Công thức tính chỉ số VN - Index: Chỉ số VN -Index = Giá trị thị trường hiện hành / Giá trị thị trường cơ sở x 100 Trong đó: Pit: Giá thị trường hiện hành của cổ phiếu i Qit: Số lượn
Trang 1Thị trường Chứng khoán Việt Nam ra đời từ khi nào?
- Sau nhiều năm chuẩn bị và chờ đợi , ngày 11-7-1998 Chính phủ đã ký Nghị định số 48/
CP ban hành về chứng khoán và TTCK chính thức khai sinh cho Thị trường chứng khoán Việt Nam ra đời
- Cùng ngày, Chính phủ cũng ký quyết định thành lập Trung tâm Giao dịch Chứng khoán đặt tại TP.HCM và Hà Nội Việc chuẩn bị cho TTCKVN thực ra đã do Uỷ Ban Chứng khoán Việt Nam ra đời bằng Nghị định 75/CP ngày 28-11-1996
- Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (TTGDCK TP.HCM) được thành lập theo Quyết định số 127/1998/QĐ-TTg ngày 11-7-1998 và chính thức đi vào hoạt động thực hiện phiên giao dịch đầu tiên vào ngày 28-7-2000.
- Trung tâm Giao dịch chứng khoán (TTGDCK) Hà Nội đã chính thức chào đời vào ngày 8/3/2005 Khác với TTGDCK TP.HCM (vốn là nơi niêm yết và giao dịch chứng khoán của các công ty lớn), TTGDCK Hà Nội sẽ là “sân chơi” cho các DN nhỏ và vừa (với vốn điều lệ từ 5 đến 30 tỷ đồng).
1, Chỉ số VN – Index:
- VN - Index là ký hiệu của chỉ số chứng khoán Việt Nam VN - Index xây dựng căn cứ vào giá trị thị trường của tất cả các cổ phiếu được niêm yết Với hệ thống chỉ số này, nhà đầu tư có thể đánh giá và phân tích thị trường một cách tổng quát
- Chỉ số VN -Index so sánh giá trị thị trường hiện hành với giá trị thị trường cơ sở vào ngày gốc 28-7-2000, khi thị trường chứng khoán chính thức đi vào hoạt động
- Giá trị thị trường cơ sở trong công thức tính chỉ số được điều chỉnh trong các trường hợp như niêm yết mới, huỷ niêm yết và các trường hợp có thay đổi về vốn niêm yết
Công thức tính chỉ số VN - Index:
Chỉ số VN -Index = (Giá trị thị trường hiện hành / Giá trị thị
trường cơ sở) x 100
Trong đó:
Pit: Giá thị trường hiện hành của cổ phiếu i
Qit: Số lượng niêm yết hiện hành của cổ phiếu i
Pi0: Giá thị trường vào ngày gốc của cổ phiếu i
Qi0: Số lượng niêm yết vào ngày gốc của cổ phiếu i
2 Chỉ số HNX-Index ( khi Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội còn được gọi là
Trung tâm Giao dịch chứng khoán Hà Nội nó có tên là Hastc-index) được tính toán bắt đầu từ ngày chính thức mở cửa phiên giao dịch đầu tiên của thị trường (ngày 14-7-2005), được gọi là thời điểm gốc Chỉ số này tính toán mức biến động giá của tất cả các cổ phiếu giao dịch trên Trung tâm GDCK Hà NộiPhương pháp tính chỉ số bằng cách so sánh tổng giá trị thị trường hiện tại với tổng giá trị thị
trường của các cổ phiếu niêm yết tại thời điểm gốc Cụ thể: tại thời điểm gốc, chỉ số có giá trị = 100.
Công thức tính chỉ số thị trường:
Tổng giá trị thị trường hiện tại (GTn)
Trang 2P it : Giá thị trường của cổ phiếu I vào thời điểm hiện tại
Q it : Số lượng cổ phiếu niêm yết của cổ phiếu I vào thời điểm hiện tại.
P io : Giá thị trường của cổ phiếu I vào ngày cơ sở (gốc)
i : 1,……, n
Trong phiên giao dịch, chỉ số HNX-Index sẽ được tính mỗi khi có một giao dịch cổ phiếu được thực hiện Như vậy, khi giá thực hiện của mỗi giao dịch cổ phiếu thay đổi thì chỉ số HNX-Index sẽ thay đổi theo Chỉ số HNX-Index phản ánh sự biến động giá trong suốt phiên giao dịch và tạo nên biểu đồ Hastc-Index trực tuyến Chỉ số HASTC-Index đóng cửa là chỉ số được tính bởi các mức giá đóng cửa của các cổ phiếu
I, TTCKVN giai đoạn 2000-2005
Từ đó cho đến 2005, thị trường luôn ở trong trạng thái gà gật, loại trừ cơn sốt vào năm 2001(chỉ số VN index cao nhất đạt 571.04 điểm sau 6 tháng đầunăm nhưng chỉ trong vòng chưa đầy 4 tháng, từ tháng 6 đến tháng 10, các cổphiếu niêm yết đã mất giá tới 70% giá trị, chỉ số VN Index sụt từ 571,04 điểm vào ngày 25/4/2001 xuống chỉ còn khoảng 200 điểm vào tháng
10/2001 Trong 4 tháng “hoảng loạn” này, trong khi nhiều nhà đầu tư tháo chạy khỏi thị trường với lời nguyền không bao giờ quay lại thì một số nhà đầu tư khác vẫn bình tĩnh bám trụ, âm thầm mua bán và tiếp tục kiếm được lợi nhuận thì trong 5 năm chỉ số VN-Index lúc cao nhất chỉ có 300 điểm, mức thấp nhất xuống đến130 điểm Lý do chính là ít hàng hoá, các doanh nghiệp niêm yết cũng nhỏ, không nổi tiếng, không hấp dẫn nhà đầu tư trong nước, trong khi "room" cũng hết
Ngày 8/3/2005 Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội (TTGDCK HN)
Trang 3chính thức đi vào hoạt động Giai đoạn tỉnh ngủ dần xuất hiện từ năm 2005 khi tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài được nâng từ 30% lên 49% (trừ lĩnh vực ngân hàng).
