slide tài chính tiền tệ (1) - BẢN POWER POINT- CÓ THỂ CHỈNH SỬA

• Các yếu tố làm dịch chuyển đ ờng cung vốn – Của cải, thu nhập – Tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng t ơng đối giữa tài sản đang xem xét trái phiếu và tài sản thay thế – Rủi ro – Tính thanh khoản

Bài 1

đại c ơng về tài chính tiền tệ

Ths Đặng Anh Tuấnwww.google.com.vn/group/

datuan

Nội dung của môn học

• Hoạt động của hệ thống tài chính: thị tr ờng tài chính và các trung gian tài chính

• Vai trò của chính phủ trong hệ

thống tài chính

– Chính sách tài khoá

– Chính sách tiền tệ

– Điều hành hệ thống tài chính

Tµi liÖu tham kh¶o

• Frederic S Mishkin, TiÒn tÖ, Ng©n

i Tiền tệ

1 Sự phát triển của các hình thái tiền tệ

• Trong nền kinh tế hiện vật: hàng đổi hàng,

ch a có tiền

• Tiền tệ bằng hàng hoá: các hàng hoá thông

dụng đóng vai trò là ph ơng tiện trao đổi

nh gia súc, thóc, nồi đồng, và vàng bạc

• Tiền giấy

• Tiền qua ngân hàng : D ới hình thức séc

hoặc uỷ nhiệm chi để thực hiện thanh

toán

• HÖ thèng chuyÓn kho¶n ®iÖn tö

(electric funds transfer system) vµ sö dông c¸c thÎ thanh to¸n C¸c cöa

hµng víi m¸y vµ thiÕt bÞ ngo¹i vi

chuyªn dông sÏ thùc hiÖn c¸c giao

dÞch khi c¸ nh©n mua hµng ho¸ vµ dÞch vô (th ¬ng m¹i ®iÖn tö)

2 Các chức năng của tiền

•Khái niệm

• Chức năng của tiền:

– Ph ơng tiện thanh toán/trao đổi

– Đơn vị đánh giá-th ớc đo giá trị

– Ph ơng tiện cất giữ giá trị

•Khái niệm tính thanh khoản/tính

lỏng:

• Ví dụ: Sắp xếp theo thứ tự giảm

dần theo tính thanh khoản của các hàng hoá sau:

– Sổ tiết kiệm

– Cổ phiếu

– Một ngôi nhà

– Chiếc xe đạp cũ

3 C¸c phÐp ®o l îng tiÒn cung

øng

• M1= C + D : tiÒn mÆt ®ang l u hµnh +

tiÒn göi thanh to¸n, tiÒn göi kh«ng kú h¹n

• M2 = M1 + tiÒn göi kú h¹n mÖnh gi¸ (sè

d ) nhá

• M3 = M2 + tiÒn göi kú h¹n mÖnh gi¸ lín

• Khèi tiÒn tÖ më réng L = M3 + giÊy tê cã gi¸ kh¸c nh tÝn phiÕu kho b¹c, th ¬ng

phiÕu, hèi phiÕu ® îc NH chÊp nhËn

– Qu¶n lý danh môc ®Çu t

• Tµi chÝnh doanh nghiÖp

• C¸c trung gian tµi chÝnh

• Tµi chÝnh nhµ n íc

Bài 2 Những vấn đề cơ bản về

lãi suất

Ths Đặng Anh Tuấn

• Lãi đơn

I 1 = I 2 = … I n = C o x i -> C n = C o + n x I

C n = C o (1+ n x i)

• Ví dụ: một ng ời gửi tiết kiệm 10 triệu

đồng trong 6 tháng, lãi suất 0,6%/tháng, lãi và gốc nhận cuối kỳ Tính tiền lãi hàng tháng và tổng số tiền đ ợc nhận sau 6

tháng?

Tæng qu¸t

Cn = Co x (1+i) n

• Ví dụ: một ng ời gửi tiết kiệm 10

triệu đồng trong 6 tháng, lãi suất

0,6%/tháng tính theo lãi kép, lãi và

gốc nhận cuối kỳ Tính tiền lãi tháng

1, 2, 3 và tổng số tiền đ ợc nhận sau

6 tháng?

