Vai trò của đoàn thanh niên cấp cơ sở trong việc đoàn kết, tập hợp thanh niên hiện nay

1.Tính cấp thiết của đề tàiTrong bất cứ thời kì nào của lịch sử, thanh niên luôn được xem là rường cột của nước nhà, là lực lượng xung kích trong các cuộc đấu tranh sinh tồn, cũng như trong các cuộc đấu tranh cách mạng. Trong sự nghiệp đổi mới, lực lượng thanh niên và công tác thanh niên càng trở lên quan trọng.Đảng và Nhà nước ta khẳng định vai trò làm chủ và tiềm năng to lớn của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 4 (khoá VII) chỉ rõ: Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ 21 có vị trí xứng đáng trên cộng đồng thế giới hay không, phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên; vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cánh mạng”.Được xây dựng và trưởng thành qua các thời kì đấu tranh cách mạng, Đoàn đã tập hợp được đông đảo thanh niên, phát huy chủ nghĩa anh hùng, cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Bước vào thời kì mới, Đoàn tiếp tục phát huy những truyền thống quý báu của dân tộc và bản chất tốt đẹp của mình, kế tục trung thành, xuất sắc sự nghiệp vẻ vang của Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh; thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng; tổ chức động viên, đoàn viên, thanh niên cả nước phấn đấu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN.Thanh niên là lực lượng xã hội hùng hậu, có sức khoẻ, có trình độ học vấn, có tiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học hiện đại. Trong giai đoạn cách mạng mới, với bối cảnh thế giới biến động phức tạp, trước những thách thức to lớn của xu thế toàn cầu hoá về kinh tế, sự phát triển của kinh tế tri thức, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX khẳng định: Thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, là nguồn nhân lực quyết định thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.Tuổi trẻ là lớp người nhiệt huyết, hăng say trong công việc, năng động và nhiệt tình. Với xã hội đang thúc đẩy việc giao lưu với các nền văn hóa bên ngoài thì nhu cầu giao lưu của thanh niên ngày cao. Tuy nhiên, trong tình hình khoa học kỹ thuật ngày càng tiên tiến và phát triển, bằng các phương tiện truyền thông rất phong phú và đa dạng một bộ phận thanh niên không tránh khỏi những lôi kéo, dụ dỗ… khiến bản thân có xu hướng đua đòi theo các bạn, vướng vào những tệ nạn, một số trường hợp vi phạm pháp luật…Chính vì vậy, Đoàn thanh niên lúc này với vai trò là đại diện cho các đoàn viên, chăm lo đời sống, bảo vệ lợi ích cho đoàn viên cần có những hành động, chương trình cụ thể để đoàn kết, tập hợp thanh niên, tạo hứng thú để họ muốn tham gia vào phong trào của Đoàn. Bên cạnh đó, Đoàn cần phải đổi mới cả về tổ chức và phương thức hoạt động để thật sự năng động, trở thành lực lượng nòng cốt cho đất nước. Để làm được điều đó, đòi hỏi Đoàn phải đoàn kết, tập hợp được thanh niên để thanh niên đáp ứng được nhu cầu của sự nghiệp cách mạng và công cuộc đổi mới.Đồng thời, Đoàn thanh niên là tổ chức có mối liên hệ trực tiếp với thanh niên, cần phải có các hoạt động nhằm thu hút sự tham gia của các đoàn viên để xây dựng, củng cố đội ngũ thanh niên ngày càng lớn mạnh hơn nữa. Vì vậy, việc nghiên cứu vai trò của Đoàn thanh niên nói chung và vai trò của Phường Trường Thi nói riêng trong việc đoàn kết tập hợp thanh niên là rất quan trọng, giúp ta nhận định đúng đắn về vai trò của Đoàn thanh niên và những đoàn thể khác. Đồng thời cũng làm rõ hơn về thực trạng hoạt động của Đoàn thanh niên Phường Trường Thi hiện nay. Sau đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986) nước ta chuyển từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong những chặng đầu của công cuộc đổi mới chúng ta gặp rất nhiều khó khăn, trở ngại. Vì tương lai phát triển của cả dân tộc, Đảng và nhà nước ta đã đề ra hàng loạt các chủ trương chính sách, các vấn đề cần được quan tâm thực hiện, đặc biệt là vấn đề đoàn kết tập hợp thanh niên – những chủ nhân trẻ tuổi của đất nước. Để thực hiện tốt công tác đoàn kết tập hợp thanh niên thì Đoàn cơ sở có vai trò rất quan trọng. Chính vì vậy, tôi chọn đề tài “ Vai trò của Đoàn thanh niên cấp cơ sở trong việc đoàn kết, tập hợp thanh niên hiện nay” qua khảo sát tại địa bàn phường Trường Thi thành phố Thanh Hóa – tỉnh Thanh Hóa.2.Tổng quan đề tài nghiên cứuPhân tích các chủ đề nghiên cứu có liên quan đến chuyên đề, chúng ta có thể thấy các công trình sau:Cuốn “Thanh niên học sinh, sinh viên với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của PTS Nguyễn Phương Hồng – NXB Chính trị Quốc gia 1997. Cuốn sách đề cập đến việc tìm hiểu về vấn đề thanh niên hiện nay và kiến nghị một số biện pháp thiết thực để phát huy tính tích cực của họ đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước.Cuốn sách “ Phong trào thanh niên với việc đào tạo nguồn nhân lực trẻ” của TS. Trần Văn Miều – NXB Thanh niên Hà Nội – 2001. Cuốn sách đã đề cập đến việc vận dụng chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc phát động phong trào thanh niên, đồng thời nêu lên nhiệm vụ của thanh niên Việt Nam trong thời kì CNH – HĐH và khẳng định phong trào thanh niên cùng với các công trình nghiên cứu về thanh niên là trường học thực tế đào tạo nguồn nhân lực trẻ. Tháng 3 năm 2006 nhà xuất bản chính trị Quốc gia đã xuất bản cuốn sách “Xã hội học thanh niên” của GS.TS Đặng Cảnh Khanh. Cuốn sách là một công trình khá toàn diện về thanh niên từ góc độ tiếp cận lí thuyết đến những nghiên cứu thực nghiệm. Có thể xem đây là cơ sở xây dựng một cuốn giáo trình cho giáo viên về sinh viên chuyên ngành xã hội học thanh niên. Đồng thời cuốn sách cũng là tài liệu nghiên cứu có giá trị đối với những người làm công tác Đoàn và phong trào thanh niên.Tuy nhiên, do những giới hạn nhất định về chủ đề nghiên cứu nên những tác phẩm nêu trên mặc dù đều mang tính chất lý luận sâu sắc, mang tính khái quát cao và phần lớn là những đánh giá về công tác Đoàn trong những năm gần đây nhưng vẫn còn thiếu tính cụ thể. Mặt khác, tình hình kinh tế xã hội ở mỗi địa phương cũng rất đa dạng đòi hỏi Đoàn thanh niên ở mỗi địa phương phải có những phương pháp hoạt động cụ thể. Trên tinh thần tiếp thu và thừa kế những nghiên cứu của các tác giả đi trước, đề tài “ Vai trò của Đoàn thanh niên cấp cơ sở trong việc đoàn kết tập hợp thanh niên hiện nay”(Nghiên cứu trường hợp tại phường Trường Thi – thành phố Thanh Hóa – tỉnh Thanh Hóa) sẽ cố gắng đi sâu hơn về khía cạnh còn thiếu hụt đó, đồng thời cũng mạnh dạn đề xuất ý kiến có thể giúp cho chính quyền địa phương có cái nhìn mới hơn về Đoàn thanh niên.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong bất cứ thời kì nào của lịch sử, thanh niên luôn được xem là rường cộtcủa nước nhà, là lực lượng xung kích trong các cuộc đấu tranh sinh tồn, cũngnhư trong các cuộc đấu tranh cách mạng Trong sự nghiệp đổi mới, lực lượngthanh niên và công tác thanh niên càng trở lên quan trọng

Đảng và Nhà nước ta khẳng định vai trò làm chủ và tiềm năng to lớn củathanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa, Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 4 (khoáVII) chỉ rõ: "Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế

kỷ 21 có vị trí xứng đáng trên cộng đồng thế giới hay không, phần lớn tuỳ thuộcvào lực lượng thanh niên; vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên; côngtác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyếtđịnh sự thành bại của cánh mạng”