Trong 5 năm đầu tiên, dường như thị trường không thực sự thu hút được sự quan tâm của đông đảo công chúng và các diễn biến tăng giảm của thị
trường chưa tạo ra tác động xã hội mở rộng để có thể ảnh hưởng tới sự vận hành của nền kinh tế cũng như tới cuộc sống của mỗi người dân
Ta có thể nhận định rõ được điều đó thông qua bảng số liệu sau:
Bài tham khảo:
5 biến động của thị trường chứng khoán 2002
Với việc chỉ số VN-Index rớt thảm bại, có lúc tụt xuống chỉ còn 174,6 điểm, thấp nhất trong lịch sử, năm 2002 được coi là đại bại đối với giới đầu tư chứng khoán Việt Nam Dưới đây là những sự kiện của thị
trường này theo đánh giá của VnExpress.
1 Sửa đổi Nghị định 48/CP
Theo kiến nghị của các công ty chứng khoán và đông đảo giới đầu tư trong
và ngoài nước, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước đã hoàn tất việc sửa đổi Nghị định 48/CP về quản lý thị trường chứng khoán - "xương sống" của thị trường chứng khoán Việt Nam và dự kiến sẽ được Chính phủ ban hành trongquý I/2003
Trang 4Theo nội dung dự thảo Nghị định sửa đổi, các hoạt động giao dịch chứng khoán tại Việt Nam sẽ được tự do hơn hẳn so với hiện nay: cho phép mua, bán chứng khoán ngoài sàn giao dịch, chấp nhận đặt lệnh "điện tử", tăng nhanh số công ty niêm yết và giảm điều kiện được niêm yết
Theo nhận định của các nhà chuyên môn, việc sửa đổi Nghị định 48/CP sẽ tạo cơ sở pháp lý cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đẩy mạnh giao dịch chứng khoán và là đòn bẩy căn bản cho việc ban hành Luật Chứng khoán năm 2005 Tuy nhiên, theo giới đầu tư, chỉ khi Nghị định đi vào triển khai mới xác định chính xác được tác dụng trong thực tế
2 Thêm hàng, thêm phiên, giao dịch vẫn nhỏ giọt
Cả năm, chỉ có xấp xỉ 1.070 tỷ đồng giá trị cổ phiếu và trái phiếu được khớp lệnh, tăng 4% so với 2001 So với tốc độ tăng GDP là 7% thì sự phát triển của thị trường chứng khoán đang có xu hướng chậm hẳn lại Kinh nghiệm tại các nước phát triển cho thấy, tăng trưởng của giao dịch chứng khoán thường lớn hơn nhiều lần so với tăng trưởng kinh tế
Mặc dù chưa đạt được mục tiêu đề ra, năm 2002 đã có thêm 10 loại cổ phiếu
và 22 loại trái phiếu được đưa vào niêm yết, nâng tổng số loại chứng khoán trên thị trường lên 60 (trong đó có 20 loại cổ phiếu) Tổng khối lượng cổ phiếu và trái phiếu niêm yết lần lượt là 100 triệu và 42 triệu đơn vị
Năm 2002 cũng ghi nhận số phiên giao dịch trong một tuần tăng từ 3 lên 5 (từ ngày 1/3) Đây được xem như bước dọn đường cho sự chuẩn hoá cách thức tổ chức thị trường chứng khoán Việt Nam trong tương lai
3 CAN xuống hạng
Ngày 8/10, nhà đầu tư CAN bị sốc trước quyết định ngừng giao dịch cổ phiếu này của Uỷ ban chứng khoán Việt Nam Nguyên nhân của vụ việc là một số nhân viên của công ty cổ phần đồ hộp Hạ Long đã làm hợp đồng khống xuất khẩu hàng sang Trung Quốc và bỏ túi hàng tỷ đồng
Mặc dù được giao dịch trở lại sau đó 2 tuần, CAN đã từ một cổ phiếu có tínhthanh khoản cao (chỉ kém REE, GMD và SAV chút đỉnh) đã trở thành mặt hàng kém hấp dẫn thể hiện qua giá liên tục rớt, lượng giao dịch nhỏ giọt Còn khá lâu để CAN lấy lại niềm tin trong giới đầu tư
4 Cuộc đua giảm phí giao dịch
Trang 5Các công ty chứng khoán đã đua nhau mở chiến dịch thu hút khách hàng bằng giảm phí môi giới, hiện là khoảng 0,3% giá trị giao dịch (mức quy định
là 0,5%) Nhiều đơn vị đã lên tiếng phản đối hình thức cạnh tranh này vì chorằng nó có dấu hiệu không lành mạnh theo kiểu “cá lớn nuốt cá bé”
