Báo cáo tốt nghiệp Tìm hiểu hiện trạng và đề xuất biện pháp quản lý xử lý chất thải rắn trên địa bàn huyện Yên Lập Tỉnh Phú Thọ

Trong thời gian thực tập 2 tháng tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyệnYên Lập tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của cán bộ công nhân viên tạiPhòng Tài nguyên và Môi trường và các t

LỜI CẢM ƠN!

Trong thời gian thực tập 2 tháng tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyệnYên Lập tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của cán bộ công nhân viên tạiPhòng Tài nguyên và Môi trường và các thầy cô giáo khoa Môi trường trường Đạihọc Tài nguyên và môi trường Hà Nội đã giúp đỡ tôi hoàn thành khóa thực tập Lời đầu tiên, tôi xin cảm ơn các thầy, cô giáo trong khoa Môi trường,trường Đại học Tài nguyên và môi trường Hà Nội đã giúp đỡ tôi hoàn thành báocáo thực tập này

Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ công nhân viên trong Phòng Tàinguyên và Môi trường huyện Yên Lập đã tận tình hướng dẫn tạo điều kiện tốtnhất cho tôi hoàn thành chương trình thực tập

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên và giúp đỡ tôitrong suốt quá trình học tập

Trong quá trình thực tập tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm thực tế, nângcao trình độ hiểu biết, từ đó trau dồi kiến thức giúp tôi hiểu hơn về chuyênngành mà mình đã học Bên cạnh những hiểu biết về nghề nghiệp của mình đợtthực tập này còn giúp tôi học hỏi rất nhiều về kiến thức xã hội giúp tôi trưởngthành hơn trong công việc và cuộc sống

Tuy nhiên, do đây là lần đầu tiên tiếp xúc với công việc thực tế và còn hạn chế

về nhận thức nên không thể tránh khỏi thiếu sót rất mong nhận được sự đóng góp,giúp đỡ của các thầy cô và các bạn để bài báo cáo của tôi thêm hoàn chỉnh

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Yên Lập, Ngày 30 Tháng 11 năm 2015

Sinh viên thực tập

Nguyễn Thị Thu Phương

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ HUYỆN YÊN

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Môi trường có vai trò rất quan trọng đối với sự sống trên trái đất, con người

đã tác động vào môi trường với nhiều hình thức khác nhau nhằm mục đích phục

vụ cho sự sống và phát triển của mình

Ngày nay với sự phát triển kinh tế, xã hội, tốc độ đô thị hoá ngày càng tăng và

sự phát triển mạnh mẽ của các ngành: Công nghiệp, dịch vụ, du lịch… thì các yếu

tố môi trường bị ảnh hưởng ngày một nhiều Song song với sự phát triển đó làmnảy sinh những vấn đề mới, nan giải cho toàn xã hội trong đó ô nhiễm môi trường

là vấn đề gây bức xúc cho cả cộng đồng Ô nhiễm môi trường với nhiều nguyênnhân khác nhau trong đó có chất thải rắn chất thải sinh hoạt là yếu tố vô cùng quantrọng Như chúng ta thấy chất thải rắn sinh hoạt là một phần của cuộc sống phátsinh trong quá trình ăn, ở, tiêu dùng của con người, còn nước thải được phát sinh từnhiều nguồn khác nhau chủ yếu là trong sinh hoạt, bệnh viện, các làng nghề Vớimức thu nhập của người dân càng cao thì việc sử dụng các sản phẩm của xã hộingày một lớn kéo theo sự gia tăng lượng chất thải rắn và nước thải gây ảnh hưởngtới sức khoẻ con người, mất cân bằng sinh thái, ô nhiễm nguồn nước, làm mất đicảnh quan khu đô thị và dân cư…

Hiện nay trên thế giới nói chung ở Việt Nam nói riêng thì chất thải rắn là mộtbài toán khó, cần được chú trọng hơn Điều đó đòi hỏi phải có công nghệ, khai thác,

sử dụng và quy trình phù hợp để xử lý triệt để lượng chất thải rắn phát sinh cũng nhưcác nguồn nước thải Tuy nhiên xét về năng lực hiện tại và mức độ phát triển đô thị,công nghiệp, nhu cầu về quản lý chất thải rắn, vấn đề sử dụng tài nguyên nước hiệuquả hợp lý nói chung còn là rất lớn