• Khi nào dùng lãi đơn, khi nào dùng lãi kép?

• Ví dụ: một ng ời gửi tiết kiệm 10

triệu đồng kỳ hạn 6 tháng, lãi suất

0,6%/tháng, lãi và gốc nhận cuối kỳ Tính số tiền mà ng ời này đ ợc lĩnh sau 1 năm?

• Gi¸ trÞ theo thêi gian cña tiÒn

– L·i suÊt chiÕt khÊu vµ gi¸ trÞ hiÖn t¹i

Cn = Co x (1+i) n

-> Co = Cn / (1+i) n

– VD gi¸ trÞ hiÖn t¹i cña 1 kho¶n thu

nhËp, 1 dßng thu nhËp

2 C¸c ph©n biÖt vÒ l·i suÊt

C P

P R

t

t

t  

 

– VD: xác định tỷ suất lợi nhuận nếu nhà

đầu t đầu năm mua cổ phiếu REE với giá 57.000 cuối năm dự kiến bán đi giá 90.000 và trong năm đó công ty dự

kiến trả cổ tức 13%

– VD: xác định TSLN nếu một nhà đầu t mua trái phiếu B với giá 95 nắm giữ một năm sau đó bán đi với giá 100

Bài tập

• Một đôla ngày mai sẽ đáng giá hay kém giá hơn đối với bạn ngày hôm nay khi lãi suất là 20%/năm và 10%/năm?

• Nếu lãi suất là 10%, một chứng khoán đem lại 1100 đôla vào cuối năm, 1210 vào cuối năm sau đó và 1331 vào cuối năm thứ 3

thì giá chứng khoán hiện tại là bao nhiêu?

• Nếu chứng khoán đó đ ợc bán với giá 4000 thì lãi suất hoàn vốn là cao hơn hay thấp hơn 10%?

• Tính lãi suất hoàn vốn của 1 trái phiếu

chiết khấu có mệnh giá 1000 kỳ hạn 1

năm đang đ ợc bán với giá 800.

• Tính lãi suất hoàn vốn của món vay đơn trị giá 1 triệu, yêu cầu trả 2 triệu sau 5

năm.

• Tr¸i phiÕu mÖnh gi¸ 1000 nµo cã l·i

suÊt hoµn vèn cao h¬n: tr¸i phiÕu kú h¹n 20 n¨m cã l·i suÊt hiÖn hµnh 15% hay tr¸i phiÕu kú h¹n 1 n¨m b¸n gi¸

800 cã l·i suÊt hiÖn hµnh 5%?

• B¹n sÏ chän lo¹i tr¸i phiÕu nµo: tr¸i

phiÕu kú h¹n 1 n¨m cã l·i suÊt hoµn

vèn 9% hay tÝn phiÕu kho b¹c kú h¹n

1 n¨m cã l·i suÊt tÝnh gi¶m 8,9%?

• Bạn sẽ chọn loại tiết kiệm nào: trả lãi sau với lãi suất 8,4%/năm hay loại trả lãi tr ớc với lãi suất 8%/năm?

• Bạn sẽ tiếp tục nắm giữ trái phiếu

nào thì hơn khi có một sự sụt giảm

về lãi suất: trái phiếu dài hạn hay trái phiếu ngắn hạn? Vì sao?

– Trong tr ờng hợp lãi suất tăng lên, quyết

định của bạn sẽ nh thế nào?

• Các yếu tố tác động tới cầu đối với

tài sản tài chính

– Thu nhập, của cải

– Lợi tức dự tính t ơng đối của tài sản xem xét so với tài sản thay thế

Lîi tøc cña cæ phiÕu trong c¸c

®iÒu kiÖn kh¸c nhau

Cæ

phiÕu

Kinh tÕ t¨ng tr ëng (P=0,5)

Kinh tÕ suy tho¸i

– Rủi ro: độ lệch chuẩn của lợi tức kỳ

vọng

– Tính thanh khoản/tính lỏng

Bµi tËp

• Gi¶i thÝch v× sao b¹n sÏ thªm hoÆc gi¶m bít ý muèn mua cæ phiÕu cña VNM trong c¸c t×nh huèng sau:

– Cña c¶i cña b¹n bÞ suy gi¶m

– B¹n dù tÝnh nã sÏ n©ng gi¸ trong thêi

• Cho biết bạn sẽ tăng hay giảm bớt ý

muốn mua ngôi nhà trong các tình huống sau:

– Bạn vừa thừa kế 100.000 đôla

– Chi phí môi giới BĐS giảm từ 6% xuống 4% giá bán

– Bạn dự tính cổ phiếu REE tăng gấp đôi trong năm tới

– Bạn dự tính giá nhà sẽ giảm

• Giải thích bạn sẽ tăng hoặc giảm bớt

ý muốn mua vàng trong các tình

huống sau:

– Vàng trở nên đ ợc a thích dùng làm ph

ơng tiện trao đổi

– Giá vàng trên thị tr ờng trở nên bất định – Bạn dự tính lạm phát gia tăng và giá

vàng có xu thế tăng theo mức giá

– Bạn dự tính lãi suất tăng.

• Các yếu tố làm dịch chuyển đ ờng cung vốn

– Của cải, thu nhập

– Tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng t ơng đối giữa tài sản đang xem xét (trái phiếu) và tài sản thay thế

– Rủi ro

– Tính thanh khoản

49

Trong giai ®o¹n t¨ng tr ëng cña

chu kú kinh doanh

51

Thu nhËp vµ Møc gi¸ t¨ng

L îng tiÒn cung øng t¨ng

• L îng tiÒn cung øng t¨ng cã thùc sù

lµm gi¶m l·i suÊt trong nÒn kinh tÕ?(tr.169)

59

5 Cấu trúc của lãi suất

• Các đặc điểm của lãi suất trên thị

tr ờng

– Có nhiều loại lãi suất khác nhau

– Các lãi suất thay đổi cùng chiều với nhau – Lãi suất dài hạn th ờng cao hơn lãi suất

ngắn hạn

a) CÊu tróc rñi ro cña l·i suÊt

– 2 lo¹i tr¸i phiÕu cã cïng kú h¹n nh ng cã l·i suÊt kh¸c nhau, lµ v× sù kh¸c nhau

Møc bï rñi ro Tr¸i phiÕu chÝnh phñ Tr¸i phiÕu c«ng ty

b) Cấu trúc kỳ hạn của lãi suất

– Lý thuyết về dự tính

• Giả thiết: trái phiếu ở những kỳ hạn khác nhau

là những hàng hoá có thể thay thế cho nhau

• Kết luận: lãi suất của trái phiếu dài hạn bằng bình quân lãi suất ngắn hạn trong thời gian tồn tại của trái phiếu

• CM: giả sử nhà đầu t có 1 đ và dự định đầu t trong 2 năm Nh vậy có thể có 2 chiến l ợc đầu t :

– (*) mua 1 trái phiếu kỳ hạn 2 năm với lãi suất i 2t %/năm – (**) mua trái phiếu phiếu kỳ hạn 1 năm, sau 1 năm lại tiếp tục mua trái phiếu kỳ hạn 1 năm tiếp theo

66

– Lý thuyết thị tr ờng phân đoạn

• Giả thiết: trái phiếu ở những kỳ hạn thanh toán khác nhau là những hàng hoá hoàn

toàn không thay thế nhau

• Kết luận: lãi suất của trái phiếu ở những kỳ hạn khác nhau là do cung cầu vốn ở những

kỳ hạn đó quyết định và bởi vì dân

chúng u tiên nắm giữ các trái phiếu ngắn hạn (do rủi ro thấp hơn) nên làm cho lãi suất dài hạn cao hơn lãi suất ngắn hạn

Møc bï kú h¹n Tr¸i phiÕu ng¾n h¹n Tr¸i phiÕu dµi h¹n

– Lý thuyết về môi tr ờng u tiên

• Giả thiết: nhà đầu t u tiên nắm giữ các trái phiếu có kỳ hạn thanh toán trùng với kỳ hạn

đầu t của họ, nh ng vẫn quan tâm đến lợi tức của trái phiếu ở những kỳ hạn khác, và sẵn sàng nắm giữ trái phiếu ở những kỳ

hạn khác đó nếu nh lãi suất là hấp dẫn

• Kết luận: lãi suất dài hạn bằng bình quân lãi suất ngắn hạn dự tính trong thời gian tồn tại của trái phiếu cộng với mức bù kỳ hạn d ơng t

ơng ứng với cung cầu ở từng kỳ hạn.