Cuối năm, Uỷ ban chứng khoán đã vào cuộc bằng quyết định thu phí các công ty chứng khoán với hy vọng lập lại sự công bằng trong thị trường môi giới chứng khoán Tuy nhiên, giải pháp này đã ngay lập tức vấp phải sự phản kháng của các công ty và cả giới đầu tư vì hai lý do: không nên thu phí khi thị trường đang gặp khó khăn; thu phí môi giới cũng đồng nghĩa với việcmóc túi nhà đầu tư
5 Nhà đầu tư nước ngoài "chạy lũ"
Tổng số cổ phiếu nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ hiện là 3,64 triệu đơn vị, chiếm 10% toàn thị trường Tuy nhiên, có khác biệt so với năm 2001 là nhà đầu tư nước ngoài bắt đầu có xu hướng bán ra cổ phiếu do sợ thua lỗ trước bối cảnh VN-Index chưa hồi phục như trông đợi
Năm qua, 2,36% giao dịch toàn thị trường thuộc về người nước ngoài Các mặt hàng được những nhà đầu tư này lựa chọn là cổ phiếu có tính thanh khoản cao hoặc tiềm năng như REE, GMD và AGF
II Giai đoạn 2006 : Sự phát triển đột phá của
TTCK Việt Nam
1 Những biến động chủ yếu:
Mảng sáng:
- Mốc thời gian kể từ đầu năm 2006 được coi là mang tính chất phát triển
“đột phá” , tạo cho thị trường chứng khoán Việt Nam một diện mạo hoàn
toàn mới với hoạt động giao dịch sôi động tại cả 3 “sàn”: Sở giao dịch
Tp.Hồ Chí Minh, Trung tâm Giao dịch Hà Nội và thị trường OTC
- Với mức tăng trưởng đạt tới 60% từ đầu đến giữa năm 2006 thị trường chứng khoán Việt Nam trở thành "điểm" có tốc độ tăng trưởng nhanh thứ 2 thế giới, chỉ sau Dim-ba-buê Và sự bừng dậy của thị trường non trẻ này đang ngày càng "hút hồn" các nhà đầu tư trong và ngoài nước
- Với sự ra đời của Luật Chứng khoán, môi trường đầu tư gián tiếp đã thông thoáng hơn và đặc biệt là xoá bỏ được sự chồng chéo trong hệ
Trang 6thống chính sách, tạo cơ hội lớn để VN thu hút dòng vốn này
- Thị trường chứng khoán Việt Nam non trẻ này đã có “màn trình
diễn” tuyệt vời với khối lượng vốn hoá tăng gấp 15 lần trong vòng 1
năm Tổng giá trị vốn hóa đạt 13,8 tỉ USD cuối năm 2006 (chiếm
22,7% GDP)
giá trị cổ phiếu do các nhà đầu tư nước ngoài đang nắm giữ đạt
khoảng 4 tỉ USD, chiếm 16,4% mức vốn hóa của toàn thị trường
- Chỉ số Chứng khoán :
Năm 2006,Việt Nam có sự phát triển vượt bậc,: VN-Index cuối năm
tăng 2,5 lần so đầu năm( từ 305 điểm vào cuối năm 2005 lên 751
cuối năm 2006) kỷ lục mới của VN-Index được xác lập ở mốc
809,86 điểm Với HASTC-Index là nỗ lực chạm mốc 260 điểm
Tính chung, so với đầu năm, chỉ số VN-Index đã có mức tăng
trưởng tới 146% và HASTC-Index tăng tới 170% Đây là những
mức tăng mà các thị trường trên thế giới phải thừa nhận là quá ấn
tượng Xét riêng về mức vốn hoá cổ phiếu, toàn bộ thị trường
chứng khoán chính thức Việt Nam với 193 cổ phiếu vào phiên cuối
năm, đã lên tới 220 nghìn tỷ đồng, tương đương với 13,8 tỷ USD
- - Hàng ngày có khoảng 80-100 công ty có cổ phiếu giao dịch, đây là
những cổ phiếu được phát hành theo Luật Doanh nghiệp là chính
Nhóm các công ty Blue chips trên thị trường
Blue chip la cổ phiếu của các công ty có hoạt động kinh doanh và
thương hiệu mạnh, làm ăn có hiệu quả, chia lơi nhuận ( có thể bằng cổ
phiếu hay tiền mẳt ) đều đặn cho các cổ đông, mức rủi ro thấp.Ngoài ra
đây phải là cổ phiếu có sức ảnh hưởng lớn trong việc tăng hay giảm của
thị trường và cổ phiếu này phải có tính thanh khoản cao Có thể nói
những cổ phiếu blue chip là những cổ phiếu của các công ty có mức vốn
hóa lớn trên thị trường
Bảng 1: Danh sách các công ty có vốn hóa thị trường cao.