Được xây dựng và trưởng thành qua các thời kì đấu tranh cách mạng, Đoàn

đã tập hợp được đông đảo thanh niên, phát huy chủ nghĩa anh hùng, cống hiếnxuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo

vệ tổ quốc Bước vào thời kì mới, Đoàn tiếp tục phát huy những truyền thốngquý báu của dân tộc và bản chất tốt đẹp của mình, kế tục trung thành, xuất sắc sựnghiệp vẻ vang của Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh; thường xuyên bổ sung lựclượng trẻ cho Đảng; tổ chức động viên, đoàn viên, thanh niên cả nước phấn đấutrong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và bảo vệ tổ quốc ViệtNam XHCN

Thanh niên là lực lượng xã hội hùng hậu, có sức khoẻ, có trình độ học vấn, cótiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học hiện đại Tronggiai đoạn cách mạng mới, với bối cảnh thế giới biến động phức tạp, trước nhữngthách thức to lớn của xu thế toàn cầu hoá về kinh tế, sự phát triển của kinh tế trithức, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX khẳng định: Thanh niên là lực lượngxung kích cách mạng, là nguồn nhân lực quyết định thắng lợi của sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Tuổi trẻ là lớp người nhiệt huyết, hăng say trong công việc, năng động vànhiệt tình Với xã hội đang thúc đẩy việc giao lưu với các nền văn hóa bên ngoàithì nhu cầu giao lưu của thanh niên ngày cao Tuy nhiên, trong tình hình khoahọc kỹ thuật ngày càng tiên tiến và phát triển, bằng các phương tiện truyền thôngrất phong phú và đa dạng một bộ phận thanh niên không tránh khỏi những lôikéo, dụ dỗ… khiến bản thân có xu hướng đua đòi theo các bạn, vướng vàonhững tệ nạn, một số trường hợp vi phạm pháp luật…

Chính vì vậy, Đoàn thanh niên lúc này với vai trò là đại diện cho các đoànviên, chăm lo đời sống, bảo vệ lợi ích cho đoàn viên cần có những hành động,chương trình cụ thể để đoàn kết, tập hợp thanh niên, tạo hứng thú để họ muốntham gia vào phong trào của Đoàn Bên cạnh đó, Đoàn cần phải đổi mới cả về tổchức và phương thức hoạt động để thật sự năng động, trở thành lực lượng nòngcốt cho đất nước Để làm được điều đó, đòi hỏi Đoàn phải đoàn kết, tập hợpđược thanh niên để thanh niên đáp ứng được nhu cầu của sự nghiệp cách mạng

và công cuộc đổi mới

Đồng thời, Đoàn thanh niên là tổ chức có mối liên hệ trực tiếp với thanhniên, cần phải có các hoạt động nhằm thu hút sự tham gia của các đoàn viên đểxây dựng, củng cố đội ngũ thanh niên ngày càng lớn mạnh hơn nữa

Vì vậy, việc nghiên cứu vai trò của Đoàn thanh niên nói chung và vai tròcủa Phường Trường Thi nói riêng trong việc đoàn kết tập hợp thanh niên là rấtquan trọng, giúp ta nhận định đúng đắn về vai trò của Đoàn thanh niên và nhữngđoàn thể khác Đồng thời cũng làm rõ hơn về thực trạng hoạt động của Đoànthanh niên Phường Trường Thi hiện nay

Sau đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986) nước ta chuyển từ nền kinh tếtập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa Trong những chặng đầu của công cuộc đổi mới chúng ta gặp rất nhiều khókhăn, trở ngại Vì tương lai phát triển của cả dân tộc, Đảng và nhà nước ta đã đề

ra hàng loạt các chủ trương chính sách, các vấn đề cần được quan tâm thực hiện,đặc biệt là vấn đề đoàn kết tập hợp thanh niên – những chủ nhân trẻ tuổi của đấtnước Để thực hiện tốt công tác đoàn kết tập hợp thanh niên thì Đoàn cơ sở cóvai trò rất quan trọng Chính vì vậy, tôi chọn đề tài “ Vai trò của Đoàn thanh niêncấp cơ sở trong việc đoàn kết, tập hợp thanh niên hiện nay” qua khảo sát tại địabàn phường Trường Thi- thành phố Thanh Hóa – tỉnh Thanh Hóa

2 Tổng quan đề tài nghiên cứu

Phân tích các chủ đề nghiên cứu có liên quan đến chuyên đề, chúng ta có thểthấy các công trình sau:

- Cuốn “Thanh niên học sinh, sinh viên với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đất nước” của PTS Nguyễn Phương Hồng – NXB Chính trị Quốc gia -

1997 Cuốn sách đề cập đến việc tìm hiểu về vấn đề thanh niên hiện nay và kiếnnghị một số biện pháp thiết thực để phát huy tính tích cực của họ - đáp ứng yêucầu công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước

- Cuốn sách “ Phong trào thanh niên với việc đào tạo nguồn nhân lực trẻ”của TS Trần Văn Miều – NXB Thanh niên Hà Nội – 2001 Cuốn sách đã đề cậpđến việc vận dụng chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh vào việcphát động phong trào thanh niên, đồng thời nêu lên nhiệm vụ của thanh niên ViệtNam trong thời kì CNH – HĐH và khẳng định phong trào thanh niên cùng vớicác công trình nghiên cứu về thanh niên là trường học thực tế đào tạo nguồnnhân lực trẻ

- Tháng 3 năm 2006 nhà xuất bản chính trị Quốc gia đã xuất bản cuốn sách

“Xã hội học thanh niên” của GS.TS Đặng Cảnh Khanh Cuốn sách là một côngtrình khá toàn diện về thanh niên từ góc độ tiếp cận lí thuyết đến những nghiêncứu thực nghiệm Có thể xem đây là cơ sở xây dựng một cuốn giáo trình chogiáo viên về sinh viên chuyên ngành xã hội học thanh niên Đồng thời cuốn sáchcũng là tài liệu nghiên cứu có giá trị đối với những người làm công tác Đoàn vàphong trào thanh niên

Tuy nhiên, do những giới hạn nhất định về chủ đề nghiên cứu nên những tácphẩm nêu trên mặc dù đều mang tính chất lý luận sâu sắc, mang tính khái quátcao và phần lớn là những đánh giá về công tác Đoàn trong những năm gần đâynhưng vẫn còn thiếu tính cụ thể Mặt khác, tình hình kinh tế - xã hội ở mỗi địaphương cũng rất đa dạng đòi hỏi Đoàn thanh niên ở mỗi địa phương phải cónhững phương pháp hoạt động cụ thể Trên tinh thần tiếp thu và thừa kế nhữngnghiên cứu của các tác giả đi trước, đề tài “ Vai trò của Đoàn thanh niên cấp cơ

sở trong việc đoàn kết tập hợp thanh niên hiện nay”(Nghiên cứu trường hợp tạiphường Trường Thi – thành phố Thanh Hóa – tỉnh Thanh Hóa) sẽ cố gắng đi sâuhơn về khía cạnh còn thiếu hụt đó, đồng thời cũng mạnh dạn đề xuất ý kiến cóthể giúp cho chính quyền địa phương có cái nhìn mới hơn về Đoàn thanh niên

3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn

3.1 Ý nghĩa khoa học

Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh là một thành viên trong hệ thốngchính trị- xã hội Việt Nam Nên đề tài nghiên cứu cũng góp phần khẳng định vaitrò lịch sử và vị trí của Đoàn trong giai đoạn hiện nay, mang lại cái nhìn khoahọc hơn về Đoàn và phong trào Đoàn…Qua đây, đề tài cũng làm rõ thêm một số

lý thuyết, đưa ra những khái niệm, những quan điểm, hướng tiếp cận mới trongviệc phát huy sức mạnh của Đoàn thanh niên và việc đoàn kết tập hợp thanh niênthành một khối thống nhất

Xét về khía cạnh xã hội học cho thấy các phong trào thanh niên cũng là cácphong trào xã hội mà hiện nay các nghiên cứu đã có nhưng chưa đi sâu và cụ thể

