CƠ sở vật CHẤT của HIỆN TƯỢNG DI TRUYỀN

Ở cấp độ phân tử Axit Nucleic: ADN Axit reoxiribonucleic ARN Axit ribonucleic ADN là vật chất di truyền ở đa số các động vật: virut, vi khuẩn, động vật, thực vật… ARN là vật chất di tr

Page | 1

CƠ SỞ VẬT CHẤT CỦA HIỆN TƯỢNG

DI TRUYỀN

I Ở cấp độ phân tử

Axit Nucleic: ADN (Axit reoxiribonucleic)

ARN (Axit ribonucleic)

ADN là vật chất di truyền ở đa số các động vật: virut, vi khuẩn, động

vật, thực vật…

ARN là vật chất di truyền ở một số các sinh vật: virut cúm, virut HIV…

Tại sao ADN được coi là vật chất di truyền ở đa số các sinh vật

*/ ADN mang thông tin di truyền: là trình tự xác định các nucleotit trên

mạch gốc của gen, quy định trình tự các axit amin của phân tử protein

tương ứng

Vd: Gen 1: Mạch 1T-A-X-G-A-T-G-X

Mạch 2A-T-G-X-T-A-X-G

*/ ADN có khả năng tự nhân đôi để truyền đạt thông tin di truyền từ đời

trước tới đời sau

*/ Có khả năng phát sinh đột biến tạo ra nguồn biến dị là nguyên liệu

cho tiến hóa giúp sinh vật thích nghi làm thế giới sinh vật đa dạng

*/ Có khả năng tự sửa sai

Page | 2

II Cấu trúc ADN

*/ Cấu trúc hóa học

- Thành phần bao gồm C,H,O,N,P…

- Khối lượng, kích thước: + Dài hàng tram micromet (μm)

+ Khối lượng hàng triệu đvC

+ Đa phân tử: Nhiều đơn phân (vạn, triệu đơn phân)

+ Đơn phân là các Nucleotit:

- 1 phân tử H3PO4

- 1 phân tử đường C6H5O4

- 1 phân tử bazo nitric Adenin (A)

Xitozin (X) Guanin (G) Timin (T)

Các nucleotit lien kết với nhau bằng mối liên kết hóa trị giữa các nu tạo

thành chuỗi polinucleotit (1 mạch đơn)

Mạch 1 A-T-G-X-T-A Mạch 2 T-A-X-G-A-T

Có 12 nu và 10 liên kết hóa trị

Page | 3

*/ Cấu trúc không gian: mô hình xoắn kép

ADN là một chuỗi xoắn kép gồm hai mạch xoắn song song và ngược

chiều nhau

Xoắn từ trái sang phải

Xoắn theo chu kì, mỗi chu kì xoắn cao 34 ăngstrôn gồm 10 cặp nu

Mỗi cặp nu dài 3,4 ăngstrôn

2 mạch đơn liên kết với nhau bằng liên kết Hidro yếu theo NTBS:

A liên kết với T

G liên kết với X NTBS hệ quả: số lượng các loại A=T, G=X

A+G=T+X N=2A+2G=2T+2X

Lk H=2A+3G Hai mạch đơn bổ xung cho nhau

Mạch 1 A1-T1-G1-X1 Mạch 2 T2-A2-X2-G2 A1=T2, T1=A2, G1=X2, X1=G2

Tỉ số A+T/G+X là đặc trưng cho từng loài (tỉ số đặc thù)

Ý nghĩa của NTBS

Làm cho hai mạch luôn song song => đường kính vòng xoắn ổn định

Page | 4

Vì NTBS giữa bazo có kích thước lớn (A,G) với bazo có kích thước

bé (T,X) nhờ vậy mà phân tử ADN bền vững tương đối

Lk Hidro dễ bị đứt dưới sự xúc tác của enzim làm hai mạch đơn ADN dễ tách nhau ra Mỗi mạch là khuôn mẫu để tổng hợp mạch mới

nhờ vậy thông tin được di truyền cho thế hệ sau

Số lượng liên kết Hidro làm cho phân tử ADN bền vững với nhiệt

III Chức năng của ADN

Mang thông tin di truyền Truyên đạt thông tin di truyền

Có khả năng phát sinh đột biến

Có khă năng tự sửa sai

IV Tính chất của ADN

Tính đa dạng: vô số loại phân tử ADN khác nhau do thay đổi trật

tự sắp xếp các nu

Tính đặc thù: các phân tử ADN của các loài khác nhau thì khác nhau

Tính ổn định: hàm lượng ADN trong nhân tế bào luôn ổn định, được duy trì từ thế hệ này sang thế hệ khác nhờ quá trình tự nhân đôi

của ADN, sự phân li tổ hợp của NST qua phân bào và thụ tinh

Page | 5