STT
Mã
CK Tên công ty Sàn GD Phân ngành Vốn điều lệ
PE Trailing Market cap
Trang 78 VSH Thủy điện VSSH HCM Thủy điện 1.242.300.000.000 33,4 9.876.285.000.0
- Số công ty niêm yết tăng gần 5 lần, từ 41 công ty năm 2005 đã lên
tới 193 công ty, số tài khoản giao dịch đạt hơn 10 vạn gấp 3 lần năm
2005 và 30 lần so với 6 năm trước Đặc biệt, số lượng các nhà đầu tư
mới tham gia thị trường ngày càng đông, tính đến cuối tháng 12-
2006, có trên 120.000 tài khoản giao dịch chứng khoán được mở,
trong đó gần 2.000 tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài
- Thị trường OTC cũng tăng trưởng mạnh mẽ trên thị trường này có
khoảng 2000 cổ phiếu của các công ty cổ phần đang giao dịch bao
gồm các DN nhà nước đã cổ phần hóa và các công ty, NH cổ phần
tư nhân Hàng loạt các NH tăng vốn điều lệ, mở rộng quy mô và mở
rộng hoạt động do giá cổ phiếu NH tăng trong năm 2006
Mảng tối :
- Trong khoảng từ giữa đến cuối năm 2006, tình trạng đầu tư
vào cổ phiếu ở nước ta mang tâm lý “đám đông”, cả người có
kiến thức và hiểu biết, cả những người mua, bán theo phong
trào, qua đó đẩy TTCK vào tình trạng “nóng”, hiện tượng
“bong bóng” là có thật
- Nguồn tiền khổng lồ từ bán đất, từ tiết kiệm, từ kiều hối, từ
vay mượn, cầm cố tài sản đang ùn ùn chảy vào TTCK trong
giấc mơ làm giàu chính đáng Nguồn tiền này đã tạo nên
Trang 8những cơn sốt thực sự trên sàn giao dịch, khi giá CP cứ liên
tục được đẩy lên mức trần
- Rất nhiều nhà đầu tư cá nhân mới vào thị trường vài tháng
gần đây chủ yếu là bị hấp dẫn bởi sự tăng trưởng của thị
trường và thu nhập lớn có được từ đầu tư chứng khoán Họ
tham gia nhưng chưa có nhiều hiểu biết và cho rằng, TTCK
cũng giống như bất kỳ thị trường nào khác, cứ thấy lên là mua
Rất nhiều nhà đầu tư có trong tay vài trăm triệu, không biết CP
là gì nhưng vẫn sẵn sàng mua, thậm chí không biết Cty ấy làm
gì, ở đâu mà chỉ tính mỗi ngày tăng mấy giá, lãi bao nhiêu
Quy mô niêm yết cổ phiếu đến hết 31/12/2006
+ Các công ty đua nhau niêm yết cổ phiếu trên 2 sàn chứng khoán :
HOSE và HNX nhằm tận dụng lợi thế trước khi mức thế ưu đãi hiện nay sẽ bị bãi bỏ sau 31/12/2006
Trong vài tuần, hơn 40 công ty- phần lớn đều có cổ phiếu đang được giao dịch trên thị trường tự do- đã tìm cách tham gia sàn chứng khoán Ngân hàng thương mại châu Á, một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất của Việt Nam, vừa nhận được giấy phép niêm yết cuối tuần trước John
Shrimpton, Giám đốc công ty vốn Dragon nhận xét: "Đây đúng là hiện tượng chưa từng thấy đối với thị trường vốn Việt Nam, khi các công ty đua nhau lên sàn giao dịch" Còn theo Jonathan Waugh, Giám đốc PXP Việt Nam Asset Mangement, việc bãi bỏ thuế này là một phần trong kế hoạch củachính phủ nhằm chuẩn bị cho tiến trình tư nhân hóa từng phần và cổ phần hóa các công ty nhà nước lớn, kể cả công ty bảo hiểm Bảo Việt, Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam Vietcombank Ông Waugh nhận định: "Bãi bỏ các
ưu đãi về thuế là một dấu hiệu chứng tỏ rằng một số các công ty nhà nước
Trang 9lớn cũng sẽ được cổ phần hóa và tham gia các sàn giao dịch chứng khoán trong 12 tháng tới".
Trong thời gian qua thị trường vốn của Việt Nam đã có những thay đổi đángngạc nhiên Theo nhận định của công ty Merrill Lynch, mức vốn hóa của thị trường chứng khoán Việt Nam đã tăng gấp đôi, lên 3 tỷ USD năm 2006, và
dự kiến tăng lên 5 tỷ USD năm 2007 Là thành viên của WTO, Việt Nam sẽ
có còn nhiều công ty nữa tham gia thị trường chứng khoán, do đó cần chuẩn
bị tốt hơn để phát huy được tính hiệu quả của thị trường này
+ Đi ngược lại những tác động tích cực từ thuận lợi mang tính vĩ mô,
nguồn tiền khổng lồ trong dân cư đang là ẩn số và xu hướng đầu tư mang tính phong trào, bị cuốn theo cơn sốt làm giàu là dấu hiệu bất ổn.
Đầu tư CK không phải là trò chơi mà người tham gia không cần nghiên cứu, không cần suy nghĩ Nhiều người chỉ trong vài tuần đã lãi hàng trăm triệu đồng, nhưng trên thị trường, một quy luật rõ ràng là tiền chỉ chảy từ túi người này sang túi người khác Bên cạnh thành công, thiết nghĩ vẫn cần phảicẩn trọng, thậm chí có một chút thua lỗ để ngồi lại suy ngẫm
+Tổ chức thành công rực rỡ Hội nghị APEC
VN đã tạo ra sức hút ghê gớm đối với những định chế đầu tư tài chính quốc tế Bên cạnh đó, một thị trường mới nổi luôn có tốc độ tăng trưởng cao
và vô vàn cơ hội làm ăn, trong một thời gian khá dài, vì nhiều lý do VN đã không được thế giới đối xử công bằng khiến dòng vốn đầu tư lẫn lòng tin của quốc tế đối với VN không cao Gia nhập một sân chơi toàn cầu đồng nghĩa với quan hệ đối tác bình đẳng và đáng nói hơn là môi trường đầu tư sẽ tuân theo những chuẩn mực chung
+ Sự ra đời của Luật Chứng khoán: khiến môi trường đầu tư gián tiếp đã
thông thoáng hơn và đặc biệt là xoá bỏ được sự chồng chéo trong hệ thống chính sách, tạo cơ hội lớn để VN thu hút dòng vốn này
Trang 10Trước đây khi TTCK chỉ được điều chỉnh bởi các văn bản dưới luật (cao nhất là Nghị định 144) nên chưa đảm bảo sự bình đẳng với các văn bản luật khác Do đó, nếu có sự "vênh" giữa nghị định với luật hoặc với nghị định khác thì vướng mắc rất khó giải quyết, vì về nguyên tắc, nghị định không được vượt luật và các nghị định là tương đương về hiệu lực pháp lý.