Vì vậy, đề tài này mở ra hướng mới cho các nhà nghiên cứu, đưa ra các giải phápthiết thực hơn cho việc đoàn kết tập hợp thanh niên, phát huy vai trò của cá nhân

và Đoàn cơ sở nói riêng và Đoàn thanh niên nói chung để xây dựng Đoàn vữngmạnh

3.2 Ý nghĩa thực tiễn

Trong giai đoạn cách mạng mới của đất nước, việc huy động vai trò của các

tổ chức đoàn thể nhân dân là rất quan trọng, trong đó có Đoàn thanh niên.Nghiên cứu này một phần giúp ta hiểu biết những hoạt động của Đoàn và đặcbiệt nghiên cứu việc đoàn kết tập hợp thanh niên nhằm đáp ứng những đòi hỏicủa thời đại, tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả và chất lượng phong trào thi đua,tham mưu cho cơ sở Đoàn tại địa phương và có thể là cơ sở để định hướng chínhsách xây dựng đoàn kết thanh niên vững mạnh và Đoàn trở thành chỗ dựa vữngchắc cho thanh niên

4 Mục tiêu nghiên cứu

- Tìm hiểu thực trạng, cơ cấu hoạt động của Đoàn thanh niên phường TrườngThi- thành phố Thanh Hóa – Tỉnh Thanh Hóa

- Tìm hiểu ý thức cuả các đoàn viên cơ sở trong việc tham gia các vào phongtrào hoạt động do đoàn thanh niên phát động, tổ chức

- Tìm hiểu vai trò của Đoàn cơ sở trong việc đoàn kết tập hợp thanh niên từ

đó đưa ra những khuyến nghị và giải pháp nhằm tăng cường vai trò của ĐoànThanh niên cấp cơ sở trong việc đoàn kết, tập hợp thanh niên

5 Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu

5.1 Đối tượng nghiên cứu

Vai trò của Đoàn thanh niên cấp cơ sở trong việc đoàn kết tập hợp thanh niênhiện nay

5.2 Khách thể nghiên cứu

Đoàn viên phường Trường Thi – Thành phố Thanh Hóa

5.3 Phạm vi nghiên cứu

- Không gian: Phường Trường Thi – Thành phố Thanh Hóa

- Thời gian: Từ năm 2012 đến nay

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp luận

Đề tài nghiên cứu dựa trên phương pháp luận Mac – Lênin - phép biện chứngduy vật Cụ thể là vấn đề đoàn kết tập hợp thanh niên được nhìn nhận xem xét,đánh giá dựa trên quan điểm khách quan,quan điểm toàn diện, lịch sử cụ thể,quan điểm phát triển, quan điểm con người, quan điểm giai cấp, cách tiếp cận hệthống,tiếp cận định hướng giá trị, hoạt động nhân cách… Các phương pháp phântích tổng hợp, logic lịch sử, quy nạp, diễn dịch cũng được sử dụng trong nghiêncứu.

6.2 Phương pháp cụ thể

6.2.1 Phương pháp thu thập và phân tích tài liệu

Đề tài thực hiện dựa trên những tài liệu, số liệu thống kê, báo cáo sẵn có, liênquan đến các vấn đề về vai trò của Đoàn với hoạt động đoàn kết tập hợp thanhniên

Nguồn tài liệu gồm: các đề tài nghiên cứu đã được công bố; các bài viết thamluận, hội thảo;sách, báo; mạng Internet, các xuất bản phẩm của nhà nước Các tưliệu về địa phương do UBND thị trấn Trường Thi và Đoàn phường cung cấp

6.2.2 Phương pháp phỏng vẩn bằng bảng hỏi

Trên cơ sở sử dụng một bảng hỏi hoàn thiện, căn cứ vào hệ thống câu hỏiđược lựa chọn phù hợp với đề tài nghiên cứu Phương pháp này giúp thu thậpđược những thông tin cần thiết từ các cá nhân là khách thể nghiên cứu của đề tài.Mẫu nghiên cứu sẽ được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên Dunglượng mẫu là 70 khách thể

6.2.3 Phương pháp phỏng vấn sâu

Phương pháp nhằm khai thông tin theo chiều sâu góp phần làm rõ bản chấtcủa vấn đề nghiên cứu Mặt khác, qua phỏng vấn sâu thông tin thu được khôngnhững bổ sung cho phương pháp bảng hỏi mà còn giải thích được vai trò củaĐoàn trong việc đoàn kết tập hợp thanh niên.

6.2.4 Phương pháp quan sát

Đây là phương pháp nhằm bổ trợ cho tất cả các phương pháp trên, bằngphương pháp này, chúng ta sẽ quan sát và ghi chép mọi thông tin liên quan đếnđối tượng nghiên cứu phù hợp với đề tài và mục tiêu nghiên cứu

Bằng phương pháp này, cũng ta có thể thấy được trực tiếp thái độ và hànhđộng của khách thể, từ đó có thể so sánh từng nhóm khách thể với nhau để thấyđược thái độ của khách thể khi nói đến vai trò của Đoàn cơ sở trong việc đoànkết tập hợp thanh niên

7 Giả thuyết nghiên cứu

- Vai trò của Đoàn thanh niên trong việc đoàn kết tập hợp thanh niên là rấtlớn

- Việc tổ chức hoạt động Đoàn còn gặp nhiều khó khăn Chính vì vậy,công tác đoàn kết tập hợp thanh niên của Đoàn phường còn nhiều hạn chế

8 Khung lý thuyết

Hoạt động của Đoàn thanh niên cấp cơ sở

Nội dung hoạt động

Phương thức hoạt động

Các mô hình hoạt động

Thanh niên

Ý thức tham gia hoạt động Đoàn

Hiệu quả của công tác đoàn kết tập hợp thanh niên

Điều kiện kinh

tế - xã hội

Chính sách của Đảng, Nhà nước, Đoàn thanh niên

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Các quan điểm vận dụng

1.1.1 Chủ nghĩa Mac – Lênin về đoàn kết tập hợp thanh niên

Khi bàn về thanh niên, Mác viết: “Những công nhân tiên tiến ý thức một cách đầy đủ rằng, tương lai của giai cấp họ, qua đó cũng là tương lai của cả loài người phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệm vụ giáo dục thế hệ công nhân trẻ”.

Ăngghen đã chỉ ra rằng thanh niên không thể đứng ngoài chính trị, điều đó đòihỏi phải tổ chức họ lại, “Thanh niên vừa là khách thể vừa là chủ thể của giáo

dục” ,“Họ là đạo quân xung kích của giai cấp vô sản quốc tế và đội hậu bị của Đảng” Và tổ chức thanh niên cộng sản chính là tổ chức giúp Đảng tập hợp, giáo

dục thanh niên, là trường học cộng sản chủ nghĩa của thanh niên, là tổ chức đạidiện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên thông qua việc tham giavào quá trình quản lý nhà nước khi chính quyền thuộc về những người cộng sản.Phát triển tư tưởng của Mác và Ăngghen về vai trò của thanh niên và vị trí,vai trò của tổ chức Đoàn, Lênin cho rằng thanh niên là sinh lực chiến đấu của

Đảng Người viết: “Người ta quan sát thấy thanh niên công nhân một khát vọng nồng cháy không gì kìm hãm được sự vươn lên lý tưởng dân chủ và chủ nghĩa xã hội Sớm muộn thanh niên sẽ đến với chủ nghĩa xã hội nhưng bằng con đường khác với cha anh họ” Việc giáo dục thanh niên theo nguyên tắc thống nhất giữa

lý luận và thực tiễn cũng như việc kết hợp giữa giáo dục với lao động sản xuất,

là điều kiện cần thiết để giáo dục kỹ thuật toàn diện cho thế hệ trẻ

Lê-nin đã nhiều lần nhận xét: Thanh niên chính là nguồn sinh lực của cáchmạng Ông cho rằng thế hệ đang lớn lên của giai cấp vô sản, những sinh viên và

học sinh tiên tiến (thanh niên) – một bộ phận quan trọng của giới trí thức trẻ lànhững người bạn đồng minh đáng tin cậy của giai cấp công nhân.