70

Nhắc lại nội dung bài 2

• Các khái niệm về lãi suất

• Lý thuyết về l ợng cầu tài sản

• Các yếu tố tác động tới lãi suất

• Cấu trúc của lãi suất

Bµi 3 Ng©n s¸ch nhµ n íc

Ths §Æng Anh TuÊn

1 Khái niệm NSNN

• Là một bản dự toán các khoản thu chi của nhà n ớc đã đ ợc cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và đ ợc thực hiện

trong vòng 1 năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà n ớc

Dù to¸n thu NSNN 2006

(file word)

3 Chi NSNN

• Chi th êng xuyªn

• Chi ®Çu t ph¸t triÓn

4 Bội chi NSNN

• Là tình trạng xảy ra khi tổng chi tiêu của ngân sách v ợt quá các khoản thu trong cân đối của ngân sách (từ

thuế, phí, lệ phí, các hoạt động

kinh tế của nhà n ớc)

• Mức bội chi NS: tỷ lệ % GDP hoặc

trong % tổng thu NS

– C¾t gi¶m chi tiªu cña nhµ n íc

• KiÓm so¸t th©m hôt NSNN:

– Quan hệ về mặt thẩm quyền ban hành

và ra quyết định các vấn đề liên quan tới thu chi NSNN

– Quan hệ trong chu trình NSNN

Kết luận

• Bài tập: Bình luận về đặc điểm

thu chi NSNN ở VN trong thời gian

qua và các biện pháp hoàn thiện (

www.mof.gov.vn phần Nghiên cứu)

• Tham khảo thêm: Luật Ngân sách

2002

Bµi 4 tµi chÝnh doanh nghiÖp

Ths §Æng Anh TuÊn

1 Nội dung cơ bản của TCDN

• Quyết định đầu t : mua sắm tài

sản cố định

• Quyết định tài trợ: huy động vốn

• Quản lý tài chính ngắn hạn:

• Chính sách cổ tức

Mục đích của TCDN

• Tối đa hoá lợi nhuận?

• Tối đa hoá doanh thu?

• Cắt giảm chi phí?

• Tối đa hoá giá trị vốn chủ sở hữu

– Sự góp vốn mang tính dài hạn

– Doanh nghiệp không có nghĩa vụ hoàn trả

phần vốn góp cho ng ời đã góp vốn vào công ty – Chịu trách nhiệm và đ ợc h ởng toàn bộ lợi ích

từ hoạt động của công ty trong giới hạn phạm vi vốn góp

– Đ ợc h ởng quyền u tiên thanh toán tr ớc

chủ sở hữu khi công ty giải thể, phá sản – Không phải chịu trách nhiệm về kết

quả hoạt động của công ty

3 Các ph ơng thức huy động vốn chủ sở hữu

• Góp vốn: bằng tiền hoặc hiện vật hoặc bằng quyền kinh doanh, bằng sáng chế, phát minh, quyền sở hữu trí tuệ, th ơng hiệu v.v…

– Khái niệm về vốn điều lệ, vốn pháp định

• Huy động vốn bằng cách phát hành cổ

phiếu

– Khái niệm cổ phiếu, cổ đông, cổ tức, cổ

phiếu th ờng, cổ phiếu u đãi, cổ phiếu vô

danh, ghi danh, mệnh giá, thị giá, số l ợng cổ phiếu l u hành, cổ phiếu quĩ, EPS (earning

per share), hệ số P/E…

– Quyền và lợi ích của các cổ đông (tr.74)

• Phát hành cổ phiếu:

– Phân loại phát hành: lần đầu (Initial

Public Offering) và phát hành bổ sung

– Điều kiện phát hành

– Thủ tục phát hành: hồ sơ, bản cáo bạch – Trình tự phát hành: đăng ký đấu giá, xác định kết quả đấu giá