+ Những đánh giá hết sức khả quan trong báo cáo định kỳ của các tổ
chức tài chính uy tín bậc nhất thế giới như Merry Lynch, HSBC, Citi
Group là một biểu hiện rõ ràng nhất về sự cải thiện môi trường đầu tư Những đánh giá khách quan này được công bố trên toàn thế giới, tạo sự tin tưởng tốt cho cộng đồng quốc tế và có giá trị gấp nhiều lần những hoạt độngtuyên truyền Một làn sóng chuyển vốn vào VN đã thực sự diễn ra Các quỹ đầu tư đua nhau nhảy vào tìm kiếm cơ hội giải ngân trên TTCK - một thị trường mới nổi có tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới
+ Chiến lược tái cơ cấu lại hệ thống doanh nghiệp nhà nước (DNNN) là
một đặc điểm riêng của môi trường đầu tư gián tiếp tại VN Theo kế
hoạch đến năm 2010, VN sẽ hoàn thành giai đoạn cải cách khu vực này và như vậy, trên 1.600 DNNN hiện nay sẽ phải sắp xếp lại Hàng loạt DN thuộc
đủ các ngành nghề sẽ được cổ phần hoá (CPH), tạo ra lượng hàng hoá rất lớn và chất lượng cao Thông thường ở các nền kinh tế chuyển đổi, việc địnhgiá DNNN thường thấp hơn đánh giá của quốc tế Đây là cơ hội đầu tư ban đầu rất tốt, tạo sức hút lớn cho các nguồn vốn nói chung và chính cộng đồng đầu tư quốc tế cũng đang "giành chỗ" để chờ đón cơ hội Những nền tảng vững chắc này đã đem lại cho TTCK sức bật mới
III, TTCK 2007
“Trải qua nhiều thăng trầm, TTCKVN năm 2007 vẫn đạt được mức tăng trưởng vượt bậc, giá trị vốn hóa thị trường đạt 43,7% GDP - một con số không nhỏ so với một thị trường còn non trẻ như Việt Nam.”
Với những thành công đạt được trong năm 2006, một tương lai tươi sáng đã được vẽ ra cho TTCKVN ngay từ thời điểm đầu năm Tuy nhiên, trước những tác động đa chiều của các yếu tố vĩ mô, ảnh hưởng của tâm lý… cung cầu của TTCKVN trong năm 2007 đã có những thay đổi mang tính căn bản Biến động của TTCK trong năm 2007 vì thế trở nên khó lường và không còn đi đúng với kịch bản của năm 2006 Tuy nhiên, xét một cách toàn diện, TTCKVN năm 2007 vẫn được đánh giá là thành công, với sự trưởng thành của tất cả các chủ thể tham gia thị trường và sự tăng lên của giá trị vốn hóa thị trường đã tạo
đà cho sự phát triển của thị trường trong năm 2008 và các năm tiếp theo, đưa TTCK dần trở thành một kênh đầu tư phổ biến
Với vai trò là một kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, TTCK đã thực sự đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế VN Mặc dù chưa thực sự trở thành “phong
vũ biểu” phản ánh mọi động thái của nền kinh tế 1 cách nhạy bén và chính xác nhất,
Trang 11nhưng những thay đổi của tình hình kinh tế vĩ mô – cả ở hướng thành tựu và hạn chế - của nền kinh tế Việt Nam trong năm vừa qua đã ảnh hưởng lớn và được phản ánh phần nào thông qua bức tranh TTCK năm 2007
1:Các giai đoạn phát triển của thị trường
Nhìn nhận khách quan từ góc độ thị trường, bên cạnh những thành công,
TTCK qua một năm hoạt động cũng ghi lại dấu ấn cho những giai đoạn thăng trầm nhất định khi thị trường trải qua những biến động trồi sụt thất thường: giai đoạn thị trường bùng nổ trong 3 tháng đầu năm, thị trường bắt đầu hạ nhiệt và điều chỉnh mạnh vào 5 tháng giữa năm, tiếp đến là một đợt phục hồi trước khi đi vào thoái trào trong 4 tháng cuối năm
* Giai đoạn thị trường bùng nổ trong 3 tháng đầu năm 2007:
Đây là giai đoạn thị trường có những đợt sóng cao, khiến Index của cả 2 sàn giao dịch đều lập kỷ lục: chỉ số VNIndex đã đạt mức đỉnh là 1.170,67 điểm sau 7 năm hoạt động và Hastc – Index thiết lập mức đỉnh 459,36 điểm sau 2 năm hoạt động Có thể nói, đây là giai đoạn thị trường đạt mức tăng trưởng với tốc độ lớn nhất khi đạt mức tăng 126% chỉ trong vòng 3 tháng giao dịch
