Tổng quan về Khoa học quản lý về giáo dục

Bài giảng liên quan tới nghiệp vụ quản lý giáo dục

Trang 1

TỔNG QUAN VỀ KHOA HỌC QUẢN LÝ VÀ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KHOA HỌC QUẢN LÝ

VÀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC

Trang 2

VÀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

1 TỔNG QUAN VỀ KHOA HỌC QUẢN LÝ

2 QUẢN LÝ GIÁO DỤC

3

TỔNG QUAN VỀ KHOA HỌC QUẢN LÝ

1 TỔNG QUAN VỀ KHOA HỌC QUẢN LÝ

1.1 Khái niệm quản lý

1.2 Vai trị của quản lý trong đời sống xã hội

1.3 Đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu

KHQL

1.4 Giới thiệu một số thuyết quản lý

4

Trang 3

1.1 Khái niệm quản lý

Quản lý là sự tác động có ý thức, hợp quy luật

của chủ thể QL đến đối tượng QL nhằm đạt được mục

tiêu đề ra

5

* Giải thích các thuật ngữ:

- Chủ thể QL: người quản lý, tổ chức quản lý

- Đối tượng QL: người, tổ chức bị QL

+ Đối tượng QL: Có thể trên quy mô rộng, hẹp

khác nhau (toàn cầu, khu vực, quốc gia, ngành, đơn vị,

con người cụ thể, sự vật cụ thể)

6

Trang 4

Phương pháp quản lý: Cách thức CTQL chuyển tải các tác

động tới ĐTQL cĩ hiệu quả cao nhất

Chủ thể quản lý: - Tác nhân tạo ra các tác động QL

- Cá nhân hoặc tập thể

- Đứng đầu tổ chức

Đối tượng quản lý: - Tiếp nhận tác động QL

- Tồn thể thành viên của tổ chức

- Tồn bộ nguồn lực của tổ chức

Mục tiêu quản lý: Là căn cứ để CTQL tạo ra các tác động

Cơng cụ quản lý: Là các căn cứ pháp lý để CTQL tạo ra

các tác động lên ĐTQL bao gồm: hệ thống văn bản, hệ

thống thơng tin, quyết định QL…

8

Trang 5

* Mối quan hệ giữa các thành tố trong quản lý

Mục tiêu Phương pháp QL

1.2.Vai trị của quản lý trong đời sống xã hội

• Quản lý tạo sự thống nhất ý chí trong một tổ chức vì

chỉ cĩ sự thống nhất trong sự đa dạng thì quản lý mới đạt

hiệu quả mong muốn;

• Định hướng cho sự phát triển của tổ chức;

10

Trang 6

1.2.Vai trị của quản lý trong đời sống xã hội

•Tổ chức, điều hồ, phối hợp và hướng dẫn hoạt động

của các cá nhân và các nguồn lực khác trong tổ chức

nhằm đạt được mục tiêu;

• Tạo động lực cho cá nhân phát triển;

• Tạo điều kiện, mơi trường làm việc tốt nhất để tổ chức

phát triển ổn định, bền vững và hiệu quả

11

1.3 Đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp

nghiên cứu KHQL

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

1.3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

1.3.3 Phương pháp nghiên cứu

12

Trang 7

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng của khoa học quản lý là các quan hệ quản lý

Khoa học quản lý cĩ nhiệm vụ nghiên cứu tìm ra các

qui luật và tính qui luật của hoạt động quản lý, từ đĩ xác

định các phương pháp, cơng cụ và các hình thức tổ chức

quản lý để khơng ngừng hồn thiện, nâng cao chất lượng

quản lý

13

1.3.2.Nhiệm vụ nghiên cứu

-Nghiên cứu các quan hệ QL: quan hệ giữa CTQL và

ĐTQL

-Nghiên cứu, phân tích các công việc QL trong một tổ

chức

-Giải thích các hiện tượng QL và đề xuất những lý

thuyết, kỹ thuật nên áp dụng

14

Trang 8

1.3.3.Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp duy vật

- PP phân tích hệ thống

- PP mô hình hóa

- PP thực nghiệm

- PP điều tra

15

1.4 Giới thiệu một số thuyết quản lý

1.4.1 Tư tưởng “Đức trị” của Khổng Tử

1.4.2 Tư tưởng quản lí thời cổ Hy Lạp

1.4.3 Quan điểm khoa học

1.4.4 Quan điểm hành chính

1.4.5.Quan điểm hành vi

1.4.6.Quan điểm hiện đại

16

Trang 9

Khổng Tử (551-479 TCN)-Người sáng lập “Nho giáo”