– Nghiên cứu một ví dụ thực tế

4 Các ph ơng thức huy động

vốn vay

• Tín dụng th ơng mại: là hình thức

mua bán chịu giữa các doanh

nghiệp, đối tác trong kinh doanh

• Tín dụng ngân hàng là các khoản

vay ngân hàng cho doanh nghiệp

vay Khoản vay có thể là ngắn hạn hoặc trung dài hạn tuỳ theo nhu cầu của ng ời vay

• Trình tự và thủ tục vay vốn ngân

hàng (tr.70-)

– Hồ sơ vay vốn: t cách pháp nhân, báo cáo tài chính, kế hoạch kinh doanh

hoặc dự án xin vay vốn

– Tài sản bảo đảm

– Lãi suất

– Sự giám sát của ngân hàng cho vay

– Kỳ hạn của trái phiếu

– Hạng mức tín nhiệm hay mức độ rủi ro – >Lãi suất hoàn vốn/ tỷ lệ lợi nhuận yêu

cầu của nhà đầu t để nắm giữ trái

phiếu công ty

– > Giá phát hành của trái phiếu

• TÝn dông thuª mua

5 Đánh giá dự án đầu t

• Khái niệm dự án đầu t : một kế hoạch

bỏ ra một số tiền đầu t ban đầu với

kỳ vọng thu đ ợc các khoản thu nhập trong t ơng lai

• Các ví dụ về dự án đầu t

– Phát triển sản phẩm mới hoặc mở rộng

sản xuất sản phẩm đã có

– Thay thế máy móc thiết bị

– Nghiên cứu và phát triển

– Các dự án khác v.v…

ớc l ợng dòng tiền của dự án

• Xác định các dòng tiền liên quan tới dự án

– Không phải là lợi nhuận ròng mà là dòng tiền – Dòng tiền sau thuế (sau khi đã nộp thuế)

– Nguyên tắc gia tăng: so sánh giữa việc thực hiện với không thực hiện dự án

– Loại bỏ chi phí chìm

– Tính chi phí cơ hội của các đầu vào dự án

(đất, giá trị còn lại của máy móc thiết bị)

– Vốn l u động ban đầu đ ợc coi là dòng tiền ra, khi dự án kết thúc hoạt động, thu hồi vốn l u

động đ ợc coi là dòng tiền vào dự án.

Ví dụ

• Dự án mua một con tàu đánh cá mới có giá 90.000 $, chi phí lắp đặt 10.000$ Con tàu có thời gian hoạt động 4 năm, thu

nhập ròng từ hoạt động (ch a trừ khấu hao) trong 4 năm lần l ợt là 35.167$, 36.250,

55.725 và 32.258$ Giá trị thanh lý sau 4 năm là 16.500$ Không cần thêm đầu t

vào tài sản l u động và khấu hao đều

(thuế thu nhập là 28% và đối với thu nhập bất th ờng là 28%) -> (file excel)

6 Quản lý tài chính ngắn hạn

• Quản lý dự trữ

– Q số l ợng hàng hoá mỗi lần mua hàng

– C chi phí bảo quản hàng hoá trong kho

– S số l ợng hàng hoá sử dụng trong kỳ

– O chi phí đặt hàng cho mỗi lần đặt hàng

– Tổng chi phí duy trì dự trữ bằng chi phí mua hàng cộng với chi phí bảo quản tức là – C x (Q/2) +(S/Q) x O

• Mức đặt hàng tối u Q*=SQRT(2 x O

x S /C)

• Quản lý thanh khoản: áp dụng mô

hình trên để quản lý dự trữ tiền mặt

• VD một công ty cần thanh toán bình quân tháng là 100.000$, chi phí mỗi lần bán TPKB là 50$ và lãi suất của

TPKB là 8.5%/năm.