Vì vậy, cần xây dựng tổ chức Đoàn thực sự vững mạnh để hoàn thành nhữngnhiệm vụ đó

1.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết tập hợp thanh niên

Một nội dung quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và côngtác thanh niên là phải tổ chức thanh niên thành lực lượng chính trị hùng hậuxung quanh Đảng Tổ chức, tập hợp thanh niên là tạo điều kiện, môi trường đểgiáo dục và ngược lại, phải tiến hành đào tạo, giáo dục thanh niên thông qua tổ

chức Năm 1951, Người giải thích về ý nghĩa của huy hiệu Đoàn: “Huy hiệu của thanh niên là tay cầm cờ đỏ sao vàng tiến lên”, “Ý nghĩa của nó là phải xung phong, gương mẫu trong công tác, trong học hỏi, trong tiến bộ, trong đạo đức cách mạng” Như vậy, tính chất của tổ chức Đoàn được Người khẳng định rất rõ:

xung phong, gương mẫu Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc phát triển Đoàn vàxây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh Trong việc phát triển Đoàn, Người chútrọng cả số lượng và đặc biệt là chất lượng đoàn viên Tháng 2-1961, Người nói:

“Tổ chức Đoàn phải rộng hơn Đảng… cố nhiên khi kết nạp đoàn viên cần phải lựa chọn cẩn thận những thanh niên tốt”

Có thể nói rằng Hồ Chí Minh luôn coi trọng việc xây dựng tổ chức Đoànthanh niên cộng sản vững mạnh làm tròn nhiệm vụ là cánh tay, đội hậu bị củaĐảng và việc xây dựng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên

1.1.3 Quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về đoàn kết, tập hợp thanh niên

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức của những thanh niên tiên tiến, giác ngộ

lý tưởng cộng sản, phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, do Đảng

sáng lập và lãnh đạo Đoàn là đội dự bị tin cậy của Đảng, lực lượng xung kíchcách mạng, là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên Việt Nam, là ngườitrực tiếp giúp Đảng thực hiện nhiệm vụ công tác thanh niên, phát động và tổchức phong trào hành động cách mạng của thanh niên, là cầu nối giữa thanh niênvới Đảng, là người trực tiếp phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh.Xây dựng Đoàn vững mạnh là nhiệm vụ cần thiết và quan trọng

Cùng với việc coi trọng xây dựng Đoàn vững mạnh, Đảng cũng coi trọng việcxây dựng, củng cố và mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên Văn kiện

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã khẳng định: "Thu hút rộng rãi thanh niên, thiếu niên và nhi đồng vào các tổ chức do Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh làm nòng cốt và phụ trách" Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành trung ương Đảng (Khóa VII) về công tác thanh niên cũng khẳng định: "… mở rộng và củng cố mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên".

Xây dựng và củng cố mặt trận tập hợp, đoàn kết thanh niên do Đoàn Thanhniên Cộng sản Hồ Chí minh làm nòng cốt là một quan điểm sáng tạo, độc đáocủa Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thanh niên, phù hợp với đặc điểm,điều kiện của cách mạng nước ta; có ý nghĩa to lớn củng cố tính bền vững của

khối Đại đoàn kết toàn dân tộc

1.2 Các lý thuyết vận dụng

1.2.1 Lý thuyết cấu trúc chức năng

E.Durkheim cho rằng xã hội muốn tồn tại và phát triển thì phải dựa trênnhững cơ sở giá trị chung Theo ông có hai loại giá trị cơ bản: xã hội phải đượckiểm soát để xã hội có trật tự thì mới tồn tại, phát triển được và xã hội phải đoànkết

Quan điểm đoàn kết và kiểm soát xã hội được xây dựng trên sự đồng thuận và

sự hài hòa Cơ sở của trật tự xã hội này nằm trong mạng lưới của “hệ thống giátrị” Sự đồng thuận về hệ thống giá trị có nghĩa là mọi người trong xã hội nhấtđịnh đều nhất trí với nhau về một cái gì đó là tốt, là quá trình mong ước…

Với lý thuyết cấu trúc chức năng, nếu coi thanh niên là một bộ phận của xãhội thì mỗi bộ phận lại có chức năng riêng cùng tạo nên một xã hội ổn định

1.2.2 Lý thuyết hành động xã hội

Theo lý thuyết hành động xã hội thì hành động được xem là mọi hình thứccủa hành vi được điều khiển bởi động cơ, hành vi thể hiện một sự thay đổi trạngthái của sự vật được điều khiển theo tiền động cơ Hoạt động điều khiển hành vitrong các môi trường vật thể biểu tượng và xã hội nhờ các chương trình tiến hóa

xã hội Theo Max Weber, hành động được chia thành: hành động phù hợp vớimục đích, hành động phù hợp với giá trị, hành động truyền thống và hành độngcảm xúc Hoặc có thể chia thành hành động có tính hợp lý về giá trị và hànhđộng có tính hợp lý về mục tiêu

Hành động xã hội của cá nhân thường hướng theo một chuẩn mực nhất định,bởi xã hội là một hệ thống kiềm chế theo mẫu được thể chế hóa Cá nhân có thểsáng tạo và đổi mới nhưng cá nhân vẫn do xã hội tạo ra và hành động được thểhiện trong những mối quan hệ theo khuôn mẫu với những người khác Do vậyhành động xã hội không thể tách khỏi kiểm soát xã hội

Như vậy việc tổ chức các phong trào của Đoàn thanh niên phải tính đến động

cơ của đoàn viên thanh niên, phải huy động được sức mạnh sáng tạo, nét riêngcủa các tiểu văn hóa (của từng cá nhân), đồng thời phải có sự thống nhất, đồnglòng thì mới đạt được hiệu quả cao

1.3 Các khái niệm

1.3.1 Khái niệm vai trò

Theo từ điển Tiếng Việt: Vai trò là tác dụng, chức năng của ai hoặc cái gì

trong sự hoạt động, sự phát triển chung của một tập thể, một tổ chức

Vai trò xã hội của một người có nghĩa là người đó phải đảm nhận hay thểhiện đầy đủ các hành vi, nghĩa vụ, hệ thống chuẩn mực trên cơ sở vị thế củangười đó Đồng thời họ cũng nhận được những quyền lợi xã hội tương ứng vớiviệc thực hiện vai trò của họ Mỗi cá nhân có vô vàn vai trò, có bao nhiêu mốiquan hệ xã hội thì có bấy nhiêu vai trò xã hội Vị thế và vai trò của cá nhân trong

xã hội bắt nguồn từ vị trí kinh tế, chính trị, xã hội của họ, từ địa vị của các cánhân thuộc các giai cấp và các nhóm xã hội khác mà quy định nên

Chính vì vây, Đoàn thanh niên có vai trò rất quan trọng, đặc biệt trong việcđoàn kết tập hợp thanh niên hiện nay,Đoàn có hoạt động tốt, có các phương pháp

và nội dung mới mẻ thì mới thu hút được nhiều thanh niên để hiệu quả hoạt độngđoàn cao Như thế vai trò mới ngày càng được tăng cường và củng cố

1.3.2 Khái niệm thanh niên

Thanh niên là một khái niệm có thể được hiểu và định nghĩa theo nhiều cách.Tùy thuộc vào nội dung tiếp cận, góc độ nhìn nhận hoặc cấp độ đánh giá màngười ta đưa ra các định nghĩa khác nhau về thanh niên

Từ góc độ xã hội học,thanh niên được xem là một nhóm xã hội của nhữngngười mới lớn PGS.TS Phạm Hồng Tung, khi nghiên cứu về lối sống của thanhniên cho rằng:” tuổi thanh niên là độ tuổi quá độ từ trẻ con sang người lớn trongcuộc đời mỗi người” Nhà khoa học này cũng khẳng định: đây là một nhóm động,

không ổn định, nó như một dòng chảy, thường xuyên đón nhận những thành viênmới và chia tay với những người đã trưởng thành, vượt quá phạm vi lứa tuổi củanhóm.