Nhờ sự tăng trưởng về giá của các cổ phiếu, tổng giá trị vốn hóa của thị trường trong giai đoạn này lên đến con số 398.000 tỷ đồng So với tổng giá trị vốn hóa 492.900 tỷ đồng của cả năm 2007, con số của 3 tháng đầu năm đã chiếm tỷ trọng 4/5 Nhưng điều quan trọng góp phần gia tăng giá trị vốn hóa của thị trường không phải do số lượng chứng khoán niêm yết gia tăng mà do yếu tố giá cổ phiếu tăng mạnh
Lý giải cho hiện tượng tăng trưởng phi mã của thị trường trong giai đoạn này, có thể kể đến những nhân tố tích cực sau:
+Việc VN chính thức trở thành thành viên thứ 150 của WTO khiến giới đầu tư quốc tế quan tâm đến các cơ hội đầu tư vào hoạt động kinh doanh ở VN, giúp cánh cửa hội nhập với nền kinh
tế thế giới ngày càng mở rộng, hoạt động giao thương, xuất nhập khẩu thuận lợi, tạo cơ hội đầu tư
và hoạt động có hiệu quả cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực thương mại, xuất nhập khẩu… +Luật chứng khoán chính thức đưa vào thực thi từ ngày 01/01/2007, các văn bản hướng dẫn ban hành rất cụ thể, đã tạo ta một hành lang pháp lý chặt chẽ và thuận lợi cho các hoạt động trên TTCK
+Lượng hàng hóa có xu hướng gia tăng do nhiều công ty cổ phần niêm yết mới trên 2 sàn giao dịch, các công ty niêm yết tiến hành tăng vốn qua các đợt phát hành thêm, thưởng cổ phiếu… +Quí I là thời điểm các công ty niêm yết trên sàn công bố tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của năm 2006 Điểm đáng lạc quan là phần lớn các công ty niêm yết đều đạt tốc độ tăng trưởng cao về doanh thu và lợi nhuận so với năm trước
+Đầu năm lượng vốn đổ vào thị trường có xu hướng tăng mạnh do nguồn kiều hối chuyển về trong nước thường gia tăng vào dịp Tết nguyên đán, nguồn vốn trong dân có sự dịch chuyển rõ rệt từ các lĩnh vực đầu tư khác như vàng, ngoại tệ, bất động sản sang TTCK Không kém phần quan trọng đó là luồng vốn của nhà ĐTNN đổ vào thị trường VN ngày một tăng mạnh, hơn nữa
tỷ lệ sở hữu của NĐTNN trong các doanh nghiệp niêm yết vẫn còn một tỷ lệ sở hữu lớn
Giai đoạn thị trường điều chỉnh từ Tháng 4/2007 đến đầu Tháng 9/2007
Trang 12Giai đoạn điều chỉnh này ghi nhận sự trầm lắng của cả 2 sàn HOSE và HASTC, tất cả các yếu tố của thị trường đều giảm sút nghiêm trọng VNIndex chỉ trong vòng 1 tháng giao dịch đã rơi xuống mức 905,53 điểm (24/04/2007), giảm tới 22,6% so với mức đỉnh vào tháng 3 Hastc – Index cũng có một kịch bản tương tự khi trở về mốc 321,44 điểm
(24/04/2007), giảm 30% so với mức đỉnh Thị trường đã mất điểm quá nhanh trong 1 thời gian ngắn khiến giá giao dịch của các cổ phiếu đã trở về gần mức giá thiết lập vào đầu năm
Trong giai đoạn này, thị trường cũng có một đợt hồi phục vào giai đoạn cuối Tháng 5/2007 khi VNIndex quay trở về mốc 1.107,52 điểm (23/05/2007) Nhưng do tác động tâm lý quá mạnh của các chính sách kiềm chế thị trường trước đó như Chỉ thị 03, Luật thuế thu nhập cá nhân,…., thị trường nhanh chóng trở lại trạng thái mất cân bằng và liên tục sụt giảm mạnh khiến giai đoạn đầu Tháng 8, thị trường xác lập mức đáy 883,9 điểm của VNIndex (6/8/2007) và 247,37 điểm của Hastc - Index (23/08/2007)
Giai đoạn này, các NĐTNN cũng tỏ ra khá thờ ơ khi lượng giao dịch của khối này trên
cả 2 sàn giao dịch đều sụt giảm mạnh Giá trị giao dịch bình quân của khối NĐTNN trong giai đoạn này đạt khoảng 170 tỷ đồng/phiên, giảm tới 52% so với giai đoạn đầu năm
Ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của TTCK trong giai đoạn điều chỉnh giảm phải
kể đến các yếu tố sau:
-Chỉ thị 03/2007/CT-NHNN quy định về giới hạn dư nợ cho vay chứng khoán ở mức 3% tổng dư nợ tín dụng của ngân hàng được ban hành đúng thời điểm TTCK đang trong giai đoạn điều chỉnh mạnh, nên càng làm cho thị trường trở nên suy yếu
-Dự thảo về Luật Thuế thu nhập cá nhân được thông qua trong đó thu nhập từ chứng khoán được đưa vào diện chịu thuế, ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư
-Lượng cung hàng hóa ngày càng gia tăng do hoạt động phát hành khá tràn lan của các công ty niêm yết và IPO các doanh nghiệp lớn
-Hoạt động kinh doanh của các công ty niêm yết trên thị trường không có nhiều đột biến bởi lẽ các thông tin khả quan về tình hình kinh doanh của các công ty niêm yết trên thị trường đều được công bố vào Quí I, do vậy không có nhiều động lực để thúc đẩy thị trường đi lên
-Tỷ lệ sở hữu của khối nhà ĐTNN tại phần lớn các mã cổ phiếu blue – chip đều chạm giới hạn tối đa 49% Mặc dù trong giai đoạn này có rất nhiều đề xuất, kiến nghị về việc
mở room cho các nhà ĐTNN nhưng không được thông qua, chính vì vậy một lượng vốn của các NĐTNN vẫn chưa được giải ngân vì bị hạn chế về tỷ lệ nắm giữ
* Giai đoạn phục hồi của thị trường vào những tháng cuối năm:
Sau một thời gian dài đầy biến động, TTCKVN lại nhanh chóng trở lại quỹ đạo bình ổn vốn có của thị trường khi các kỳ vọng và niềm tin của giới đầu tư về sự phục hồi của TTCK bắt đầu mạnh dần lên vào những tháng cuối năm Thị trường bước vào giai đoạn phục hồi mạnh mẽ trong khoảng thời gian đầu tháng 9 đến cuối Tháng 10/2007
Giá các cổ phiếu trên sàn có xu hướng phục hồi nhanh chóng, đặc biệt là các mã cổ phiếu blue – chip trên cả 2 sàn đều lấy lại được những gì đã mất trong 6 tháng giữa năm, tuy nhiên sức bật của các cổ phiếu không đủ mạnh để đưa các cổ phiếu trở về mức giá đỉnh thiết lập vào tháng 3 Trong giai đoạn này, VNIndex đã có những phiên giao dịch vượt
Trang 13lên trên ngưỡng 1.100 điểm (1.106,6 điểm vào ngày 3/10/2007), Hastc – Index cũng gần chạm trở lại ngưỡng 400 điểm (393,59 điểm ngày 01/10/2007)
Tuy nhiên, bức tranh TTCK cuối năm đã không tươi sáng như kỳ vọng của các nhà đầu
tư Thị trường sau một đợt phục hồi đã nhanh chóng điều chỉnh giảm vào 2 tháng cuối năm Trong giai đoạn này, thị trường thỉnh thoảng cũng có các đợt phục hồi giả với sự tăng lên mạnh mẽ của tất cả các yếu tố Tuy nhiên sự phục hồi này không duy trì được lâu, thậm chí đã có dấu hiệu suy giảm chỉ sau 1 phiên tăng điểm Chính điều này đã dẫn tới việc các nhà đầu tư bị đọng vốn, phải ngậm ngùi đứng ngoài nhìn với cảm giác bán ra thì không muốn, nhưng mua thêm vào thì nguồn tiền đã cạn Trong khi nguồn cầu có xu hướng cạn kiệt, thì nguồn cung vẫn tiếp tục gia tăng Tương quan cung cầu mất cân bằng khiến thị trường ngày càng tuột dốc cả về giá lẫn khối lượng giao dịch và giá trị giao dịch VNIndex giảm xuống dưỡi ngưỡng điểm 1.000 và chỉ xoay quanh mốc 900 điểm, với lượng chứng khoán chuyển nhượng rất hạn chế
Sự sụt giảm của thị trường trong giai đoạn cuối năm 2007 cũng xuất phát từ một số nguyên nhân chủ yếu sau:
-Sự suy giảm nghiêm trọng của TTCK toàn cầu vào cuối năm 2007 đã tạo ra hiệu ứng sụt giảm của TTCKVN và gây tâm lý bất ổn cho giới đầu tư trong nước
-Sự khởi sắc của thị trường bất động sản, thị trường vàng vào thời điểm cuối năm đã tạo ra một sự dịch chuyển vốn từ TTCK sang 2 thị trường “nóng” này
-Chỉ thị 03/2007/CT-NHNN chính thức đưa vào thực thi khiến dòng vốn đầu tư vào chứng khoán bị hạn chế Đặc biệt đến giai đoạn cuối năm 2007, sự đẩy nhanh thanh lý hợp đồng để kịp về đích theo chỉ thị 03 của các NHTM khiến nguồn vốn đổ vào thị trường ngày càng cạn kiệt hơn
-IPO Vietcombank được diễn ra vào những ngày cuối năm 2007 đã hút một lượng vốn khổng lồ (gần 10.000 tỷ đồng) ra khỏi thị trường niêm yết
-Lạm phát tăng cao khiến NHNN hạn chế mua USD khiến kênh vốn quan trọng cho TTCK đến từ các nhà đầu tư nước ngoài gặp bế tắc do khó khăn trong việc chuyển đổi thành đồng Việt Nam
2 Các xu hướng đầu tư trong năm:
3.1: BLUE-CHIP
-Với những nhà đầu tư giá trị, CP blue-chip vẫn là một lựa chọn hàng đầu.