Yên Lập là một huyện miền núi phía Bắc, cùng với sự phát triển chung của

cả nước, công tác bảo vệ môi trường, phòng chống ô nhiễm đang rất được

quan tâm, nhất là về quản lý chất thải rắn là một vấn đề khá nan giải,được phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau với thành phần phức tạp và đadạng Do vậy tìm hiểu về nguồn gốc phát sinh, đánh giá hiện trạng côngtác thu gom, xử lý, sử dụng đúng và hiệu quả là rất cần thiết Xuất phát từ

thực tế đó, em đã tiến hành nghiên cứu chuyên đề: “Tìm hiểu hiện trạng

và đề xuất biện pháp quản lý, xử lý chất thải rắn trên địa bàn huyện Yên Lập – Tỉnh Phú Thọ.

2 MỤC TIÊU CỦA CHUYÊN ĐỀ.

- Điều tra, đánh giá tình hình thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắntrên địa bàn huyện Yên Lập

- Điều tra, đánh giá hiện trạng chất lượng các thành phần môi trường đất,nước và chất thải rắn trên địa bàn huyện Yên Lập

- Đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện của huyện để nâng cao côngtác quản lý chất lượng môi trường, giảm thiểu ô nhiễm một cách khoa học vàbền vững, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân

3 YÊU CẦU CỦA CHUYÊN ĐỀ.

- Các số liệu, thông tin đưa ra phải đảm bảo độ tin cậy, chính xác, đầy đủ, chi tiết

- Đánh giá công tác thực hiện phải chính xác

- Những giải pháp đề xuất phải có tính khả thi phù hợp với điều kiện của huyện

4 Ý NGHĨA CỦA CHUYÊN ĐỀ.

- Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học:

+ Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút ra những kinh nghiệm thực tế phục vụcho công tác sau này

+ Vận dụng và phát huy được những kiến thức đó học tập và nghiên cứu

- Ý nghĩa thực tiễn:

+ Đánh giá được lượng chất thải phát sinh trên địa bàn huyện

+ Đề xuất những biện pháp khả thi để xử lý kịp thời và hiệu quả nhất

5 CĂN CỨ PHÁP LÝ

- Luật Bảo vệ môi trường ngày 23/06/2014

- Nghị định số 80/2006 /NĐ-CP ngày 09/08/2006 của Chính phủ về quyđịnh chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật Bảo vệ môi trường;

- Nghị định số 21/2008/NĐ-CP ngày 28/12/2008 của Chính phủ về sửa đổi

bổ xung một số điều của Nghị định số 80/2006 /NĐ-CP ngày 09/08/2006 củaChính phủ về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật Bảo

- Thông tư liên tịch số 1590/1997/TTLT-BXD ngày 17/10/1997 hướng dẫnthi hành chỉ thị số 199/1997/TTg ngày 03/04/1997 của Thủ Tướng chính phủ vềnhững biện pháp cấp bách trong công tác quản lý chất thải rắn ở các đô thị vàkhu công nghiệp

- Quyết định số 152/1999/QĐ-TTg ngày 10/07/1999 của thủ tướng chínhphủ về phê duyệt " Chiến lược quản lý chất thải rắn ở các đô thị và Khu Côngnghiệp Việt Nam đến 2020"

- Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 15/11/2004 của Bộ máy Chính trị vềBVMT trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

CHƯƠNG I.

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ PHÒNG TÀI NGUYÊN VÀ MÔI

TRƯỜNG HUYỆN YÊN LẬP

1.1 Sự hình thành và ra đời của phòng.

Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Lập tiền thân là phòng Quản

lý ruộng đất và Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc UBND huyện YênLập Phòng tài nguyên môi trường chính thức thành lập năm 2000

- Thẩm định xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai của các xã, thị trấn

- Trình UBND huyện Yên Lập ra quyết định giao đất cho thuê đất, thu hồiđất, chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển nhượng đất, cấp giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất cho các đối tượng thuộc thẩm quyền của UBND huyện theoquy định của pháp luật

- Hướng dẫn và kiểm tra việc bảo vệ tài nguyên đất, tài nguyên khoáng sản,tài nguyên nước, bảo vệ môi trường, phòng chống và khắc phục suy thoái ônhiễm môi trường

- Quản lý, lưu trữ các tài liệu về môi trường Lập báo cáo thống kê, kiểm kêtheo định kỳ

- Tổ chức thực hiện các dịch vụ công trong lĩnh vực Tài nguyên và Môitrường theo quy định của pháp luật.

- Tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, thông tin về Tài nguyên và Môi trường

- Quản lý và theo dõi biến động về đất đai, cập nhật và chỉnh lý các tài liệu

về đất đai và bản đồ, phù hợp với hiện trạng sử dụng theo quy định và hướngdẫn của Sở Tài nguyên và Môi trường

- Chủ trì và phối hợp với các cơ quan có liên quan trong việc kiểm tra vàthanh tra việc thực thi pháp luật giúp UBND huyện giải quyết các tranh chấp đấtđai, khiếu nại, tố cáo về tài nguyên và môi trường theo quy định của pháp luật

- Lập báo cáo thống kê, kiểm kê đất đai, lập bản đồ hiện trạng đất đai theođịnh kỳ

- Quản lý, hướng dẫn kiểm tra chuyên môn nghiệp vụ đối với cán bộ địachính cấp xã, thị trấn.Tham gia đề xuất với UBND huyện về công tác đào tạocán bộ làm công tác quản lý tài nguyên và môi trường từ huyện đến cơ sở

CHƯƠNG II ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ VÀ XÃ HỘI HUYỆN

- Phía Bắc và Đông Bắc giáp huyện Hạ Hoà

- Phía Đông giáp huyện Cẩm Khê

- Phía Đông Nam giáp huyện Tam Nông

- Phía Tây giáp huyện Văn Chấn - Tỉnh Yên Bái

- Phía Nam và Tây Nam giáp huyện Tân Sơn và Thanh Sơn

Trung tâm huyện là thị trấn Yên Lập, cách thành phố Việt Trì khoảng70km, trên địa bàn huyện không có đường quốc lộ, các tuyến giao thông chính

là 5 tuyến đường tỉnh: ĐT 313, ĐT 321, ĐT 321B, ĐT 313D và ĐT 313C Do ở

vị trí nằm khá xa trung tâm tỉnh, cùng với hệ thống giao thông không thuận tiệnnên huyện Yên Lập gặp nhiều khó khăn, bất lợi hơn so với các huyện khác tronggiao lưu phát triển kinh tế, đặc biệt là ngành công nghiệp và dịch vụ

2.1.2 Địa hình.

Địa hình huyện Yên Lập khá đa dạng và phức tạp, có nhiều dãy núi cao, độ dốclớn, hệ thống suối, khe, ngòi hẹp và dốc lại phân bố không đều làm cho địa hình

bị phân cắt mạnh và được chia thành 3 dạng chính

- Địa hình núi thấp đồi cao được phân bố chủ yếu ở các xã vùng hạ huyệnbao gồm các xã Minh Hòa, Đồng Lạc, Ngọc Đồng, Ngọc Lập, Phúc Khánh;dạng địa hình này phù hợp cho phát triển các loài cây công nghiệp lâu năm (chè)

và cây nguyên liệu giấy, đồng thời sản xuất chế biến vật liệu xây dựng Tuynhiên, do địa hình phân cắt nên việc phát triển hệ thống thủy lợi gặp nhiều khókhăn

- Địa hình thung lũng được phân bố chủ yếu ở các xã Xuân Viên, XuânThủy, Hưng Long, Đồng Thịnh, Thương Long, thị trấn Yên Lập Đây là vùngđược tạo bởi hai sườn núi cao phía đông và tây huyện, đất được hình thành dobồi tụ trong quá trình phong hóa, có thành phần cơ giới chủ yếu là đất thịt trungbình và đất thịt nặng, phù hợp cho phát triển những giống lúa chất lượng cao,sản xuất lương thực (lúa, ngô) theo hướng chuyên canh và thâm canh

- Địa hình núi cao bao gồm các xã Mỹ Lung, Mỹ Lương, Lương Sơn,Xuân An, Nga Hoàng và Trung Sơn Đây là vùng địa hình bị phân cắt mạnh,một số khu vực đồi núi có độ dốc cao trên 250 , về mùa mưa thường xảy ra lũ

quét, về mùa khô lại hay bị hạn Tronng tiểu vùng có một số khoáng sản và mộtvài diểm danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử Do vậy tiểu vùng này phù hợpvới phát triển lâm nghiệp với các loại cây lấy gỗ và cây đặc sản có giá trị kinh tếcao; phát triển cây ăn quả, cây công nghiệp; phát triển dịch vụ du lịch và khaithác quặng sắt