Từ góc độ tâm lý học, thanh niên là một độ tuổi, ở giữa lứa tuổi trẻ em và tuổitrưởng thành Ở giai đoạn này, sự phát triển về thể chất đạt đến đỉnh cao, tuynhiên, các yếu tố tâm lý mới được định hình và ổn định một cách tương đối.Thanh niên có sự khác biệt lớn về nhiều mặt (tuổi, nơi sinh sống, nghềnghiệp…), do đó, các đặc điểm tâm lý của thanh niên rất phong phú, đa dạng,tuy nhiên, chúng có một tính chất chung, đó là tính trẻ Tính trẻ được thể hiện ở

sự năng động, nhiệt huyết, chấp nhận mạo hiểm, giàu mơ ước và hoài bão lớn,thích cái mới, thích giao lưu, học hỏi và mong muốn có những đóng góp cho xãhội để khẳng định bản thân

Ở Việt Nam có một thời gian khá dài tuổi thanh niên được hiểu gần như đồngnhất với tuổi đoàn viên (15 đến 28 tuổi) Ngày nay do điều kiện kinh tế, chínhtrị, xã hội phát triển, thời gian học tập, đào tạo cơ bản của tuổi trẻ dài thêm, cùngvới nhiều đặc điểm khác mà chúng ta cho thanh niên là những người trong độtuổi từ 16 đến 30 Tuy nhiên cần phải phân biệt rõ tuổi đoàn viên và tuổi thanhniên Theo điều lệ Đoàn thì Đoàn là một tổ chức chính trị xã hội của thanh niên,bao gồm những thanh niên ưu tú trong độ tuổi 15 đến 30 Hết tuổi đoàn viêntheo quy định, người đoàn viên đó vẫn có thể tự nguyện tiếp tục sinh hoạt trong

tổ chức Đoàn hoặc tham gia vào Hội liên hiệp thanh niên và các hoạt động kháccủa Đoàn và phong trào thanh niên đến 35 tuổi

1.3.3 Khái niệm đoàn kết tập hợp

Trong từ điển Tiếng Việt đưa ra khái niệm:

Đoàn kết là sự liên kết thành một khối thống nhất hoạt động vì một mục đíchchung Tập hợp là từ nhiều chỗ, nhiều nơi khác nhau tập trung lại để làm mộtviệc gì đó (nói về số đông) Nói chung đoàn kết tập hợp là một xu hướng kháchquan, liên kết các thành viên trong cùng một tổ chức hoạt động vì một mục đíchcủa xã hội trong mọi hoàn cảnh lịch sử Đoàn kết, tập hợp là yếu tố quan trọng

để tránh những mâu thuẫn, xung khắc kìm hãm sự phát triển xã hội

1.3.4 Khái niệm Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị xã hội của thanh niênViệt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn baogồm những than niên tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu lý tưởng của Đảng là độclập dân tộc gắn liền chủ nghĩa xã hội, vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,dân chủ, văn minh

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộngsản Việt Nam, là lực lượng xung kích cách mạng, là trường học xã hội chủ nghĩacủa thanh niên, đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng củatuổi trẻ; phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; là lực lượng nòngcốt chính trị trong phong trào thanh niên và trong các tổ chức thanh niên ViệtNam

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chínhtrị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hoà Xãhội chủ nghĩa Việt Nam Đoàn phối hợp với các cơ quan nhà nước, các đoàn thể

và tổ chức xã hội, các tập thể lao động và gia đình chăm lo giáo dục, đào tạo vàbảo vệ thanh thiếu nhi; tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia vàoviệc quản lý nhà nước và xã hội

1.3.5 Khái niệm Đoàn cơ sở

Đoàn cơ sở là nền tảng của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đượcthành lập theo địa bàn dân cư, theo ngành nghề, theo đơn vị học tập, công tác vàđơn vị cơ sở trong lực lượng vũ trang nhân dân Đoàn cơ sở là đơn vị cấp dướitrực tiếp hoạt động với đoàn viên, thanh niên

Nhiệm vụ của tổ chức Đoàn cơ sở: “Đại diện, chăm lo và bảo vệ lợi ích chính đáng của cán bộ, đoàn viên thanh thiếu nhi; Tổ chức các hoạt động, tạo môi trường giáo dục, rèn luyện đoàn viên, thanh thiếu nhi nhằm góp phần thực hiện các nhiệm vụ chính trị - kinh tế - văn hóa – xã hội – quốc phòng an ninh của địa phương và đơn vị; phối hợp với chính quyền địa, các đoàn thể và các tổ chức kinh tế, xã hội làm tốt công tác thanh niên, tích cực chăm lo xây dựng Đoàn, xây dựng các Hội của thanh niên và Đội Thiếu niên Tiền phongg Hồ Chí Minh, tích cực tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng và chính quyền” (Khoản 4, Điều 16- Điều

lệ Đoàn – Khóa VIII)

Quyền hạn của Đoàn cơ sở: “Kết nạp đoàn viên mới, quản lý đoàn viên, tiếp nhận, chuyển sinh hoạt Đoàn, giới thiệu cán bộ, đoàn viên vào quy hoạch đào tạo, sử dụng cán bộ của Đảng, Nhà nước, các đoàn thể và các tổ chức kinh tế -

xã hội; Tổ chức các hoạt động, các phong trào nhằm đoàn kết, tập hợp thanh niên đáp ứng nhu cầu, lợi ích chính đáng, hợp pháp của tuổi trẻ, liên kết, phối hợp với các ngành, các đoàn thể, các tổ chức kinh tế - xã hội, huy động cộng đồng, tạo sức mạnh đồng bộ trong công tác thanh thiếu nhi; Tổ chức các hoạt động tự tạo việc làm và thu nhập cho cán bộ, đoàn viên thanh niên, tạo nguồn kinh phí cho hoạt động của Đoàn trong khuôn khổ của pháp luật, được sử dụng con dấu hợp pháp” (Khoản 4, Điều 17)

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CẤP CƠ SỞ TRONG VIỆC ĐOÀN KẾT TẬP HỢP THANH NIÊN

2.1 Đôi nét về tình hình thanh niên hiện nay và những vấn đề đặt ra cho Đoàn thanh niên cấp cơ sở

2.1.1 Đôi nét về tình hình thanh niên hiện nay

Trước hết, cần khẳng định rằng thanh niên Việt Nam là lớp người luônnăng động, sáng tạo, hăng hái ủng hộ và đi đầu thực hiện công cuộc đổi mới doĐảng ta khởi xướng và lãnh đạo Trong thanh niên, ngày càng xuất hiện nhiều tàinăng trẻ, những tấm gương cá nhân và tập thể xuất sắc trên các lĩnh vực Vai tròxung kích của thanh niên thể hiện trên nhiều lĩnh vực, nhất là khoa học - côngnghệ, công nghiệp quốc phòng, bảo đảm an ninh chính trị…Nhiều thanh niên đãnhanh chóng tiếp cận với các ngành nghề mới như: viễn thông, dầu khí, hàng

không, công nghệ thông tin, điện tử tin học, công nghệ vật liệu mới, công nghệsinh học…Trong nông thôn, lực lượng lao động trẻ đóng vai trò chủ yếu trongviệc tiếp thu và áp dụng khoa học kỹ thuật mới, tạo bước phát triển vượt bậctrong nông nghiệp Thanh niên cũng là lực lượng đi đầu trong các phong tràotình nguyện giúp đỡ nhân dân khắc phục thiên tai bão lũ, phong trào hiến máunhân đạo, phong trào xoá mù chữ cho học sinh và đồng bào các dân tộc thiểusố…

Mặt khác, thông qua các hoạt động thực tiễn, niềm tin của thanh niên vào

sự lãnh đạo của Đảng ngày càng được củng cố và tăng cường Thái độ và ý thứcchính trị của thanh niên được nâng lên với xu hướng ngày càng tích cực Phầnlớn thanh niên đã tiếp nối truyền thống hào hùng của dân tộc, của Đảng, nêu caolòng yêu nước, ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa;sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng Đa số thanh niên đồng ý phấn đấu chomục tiêu “ Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” và mongmuốn đất nước không thua kém các nước trên thế giới Nhiều thanh niên đã kiêntrì phấn đấu, rèn luyện, trưởng thành; sống có đạo đức, nhân cách, tri thức, sứckhoẻ, tư duy năng động và hành động sáng tạo được kết nạp vào Đảng cộng sảnViệt Nam

Tuy nhiên, một bộ phận không nhỏ thanh niên sống thiếu lý tưởng, giảmsút niềm tin, ít quan tâm đến tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành phápluật, sống thực dụng, xa rời tryền thống văn hoá dân tộc, chưa nhận thức đượcvai trò trách nhiệm của thanh niên đối với đất nước và dân tộc mình Nhiều thanhniên tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng năng lực thực hành yếu, thiếu kiếnthức và kỹ năng trong hội nhập kinh tế quốc tế, ngại về làm việc ở nông thôn,vùng sâu, vùng xa Một số thanh niên hiểu hời hợt, thậm chí không biết gì về

truyền thống dân tộc Một số khác còn biểu hiện lệch lạc, cơ hội, hám lợi, bấthiếu với ông bà, cha mẹ…

