạng của cả nước, với những địadanh, di tích đã đi vào lịch sử như hang Pác bó, lán Khuổi Nặm, rừng TrầnHưng Đạo, đồn Phai Khát, Nà Ngần Được Đảng, đặc biệt là Chủ tịch Hồ

Chí Minh trực tiếp giáo dục, rèn luyện, nhiều cán bộ đã trưởng thành, trởthành cán bộ lãnh đạo, quản lý, lãnh đạo chủ chốt của địa phương Đây lànguồn quý giá, là tiềm năng rất quan trọng của tỉnh qua các thời kỳ chiến đấu

và xây dựng tỉnh nhà Thế hệ con cháu tiếp theo đã và đang phát huy truyềnthống trong công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh

Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, Đảng bộ và nhân dâncác dân tộc tỉnh Cao Bằng luôn đồng tâm đoàn kết, phát huy truyền thốngcách mạng, khắc phục mọi khó khăn, tập trung mọi nguồn lực đẩy mạnhphát triển kinh tế, từng bước đưa tỉnh nhà thoát khỏi tình trạng đói nghèo,lạc hậu để phát triển đi lên

Thực hiện tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hànhTrung ương khóa VIII về tinh giản bộ máy, tỉnh Cao Bằng đã rà soát vềchức năng, nhiệm vụ và biên chế của các cơ quan thuộc khối Đảng, tổ chứcđoàn thể và chính quyền, bố trí sắp xếp lại cho hợp lý Cụ thể ở cấp huyện

từ quý III/2001 sát nhập một số ban của Đảng vào văn phòng và ban Tổchức huyện ủy, một số phòng chuyên môn có chức năng và nhiệm vụ gầngiống nhau sát nhập lại để bộ máy lãnh đạo, quản lý gọn nhẹ nhằm nângcao năng lực hoạt động và tính hiệu quả của công việc Với đề án tổ chức

bộ máy mới này đã giảm được đáng kể các đầu mối cả khối Đảng lẫn khốichính quyền và số lượng cán bộ lãnh đạo, quản lý cũng giảm đi tương ứng.Theo đánh giá chung của Tỉnh ủy thì từ khi thực hiện Nghị quyết Hội nghịlần thứ ba Ban chấp hành Trung ương khóa VIII và Nghị quyết Đại hội lầnthứ XIV của Đảng bộ tỉnh đến nay thì đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cáccấp của tỉnh, trong đó có cấp huyện có sự chuyển biến rõ rệt Đại bộ phậncán bộ lãnh đạo, quản lý nhận thức được chức năng, nhiệm vụ chính trị củamình trong cơ chế mới, đều có quyết tâm thực hiện tốt đường lối đổi mớicủa Đảng và bước đầu đã đưa sự nghiệp đổi mới của huyện đi lên cùng với

sự phát triển của tỉnh, của đất nước Thực tế sự phát triển chung của tỉnh từ

khi bắt đầu thực hiện đường lối đổi mới đến nay đã chứng minh điều đó.

Cụ thể là từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986) đến năm 2000 tổngsản phẩm xã hội của tỉnh tăng bình quân 10%, trong đó các ngành côngnghiệp và xây dựng tăng 14%, nông - lâm nghiệp tăng 7,3%, các ngànhdịch vụ tăng 10% Đặc biệt trong nông nghiệp, thành tựu nổi bật là đã làmchuyển biến về tư tưởng cho một bộ phận nông dân các dân tộc thiểu sốvùng cao từ bỏ di cư tự do, từ bỏ sản xuất tự cấp, tự túc chuyển sang sảnxuất hàng hóa, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới vàosản xuất để đem lại năng suất cao, chất lượng tốt đáp ứng được nhu cầu củacuộc sống Sản xuất nông nghiệp thu được nhiều kết quả, tổng sản lượngquy thóc tăng bình quân hàng năm là 5,26%, bình quân lương thực đếnnăm 2000 là 350kg Thu nhập GDP bình quân đầu người tăng 9,3 lần, đờisống của đại bộ phận nhân dân ổn định từng bước được cải thiện đáng kể.Nhu cầu về cái ăn, cái mặc, học hành, chăm sóc sức khỏe được đảm bảo,nhu cầu về nghe, nhìn ngày càng được đáp ứng Đến nay sóng phát thanh