• Khối l ợng TPBB bán tối u mỗi lần là

SQRT(2 x 12 x 100.000 x 50

/8.5%)=37.573$

BµI 5 thÞ tr êng tµi chÝnh

Ths §Æng Anh TuÊn

Néi dung

• Chøc n¨ng vµ vai trß

• CÊu tróc thÞ tr êng tµi chÝnh

• C«ng cô thÞ tr êng tµi chÝnh

• ThÞ tr êng tµi chÝnh ViÖt Nam

1 Chøc n¨ng

• Chu chuyÓn vèn trùc tiÕp tõ ng êi

tiÕt kiÖm tíi ng êi sö dông vèn/ng êi

®i vay

Vai trò (tr.110-)

• Thúc đẩy tích luỹ và tập trung vốn

• Giám sát, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn (phân bổ nguồn lực tốt hơn)

• Thực hiện chính sách kinh tế của

chính phủ

• Xác định giá cả và cung cấp tính

thanh khoản cho các loại tài sản tài

chính

dài hạn trong nền kinh tế

– Thị tr ờng vốn cổ phần: giao dịch cổ

phiếu của các công ty, các quyền đối với công ty; phản ánh dự tính về hoạt động trong t ơng lai của các công ty cổ phần

đầu, tạo hàng hoá cho thị tr ờng

• IPO (initial public offering)

• Phát hành bổ sung

• Các ph ơng thức phát hành: bảo lãnh phát hành, đại lý phát hành, phát hành trực tiếp

• Kết quả hoạt động trên thị tr ờng cấp 1

– Thị tr ờng cấp 2: giao dịch các loại

chứng khoán đã phát hành lần đầu trên thị tr ờng cấp 1

•Vai trò:

– xác định giá cả tài sản tài chính – cung cấp tính thanh khoản

www.thanglongsc.com.vn/onlin e

www.hse.org.vn/infoshow

www.vse.org.vn

c) Së giao dÞch vµ thÞ tr êng phi tËp

trung (thÞ tr êng trao tay)

– Së giao dÞch: ph ¬ng ph¸p khíp lÖnh

– ThÞ tr êng OTC (over the counter)

3 C«ng cô trªn thÞ tr êng tµi chÝnh

a) C«ng cô trªn thÞ tr êng tiÒn tÖ

Kết luận

• Những vấn đề của thị tr ờng tài

chính ở Việt Nam hiện nay???

• www.bsc.com.vn chứng khoán ảo

• www.vietstock.com.vn chứngkhoán

ảo

Bµi 6 Ng©n hµng th ¬ng

m¹i

Ths §Æng Anh TuÊn

TiÒn göi giao dÞch

Chøng kho¸n TiÒn göi phi giao dÞch

C¸c mãn cho vay C¸c kho¶n tiÒn vay

Tµi s¶n kh¸c Vèn chñ së h÷u vµ c¸c quÜ

• Hoạt động chủ yếu: huy động vốn,

cho vay, đầu t và cung cấp các ph

ơng tiện thanh toán và dịch vụ ngân hàng

2 C¸c nguyªn t¾c qu¶n lý

NHTM

a) Qu¶n lý kh¶ n¨ng thanh kho¶n

– vai trß cña tiÒn dù tr÷

• §¸p øng yªu cÇu dßng tiÒn rót ra

• Ng¨n chÆn chi phÝ ®iÒu chØnh b¶ng C§KT

• k Lãi suất tín phiếu kho bạc ngắn hạn

• S tổng số tiền chi ra trong kỳ

– Quản lý dự trữ: dựa vào kinh nghiệm hoạt

động và điều hành ngân hàng

b) Nguyªn t¾c qu¶n lý tµi s¶n:

– Nguyªn t¾c qu¶n lý tiÒn cho vay

• Sµng läc vµ gi¸m s¸t

• Quan hÖ kh¸ch hµng l©u dµi

• Tµi s¶n thÕ chÊp

• C¸c h¹n chÕ vÒ tÝn dông

c) Quản lý nguồn vốn: quản lý sự đầy đủ

về vốn chủ sở hữu của ngân hàng

• Vốn NH là tài sản bảo đảm của NH đối với

ng ời gửi tiền

• Là chiếc đệm KIM ĐAN giúp NH v ợt qua

những thời kỳ suy thoái khó khăn

• Hệ số Cooke = (vốn NH + các quĩ dự phòng )/Tổng tài sản rủi ro qui đổi ≥ 8%