Nguồn số liệu: Niên giám thống kê tỉnh Phú Thọ, 2009

Tổng lượng mưa trung bình qua các năm từ 1758,9mm, lượng mưa thất thường

Do những đặc trưng về địa hình địa mạo như vậy nên tình trạng sương muối, rétđậm, rét hại cũng như khô hạn (từ tháng 12 năm trước đến tháng 1 năm sau), úng lụt cục bộ, đặc biệt là hiện tượng lũ quét, lũ ống thường xảy ra gây thiệt hại rất lớn cả về kinh tế, xã hội của huyện

Độ ẩm tương đối trung bình 87%, thấp nhất là 32% (thường xảy ra vào tháng 12hàng năm), nhiệt độ trung bình năm từ 23,30C, nhiệt độ cao nhất lên tới 390C, thấp nhất chỉ từ 4-50C; tổng tích ôn trung bình năm khoảng 8 5000C; số giờ nắng bình quân qua các năm từ 1361giờ/năm

- Gió: Có 2 loại gió chính là gió mùa Đông Nam từ tháng 4 đến tháng 10; gió mùa Đông Bắc từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau

2.1.4 Thuỷ văn

Trên địa bàn huyện không có hệ thống sông nào chảy qua Tuy nhiên hệthống ao hồ, đập, suối ngòi, của huyện khá phong phú như: hồ đập Ly, hồ RộcRang, đập phai Ngà, ngòi Giành, ngòi Lao, ngòi Thiểu, ngòi Cả và các con suốilớn nhỏ khác.

- Ngòi Giành: Bắt nguồn từ huyện Nghĩa Tâm tỉnh Yên Bái chảy qua địabàn các xã: Trung Sơn, Xuân An, Xuân Viên, Lương Sơn của huyện Yên Lập,

xã Phượng Vĩ huyện Cẩm Khê và đổ ra sông Hồng

- Ngòi Lao: Bắt nguồn từ Mũi Kim tỉnh Yên Bái chảy qua địa phận các xã

Mỹ Lung, Mỹ Lương rồi đổ ra sông Hồng

- Ngoài ra hệ thống các khe, suối lớn nhỏ (ngòi Cả, suối Gió…) trong huyệncũng góp phần đáng kể phục vụ cho nhu cầu nước sinh hoạt cũng như nước tướicho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là các xã vùng cao đặc biệt khó khăn

CHƯƠNG III HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TẠI HUYỆN

YÊN LẬP 1.Hiện trạng tài nguyên.

3.1.1 Tài nguyên đất

Với tổng diện tích tự nhiên là 43 783,62 ha, chiếm 12,39% diện tích tựnhiên của tỉnh Phú Thọ Đất đai của huyện Yên Lập được chia làm 5 loại chínhsau:

Bảng 2 Các loại đất huyện Yên Lập

b Nhóm đất glây

Diện tích là 240,70ha; chiếm 0,55% diện tích đất tự nhiên Nhóm đất này có đặc điểm chung là: Đất có thành phần cơ giới từ nhẹ đến nặng, đất có phản ứng từ chua vừa đến rất chua hoặc hơi kiềm Mùn tổng số khá giàu; đạm, lân tổng số, lân dễ tiêu trung bình và nghèo; kali tổng số, ka li dễ tiêu nghèo; dung tích hấp thu ở mức trung bình và thấp Trước đây, phần lớn các đơn vị thuộc nhóm đất này chỉ cấy được 1 vụ lúa chiêm xuân hoặc 2 vụ bấp bênh Tuy nhiên trong những năm gần đây, phần lớn các đơn vị đất thuộc nhóm đấtnày đều đã được cải tạo nâng lên thành đất hai vụ, thậm chí có những nơi đã trồng được ba vụ dưới hình thức trồng cây vụ đông (chủ yếu là cây ngô)

c Nhóm đất xám

Nhóm đất này có diện tích là 2702,06ha; chiếm 6,18% diện tích tự thiên.Đặc điểm chung của các đơn vị đất này là: Đất có thành phần cơ giới nhẹ vàtrung bình; phản ứng của đất từ chua đến trung tính ít chua; hàm lượng chất hữu

cơ, đạm, lân tổng số ở tầng mặt trung bình, các tầng kế tiếp nghèo; kali tổng số,lân, ka li dễ tiêu nghèo; dung tích hấp thu thấp Các loại đất này khá phù hợp vớicây lúa, cây hoa màu và cây công nghiệp ngắn ngày Nhìn chung độ phì của đất