đã được phủ khắp, với chương trình trợ cấp đài phát thanh cho vùng caovùng sâu, vùng xa, nói chung đồng bào các dân tộc trên địa bàn cả tỉnh đã

có đài để nghe tin tức Sóng vô tuyến truyền hình cũng đã được phủ đến tất

cả các trung tâm huyện lỵ và cụm dân cư Do vậy có từ 35 - 40% số dântrong tỉnh đã được xem vô tuyến truyền hình của Trung ương và địaphương; 47,6% số xã có báo đọc trong ngày, điện lưới quốc gia đã đếnđược 11/12 huyện, thị Hệ thống thông tin liên lạc, vô tuyến viễn thông đãđược đẩy nhanh tiến độ, phát triển theo hướng hiện đại và đa dạng hóa đảmbảo tốt, đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu thông tin trong tỉnh, trong nước vàquốc tế Số hộ làm ăn giỏi có thu nhập cao đang dần tăng lên, số hộ đói,nghèo đã giảm đi đáng kể Đó là những thành tựu rất quan trọng tạo tiền

đề cho sự phát triển của tỉnh trong những giai đoạn mới tiếp theo Có đượcnhững thành tựu quan trọng đó có sự đóng góp rất đáng kể của đội ngũ cán

bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện

Song, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, những mặt cơ bản đãkhẳng định thì tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh còn nhiều khó khăn, kinh

tế chủ yếu là thuần nông, nhỏ bé, nhiều huyện vẫn còn tình trạng kinh tế tựcấp tự túc, độc canh vẫn còn phổ biến Nhiều nơi do địa hình miền núi caokhông có nước nên chỉ trồng được duy nhất cây ngô, khoai, sắn, đỗ tương nên đời sống của đồng bào còn nhiều khó khăn, thiếu thốn Tốc độ chuyểndịch cơ cấu kinh tế diễn ra chậm chạp, chưa đáp ứng với mục tiêu đề ra Cơ

sở kinh tế của tỉnh ít ỏi với quy mô nhỏ bé như: Nhà máy xi măng; Nhàmáy đường; Công ty Quặng sắt; Công ty gang thép; Công ty măng gan; Xínghiệp sản xuất vật liệu xây dựng; Xí nghiệp tre, trúc xuất khẩu Với cơ

sở kinh tế hạn hẹp và nhỏ bé như vậy nên hàng năm thu ngân sách trên địabàn đạt rất thấp, chỉ đạt 70 tỷ đồng/năm; thu nhập quốc dân GDP bình quânđầu người đạt khoảng 180 USD/năm Hàng năm Trung ương phải trợ cấp80% ngân sách, đến nay vẫn còn 117/189 xã xếp vào loại khó khăn đặcbiệt, nhiều vấn đề văn hóa xã hội còn nhức nhối Trình độ dân trí ở nhiềunơi còn rất thấp, tình trạng mù chữ và tái mù có chiều hướng gia tăng CaoBằng vẫn là một trong những tỉnh nghèo nhất nước hiện nay

Tình trạng khó khăn trên là do nhiều nguyên nhân, có nguyên nhân

do điều kiện địa lý, do lịch sử để lại, song có nguyên nhân là do trình độnăng lực của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện còn yếu kém, hạnchế Tuy nhiên, thời gian gần đây trình độ về mọi mặt của đội ngũ này đãđược nâng lên đáng kể, nhưng nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được với yêu cầuđòi hỏi ngày càng cao của công cuộc đổi mới và sự phát triển kinh tế - xãhội của địa phương Vì vậy, Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ tạiĐại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cao Bằng lần thứ XV đã chỉ rõ: "Trình độ cán

bộ chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới" [49, tr 52]

Qua khảo sát thực tế cho thấy, nhiều cán bộ lãnh đạo, quản lý cấphuyện của tỉnh Cao Bằng được đào tạo cơ bản về trình độ chuyên môn,quản lý nhà nước và lý luận chính trị Cụ thể là trong số cán bộ lãnh đạo,

quản lý 12 huyện và thị xã thì 55,25% có trình độ lý luận chính trị từ trungcấp trở lên, trong đó trung cấp chiếm 23,3%; cao cấp 24,61%; cử nhân8,2%, có 21,79% cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện được bồi dưỡng kiếnthức quản lý nhà nước từ 3 tháng trở lên (phụ lục 1).