Tư tưởng quản lý của Khổng Tử

thể hiện ở quan niệm về Đạo và Đức

với Tam cương, Ngũ thường mà

trung tâm là đức Nhân

17

Cĩ thể tĩm tắt Tư tưởng của KT qua 4

ý chính sau đây:

- Thứ nhất, học thuyết Khổng Tử đi vào việc

nghiên cứu tính bền vững của xã hội Theo ơng chỉ cĩ

thể duy trì tính bền vững này một khi giữa những cá

nhân cĩ mối quan hệ theo đẳng cấp rõ ràng Do vậy,

những nhà quản lý cấp thấp phải thể hiện sự tơn trọng

và tuân phục với nhà quản lý cấp cao.

18

Trang 10

- Thứ hai, gia đình là nguyên mẫu của tất cả tổ

chức trong xã hội Do đĩ, mỗi cá nhân phải tìm cách

duy trì sự phát triển hài hịa của tổ chức bằng cách

cho phép những người khác bộc lộ bản chất của mình

như phẩm chất, lịng tự trọng và uy tín, đặc biệt trong

cơng việc (tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ)

19

- Thứ ba, mọi người phải đối xử với nhau

như chính bản thân mình Do vậy, những nhà quản lý

cấp cao phải khuyến khích các nhân viên cũng như

các nhà quản lý cấp trung gian nâng cao kiến thức và

kỹ năng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của tồn tổ chức

20

Trang 11

- Thứ tư, mỗi cá nhân trong cuộc sống phải cĩ

trách nhiệm học tập mở mang kiến thức, làm việc chăm

chỉ, khơng hoang phí, rèn luyện đức kiên nhẫn và giữ

gìn những giá trị truyền thống của xã hội

21

1.4.2 Tư tưởng quản lý thời cổ Hy Lạp

a Xơcrat (469 – 399 Tr.CN):

 Nhà triết học cổ Hy Lạp

 Về mặt quản lí: Ơng đưa ra khái niệm về

tính tồn năng của quản lí

 Xơcrat nĩi: “Những người biết cách sử

dụng con người sẽ điều khiển cơng việc

hoặc cá nhân hoặc tập thể một cách

sáng suốt, trong khi đĩ những người

khơng biết làm như vậy, sẽ mắc phải sai

lầm trong việc điều hành cơng việc

này”

22

Trang 12

b Platơn (427 – 347 Tr.CN)

 Là học trị của Xơcrat

 Học thuyết đánh dấu bước ngoặt từ CN

Duy Vật sang CN Duy Tâm

 Trong học thuyết xã hội, Ơng mơ tả

“thứ bậc quản lí” của nhà nước dựa

trên nền tảng là lao động của nơ lệ

23

c Arixtốt (384 – 322 Tr.CN)

 Là học trị của Platon

 Người sáng lập ra “chủ nghĩa duy tâm

khach quan”, mơn logic học…

 Tư tưởng của Ơng nĩi về “vai trị quản lí

của nhà nước và quyền lực nhà nước”

 Ơng cho rằng: “Hình thức cao nhất của

quyền lực nhà nước là những hình thức,

trong đĩ loại trừ khả năng sử dụng quyền

lực nhà nước một cách tư lợi mà phải

phục vụ cho tồn xã hội”