ở mức trung bình đến khá, song để đạt hiệu quả kinh tế cao hơn nữa mà vẫn đảmbảo cân bằng sinh thái đất và không ngừng nâng cao độ phì đất đất thì cần có sựđầu tư nhiều hơn nữa

d Nhóm đất xám Ferralit

Có diện tích là 35 257,22ha, chiếm 80,59% diện tích tự nhiên Nhóm đấtnày có đặc điểm chung là: Đất có thành phần cơ giới trung bình và nặng; hàmlượng chất hữu cơ tổng số ở mức trung bình và nghèo; đạm, lân, ka li tổng số ởmức trung bình thấp đến rất nghèo; dung tích hấp thu thấp Đất có độ phì tựnhiên từ trung bình đến trung bình khá, trên một số đơn vị do sử dụng và khaithác không hợp lý đã thấy hiện tượng bị xói mòn rửa trôi mạnh khiến đất khôcằn khó canh tác

e Các loại đất khác

Có diện tích là 3551,83ha, chiếm 8,12% diện tích tự nhiên Đây là phầndiện tích đất không điều tra (đất ở, giao thông, trụ sở cơ quan, đất chưa sửdụng )

3.12 Tài nguyên nước

- Nguồn nước mặt: Tuy là huyện có nguồn nước với tổng lượng dòngchảy phong phú nhưng dung lượng lại thấp, phân bố không đồng đều cả về thờigian và không gian Ngoài nguồn nước được cung cấp bởi các dòng suối thì cácđập trữ nước, ao hồ, kênh mương cũng góp phần tích cực trong việc phục vụ sảnxuất và điều tiết nguồn nước vào mùa mưa trên địa bàn huyện

- Nguồn nước ngầm: Hiện nay chưa có tài liệu nào khẳng định trữ lượngnước ngầm ở huyện Yên Lập nhưng từ một số mũi khoan sơ bộ thăm dò nguồnnước ngầm cho thấy ở các xã núi cao như Trung Sơn, Mỹ Lung, Thượng Long

có trữ lượng thấp, rất khó khai thác để phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và sảnxuất

Nhìn chung nguồn tài nguyên nước huyện Yên Lập là không lớn kể cảnước mặt và nước ngầm, nguồn nước ít bị ô nhiễm, nguồn nước ngầm có chấtlượng tốt cho sinh hoạt và phục vụ sản xuất

3.1.3 Tài nguyên rừng

Đất lâm nghiệp của huyện có diện tích 29678,02ha trong đó: Diện tích đấtrừng đặc dụng là 330ha, đất rừng phòng hộ là 10541,99ha, đất rừng sản xuất là18806,03ha, chiếm 67,78% diện tích đất tự nhiên của huyện và chiếm 16,81%diện tích đất lâm nghiệp toàn tỉnh, độ che phủ hiện tại 68,1% cao hơn nhiều sovới bình quân chung toàn tỉnh ( 49%) Yên Lập là huyện có diện tích đất lâmnghiệp lớn trong tỉnh với nhiều tài nguyên rừng phong phú, trong đó xã TrungSơn có diện tích đất rừng lớn nhất 9148,83ha, đây là vùng có hệ sinh thái rừngvới các loài động, thực vật đa dạng

3.1.4 Tài nguyên khoáng sản

Theo số liệu điều tra về địa chất và báo cáo thuyết minh dự án khảo sát đođạc xác định khu vực quản lý khai thác và bảo vệ khoáng sản trên địa bàn huyệnthì Yên Lập có tổng số 18 điểm mỏ và điểm quặng

Bảng 3 Số liệu tài nguyên khoáng sản huyện Yên Lập

Nguồn số liệu: Sổ mỏ và điểm quặng tỉnh Phú Thọ

Các mỏ khoáng sản trên địa bàn huyện hầu hết chưa được điều tra, khảo sát,đánh giá chính xác trữ lượng và chất lượng Qua thăm dò ước tính trữ lượng vàchất lượng các mỏ này đều ở mức trung bình và nhỏ, tuy nhiên đây sẽ là nguồntài nguyên quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế của huyện