*Về đạo đức, lối sống

Đa số thanh niên nước ta hiện nay có phẩm chất tốt, tôn trọng các chuẩnmực đạo đức xã hội, giá trị văn hóa truyền thống dân tộc, có ý thức công dân,chấp hành pháp luật, tích cực tham gia các phong trào, hoạt động đoàn thể, xungkích, sáng tạo, tình nguyện vì cộng đồng; sống có nghĩa tình, luôn biết quan tâm,giúp đỡ người khác, tinh thần tương thân tương ái đã được khơi dậy, trở thành xuhướng chủ đạo lôi cuốn và thu hút giới trẻ Nhiều tấm gương thanh niên vượtqua khó khăn của bản thân, gia đình để vươn lên thành những người hữu ích;không ít thanh niên dám đấu tranh quyết liệt với các hiện tượng tiêu cực và tệnạn xã hội; tỏ thái độ lo lắng, băn khoăn trước các hiện tượng tiêu cực và tệ nạn

xã hội; bất bình trước những sai phạm của cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất,

vi phạm pháp luật Phần lớn thanh niên hiện nay có đời sống văn hóa, tinh thầnphong phú, nhu cầu giải trí lành mạnh, lên án những hoạt động giải trí khônglành mạnh, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc

Tuy nhiên, đạo đức, lối sống của một bộ phận thanh thiếu niên còn lệchlạc, đề cao hưởng thụ, sống thực dụng, ích kỷ, đua đòi, xa hoa lãng phí, sùng báithần tượng thái quá, ít quan tâm đến cộng đồng và những người xung quanh.Một bộ phận thanh thiếu niên thiếu ý thức rèn luyện, không tích cực tham gia cáchoạt động Đoàn, Hội, Đội, các phong trào và hoạt động tập thể do nhà trường,địa phương tổ chức; lười học tập, lao động, không dám đấu tranh với sai trái, tiêucực, thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác, ích kỷ, bất hiếu với cha mẹ,thiếu trách nhiệm với cộng đồng, thiếu quan tâm đến tình hình đất nước; một bộphận thanh thiếu niên mắc tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật

* Về lao động, việc làm, nghề nghiệp và thu nhập

Hiện nay, Thanh niên là lực lượng lao động lớn của xã hội và là nguồn lựcquan trọng cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Hằng năm cókhoảng 1,3 - 1,7 triệu thanh niên bước vào tuổi lao động Dưới tác động của cuộckhủng hoảng kinh tế toàn cầu, thực trạng việc làm của thanh niên trong thời giangần đây diễn biến khá phức tạp Tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm trongthanh niên ngày một gia tăng

Vì vậy, Đảng và Nhà nước cần quan tâm đào tạo, tổ chức việc làm và hỗ trợ dạynghề để phát triển năng lực cho thanh niên, khơi dậy tiềm năng trong họ

* Vấn đề tệ nạn xã hội, tình trạng phạm pháp của thanh niên

Tình hình tệ nạn xã hội, phạm pháp trong thanh niên đang là vấn đề nổicộm trong xã hội, đáng chú ý là tệ nạn ma túy, mại dâm…

Về tệ nạn ma túy, hiện nay số thanh niên vướng vào chiếm tỷ lệ cao Sovới trước đây, những người nghiện ma túy chủ yếu là người hút thuốc phiện vàngười lớn tuổi ở vùng cao, nhưng ngày nay chủ yếu là thanh niên và dùng cácđộc tố thông qua tiêm chích, hít, uống (thuốc lắc)… Tệ nạn này làm tiêu tốn củacải quốc gia nói chung và gia đình nói riêng, nó cướp đi sinh mạng nhiều người

và làm suy yếu bộ phận thanh niên, mang mầm bệnh HIV/AIDS cho xã hội…

Về tệ nạn mại dâm nay phát triển ở mọi nơi, tập trung ở các thành phố lớn,

số lượng thanh niên vướng vào tệ nạn này cũng rất lớn, tệ nạn này giờ đã lansang học đường, lôi kéo một bộ phận những học sinh, sinh viên… Đây là tệ nạnnguy hiểm, là nơi phát tán các mầm bệnh như HIV/AIDS, giang mai, lậu… vàmột số bệnh xã hội khác thông qua con đường mại dâm Tệ nạn này gây bănghoại đạo đức xã hội, phá vỡ hạnh phúc gia đình, là nguy cơ tăng các vụ phạm tội

Như vậy, ngày nay khi kinh tế ngày càng phát triển thì kéo theo đó lànhững hậu quả mà ta không lường trước được Chính vì vậy, trước tình trạngtrên, các cơ quan chức năng, đoàn thể trong xã hội cần có những biện pháp đểphòng, ngừa những tệ nạn trên, đoàn kết tập hợp thanh niên trong một khối nhấtđịnh để kéo họ ra khỏi những cám rỗ của xã hội.

2.1.2 Những vấn đề đặt ra cho Đoàn thanh niên cấp cơ sở hiện nay

Đoàn thanh niên cấp cơ sở là tổ chức sát với thanh niên nhất và có vai tròđoàn kết tập hợp thanh niên Chính vì vậy, đặt ra cho Đoàn cấp cơ sở phải đẩymạnh chức năng giáo dục cho đoàn viên, thanh niên trong cơ sở mình; nâng caohoạt động nhằm thu hút thanh niên tham gia

Đoàn cơ sở phải làm tốt công tác thanh niên, đoàn kết tập hợp được thanhniên thì đoàn cấp cơ sở mới phát huy được vai trò của mình và tạo được lòng tincho thanh niên Ngược lại, muốn thanh niên tin cậy và cuốn hút theo đoàn thìđoàn phải thực hiện tốt nhiệm vụ mà đoàn cơ sở cần phải có

2.2 Tình hình kinh tế - xã hội của Phường Trường Thi

2.2 Về văn hóa – xã hội

Các hoạt động văn hóa, thông tin, thể dục thể thao, truyền thanh được đẩymạnh, tập trung tuyên truyền nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế xã hội của Đấtnước, địa phương như: tuyên truyền cuộc vận động xây dựng nông thôn mới.

Thường xuyên tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh của phường vàvận động nhân dân thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước; Kế hoạch xây dựng tuyến đường Trường Thi kiểu mẫu; các Chỉthị: 01, 04, 06, 08, 09 của Ban Thường vụ Thành uỷ và Nghị quyết số 05 củaBan Chấp hành Đảng bộ thành phố Duy trì tiếp âm chương trình Đài truyềnthanh thành phố đúng thời gian quy định

Gia đình văn hoá đạt 92%, gia đình thể thao đạt 68%, gia đình ông bà cha

mẹ mẫu mực con cháu hiếu thảo đạt 82%

Tiếp tục đẩy mạnh công cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khudân cư”, trong đó tập trung nâng cao chất lượng xây dựng làng văn hóa, gia đìnhvăn hóa Hiện nay trong toàn phường có 98% gia đình có các phương tiện nghenhìn và phương tiện liên lạc

Như vậy, tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội của phường Trường Thi tươngđối phát triển Đây cũng chính là tiền đề để phát triển các phong trào của các tổchức chính trị xã hội trong đó có Đoàn thanh niên

2.3 Các chính sách của Đảng, Nhà nước, Đoàn Thanh niên

Cùng với sự phát triển của đất nước, của công tác Đoàn và phong tràothanh thiếu nhi, thái độ và ý thức chính trị của thanh niên có chuyển biến tíchcực ý thức lập thân, lập nghiệp của thanh niên cao hơn trước Lòng nhân ái, tínhtích cực chính trị - xã hội và tinh thần xung phong, tình nguyện của thanh thiếunhi ngày càng được khơi dậy mạnh mẽ Tâm thế, năng lực hội nhập quốc tế củathanh niên tự tin và chủ động hơn Vai trò, vị trí của thanh niên trong xã hội tiếp

tục được đề cao và nhận được sự quan tâm nhiều hơn của Đảng, Nhà nước và xãhội.