24

Trang 13

1.4.3 Quan điểm quản lý theo khoa học

Đại diện: Frededric W.Tay lor (Mỹ)(1856-1915)

a Nội dung chính

 Huấn luyện hằng ngày và tuân theo nguyên tắc

 Động viên bằng vật chất

b Trọng tâm

- Công nhân

25

1.4.3 Quan điểm quản lý theo khoa học

Đại diện: Frededric W.Tay lor (Mỹ)(1856-1915)

Trang 14

1.4.4 Quan điểm QL theo hành chính

Đại diện :Max Weber (Đức) (1864 – 1920)

a Nội dung chính

 Định rõ các chức năng quản lí

 Phân công lao động hợp lí

 Hệ thống cấp bậc

 Cơ cấu quyền lực chi tiết

 Sự cam kết làm vệc lâu dài

27

1.4.4 Quan điểm QL theo hành chính

Đại diện :Max Weber (Đức)(1864 – 1920)

Trang 15

a Abraham Maslow

(1908-1970)

1 Là người xây dựng thuyết nhu cầu con người

3 Quản lý phải căn

cứ vào nhu cầu đang thực sự cần được thỏa mãn của đối tượng

2 Phát triển lý thuyết “Bậc thang nhu cầu”

1.4.5 Quan điểm hành vi

29

Nhu cầu

tự khẳng định Nhu cầu giao tiếp Nhu cầu được tơn trọng

Nhu cầu

an tồn

Nhu cầu sinh lý

b Doulas Mc Gregor

(1906-1964)

1 Là người xây dựng thuyết XY

2 Theo ơng cĩ 02 loại người:

* Người cĩ bản chất X: là người khơng muốn làm việc => phải kiểm tra, đơn đốc gắt gao

* Người cĩ bản chất Y: là người ham thích làm việc => cần cĩ các hình thức khuyến khích, động viên

30

Trang 16

 1.4.6 Quan điểm hiện đại (UNESCO)

 Đi sâu vào các chức năng quản lý, về quan hệ

con người và phong cách lãnh đạo

 Các chức năng quản lý:

+ Kế hoạch hoá

+ Tổ chức

+ Chỉ đạo

+ Kiểm tra

31

2 Quản lý giáo dục

2.1 Khái niệm

2.2 Đặc điểm và bản chất của QLGD

2.3 Nội dung QLGD

2.4 Mục đích QLGD

2.5 Một số quan điểm QLGD

2.6.Vận dụng một số mô hình trong QLGD

32

Trang 17

2.1 Khái niệm

QLGD là hệ thống những tác động có mục

đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý

nhằm làm cho hệ thống giáo dục vận hành theo

đường lối và nguyên tắc GD của Đảng, thực hiện

được các tính chất của nhà trường XHCN Việt

Nam, đưa hệ thống GD tới mục tiêu dự kiến

33

Quản lý trường học:

Là hệ thống những tác động có chủ đích, có

kế hoạch hợp qui luật của chủ thể quản lý đến

tập thể giáo viên, nhân viên, học sinh, cha mẹ

học sinh và các lực lượng xã hội ngoài nhà

trường nhằm thực hiên có chất lượng và hiệu

quả mục tiêu giáo dục

34

Trang 18

2.2 Đặc điểm và bản chất của QLGD.

2.2.1 Đặc điểm

 Bao gồm chủ thể QL và đối tượng QL

 Liên quan đến việc trao đổi thông tin và đều có mối

liên hệ ngược

 Có khả năng thích nghi (luôn biến đổi)

 Vừa là khoa học, vừa là một nghề, vừa là một nghệ

thuật

 Gắn với quyền lực, lợi ích và danh tiếng

35

2.2.2 Bản chất

 Tiếp cận hướng vào con người

 Tiếp cận quá trình thơng tin trong quản lý

 Tiếp cận hệ thống trong quản lý giáo dục

36

thực chất là quản lý con người

thực chất là quản lý thơng tin

Thực chất là là quá trình tiếp nhận “đầu vào”, thực hiện quá trình biến đổi để được “đầu ra”

của hệ thống

Trang 19

37

2.3 Nội dung quản lý giáo dục

Nội dung QLGD ở cấp vĩ mơ:

• Nhà trường/ cơ sở giáo dục

38

Trang 20

2.4 Mục đích quản lý giáo dục

hồn chỉnh hệ thống giáo dục;

 Thứ hai, bảo đảm thực hiện tốt mục tiêu đào tạo của nhà

trường/ cơ sở giáo dục ;

giáo dục;

dục và các điều kiện vật chất cho việc thực hiện

39

2.5 Một số quan điểm QLGD

2.5.1 Quan điểm hiệu quả

-Ra đời vào thập niên đầu tiên của TK XX

-Nội dung:

QLGD phải được thực hiên sao cho “hiệu số”

giữa đầu ra và đầu vào của HTGD phải đạt cực đại

40

Trang 21

2.5.2 Quan điểm kết quả

- Ra đời vào những năm 20 của TK XX

- Nội dung: Chú ý đến việc đạt mục tiêu GD nhiều

hơn chú ý đến hiệu quả kinh tế của nó

Chú ý đến đầu ra: Phát triển nhân cách con

người đáp ứng nhu cầu XH

41

2.5.3 Quan điểm đáp ứng

- Ra đời vào những năm 60 của TK XX

- Nội dung:

QLGD phải hướng tới việc làm cho hệ thống

GD phục vụ, đáp ứng các đòi hỏi của sự phát

triển đất nước, phát triển XH

42

Trang 22

2.5.4 Quan điểm phù hợp

-Ra đời vào những năm 70 của TKXX

-Nội dung:

QLGD phải đạt được mục tiêu phát triển GD

trong điều kiện bảo tồn và phát huy truyền thống

bản sắc văn hóa dân tộc

43

2.6 Vận dụng một số mô hình trong QLGD

2.6.1 Quản lí dựa vào nhà trường(NT)

Nội dung cơ bản:

- Quyền tự chủ của NT được tăng cường

- Xem NT là hệ thống tự quản và quan tâm đến các

sáng kiến của con người và sự cải tiến từ bên trong

của NT là quan trọng

44

Trang 23

Để thực hiện mơ hình này đòi hỏi:

-CBQLTH phải có năng lực ra QĐ…

-Mọi thành viên trong NT phải tận tâm…

-Có cơ chế phân cấp QL cụ thể, rõ ràng…

-CBQLTH phải phát huy vai trò chủ động…

45

2.6.2.Quản lý theo kết quả

- Là Quản lý định hướng theo mục đích; quan hệ nhân

quả; liên tục cải tiến

- Là QL để hoàn thành kết qủa của công việc chứ không

chỉ dừng lại ở việc hoàn thành công việc

46

Trang 24

-CBQLTH phải xác định rõ kết quả mong đợi đạt

được của NT, của từng bộ phận cụ thể theo từng giai

đoạn

-Phải tăng cường kiểm tra, giám sát các giai đoạn trung

gian để kịp thời điều chỉnh

47

2.6.3 Quản lý chất lượng tổng thể

- Chú ý đến chất lượng

-Coi khách hàng là trọng tâm

-Lấy con người làm trung tâm

-Chú ý đến chất lượng toàn diện, từ số lượng đến chất

lượng, chi phí, thõa mãn khách hàng…

-Phương châm: làm tốt ngay từ đầu, liên tục cải tiến

48

Trang 25

Yêu cầu

+ Thay đổi nhận thức về vị trí người dạy và người

học: người học là khách hàng…

+ Công khai chất lượng đào tạo

+ Chú trọng xây dựng ĐNGV

+ Chăm lo xây dựng CSVC nhà trường

49

+ Tuyên truyền đến phụ huynh học sinh

+ Phát huy sức mạnh của tập thể NT

+ Thực hiên QL có hiệu quả ở tất cả các giai đoạn của

QTQL, với phương châm”làm tốt ngay từ đầu, liên

tục cải tiến”

+ Sử dụng hợp lí các chức năng QL

+ Xây dựng hệ thống thông tin hai chiều thông suốt

50

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	743,48 KB