3.1.5 Tài nguyên nhân văn

Theo thống kê năm 2009, Yên Lập có 81512 người, chiếm 6,19% dân sốtoàn tỉnh, bao gồm 13 dân tộc anh em cùng chung sống, trong đó dân tộc mườngchiếm 70%, dân tộc Dao chiếm khoảng 3%, dân tộc kinh chiếm 17%; dân sốthuộc khu vực đô thị có 7023 người, chiếm 8,62%; dân số thuộc khu vực nôngthôn là 74489 người, chiếm 91,38% dân số toàn huyện; mật độ bình quân dân số

là 186 người/km2 thấp hơn nhiều so với bình quân toàn tỉnh ( 372 người/km2 )

Toàn huyện có 43 782 lao động, chiếm tỉ lệ là 53,71% tổng dân số Nguồnlao động của huyện khá dồi dào, nhưng lao động trong lĩnh vực nông nghiệpchiếm trên 80%, lao động có tay nghề, đã qua đào tạo chiếm tỷ lệ thấp

Nhân dân Yên Lập có bề dày lịch sử phát triển lâu đời, truyền thống anhdũng kiên cường trong đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, là vùng chiến khu cách mạng ,nhân dân hiền hoà, đoàn kết, giữ được những nét văn hoá đặc trưng mang đậmbản sắc văn hoá dân tộc

2 Thực trạng môi trường

- Môi trường đất:

Môi trường đất trên địa bàn huyện cơ bản chưa bị ô nhễm, các loại đất còn

có chất lượng tốt Tuy nhiên do chế độ canh tác ở một số nơi chưa hợp lý (canhtác trên đất dốc, sử dụng hóa chất không hợp lý trong sản xuất nông nghiệp ), từ

đó làm tăng nguy cơ xói mòn và thoái hoá đất

- Môi trường nước:

Chất lượng nước tại các ao hồ đập còn khá tốt chưa bị ô nhiễm bởi hoạtđộng công nghiệp Tuy nhiên ở một vài khu vực có hoạt động khai thác khoángsản, các giải pháp về vấn đề môi trường chưa thực hiện một cách triệt để nên đãgây ảnh hưởng đến môi trường nước bên cạnh đó nguồn nước thải trong sinhhoạt không qua xử lý được thải trực tiếp ra môi trường đã làm cho nguồn nướcmặt dần bị ô nhiễm

- Môi trường không khí:

Yên Lập là huyện miền núi chưa có khu vực lãnh thổ bị ô nhiễm khôngkhí, khói bụi, tiếng ồn từ các khu công nghiệp do sản xuất công nghiệp tiểu thủcông nghiệp trên địa bàn chưa phát triển nhiều Bên cạnh đó diện tích rừng khálớn với nhiều loại cây có khả năng tự làm sạch nên môi trường không khí trênđịa bàn huyện còn khá trong lành

Nhìn chung trên địa bàn huyện Yên Lập vấn đề môi trường chưa có gìđáng lo ngại, bên cạnh đó một số nơi còn có cảnh đẹp như: Suối Tiên (xã MỹLung ), thác Đá Thờ (TT Yên Lập), thác Khỉ Dòm (xã Nga Hoàng), thác KheCháu (xã Xuân An), Hồ Ly (xã Thượng Long), thác Trò (xã Đồng Lạc) Các ditích lịch sử quan trọng như: Khu chiến khu Phục Cổ (xã Minh Hòa), khu di tíchlịch sử Ngô Quang Bích (xã XuânAn), bia chiến thắng (xã Ngọc Lập)…

CHƯƠNG IV TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN 4.1 KHÁI NIỆM CHẤT THẢI RẮN

4.1.1.Theo quan niệm chung

Chất thải rắn là toàn bộ các loại vật chất được con người loại bỏ trong cáchoạt động kinh tế - xã hội của mình (bao gồm các hoạt động sản xuất, các hoạtđộng sống và duy trì sự tồn tại của cộng đồng v.v …) Trong đó quan trọng nhất

là các loại chất thải sinh ra từ các hoạt động sản xuất và hoạt động sống

4.1.2 Theo quan điểm mới

Chất thải rắn đô thị (gọi chung là rác thải đô thị) được định nghĩa là: vậtchất mà con người tạo ra ban đầu vứt bỏ đi trong khu vực đô thị mà không đòihỏi được bồi thường cho sự vứt bỏ đó Thêm vào đó, chất thải được coi là chấtthải rắn đô thị nếu chúng được xã hội nhìn nhận như một thứ mà thành phố phải

có trách nhiệm thu gom và tiêu huỷ

4.2 PHÂN LOẠI CHẤT THẢI RẮN

Các loại chất thải rắn được thải ra từ các hoạt động khác nhau được phânloại theo nhiều cách