-Kết quả kinh doanh tốt, khả năng tăng trưởng và phát triển bền vững là những yếu tố hỗ trợ cho sự lên giá của Blue-chip
-Vai trò dẫn dắt thị trường của Blue-chip vẫn luôn được khẳng định khi trở thành tín hiệu cho sự đi lên và đi xuống của thị trường
3.2: PENNY-STOCK : Penny-Stock là thuật ngữ để chỉ các cổ phiếu có thị giá thấp
Bên cạnh dòng cổ phiếu blue-chip, penny-stock được khá nhiều nhà đầu tư ưa chuộng bởi tiềm năng tăng trưởng của nó
“Cơ hội và rủi ro” quy luật về sự đánh đổi này được thể hiện rõ nét khi đầu tư vào stock
3.3 Các xu thế khác :
Trang 14-Đặc điểm khá nổi bật trong năm 2007 là sự xuất hiện làn sóng đầu tư mới vào các mã
“cổ phiếu hiếm” Đặc trưng của các “cổ phiếu hiếm” là tăng giá rất mạnh và liên tục trong một thời gian khá dài với lượng cầu lớn, lượng bán ra thì rất ít Điển hình trong số
đó là các mã cổ phiếu BMC, TCT, SGH…
-Một xu hướng đầu tư cũng khá thịnh hành trong năm 2007 vừa qua là đầu tư vào các
mã CP mới chào sàn Xu hướng đầu tư này đặc biệt diễn ra trong giai đoạn phục hồi trở lại của Index vào cuối tháng 9, đầu tháng 10 vừa qua Tên tuổi của VIC, HDC, TSC… bắt đầu từ đây! Với sự săn lùng của giới đầu tư, giá các mã CP này thường có được chuỗi ngày tăng trần tới 7 – 10 phiên giao dịch
IV TTCK VN giai đoạn 2008
Thị trường chứng khoán việt nam năm 2008 biến động chia làm 4 iai đoạn chủ yếu:
A.giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4 :Thị trường tiếp tục trong xu hướng điều chỉnh giảm bắt đầu từ tháng 10/2007:
Bước vào đầu năm 2008, thị trường chứng khoán việt nam tiếp tục xu hướng giảm mạnh,
xu hướng giảm này là được dự báo trước,để điều chỉnh cho năm 2006 và 2007, tuy nhiên, chỉ số VN-Index đã giảm mạnh hơn rất nhiều so với dự đoán , ngày 25/3,VN-Index đóng của ở 496.64 ddiemr,chính thức phấ mốc 500 điểm.Sau đó , tuy đã có 11 phiên tăng điểm liên tiếp,đạt mức 552 điểm ngày 9/4,tuy nhiên sau đó VN-Index lai quay đầu giảm điểm
Đó là do các biến động sau:
-Chính sách tiền tệ thắt chặt của ngân hàng nhà nước Việt Nam, nhằm kiềm chế lạm phát lúc này đã là 2 con số : +16/1/2008: quyết định 187/2008/QD-NHNN quyết định tang 1% tỉ lệ dự trữ bắt buộc của các NHTM
+10/2/2008:Bắt buộc các NHTM mua vào 20.3 nghìn tỉ tín phiếu chính phủ kì hạn 1 năm lãi suất 7.8%
+26/2/2008:Đưa lãi suất trần huy động tiền đồng của các NHTM vè mức trần 12% -> chạy đua lãi suất huy động tiền đồng
Chính sách tiền tệ thắt chặt đã tác động mạnh đến thị trường chứng khoán, lượng cung tiền giảm làm các ngân hàng thương mai thiếu hụt vốn và buộc phải tăng lãi suất huy động.Thêm vào đó, xu hướng giảm của thị trường đã làm cho một số các nhà đầu tư cầu toàn rút vốn ra khỏi thị trường đem gửi ở ngân hàng để hưởng lãi suất.
-Ngày 2/5/2008 , tổ chức xếp hạng tín dụng standard and poor hạ triển vọng định mức tín dụng của Việt Nam từ mức ổn định xuống mức tiêu cực.Điều này làm các DN việt nam gặp khó khăn trong huy động vốn mở rộng sản xuất gây bất an cho các nhà đầu tư Giải pháp của nhà nước:
UBCKNN đã có 2 lần điều chỉnh biên độ giao động tại các sàn HOSE và HASTC,cụ thể là
+vào ngày 25/3: điều chỉnh biên độ dao động tại sàn HOSE từ +-5% xuống +-1% và tại HASTC từ +-10% xuống +-2% làm các nhà đầu tư bớt hoang mang, giảm xu hướng bán ra
+Ngày 3/4/2008 : điều chỉnh biên độ dao động tại HOSE lên 2% và ở HASTC lên 3% thị trường CK dần ổn định
+-Tuy nhiên, do nền KTVM còn quá xấu, nên sau 1 thời ki ổn định ngắn han, TTCK lai tiếp tục quay đầu giảm điểm.
B.Giai đoạn tháng 4 đến giữa tháng 6:
Trang 15Chỉ số Vn Index tiếp tuck tụt dốc không phanh,vượt qua mốc 400 điểm một cách dễ dàng
và chạm đáy 367 điểm vào ngày 11/6/2008.Thống kê giao dịch cho thấy sức mua của toàn thị trường từ ngày 15/5-15/6 chỉ đạt trung bình 140 tỷ đồng/ngày,mức thấp nhất kể
từ năm 2006.
Do tin xấu đến dồn dập, thị trường cổ phiếu còn đón nhận một lượng hàng bán ra bất chấp mọi giá trong thời điểm này, đó làlượng hàng giải chấp từ các hợp đồng Repo của các công ty chứngkhoán và ngân hàng thương mại.
Theo quan sát của chúng tôi, một lượng hàng rất lớn được tung rabán trong khoảng thời gian đầu tháng 5 đến giữa tháng 6 ở hầu hếtcác mã Bluechip : STB, SSI, VNM, FPT, REE, DPM, PPC … vìđây là các mã có tính thanh khoản cao, mức vốn hóa thị trường lớnnên thường được đa số các công ty chứng khoán chấp nhận ký hợp đồng Repo với khách hàng của họ.
C Giai đoạn từ giữa tháng 6 đến cuối tháng 8:
Sau khi tụt xuông đáy 367 và đã tiêu hóa hết các thông tin xấu, giới đầu tư quay lại thị trường với tâm lý mua cổ phiếu rẻ thị trường có dấu hiệu khởi sắc trở lại.
Tuy nhiên, vào ngày 17/7/2008, nhà nước bất ngờ tăng giá xăng từ 14500đ/lít lên
19000đ/lít,làm cho nhà đầu tư mất niềm tin vào các nhà hoạch định chính sách. > thi trường chứng khoán có 6 phiên giảm điểm liên tiếp.