Tuy nhiên, cùng với sự chuyển đổi nhanh của cơ cấu kinh tế và quá trìnhhội nhập kinh tế quốc tế, thanh niên đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, đólà: trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức kinh tế, quản lý,kiến thức pháp luật và ý thức chấp hành luật pháp của thanh niên nhìn chung cònthấp; xu hướng chạy theo bằng cấp, nhận thức lệch lạc về học nghề, chọn nghề,định hướng nghề nghiệp còn khá phổ biến trong thanh niên Lao động chưa quađào tạo, tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm, hoặc việc làm không ổn định vàthu nhập thấp vẫn là vấn đề bức xúc của thanh niên; không ít thanh niên thụđộng, ỷ lại, chưa tích cực vươn lên tự tạo việc làm, còn ngại khó, ngại khổ, ngại

về nông thôn, miền núi công tác Sức khỏe thể chất của thanh niên còn thấp sovới khu vực và thế giới; tệ nạn xã hội, đặc biệt là tệ nạn ma tuý và tình trạng lâynhiễm HIV trong thanh niên đang diễn ra phức tạp Một bộ phận thanh niên thiếu

ý thức rèn luyện, nhận thức chính trị kém, chưa xác định được lý tưởng sốngđúng đắn, sống thực dụng, thụ động, thờ ơ, ngại tham gia vào các hoạt độngchính trị - xã hội, vi phạm pháp luật, tin vào những điều mê tín dị đoan

Mục tiêu chung: "Tăng cường bồi dưỡng lòng yêu nước và ý thức công dân, lý tưởng và đạo đức cách mạng, bản lĩnh chính trị và văn hoá cho thanh thiếu nhi; xây dựng Đoàn vững mạnh; tích cực chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên; phát huy tiềm năng to lớn của thế hệ trẻ Việt Nam xung kích "Sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển", phấn đấu cùng toàn Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

vì mục tiêu Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".

Ngoài ra, Đoàn chú trọng việc chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng vàXây dựng tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh; mở rộng mặt trận tậphợp, đoàn kết thanh niên; tích cực tham gia xây dựng Đảng và chính quyền nhândân

2.4 Tổ chức của Đoàn thanh niên cấp cơ sở trong việc đoàn kết, tập hợp thanh niên

2.4.1 Một số vấn đề chung về tổ chức của Đoàn thanh niên cấp cơ sở

Đoàn thanh niên cơ sở nói chung và Chi đoàn nói riêng là tổ chức tế bàocủa Đoàn, đơn vị có từ 3 – 8 thành viên có thể thành lập một chi đoàn, dưới chiđoàn còn có những phân đoàn Chi đoàn được thành lập theo địa bàn dân cư:Khu phố, tổ dân phố, đường phố, thôn xóm… các chi đoàn khối cơ quanphường, xã và chi đoàn giáo viên các trường học của phường, xã Số lượng Banchấp hành theo quy định của Ban Thường vụ Trung ương Đoàn

Nhiệm vụ của tổ chức cơ sở Đoàn: Đại diện, chăm lo và bảo vệ lợi ích hợppháp, chính đáng của cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu nhi; Tổ chức các hoạt động,tạo môi trường giáo dục, rèn luyện đoàn viên, thanh thiếu nhi nhằm góp phầnthực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội, quốc phòng, an ninhcủa địa phương, đơn vị; Phối hợp với chính quyền, các đoàn thể và các tổ chứckinh tế - xã hội làm tốt công tác thanh niên, chăm lo xây dựng Đoàn, tích cựcxây dựng cơ sở Đoàn, Hội, Đội ở địa bàn dân cư, tham gia xây dựng, bảo vệĐảng và chính quyền

Quyền hạn của tổ chức cơ sở Đoàn: Kết nạp đoàn viên mới, quản lý đoànviên, tiếp nhận, chuyển sinh hoạt Đoàn; giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng bồidưỡng, kết nạp; giới thiệu cán bộ, đoàn viên vào quy hoạch đào tạo, sử dụng cán

bộ của Đảng, Nhà nước, các đoàn thể và tổ chức kinh tế - xã hội; Tổ chức cáchoạt động, các phong trào nhằm đoàn kết, tập hợp thanh niên, đáp ứng nhu cầu,lợi ích chính đáng, hợp pháp của tuổi trẻ; phối hợp với các ngành, các đoàn thể,các tổ chức kinh tế - xã hội tạo môi trường, điều kiện thuận lợi trong công tácthanh niên; Tổ chức các hoạt động tạo thêm việc làm và thu nhập cho cán bộ,đoàn viên, thanh niên, tạo nguồn kinh phí cho hoạt động của Đoàn, được sử dụngcon dấu hợp pháp.

Như vậy, Điều lệ Đoàn đã xác định rõ vai trò, trách nhiệm và quyền hạncủa tổ chức Đoàn cơ sở trong công tác Đoàn kết tập hợp thanh niên Thực tếcũng cho thấy rằng, Đoàn thanh niên có vai trò hết sức quan trọng trong việcđoàn kết, tập hợp thanh niên Đoàn vững mạnh thì các hoạt động của Đoàn mới

có hiệu quả và thu hút được nhiều thanh niên tham gia Vì vậy, để nâng cao chấtlượng của mình thì Đoàn cơ sở phải nắm rõ được số lượng đoàn viên, tâm tưnguyện vọng của đoàn viên, thường xuyên đánh giá hoạt động của Đoàn, kiểmđiểm các mặt hạn chế trong quá trình hoạt động Đồng thời trong quá trình hoạtđộng, Đoàn phải nâng cao đội ngũ lãnh đạo thanh niên, yêu cầu về phẩm chất,đạo đức cán bộ phải tốt, có năng lực, nhiệt tình, được thanh niên yêu mến, tintưởng…

2.4.2 Thực trạng tổ chức Đoàn thanh niên cấp cơ sở trong giai đoạn hiện nay

*Công tác quản lý đoàn viên:

Công tác quản lý đoàn viên đóng vai trò quan trọng trong công tác đoànnói chung Tuy nhiên, hiện nay việc quản lý đoàn viên gặp không ít khó khăn, do

sự da dạng của các thành viên tham gia sinh hoạt Những đoàn viên tham gia vàochi đoàn thường là những đoàn viên sống và làm việc tại địa phương, tuy nhiên

cũng có một số Đoàn viên tham gia sinh hoạt ở địa phương theo định kỳ, có thểvắng mặt vì đi làm ăn xa hoặc có những đoàn viên từ địa phương khác đến laođộng tại địa phương… Sự đa dạng về nguồn đoàn viên sinh hoạt khiến cho cán

bộ Đoàn khó tránh khỏi việc không nắm bắt được hoàn cảnh, tâm tư, nguyệnvọng của đoàn viên nên việc quản lý là rất khó khăn

Theo số liệu khảo sát năm 2014 của địa phương cho thấy, toàn phường cókhoảng 968 thanh niên trong độ tuổi từ 15 đến 30 tuổi, chiếm gần 12% dân số

Tỷ lệ thanh niên được tập hợp sinh hoạt trong tổ chức Đoàn, Hội là 635 chiếm65,6% tổng thanh niên có mặt tại địa phương Toàn phường có 19 khu phố và 2

sở trường học

Theo số liệu thống kê cho thấy rất ít đoàn viên chủ động tìm hiểu và quantâm đến hoạt động của chi đoàn, chủ yếu vẫn là các cán bộ đoàn phải chủ độngtìm kiếm đoàn viên để họ tham gia vào các buổi sinh hoạt Như thế ta thấy đượcrằng, công tác đoàn kết tập hợp đoàn viên ở địa phương chưa tốt, còn gặp nhiềukhó khăn

Nguyên nhân của tình trạng này là do:

- Hiện nay, khi nền kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ, các công ty tưnhân và công ty có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng nhiều tập trung đầu tư vàoViệt Nam, vì thế thu hút số lượng lớn thanh niên làm trong các xí nghiệp, nhàmáy Những thanh niên trở thành công nhân họ phải làm tăng ca, thêm giờ nênkhông còn thời gian tham gia vào các buổi sinh hoạt Đoàn tại địa phương Trongkhi đó, các doanh nghiệp ngoài nhà nước không chú trọng đến phong trào Đoàn,hội nên chưa tập hợp hết thanh niên vào cơ sở Đoàn và phát huy hết khả năngcủa họ

- Hiện nay, tầng lớp thanh niên có sự phân hóa về nhận thức, tư tưởng, lốisống Họ coi trọng sự tự do cá nhân, sở thích và bình đẳng Lý tưởng Cách mạngkhông đi sâu vào tiềm thức của họ như những thế hệ thanh niên trước kia Hiệnnay, dưới sự phát triển của công nghệ thông tin và đặc biệt dưới sự tác động củanhiều loại hình game online cũng đã lôi kéo được số đông thanh niên khiếnnhiều thanh niên không thiết tha những hoạt động của đoàn, hội Game onlinecũng chính là nguyên nhân có thể gây ra nhiều hành động trái pháp luật, lệch lạcchuẩn mực giá trị đạo đức.