Đây là lực lượng nòng cốt của tỉnh trong việc thúc đẩy sự phát triểnkinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh quốc phòng Vì mới là đầu nhiệm kỳ(đa số mới được bổ nhiệm, đề bạt), nên để đánh giá được năng lực lãnhđạo, quản lý của đội ngũ này là rất khó Tuy nhiên, qua tiếp xúc, trao đổivới các đồng chí cán bộ lãnh đạo chủ chốt của huyện đã từng công tác lâunăm có nhiều kinh nghiệm và qua phản ánh của cơ sở cũng có thể đánh giáđược phần nào những mặt ưu, thế mạnh của những cán bộ đã được đào tạo

cơ bản về lý luận chính trị

Cũng như nhiều địa phương khác trong cả nước, đội ngũ cán bộlãnh đạo, quản lý cấp huyện ở tỉnh Cao Bằng hiện nay giữ vai trò chủ đạotrong mọi quá trình phát triển kinh tế - xã hội, an ninh chính trị và trật tự antoàn xã hội, giữ vững vùng biên giới biên cương của Tổ quốc Cùng vớiquá trình phát triển đi lên của tỉnh, của cả nước đội ngũ này ngày càngđược đào tạo để nâng cao trình độ về mọi mặt để không ngừng nâng caonăng lực lãnh đạo và quản lý, đáp ứng yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao củacông cuộc đổi mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, pháttriển nông nghiệp và kinh tế nông thôn Khi được trang bị về lý luận chínhtrị, nắm được những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, có phương pháp luận khoa học trong nhận thức và hoạt độngthực tiễn năng lực lãnh đạo và quản lý của đội ngũ này càng được khẳngđịnh Vai trò của lý luận chính trị đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lýcấp huyện được thể hiện ở chỗ, thường những cán bộ được đào tạo có hệthống, có trình độ nhất định thì họ sẽ có năng lực tư duy lý luận, có khảnăng nắm bắt những tinh thần cơ bản của chủ trương đường lối của Đảng,chính sách và pháp luật của Nhà nước, triển khai và tổ chức thực hiện có

hiệu quả Đó là điều mà những nhiệm kỳ trước đây do trình độ lý luậnchính trị của đội ngũ này quá thấp (chủ yếu là trung cấp) nên không thựchiện được Mỗi khi học tập quán triệt các Nghị quyết của Đảng sau mỗinhiệm kỳ Đại hội thường phải nhờ đội ngũ báo cáo viên của tỉnh đến đểtruyền đạt.

Được đào tạo, có trình độ lý luận chính trị người cán bộ lãnh đạo,quản lý cấp huyện có năng lực tư duy lý luận, có khả năng suy nghĩ, tìm tòi

để tìm ra những cách thức, bước đi thích hợp trong việc xây dựng các môhình để phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội phù hợp với điều kiện, khảnăng của đơn vị và địa phương Thực tế cho thấy nhiều cán bộ lãnh đạo,quản lý cấp huyện có trình độ, được đào tạo cơ bản về lý luận chính trị,nắm vững chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước rất năng động linhhoạt trong việc nghiên cứu, tìm hiểu về địa hình, khí hậu đất đai đã mạnhdạn xây dựng các mô hình kinh tế, văn hóa đạt kết quả tốt Đó là mô hìnhthay thế cây thuốc phiện bằng cây ăn quả, mô hình kinh tế trang trại, môhình VAC, VACR Tuy mới được triển khai thực hiện vài năm nay nhưng

có hiệu quả kinh tế thiết thực, góp phần xóa đói giảm nghèo và giải quyếtđược công ăn việc làm cho nhân dân địa phương Việc xây dựng mô hìnhgia đình văn hóa, làng xóm, khu phố văn hóa theo kinh nghiệm của cáchuyện miền xuôi cũng đang được triển khai thực hiện và có hiệu quả thiếtthực ở hầu hết các địa phương trong tỉnh Từ đó hạn chế được tệ nạn xã hộinhư nghiện hút, cờ bạc, trộm cắp tình làng nghĩa xóm và đoàn kết cộngđồng được tăng cường, trẻ em được khuyến khích đến trường, nhân dânphấn khởi làm ăn theo nếp sống mới Với hiệu quả kinh tế, xã hội khả quan

đó, những mô hình kinh tế, văn hóa này đã và đang được lãnh đạo tỉnhquan tâm, giúp đỡ tạo điều kiện để phát triển và nhân rộng ra các địaphương khác cùng thực hiện