• Theo vị trí hình thành: người ta phân biệt rác hay chất thải rắn trongnhà, ngoài nhà, trên đường phố, chợ…

• Theo thành phần hoá học và vật lý: người ta phân biệt theo các thànhphần hữu cơ, vô cơ, cháy được, không cháy được, kim loại, phi kim loại, da, giẻvụn, cao su, chất dẻo,…

• Theo bản chất nguồn tạo thành- chất thải rắn được phân thành các loại:

a, Chất thải rắn sinh hoạt: là những chất thải liên quan đến các hoạt động

của con người, nguồn tạo thành chủ yếu từ các khu dân cư, các cơ quan, trườnghọc, các trung tâm dịch vụ, thương mại chất thải rắn sinh hoạt có thành phầnbao gồm kim loại, sành sứ, thuỷ tinh, gạch ngói vỡ, đất, đá, cao su, chất dẻo,thực phẩm dư thừa hoặc quá hạn sử dụng, xương động vật, tre, gỗ, lông gà vịt,vải, giấy, rơm, rạ, xác động vật, vỏ rau quả,… Theo phương diện khoa học, cóthể phân biệt các loại chất thải rắn sau:

- Chất thải thực phẩm bao gồm các thức ăn thừa, rau, quả… loại chất thảinày mang bản chất dễ bị phân huỷ sinh học, quá trình phân huỷ tạo ra các loạichất có mùi khó chịu, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm Ngoài các loại

thức ăn dư thừa từ gia đình còn có thức ăn dư thừa từ các bếp ăn tập thể các nhàhàng, khách sạn, ký túc xá, chợ…

- Chất thải trực tiếp của động vật chủ yếu là phân, bao gồm phân người vàphân của các động vật khác

- Chất thải lòng chủ yếu là bùn ga cống rãnh, là các chất thải ra từ các khuvực sinh hoạt của dân cư

- Tro và các chất dư thừa thải bỏ khác bao gồm: các loại vật sau liệu đốtcháy, các sản phẩm sau khi đun nấu bằng than, củi và các chất thải dễ cháy kháctrong gia đình, trong kho của các công sở, cơ quan, xí nghiệp, các loại xỉ than

- Các chất thải rắn từ đường phố có thành phần chủ yếu là các lá cây, que,củi, nilon, vỏ bao gói…

b,Các chất thải rắn công nghiệp:là các chất thải phát sinh từ các hoạt động

sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp Các nguồn phát sinh chất thải côngnghiệp gồm:

- Các phế thải từ vật liệu trong quá trình sản xuất công nghiệp, tro, xỉtrong các nhà máy nhiệt điện;

- Các phế thải từ nhiên liệu phục vụ cho sản xuất;

- Các phế thải trong quá trình công nghệ;

- Bao bì đóng gói sản phẩm

c, Chất thải xây dựng: là các phế thải như đất cát, gạch ngói, bê tông vỡ

do các hoạt động phá dỡ, xây dựng công trình… chất thải xây dựng gồm:

- Vật liệu xây dựng trong quá trình dỡ bỏ công trình xây dựng

- Đất đá do việc đào móng trong xây dựng

- Các vật liệu như kim loại, chât dẻo…

Các chất thải từ các hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật như trạm xử lý nước thiênnhiên, nước thải sinh hoạt, bùn cạn từ các cống thoát nước thành phố

d, Chất thải nông nghiệp: là những chất thải và mẫu thừa thải ra từ các

hoạt động nông nghiệp, thí dụ như trồng trọt, thu hoạch các loại cây trồng, cácsản phẩm thải ra từ chế biến sữa, của các lò giết mổ… Hiện tại vấn đề xả các

loại chất thải nông nghiệp và việc quản lý nó không thuộc về trách nhiệm củacác công ty môi trường đô thị của các địa phương.