* Duy trì nề nếp sinh hoạt Đoàn

Một chi đoàn muốn vững mạnh thì không những cần có lực lượng đoàn viênđông đảo mà điều quan trọng là phải duy trì hoạt động của chi đoàn đó như thế nào.Theo Điều lệ Đoàn, chi đoàn một tháng phải tổ chức sinh hoạt một lần Tuy nhiên tạiđịa phương hầu hết các chi đoàn không thực hiện đúng theo điều lệ

Kết quả điều tra cho thấy ý kiến của đoàn viên về số lần họp chi đoàn củachi đoàn mình họp dưới 5 lần chiếm 50,85%; từ 5 – 10 lần chiếm 39,25%; Trên

10 lần chỉ đạt 10% Như vậy số lần họp chi đoàn trong 1 năm là chưa đạt tiêuchuẩn theo đúng điều lệ Đoàn đặt ra Chỉ có số ít chi đoàn cho đoàn viên họp 1tháng một lần

39.25%

Dưới 5 lần

Từ 5 - 10 lần Trên 10 lần

Biểu đồ 2.1: Số lần sinh hoạt chi đoàn trong năm

Trong việc triển khai các công việc của chi đoàn, chủ yếu là hình thức Banchấp hành đề xuất và đoàn viên thực hiện Một số là hình thức đoàn viên đề xuất,Ban chấp hành thông qua và thực hiện Rất ít khi Ban chấp hành và đoàn viêncùng trao đổi để thực hiện Có phần ít là Ban chấp hành chi đoàn đề xuất và thựchiện là 9,4%

Như vậy, ta thấy rằng, việc thực thi, triển khai các công việc ở chi đoàncồn tương đối thụ động, Ban chấp hành phải tự đề xuất và đoàn viên thực hiện,mặc dù đã có sự tham gia đóng góp của đoàn viên cùng với Ban chấp hành ởmột số công việc nhưng tỷ lệ đó vẫn còn thấp Như thế, Ban chấp hành chưa pháthuy hết được tính năng động, đóng góp, xây dựng vào công tác đoàn, thiếu tínhsáng tạo của tập thể và chưa thể hiện rõ sự đoàn kết giữa đoàn viên với chi đoàn

Từ những cách triển khai công việc hay quản lý đoàn viên sẽ tạo cho chiđoàn có chỗ đứng trong lòng của đoàn viên hay không

Bảng 2.2: Mức độ hài lòng của đoàn viên với cách thức tổ chức và quản lý trong chi đoàn

Nội dung

Hài lòng

Bình thường

Không hài lòng

Không

có ý kiến

chiếm tỷ lệ cao nhất, không hài lòng chiếm 7,1% Thứ hai với cách thức triểnkhai công việc trong chi đoàn thì sự hài lòng chỉ đạt 35,7%, mức bình thườngchiếm phần đông 54,3% Thứ ba là với cách thức bình xét, phân loại đoàn viênthì mức bình thường chiếm 51,4% hơn mức hài lòng của đoàn viên là 31,4%.

Bên cạnh đó, qua kết quả phỏng vấn sâu cán bộ chi đoàn và một số đoànviên thì cơ sở vật chất và kinh phí của chi đoàn vẫn còn nghèo nàn, thiếu thốn.Địa điểm để tổ chức các buổi họp chi đoàn không cố định, thường mượn địađiểm như đình làng, nhà văn hóa thôn, nhà riêng của bí thư chi đoàn… nên việctạo nền nếp họp chi đoàn như định kỳ 1 lần/ tháng là khó khăn

Như vậy, theo sự đánh giá của đoàn viên trong cách thức tổ chức, quản lýcũng như duy trì nề nếp của chi đoàn là chưa cao, chưa đáp ứng được nguyệnvọng của đoàn viên Chính vì thế, khiến cho việc đoàn kết, tập hợp thanh niêngặp nhiều khó khăn Đảng và Nhà nước cần quan tâm hơn nữa, tạo điều kiện chochi đoàn cơ sở có đủ điều kiện để làm tốt công tác đoàn đặc biệt là phong tràođoàn kết, tập hợp thanh niên

* Chất lượng đoàn viên

Một trong những yếu tố quyết định đến kết quả hoạt động của chi đoànchính là chất lượng đoàn viên của chi đoàn Song song với việc kiểm tra chấtlượng đoàn viên thì theo khảo sát, hàng năm chi đoàn luôn bổ sung đoàn viênmới cho chi đoàn Có tới 95,8% ý kiến cho rằng hàng năm chi đoàn có bổ sungchi đoàn mới Như vậy, chi đoàn luôn tìm cách đoàn kết, tập hợp thanh niêntham gia vào tổ chức Đoàn

Theo thống kê ta thấy chi đoàn chú trọng chủ yếu vào số lượng, kết nạp đoànkhông quan tâm nhiều đến gia cảnh hay một số yếu tố khác Từ đó, chất lượngđoàn viên của chi đoàn cũng có ảnh hưởng.

Bảng 2.3: Chất lượng đoàn viên

bình

Yếu

2 Hiểu biết về nội quy của chi đoàn 24.3 67.1 8.6 0

3 Mức độ tham gia các buổi sinh hoạt đoàn 35.7 47.2 17.1 0

4 Mức độ tham gia các hoạt động do chi đoàn

6 Ý thức tự giác trong phấn, đấu rèn luyện 35.7 47.1 15.7 1.4

Qua kết quả điều tra cho thấy, chất lượng đoàn viên của chi đoàn phườngnhìn chung ở mức khá 38,6% ý kiến cho rằng đoàn viên hiểu biết tốt về điều lệđoàn, 55,7% có hiểu biết ở mức khá Hiểu biết về nội quy của đoàn chỉ có 24,3%

ý kiến cho rằng có hiểu biết tốt, 35,7% có mức độ tham gia các buổi sinh hoạtđoàn tốt, mức khá chiếm đa số là 47,2%

* Về thực hiện Chương trình rèn luyện đoàn viên

Chương trình rèn luyện đoàn viên vẫn được chi đoàn triển khai trong thờigian qua Khi được hỏi 100% các bạn đều cho rằng chi đoàn có triển khaichương trình rèn luyện đoàn viên

Nội dung thực hiện chương trình rèn luyện đoàn viên chủ yếu tập trungnhiều hơn vào nội dung giáo dục đạo đức, lối sống; truyền thống cách mạng Vớinội dung giáo dục đạo đức, lối sống có 74,3% đoàn viên cho rằng chi đoàn mìnhchủ yếu hướng vào hoạt động đó, 58,6% cho rằng chi đoàn hướng nội dung vàohoạt động giáo dục truyền thống cách mạng, phong trào hành động cách mạng;38,6% cho rằng tập trung vào nội dung giáo dục đường lối chính sách của Đảng,Nhà nước; 31,4% tập trung vào giáo dục ý thức quốc phòng, bảo vệ tổ quốc; chỉ

có 30% tập trung vào rèn luyện, nâng cao thể chất Như vậy theo khảo sát trên,chi đoàn cơ sở chỉ tập trung vào một khía cạnh của chương trình rèn luyện, chưatriển khai đồng bộ các nội dung

Bảng 2.4: Nội dung triển khai chương trình rèn luyện đoàn viên

2 Giáo duc truyền thống cách mạng, phong trào hành

động cách mạng

58,6 41,4

3 Giáo dục đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước 38,6 61,4

4 Giáo dục ý thức quốc phòng, bảo vệ tổ quốc 31,4 68,6

Bảng 2.5 Kết quả của việc triển khai Chương trình rèn luyện tai chi đoàn

Hầu hết ý kiến cho rằng nội dung chương trình rèn luyện chủ yếu xuấtphát từ nhu cầu, nguyện vọng của các đoàn viên chiếm 47,1% trong tổng ý kiếnthu được; 30% lại cho rằng chương trình rèn luyện xuất phát từ thực trạng chấtlượng đoàn viên hiện tại của chi đoàn không đáp ứng được yêu cầu; 22,9% ýkiến cho rằng chương trình này được triển khai là do có sự chỉ đạo từ đoàn cấptrên (huyện Đoàn, tỉnh Đoàn hoặc Đoàn Trung ương)