• Theo mức độ nguy hại- chất thải rắn được phân thành các loại:

a, Chất thải nguy hại: bao gồm các loại hoá chất dễ gây phản ứng, độc

hại, chất thải sinh học dễ thối rữa, các chất dễ cháy, nổ hoặc các chất thải phóng

xạ Các chất thải nhiễm khuẩn, lây lan… có nguy cơ đe doạ tới sức khoẻ người,động vật và cây cỏ Nguồn phát sinh ra chất thải nguy hại chủ yếu từ các hoạtđộng y tế, công nghiệp và nông nghiệp

b, Chất thải y tế nguy hại: là chất thải có chứa các chất hoặc hợp chất có

một trong các đặc tính gây nguy hại trực tiếp hoặc tương tác với các chất khácgây nguy hại với môi trường và sức khoẻ của cộng đồng Theo quy chế quản lýchất thải y tế, các loại chất thải y tế nguy hại được phát sinh từ các hoạt độngchuyên môn trong các bệnh viện, trạm xá và trạm y tế Các nguồn phát sinh rachất thải bệnh viện bao gồm :

- Các loại bông băng, gạc, nẹp dùng trong khám bệnh, điều trị, phẫu thuật;

- Các loại kim tiêm, ống tiêm;

- Các chi thể cắt bỏ, tổ chức mô cắt bỏ;

- Chất thải sinh hoạt từ các bệnh nhân;

- Các chất thải có chứa các chất có nồng độ cao sau đây: chì, thủy ngân,Cadimi, Arsen, Xianua …;

- Các chất thải phóng xạ trong bệnh viện

Các chất nguy hại do các cơ sở công nghiệp hóa chất thải ra có tính độctính cao, tác động xấu đến sức khoẻ, do đó việc xử lý chúng phải có những giảipháp kỹ thuật để hạn chế tác động độc hại đó

Các chất thải nguy hại từ các hoạt động công nghiệp chủ yếu là các loạiphân hoá học, các loại thuốc bảo vệ thực vật

c, Chất thải không nguy hại: là những loại chất thải không chứa các chất

và hợp chất có một trong các đặc tính nguy hại trực tiếp hoặc tương tác thànhphần

Trong số các chất thải thành phố, chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ có thể sơ chếdùng ngay trong sản xuất và tiêu dùng, còn phần lớn phải huỷ bỏ hoặc phải quamột quá trình chế biến thực tạp, qua nhiều khâu mới có nhiều sử dụng lại nhằmđáp ứng nhu cầu khác nhau của con người Lượng chất thải trong thành phố tănglên do tác động của nhiều nhân tố như: sự tăng trưởng của sản xuất, sự gia tăngdân số, sự phát triển về trình độ và tính chất của tiêu dùng trong thành phố….

- Kim loại màu

- Kim loại đen

4.3.2 Thành phần hóa học

Thành phần hóa học của rác bao gồm những chất dễ bay hơi khi đốt ởnhiệt độ 9200C, thành phần tro sau khi đốt và dễ nóng chảy Tại điểm nóng chảythể tích của rác giảm 95%.

Bảng 2.2.Thành phần hoá học của rác sinh hoạt STT Thành phần

6.46.05.97.26.610.08.06.06.03.0

37.544.044.622.831.2

11.642.742.72.0

2.60.30.3

4.62.010.03.40.20.5

0.40.20.2

0.15

0.40.10.10.2

5.06.05.010.02.4510.010.04.51.568.0

4.4 Tính chất của chất thải rắn.

A Tính chất vật lý

Những tính chất quan trọng của chất thải rắn bao gồm: trọng lượng riêng,

độ ẩm, khả năng giữ ẩm…

• Trọng lượng riêng: Trọng lượng riêng (hay mật độ ) của CTR là trọng

lượng của vật liệu trong một đơn vị thể tích (T/m3, kg/m3, Ib/ft3, Ib/yd3) Dữ liệutrọng lượng riêng được sử dụng để ước lượng tổng khối lượng và thể tích rắnphải quản lý

Trọng lượng riêng của chất thải rắn thay đổi rõ rệt theo vị trí địa lý, mùatrong năm và thời gian dài chứa trong container

Bảng 2.3.Trọng lượng riêng và độ ẩm các thành phần của CTR đô thị

Loại chất thải Khối lượng riêng

• Độ ẩm: Độ ẩm chất thải rắn thường được biểu hiện bằng 2 cách:

- Phương pháp trọng lượng ướt, độ ẩm của mẫu được biểu diễn bằng %của trọng lượng ướt vật liệu;

- Phương pháp trọng lượng khô, độ ẩm của mẫu được biểu diễn bằng %của trọng lượng khô vật liệu

Công thức toán học của độ ẩm theo trọng lượng ướt được diễn đạt như sau:

M = (W – d)/WTrong đó: - M: độ ẩm;

- W: khối lượng ban đầu của mẫu (kg);

- d: khối lượng của mẫu khi sấy ở 105oC (kg)